Concept Notulen raad 24 november 2025

14

Raad 24 november 2025

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor wat mevrouw Bink zegt. Daar herken ik heel veel in. Nu heb ik het net in mijn bedrage gehad over de twee amendementen die hier zijn ingediend, van GroenLinks en van de VVD. Hoe staat Zoetermeer Vooruit daarin? De voorzitter: Mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Een leuke vraag. De vraag van de VVD heb ik net eigenlijk al beantwoord in mijn reactie naar de heer Duiven. Het amendement van u, daar waren we voor, maar die gaat u intrekken. Dat is jammer. Het amendement van GroenLinks, daar gaan we dus nu nog naar kijken. De voorzitter: Dank u wel. Als er verder geen interrupties zijn, dan dank ik mevrouw Bink voor haar eerste termijn. Dan gaan we naar de fractie van de SP, mevrouw Van Damme, gaat uw gang. Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel, voorzitter. De SP vindt het oprecht problematisch dat de raad nu moet gaan kiezen, terwijl eigenlijk heel weinig is onderzocht. Het staat gewoon in de stukken. Parkeren? Dat is nog niet onderzocht. Netcongestie, energieconcept? Geen onderscheid per variant onderzocht. Materiaalgebruik? Wordt ook pas later onderzocht. Exploitatieverschillen? Zij zijn niet onderbouwd. Totaal benodigde investering? Niet bekend. Duurzaamheidseffecten? Wel genoemd, maar niet doorgerekend.

Voorzitter, waar gaat de raad dan precies tussen kiezen? Nu juist vandaag de wethouder met deze portefeuille is opgestapt, is het extra belangrijk dat wij als raad niet overhaast besluiten nemen. De politieke verantwoordelijkheid verschuift nu volledig naar deze raad en dan moeten de feiten wel op tafel liggen. Het college zegt zelf, veel volgt in de rest van de haalbaarheidsfase. Als wij dan toch nu moeten kiezen bij een investering van € 30 miljoen tot € 38 miljoen, zonder dat cruciale onderdelen onderzocht zijn, dat is niet zorgvuldig. Juist daarom kiest de SP voor variant B. We gaan voor vlak en het meest energiezuinig. De variant is vlak en dat is wat de Boerderij wil en duurzaam, zoals de raad heeft opgedragen en waarvan de voordelen wel tenminste logisch onderbouwd en toekomstbestendig zijn en tevens dienen wij daarom mede het amendement van GroenLinks mee in. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Damme, voor uw eerste termijn. Ik zie geen interruptie. Dan ga ik over naar de fractie van D66, heer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Voorzitter, D66 is heel blij dat we nu eindelijk, na al die jaren, een belangrijke stap kunnen zetten voor poppodium Boerderij. Die nieuwbouw gaat er nu toch echt komen. De Boerderij kan verder om zich te ontwikkelen als een poppodium met allure.

Een poppodium dat veel mensen, jong en wat ouder, plezier biedt met prachtige concerten. Een poppodium waar we als Zoetermeer trots op kunnen zijn, zoals de mensen hier ook op de tribune. Belangrijk is dan wel dat we poppodium Boerderij dan ook blijven steunen als gemeente. We moeten ervoor zorgen dat het podium een goede exploitatie kan blijven draaien. Dat betekent voor nu dat we een goed geoutilleerd gebouw moeten laten ontwerpen met beide zalen laag en met een duurzaamheidspakket dat de Boerderij echt helpt in de exploitatie. In onze visie wordt de Boerderij nauw betrokken bij de ontwerpfase, ook met het oog op de exploitatie in de komende jaren. Voorzitter, belangrijk is bovendien dat we ervoor zorgen dat de nieuwbouw van de Boerderij niet alleen een heel functioneel gebouw wordt, maar ook een aantrekkelijk gebouw om te zien. Het woord markant heb ik in dit verband eerder gebruikt. Dat was in de motie in februari. Velen in de raad vonden het toen te vroeg om zich hierover uit te spreken. Daar heb ik natuurlijk goed naar geluisterd en ik heb de motie ingetrokken. Vandaag is het echter niet meer te vroeg, maar juist precies op tijd om dit aan de orde te stellen. We zijn inmiddels in een nieuwe fase aangeland en dus ook tijd om het college te vragen hoe men aankijkt tegen de mogelijkheid om van Poppodium Boerderij een karakteristiek gebouw te maken.

Ik kan me voorstellen dat wethouder Iedema als de motor achter de totstandkoming van de Visie Zoetermeer 2040 hier een warm voorstander van is. Een centraal punt is namelijk de versterking van de woonaantrekkelijkheid van Zoetermeer. Graag uw reactie straks. Ten slotte, voorzitter, we zijn blij met het amendement van de VVD met betrekking tot de verdere uitvoering van de haalbaarheidsfase en hebben deze dan ook graag mee ingediend. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ekkelenkamp, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de LHN, de heer Doncker. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, voorzitter. Als laatste in de rij van de sprekers zijn er veel zaken genoemd die de LHN ook belangrijk vindt. Ik wil eerst even beginnen met het feit dat de heer Markes allerlei muziekvoorbeelden noemde en ineens dacht ik, ja, dit is de generatiekloof. Al die dingen die u

Raad 24 november 2025

15

noemde, die komen mij nogal onbekend voor. Ik ben in de Boerderij geweest toen De Dijk nog pril was. Ik heb John Mayall gezien, helaas dood, maar een perfecte blueser. Ik heb de Revival Band, Procol Harum en The Doors gezien. Andere muziek, maar ik heb er ook van genoten kan ik u zeggen, mijnheer Markes. Zoals in de commissievergaderingen benoemd, is de LHN blij dat er eindelijk schot komt in de nieuwbouwplannen van het poppodium Boerderij. Dat de uitbreiding noodzakelijk is om voor bands een aantrekkelijk podium te blijven, is evident en werd mede onderkend door de directie van Hedon, het poppodium in Zwolle. Fijn ook dat er volop ruimte blijft voor muziekeducatie voor jongeren die willen leren, proberen en groeien. Mooi dat er door de uitbreiding hiervoor nog veel meer mogelijkheden liggen voor de jeugd met betrekking tot educatie en ontwikkeling zoals mevrouw Karlas zelf al aangaf bij haar inspreken. De insprekers van vorige week lieten met goede argumenten blijken dat hun voorkeur duidelijk uitgaat naar laagbouw. Ook de LHN heeft nog steeds voorkeur voor zalen op de begane grond. We twijfelden wel tussen variant A en B, maar omdat het amendement van de VVD een zo groot mogelijke duurzaamheidsambitie nastreeft, dienen wij dit amendement mede in.

Naast de nodige parkeercapaciteit moeten we ons ook realiseren, dat is nog weinig aan de orde gekomen, dat de Boerderij middels station Voorweg natuurlijk ook heel goed bereikbaar is. Ik ga ervan uit dat het college inventief genoeg is om het mogelijke parkeerprobleem creatief op te lossen. Ik ben niet deskundig, maar er lopen genoeg deskundigen in de gemeente rond die dat waarschijnlijk wel kunnen. Ten slotte, en ik ben toch Amsterdammer, heeft poptempel Paradiso in Amsterdam nul parkeerplaatsen beschikbaar en toch zit dat Paradiso altijd vol. Ik ben er bijna van overtuigd, nee, ik ben overtuigd van het feit dat een goede programmering, en dat laat ik graag aan de Boerderij over, heel veel mensen trekt en die zelfs een klein stukje lopen daarvoor over hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Doncker, voor uw eerste termijn. Daarmee komen we aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad. Dan ga ik voorstellen in ieder geval dat we even gaan schorsen. Dat wil iedereen volgens mij. Ik schors de vergadering tot 20.50 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik heropen de vergadering en wij gaan over naar de eerste termijn van het college. Ik ga het woord geven aan wethouder Iedema. Wethouder Iedema, u hebt het woord. Gaat uw gang. Wethouder Iedema: Voorzitter, dank.

Ik zag laatst een tijdlijn met de ideeën rondom de vernieuwing en later de verbouwing van de Boerderij. Hoewel ik al vijftien jaar meedoe aan die tijdlijn voelt het toch een beetje wrang dat ik hier aan het einde daarvan sta. Voorzitter, wij hebben hier het besluit genomen in februari voor een nieuwbouwvariant van de Boerderij. Een goedkopere nieuwbouwvariant op de kavel tussen Gymworld en de oude Boerderij met daarbij als uitgangspunt een goed poppodium, financieel verantwoord, zo duurzaam mogelijk en planologisch bestendig. Dat ligt vanavond voor. Dat is nog niet het eindpunt, want wat vanavond voorligt is de variant die verder moet worden uitgewerkt. Ik zal er zo op terugkomen. Voorzitter, en toen schetste de PvdA, de heer Nikerk, een soort schijnbare tegenstelling tussen goedkoop en duurzaam. Dat is misschien wel goed om daar nog even bij stil te staan, want de variant die we nu voor hebben liggen, u heeft dat wellicht gelezen in het programma van eisen, ze voldoen allemaal aan het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. Het college heeft in de goedkopere variant gekozen voor de 'brons' uitvoering van dat Convenant Toekomstbestendig Bouwen. Dezelfde variant die we ook hebben gehanteerd bij de Entree waar uw raad mee akkoord is gegaan en ook dat is dus al een duurzame variant, vele malen duurzamer ook dan het huidige gebouw.

Daarnaast ziet u andere varianten waarbij we extra geld, of tenminste, hebben gekeken wat extra duurzaamheidsmaatregelen nog kosten en geconstateerd dat daar voornamelijk geld mee gemoeid is dat we niet altijd terug kunnen herleiden tot ook weer terugverdienen aan de exploitatiekant. Voorzitter, dan zijn er ook een aantal vragen gesteld die ik eventjes wil langsgaan. De eerste, dat is die van GroenLinks, mijnheer Van Steenis, die ook een amendement heeft ingediend namens zijn partij. Ook tegen hem zou ik willen zeggen ja, wat ik daarnet al zei, het is een schijnbare tegenstelling dus om te denken dat we niet voor duurzame varianten willen gaan. Ik begrijp wat u bedoelt met uw amendement, van ja, doe er nou wat bij, dan gaan we nog duurzamer. Ik denk dat we hebben uitgelegd dat dat op dit moment niet opportuun is en ik zal zo meteen bij het amendement van de VVD hier ook nog weer op terugkomen. Voorzitter. De voorzitter: Wethouder Iedema, een interruptie van mevrouw Brouwer, gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, ik wil daar wel even bij opmerken dat het raadsvoorstel

16

Raad 24 november 2025

daar wel heel erg toe aanzet om te denken in minder duurzaam en meer duurzaam door de manier waarop de varianten zijn gepresenteerd. De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Voorzitter, dat zal ik niet ontkennen. U heeft wellicht, net als ik, dit weekend ook nog eventjes gespit door het programma van eisen. Dat was wat dat betreft daar een stuk helderder in en we hebben het met elkaar hier vaak gehad over varianten, goedkopere varianten, duurzaam, minder duurzaam. Op een gegeven moment lopen die twee dingen een beetje door elkaar. Vandaar ook dat ik er nu aan hecht om dat even met elkaar goed uit te spreken. We hebben straks ook de tapes van deze vergadering en dan kunnen we dat in ieder geval met elkaar nog even goed doorlezen. De nieuwbouwvariant die u vanavond ook kiest, dat zal een duurzame variant zijn. Eentje die voldoet aan de 'brons'criteria van het Convenant Toekomstbestendig Bouwen. De voorzitter: Voordat u verdergaat, de heer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u, voorzitter. Voorzitter, met dank voor de uitleg uiteraard door de wethouder. Brons is goed, hoor ik zeggen. Ik denk, als er op verantwoorde wijze ook elementen van zilver of elementen van goud in kunnen zitten, dan moeten we daar toch vooral onze ogen niet voor sluiten? Hoe ziet de wethouder dat? De voorzitter: Wethouder Iedema.

Wethouder Iedema: Voorzitter, daar kom ik zo in een paar zinnen op terug. De voorzitter: Gaat u verder. Wethouder Iedema: Er zijn een aantal partijen, de VVD, Zó! Zoetermeer, D66, PVV en LHN, die gezamenlijk een amendement hebben ingediend dat eigenlijk iets verstrekkender is nog dan het amendement van GroenLinks en dat oproept om vanuit, en zo leest het college het, en ik heb u daar ook een paar keer over horen vragen, dus ook goed om dat weer even te benoemen, uitgaat van de zalen, de podia, de horeca op de begane grond, dus de vlakke variant. Punt. Geen twijfel over mogelijk. Dat is de opdracht zoals u die vanavond hier met de raad in grote meerderheid in ieder geval neerlegt en die ook in het amendement staat. Daarbovenop roept het amendement op om daarbinnen dan te kijken of er nog mogelijkheden zijn om de architect te laten onderzoeken hoe de kavel, de grond tussen de oude Boerderij en de Gymworld, zo optimaal mogelijk te benutten.

Ik wil u daarbij ook vragen, en ik vraag ook of de indieners dat zo bedoelen, kunnen we dan ook de plaatjes zoals die nu daar staan, dat zijn natuurlijk schetsontwerpen, die ook getekend zijn op een bepaalde plek op die kavel, laten we die dan vergeten, laten we de architect vanuit het programma van eisen, vanuit die vlakke variant kijken, gehoord hebbende ook vorige week de insprekers van de Boerderij die zeggen ja, de kantoren kunnen best omhoog, de kleedkamers kunnen best omhoog. Wat is daar nou mogelijk om die hele kavel zo efficiënt mogelijk te gebruiken? Voorzitter, ik lees in dat amendement ook om daarbij dan tegelijkertijd binnen die verantwoorde financiële positie waar u als raad ook toe heeft opgeroepen in het oorspronkelijke raadsvoorstel van februari om daarbinnen dan te kijken wat er mogelijk is aan duurzaamheid. Ik ben geen architect, ik ben ook geen duurzaamheidsspecialist, maar ik kan me wel voorstellen dat wij dan als opdrachtgever een aantal opties krijgen. Ja, als wij zonnepanelen op het dak zetten, dan betekent dat iets voor de exploitatie. Als u houtskeletbouw wilt en ziet u dat in de exploitatie niet terug dan is het uiteindelijk wel wat duurzamer. Ja, dat soort varianten verwacht ik, of tenminste, dat soort opties verwacht ik wel van de architect in de uitwerking als wij hem die opdracht geven. De voorzitter: Wethouder Iedema.

Kijk, ik probeer een punt te zoeken bij u. De heer Haak nam een interruptie. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Ja, ik wil even twee minuten terug. De wethouder heeft het nu over de architect en dan mag de architect gaan bepalen hoe dat gebouw eruit gaat zien en dergelijke. Is het niet zo dat een architect gewoon via een aanbesteding een opdracht krijgt waarin hij moet handelen? Je kan toch niet een architect vrije hand geven van 'ja maak maar kleiner, maak maar groter'. Hoe ziet u dat? De voorzitter: Wethouder Iedema.

Raad 24 november 2025

17

Wethouder Iedema: Ik denk dat de heer Haak en ik het eens zijn dat een architect bepaalt hoe een gebouw eruitziet. Hij krijgt daarmee natuurlijk wel een programma van eisen mee en een paar randvoorwaarden. Mijn ervaring met de bouwprojecten die ik in ieder geval heb mogen doen, is dat je dan met die architect echt nog wel over een paar dingen van gedachten kunt wisselen. Als u de eerste varianten van het te bouwen Van der Valk-hotel zag en wat wij er uiteindelijk van goed vonden en wat niet, daar zit wel verschil in. Ik denk dat de stad beter is geworden van uiteindelijk onze keuze. Je hoeft ook niet meteen mee te gaan met het eerste gedachtegoed dat een architect in jouw opdracht optekent. Daar zit echt nog wel wat ruimte in en ik zou hem dus wel willen vragen 'teken nou eens eventjes jouw ideaalbeeld van die dubbele opdracht namelijk een beperkte footprint, de zalen allemaal op de begane grond'. Ja, wat is er dan mogelijk? Stel je voor dat we, ik hou er wel van om vergezichten te schetsen, dat weet u, stel je voor dat we een klein stukje over dat fietspad heen gaan en daar meteen een mooie lichtbrug maken zodat je ook nog eens een keer een sociaal veilig stuk hebt. Ik weet het niet precies, maar dat zijn volgens mij precies de vragen die wij heel goed met deze opdracht dan neer kunnen leggen bij een architect.

De voorzitter: Ik zie een interruptie van mevrouw Hensen, gaat uw gang. Mevrouw Hensen (CDA): Een vraag ook, maar de kaders die we al meegegeven hadden, die blijven toch gewoon nog even staan? Of begrijp ik dat nou verkeerd? Een zo een klein mogelijke footprint, dat is al een kader. Dat hoeft dan toch niet met een amendement nu opnieuw gezegd te worden? De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Ja, voorzitter. Ik waardeer het amendement op wat erin staat en ik lees daarin de opdracht om een aantal zaken mee te geven aan de architect om daar nog in te tweaken. Ik zeg dat dat kan. Even heel simpel, wij hebben hier intern twee varianten getekend die in uw raadsvoorstel staan. Ja, wat als je ze een klein beetje kantelt, dan kun je misschien er ook al anders naar kijken. Volgens mij zijn dat nou juist de opdrachten die je aan een architect meegeeft. Dat gaan we sowieso doen. Ik zie uw raad zoeken naar wat meer comfort bij het vervolg daarvan en vandaar deze appreciatie. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Van Damme. Gaat uw gang. Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel, voorzitter.

Ja, ik hoor u zeggen tweaken over de architect of zoiets, maar dan kunnen we hem daar eigenlijk ook, als we over optie A en over optie B praten, kunnen we dan misschien ook een beetje mee spelen, want optie A is natuurlijk tussen de € 30 miljoen en de € 35 miljoen en optie B tussen de € 33 miljoen en de € 38 miljoen. Ik denk dat € 33 miljoen goedkoper is dan € 35 miljoen, dus dan zouden we ook richting optie B kunnen gaan. Zouden we hem ook zo aan kunnen kleden? De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Ja, voorzitter, dat zou kunnen, maar volgens mij hebben wij als college ook goed aangegeven waarom wij denken dat optie A de beste is. De voorzitter: Ik zie verder geen interrupties. Ik stel voor dat u verdergaat, wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Voorzitter, dan kom ik bij de vraag van de heer Ekkelenkamp. Een markant gebouw, wat vind ik daarvan? Ja, dan kom je wel tot een tegenstelling, want om echt markant te zijn zou je misschien de hoogte in moeten. In de vorm van een gitaar zat ik mezelf zo voor te stellen, maar ik beloof u één ding, mijnheer Ekkelenkamp, het wordt het allermooiste poppodium dat we hier in Zoetermeer hebben. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp, gaat uw gang. De heer Ekkelenkamp (D66): Is dat een toezegging? De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Knalharde toezegging, voorzitter. Dan tot slot, voorzitter, de heer Doncker.

Die herinnerde mij aan, maar dan doe ik ook eventjes mijn pet op als wethouder van Financiën, Paradiso.

18

Raad 24 november 2025

Het mooie is als je naar Paradiso gaat, dan moet je eerst lid worden. Dat levert een paar euro extra op voor de kas en het parkeren is bij Paradiso zelf geen probleem. Ik sta meestal in de parkeergarage vijf minuten lopen daar vandaan en dan betaal ik vier keer het kaartje ongeveer aan parkeerkosten. Als wij met de stad zo een parkeergarage kunnen bouwen dan hebben wij een heleboel problemen opgelost. Voorzitter, volgens mij waren dat de vragen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Iedema en daarmee dank ook voor de eerste termijn van het college. Ik stel voor dat we dan overgaan naar de tweede termijn van de raad. Ik ga de fracties af, de PvdA, de heer Nikerk, gaat uw gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Bij de commissie vroeg het commissielid van D66, mijnheer El Achkar, aan de toenmalige wethouder Blansjaar, maar waarom is het nou versie A? Dat heb ik vanavond in ieder geval wel van het college gehoord, dat is heel goed. We gaan binnen onze fractie even bekijken hoe we dat verder aan gaan vliegen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar mevrouw Mertens, tweede termijn, geen behoefte. Forum voor Democratie, de heer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u, voorzitter. Voorzitter, we blijven inderdaad bij ons standpunt om de wethouder te steunen in plan A.

Alleen we zullen de gedane en aangemelde amendementen, moties niet mee indienen, omdat we vertrouwen hebben dat A al genoeg zal voldoen in duurzaamheid, maar we hebben ook geen gevoel bij het amendement van de VVD, omdat we gewoon tegen de verdichting zijn van dit gebied en eigenlijk vinden dat we al zoveel bouwen dat we voor juist de leefbaarheid en voor het woongenot veel meer mogen en moeten kunnen verwachten van het poppodium Boerderij en daar dus ook alle ruimte voor geven. Ze hebben bewezen dat ze die groei realiseren, dat ze die zalen vol krijgen en alle vertrouwen en succes voor de Boerderij vanaf deze plek. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van GroenLinks, de heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank u, voorzitter en dank aan de reactie van het college uiteraard. Voor de fractie van GroenLinks zouden we heel graag voor variant B gaan. Uit de commissievergadering hebben we begrepen dat er daar geen meerderheid voor was. We zijn in ieder geval heel erg blij dat er een overweldigende meerderheid is voor de vlakke variant. Het amendement dat we hadden ingediend, was echt bedoeld om wat extra budget los te maken, om nou net tijdens die haalbaarheidsfase iets meer ruimte te bieden aan de architect, om daar iets moois van te maken. Uiteraard wel verantwoord, dus met de berekeningen die erbij horen van de besparingen die het oplevert.

Daar wil ik het bij laten, voorzitter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Steenis. Dan ga ik naar de fractie van de VVD, de heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Dank u wel, voorzitter. De wethouder stelde een vraag of zijn interpretatie over wat wij met het amendement bedoelen, of dat de juiste was. Daar kan ik kort en bondig met een ja op antwoorden. Hij heeft het, denk ik, goed begrepen en ook goed in zijn eigen woorden verwoord. Dan ook nog even refererend aan het debat, althans een debat dat ik in de eerste termijn met een aantal collega's had, wat toen even een achterdeurtje werd genoemd. Ik heb daar sindsdien met een aantal over gesproken. Het gaat om met name een passage, eigenlijk twee woorden of drie woorden, of twee woorden en een letter in de toelichting, namelijk daar waar bij de efficiënte benutting van de footprint tussen haakjes wordt verwezen naar indachtig variant C. Ik kan begrijpen dat dat een onduidelijkheid in het leven roept die niet zo bedoeld is en in overleg met de mede-indieners is mijn voorstel om dat gedeelte tussen haakjes, dus tussen haakjes indachtig variant C, om dat door te halen. Ik kijk even naar de voorzitter of dat een geheel nieuwe print vereist. De voorzitter: Ik zag de griffier knikken dat hij dit ook nog wel kan noteren.

De heer Duiven (VVD): Ja, dat gaat lukken? De voorzitter: Ik stel voor dat we dat, als iedereen dat ook heeft begrepen, dat we dat dan op deze manier voor deze keer als uitzondering zeggen. De heer Duiven (VVD): Voor de flexibiliteit van de griffier in dezen ben ik hem dankbaar.

Raad 24 november 2025

19

De voorzitter: Bij dezen is dat dan ook de aanpassing. De heer Duiven (VVD): Met die aanpassing, voorzitter, ben ik door mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van de PVV, de heer Smits. De heer Smits (PVV): Ja, dank u wel, voorzitter. Als eerste de wethouder, hartstikke bedankt voor zijn duidelijke beantwoording. Dat waardeer ik zeer. We zijn absoluut niet tegen de nieuwbouw van de Boerderij. Onze voorkeur gaat gewoon uit naar variant C, omdat daarin gewoon meer rekening gehouden wordt met woningbouw, wat wij erg belangrijk vinden. Het belangrijkste is, wat de wethouder net ook uitgelegd had, is dat we het belangrijk vinden dat de efficiëntie van de footprint wordt meegenomen. Daarvoor dank. De voorzitter: De heer Nikerk, gaat uw gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel. Een soort uitgestelde interruptie bij dezen aan de PVV, want de PVV zegt, ja, we willen eigenlijk alleen maar gestapeld, dus variant C, maar mijnheer Smits staat wel onder het amendement van de VVD, dat heel duidelijk over variant A gaat. Hoe rijmt de PVV dat? De voorzitter: Mijnheer Smits. De heer Smits (PVV): Dank u wel, voorzitter. Onze voorkeur gaat uit naar C.

Wij zeggen totaal niet dat wij tegen A zijn, alleen onze voorkeur gaat uit naar C, omdat we in februari een amendement hebben aangenomen over die footprint en als we gewoon sec gaan bekijken, zoals in het raadsvoorstel staat, is A niet volgens de footprint en C wel. Daarvoor gaat onze voorkeur uit naar C en dat wil niet zeggen dat we tegen de rest zijn. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie verder geen interruptie. Dan ga ik over naar de fractie van Zó! Zoetemeer, de heer Markes. De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Dank u wel, voorzitter. Zó! Zoetermeer is bereid om het college dan wel de architect de ruimte te geven om binnen de kaders van het amendement van de VVD er iets heel moois van te maken. Dat is één. Ten tweede heb ik begrepen dat er sprake is van een generatiekloof in de raad. Dat is iets waar we wat aan kunnen doen, voorzitter, want het Duitse powermetal en de soulful techno-blues, dat is iets wat ik uit de agenda van de Boerderij heb gehaald. Bij dezen wil ik de heer Doncker uitnodigen voor 4 en 12 december. Dan gaan we die avonden even samen genieten van de prachtige muziek uit de Boerderij. De voorzitter: Ja, dat lijkt me een goed idee en wij wachten op de foto's. De fractie van het CDA, mevrouw Hensen. Geen behoefte, dank u wel. ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer, geen behoefte. PDvZ, de heer Haak, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter.

Ja, we hebben vanavond als raad de mogelijkheid om de toekomst voor de Boerderij te bepalen. Ik denk dat de keuze voor in ieder geval vlak heel duidelijk is en of dat variant A of B is, dat maakt ons niet zoveel uit. Het gaat om dat de Boerderij gewoon lekker aan het werk moet gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bink, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. Ja, wij zijn ook blij met de beantwoording van de wethouder en we zijn ook blij met de VVD vanavond. Het is eruit, puntje C. Wij kunnen dan daarvoor stemmen. We zijn dan blij met deze variant en als hij hem nog even intrekt en het helemaal aanpast, dan kunnen wij er ook nog op. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik had volgens mij net al besloten dat we dat op deze manier konden accepteren voor deze ene keer. De fractie van de SP, mevrouw Van Damme, gaat uw gang. Mevrouw Van Damme (SP): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de SP is natuurlijk voor vlak en wij willen toch variant B benadrukken bij iedereen. Pakken we het sommetje, A kan uitkomen op € 35 miljoen, B

20

Raad 24 november 2025

kan uitkomen op € 33 miljoen. Pakken we hem ook weer op de duurzaamheid, dus ik zou zeggen, jongens, we gaan voor het duurzame, voor B, € 33 miljoen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een interruptie van mevrouw, mijnheer Haak. Excuses. Gaat uw gang, mijnheer Haak. De heer Haak (PDvZ): Pas op hè. Ik wilde toch even aan mevrouw Van Damme vragen via u voorzitter, u noemt steeds over € 33 miljoen, € 35 miljoen. Waar zit uw probleem? Dat de gemeente dat uitgeeft? U weet toch ook dat uiteindelijk dat geld door de huuropbrengsten weer terugkomt. De voorzitter: Mevrouw Van Damme. Mevrouw Van Damme (SP): Waar haal ik het uit? Ik haal het uit de stukken. Er staat letterlijk in de stukken € 30 miljoen tot € 35 miljoen en er staat letterlijk in de stukken € 33 miljoen tot € 38 miljoen. Dan was er een slechte onderbouwing over de duurzaamheid. Er was niks uitgerekend en B kon dus op € 33 miljoen uitkomen. Willen we hem duurzaam doen, dan pak je hem zo. Daar aas ik op en voor de rest niks meer, niks minder. Goedkoop kan duurkoop zijn. De voorzitter: De heer Haak nog. De heer Haak (PDvZ): Ik probeer hem nog één keer. Het geld dat geïnvesteerd wordt, of dan nou € 33 miljoen is of € 35 miljoen, dat komt uiteindelijk weer terug. Waarom is dat voor u zo belangrijk dat die keuze nu gemaakt wordt voor B? De voorzitter: Mevrouw Van Damme.

Mevrouw Van Damme (SP): Als we over duurzaam praten en we praten over twintig jaar verder, misschien dat het dan uiteindelijk goedkoper wordt. Misschien dat ik daarom op B blijf zitten, dat ik wat langer doordenk. De voorzitter: Akkoord, ik stel voor dat we verdergaan en dan ga ik naar de heer Ekkelenkamp, gaat uw gang. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u voorzitter. Ik denk dat we blij kunnen zijn dat we een stap verder kunnen zetten voor de Boerderij en met de Boerderij. Ik ben ook eigenlijk wel blij met de beantwoording van mijn vraag door de heer Iedema als wethouder, want hij heeft toch de intentie om er een karakteristiek en misschien wel een markant gebouw van te maken. Dat gaan we meemaken. Dank u wel, wethouder. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ekkelenkamp. Dan ga ik naar de heer Doncker van de LHN. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, voorzitter. De LHN is heel tevreden dat een grote meerderheid van deze raad voor de vlakke variant is. Ik zou zeggen, bouwen maar. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee kom ik aan het eind van de tweede termijn van de raad. Ik ga naar het college kijken, wethouder Iedema. Nog behoefte? Ik zie geen behoefte. Dan sluit ik de beraadslagingen over dit onderwerp en dan gaan wij dat straks natuurlijk, inclusief het amendement zien bij de stemming aan het eind van deze raadsvergadering. c.

Raadsvoorstel Zienswijze jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 De Binnenbaan De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 7.c., dat is het raadsvoorstel Zienswijze jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 De Binnenbaan BV. Het is duidelijk geworden dat door de uitgebreide commissiebehandeling vorige week hier geen commissiebehandeling over heeft plaatsgevonden. Dat betekent overigens niet dat u vanavond opnieuw een commissiebehandeling mag gaan doen, maar dat u gewoon het raadsvoorstel behandelt. Ik zou dan ook met klem beroep op u willen doen om vooral in te gaan op de zienswijze, zoals die is ingediend. Als u dat zou willen doen, dan bent u zeer erkentelijk. Uiteraard krijgt u daar wel de ruimte voor. We gaan de sprekerslijst af, Forum voor Democratie. Gaat uw gang. Daar niet het woord over. Zó! Zoetermeer, de heer Markes, gaat uw gang.

Raad 24 november 2025

21

De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden. Zo is het de afgelopen jaren uitgesproken als we vonden dat de resultaten van de Boerderij tegenvielen, oh, excuus, sorry, van De Binnenbaan, voorzitter, als die tegenvielen, daarom vinden we het nu netjes om De Binnenbaan te complimenteren voor de goede resultaten over 2024, dus bij dezen. We zijn ook blij met de doelen en plannen voor 2026. Vooral het idee om mensen op te leiden tot buschauffeur vinden we sterk. Zo helpen we mensen aan het werk en verbeteren we het openbaar vervoer. Twee vliegen in één klap. Tot slot is het belangrijk om te blijven kijken naar wat beter kan en daarom steunt Zó! Zoetermeer de punten uit de zienswijze en het amendement van de VVD, die dienen we mede in. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga over naar de fractie van de PvdA. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voorzitter. De conceptzienswijze van het college over De Binnenbaan begint met waarderende woorden en er volgen aan het eind ook nog wat kritische opmerkingen. Onze PvdA-fractie kan zich hierin goed vinden. Het magazine De Binnenbaan naar buiten is een goede illustratie van de impact van hun activiteiten op de werknemers en werkgevers. Een mooi voorbeeld wat ons betreft voor communicatie over andere projecten in het sociale domein.

Ons commissielid, de heer Welschen, heeft mij laten weten dat de technische bijeenkomst met het managementteam van De Binnenbaan een zeer nuttige zaak was. De vragen werden openhartig beantwoord en de directeur en zijn staf straalden vertrouwen uit in de toekomst van De Binnenbaan. Dat vertrouwen hebben wij ook. De dienstverleningsovereenkomsten met de drie gemeenten zijn verlengd vanaf 2026 tot en met 2030. Het meerjarenbedrijfsplan is in voorbereiding, komt binnenkort ook naar de raad. Het toekomstscenario, het regionale kenniscentrum, zoals geadviseerd door Berenschot, biedt volgens de PvdA groeikansen. We zijn zeer benieuwd naar de uitwerking. Het positieve resultaat op de jaarrekening is uiteraard een goede zaak, maar we hebben niet helemaal uit de toelichting kunnen opmaken of dit resultaat incidenteel of wellicht structureel is. De drastische daling van het ziekteverzuim onder stafmedewerkers is hopelijk permanent, maar dat blijft natuurlijk altijd een aandachtspunt en we zullen nog even goed kijken naar het amendement van de PVV over het ziekteverzuim. De bezuinigingsopgave van € 450.000,00 in de begroting voor 2026 is volledig ingevuld met incidentele posten, onder andere door minder dienstverlening. Is dit tijdelijk in 2026 of gaat dit ook daarna verder? De businesscase die moet leiden tot structurele bezuinigingen na 2026 is volgens de PvdA nog niet helemaal helder.

Een zorgpunt is de stijgende instroom van psychisch kwetsbare mensen en vooral het geringe draagvlak bij werkgevers om deze mensen in dienst te nemen met eventueel loonkostensubsidie en we vragen het college of daar nog wel verbetering in mogelijk is. Tot slot dienen we het amendement van de VVD over onder andere de agendering van de opvolging van de zienswijze, mede in. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kraneveldt. Ik ga over naar de fractie van de SP. Dat is de heer Velner. De heer Velner (SP): Dank u wel, voorzitter. De SP Zoetermeer kan zich vinden in de zienswijze die opgesteld is door het college. We hebben mooie resultaten gezien en prachtige ontwikkelingen. De toekomst ziet er veelbelovend uit voor zowel de organisatie als haar partners. Er zijn ook een aantal aandachtspunten benoemd in de zienswijze, onder andere de bezuinigingsopgave van € 450.000,00, kwetsbare inwoners mogen hierdoor zo min mogelijk geraakt worden en dat het duidelijk moet worden wat de gevolgen zijn van de keuzes voor de uitvoering en de resultaten. Te meer ook omdat er een toename is van de psychische kwetsbaarheid van bijstandsgerechtigden. Aandachtspunt is ook het langdurig ziekteverzuim van het kaderpersoneel van De Binnenbaan. De raad van commissarissen heeft al verzocht om effectieve maatregelen, zodat deze verlaagd kan worden. Er wordt ingezet op het werkplezier van de medewerkers.

Is al bekend of dit een positief effect heeft gehad? We staan dan ook heel positief tegenover het amendement dat de PVV voornemens is te gaan indienen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Velner voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks. Mevrouw Van Werkhoven, gaat uw gang. Mevrouw Van Werkhoven (GroenLinks): Voorzitter, allereerst dank aan De Binnenbaan. Het magazine De Binnenbaan naar buiten laat mooi zien wat hun werk betekent voor inwoners en werkgevers. De verlengde dienstverleningsovereenkomsten en het toekomstscenario Regionaal Kenniscentrum bieden goede kansen. Toch maakt GroenLinks zich zorgen over de groeiende groep psychisch kwetsbare kandidaten en andere mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We horen dat de werkgevers hen nog te vaak geen plek gunnen, zelfs niet met loonkostensubsidie. Tegelijkertijd wordt de begeleiding

22

Raad 24 november 2025

van ongeveer honderd kandidaten minder intensief, terwijl zij juist de meeste steun nodig hebben. Dan hebben we de volgende vraag aan het college. Kan het college toelichten wat dit in de praktijk betekent voor de groep kwetsbaren en hoe wordt voorkomen dat zij tussen wal en schip raken? Deze mensen mogen niet de stille bezuinigingspost worden in een bezuinigingsopgave van € 450.000,00. Welke extra stappen zetten De Binnenbaan en het college om werkgevers over de streep trekken, stigma te verminderen en begeleiding op de werkvloer te versterken? Als laatste, wordt er in het meerjarenbedrijfsplan nog op de ene of andere manier vastgesteld dat er op de ondersteuning van de meest kwetsbare kandidaten niet verder wordt gekort? Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Werkhoven. Dan ga ik naar Zoetermeer Vooruit. De heer Mohammadian. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel, voorzitter. De Binnenbaan vormt de ruggengraat van onze sociale werkvoorziening in Zoetermeer en verdient daarom onze scherpste aandacht. Als Zoetermeer Vooruit zijn we verheugd over het positieve resultaat van 2024. Dat getuigt van een solide beheer. Het toevoegen van ruim € 0,5 miljoen aan de algemene reserve is een verstandige stap naar stabiliteit als je het ons vraagt. We steunen de conceptzienswijze zoals voorgesteld door het college.

Deze is naar onze mening constructief, biedt ruimte voor invloed via de AVA en bevat geen kanttekeningen die onze steun in de weg staan. We kijken uit naar het nieuwe meerjarenbedrijfsplan. We omarmen deze zienswijze als een mooie stap vooruit, voor een inclusiever en veerkrachtiger Zoetermeer, waar iedereen kan meetellen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van de LHN, mevrouw Siegelaer, gaat uw gang. Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank u voorzitter. Vandaag hebben we het over de jaarstukken en opdrachtbrief voor De Binnenbaan. Daarmee gaat het over hoe we inwoners ondersteunen en ze mee kunnen doen in onze samenleving. Voor de LHN staat centraal, meedoen is van grote waarde voor mensen zelf en voor de gemeenschap. We hebben vaker uitgesproken dat het belangrijk is dat iedereen die dat kan actief deelneemt vanuit die overtuiging dat werk of participatie mensen vooruithelpt. Het biedt structuur, eigenwaarde en perspectief. Tegelijkertijd zien we dat sommige mensen moeite hebben om stappen te zetten, door gezondheid, tegenslag of omstandigheden. Juist daarom is het belangrijk dat hulp en verantwoordelijkheid hand in hand gaan. In dat licht kan de LHN zich niet vinden in het voorstel om de actieve begeleiding van kandidaten af te schalen, waaronder hen die kwetsbaar zijn en op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig hebben.

Juist voor deze groepen is continuïteit essentieel om niet terug te vallen of uit beeld te raken. Daarnaast verschuift de werkdruk hierdoor naar gemeentelijke netwerkregisseurs, terwijl de inhoudelijke opgave niet kleiner wordt. Dat voelt als het verleggen van bezuinigingen. De LHN hoort graag hoe het college hiernaar kijkt. De Binnenbaan heeft in 2024 stappen gezet in begeleiding en inzicht in wat mensen nodig hebben. Tegelijkertijd blijft er een grote groep kandidaten die langdurig vastloopt. Wat de LHN betreft brengt De Binnenbaan samen met partners scherper in beeld wat iemand belemmert, welke ondersteuning past en welke stappen realistisch zijn richting werk of participatie. Werkgevers blijven daarbij onmisbaar. De Binnenbaan versterkt deze samenwerking en dat waarderen we. Wel vragen we om dit nog vanzelfsprekender te maken, actief in gesprek te blijven en samen nieuwe werkvormen te blijven ontwikkelen. Hier ligt een potentieel voor kandidaten en voor de organisatie. Financieel laat 2024 vooruitgang zien. Dat geeft rust, maar vraagt ook om doelmatig werken en duurzame keuzes, juist voor mensen die afhankelijk zijn van goede begeleiding. De opdrachtbrief geeft richting, kwaliteit, vakmanschap en goede rapportages. Belangrijk blijft dat De Binnenbaan blijft monitoren wat kandidaten nodig hebben en hoe de dienstverlening daarop blijft aansluiten.

We dienen de amendementen van de VVD en de PVV mee in en steunen de conceptzienswijze. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Siegelaer, dan ga ik naar de fractie van de ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel, voorzitter. Wij bedanken De Binnenbaan voor de jaarstukken en de toelichting. Die zijn goed leesbaar. Het is ook mooi om ervaringen te lezen in het bijgevoegde magazine. Ten slotte draait het om de mensen en niet alleen om de cijfers. Cijfers zien we wel veel in het jaarverslag. Het rapport heeft een positieve toon. Het laat mooie cijfers zien in output, tevredenheidsonderzoeken en evaluaties en het is verheugend om te lezen dat er veel vooruitgang is geweest met een positief resultaat. We zouden bij die cijfers wel graag meer lezen over de activiteiten en keuzes die geleid hebben tot die goede resultaten. Welke maatschappelijke impact heeft het werk

Raad 24 november 2025

23

gehad? Welke dingen gingen goed en waar is extra sturing nodig? Onder trends en ontwikkelingen lezen we wel iets meer achtergrond. Er wordt duidelijk uitgelegd hoe De Binnenbaan omgaat met de gevolgen van de vergrijzingen en wat er gedaan wordt voor psychisch kwetsbare werkzoekenden. We lezen alleen niet wat de acties opleveren. Monitoring hiervan is wenselijk, gezien het belang daarvan. In de vorige zienswijze werd ook gevraagd naar meer achtergrond en onderbouwing, maar wij vinden dit niet echt terug. Het is terecht dat het nu opnieuw is genoemd in de voorgestelde zienswijze. Dit geldt ook voor het verslag van de raad van commissarissen, dat is ook nog nu summier. Het geldt ook voor de bezuinigingsopgave. Er worden goede punten genoemd, maar we zien graag meer duidelijkheid over keuzes en gevolgen. Kortom, wij kunnen ons vinden in de voorgestelde zienswijze. Verder lijkt het alsof de zienswijze niet of weinig opgevolgd wordt door De Binnenbaan, al is het ons niet duidelijk waarom dit niet lukt. De zienswijze is een sturingsmechanisme voor de raad en de raad heeft volledige informatie nodig. Het lijkt ons daarom belangrijk om te verkennen of een andere vorm beter is, of in ieder geval een ander tijdstip. Daarover horen we graag de mening van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer, voor de eerste termijn.

Dan de fractie van het CDA, mevrouw Hensen, gaat uw gang. Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog zes minuten, dus ik kan helemaal losgaan, maar dat doe ik verder niet. Wij zijn erg tevreden met de zienswijze zoals het college die opgesteld heeft. We zijn blij met de complimenten die het doorgeeft aan De Binnenbaan. We zijn ook blij met de kritische noot die nog gegeven wordt, dus wij zullen dit steunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de PVV, de heer Smits, gaat uw gang. De heer Smits (PVV): Dank u wel, voorzitter. Als PVV Zoetermeer kunnen wij ons in grote lijnen vinden in de conceptzienswijze. De Binnenbaan behaalde in 2024 goede resultaten, 238 inwoners naar werk, een financieel resultaat van € 698.000,00 en voor het eerst een solvabiliteit binnen de norm. Daarvoor onze waardering. Er zijn ook punten die voor ons wat duidelijker en steviger benoemd mogen worden. Het ziekteverzuim, 9,4% is al jaren hoog en staat ver af van het landelijke gemiddelde. Dit geeft risico's voor de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. Ons amendement, dat wij zullen indienen samen met de VVD, ChristenUnie-SGP, de LHN en 50PLUS, vraagt daarom een duidelijke toevoeging aan de zienswijze dat De Binnenbaan met dit probleem aan de slag gaat en dat de resultaten daarvan aantoonbaar worden opgenomen in het volgende jaarverslag.

Met dit amendement vragen wij niets ingewikkelds, niets onredelijks en zeker niets nieuws. We vragen slechts één ding. Zorg dat de raad jaarlijks kan zien of het ziekteverzuim bij De Binnenbaan daadwerkelijk verbetert. Voor ons is dat essentieel, alleen als dit jaarlijks zichtbaar wordt gemaakt, kan de raad beoordelen of de situatie daadwerkelijk ook dus verbetert. Dat had ik net ook gezegd. Vraag aan de wethouder. Kan het college toezeggen dat het de jaarlijks terugkoppeling actief bewaakt in de reguliere overlegmomenten met De Binnenbaan? Zo ook de caseloadanalyse laat zien dat er te weinig werkregisseurs zijn en daarvoor krijgen nu al groepen inwoners minder begeleiding. Dat staat op gespannen voet met ambitie, met iedereen een kans op werk. Onze vraag, voor welke groepen inwoners wordt nu daadwerkelijk minder tijd vrijgemaakt? Voor de PVV blijft gelden dat De Binnenbaan zich in de eerste plaats moet richten op de Zoetermeerders die al jaren in onze stad wonen en ondersteuning nodig hebben richting werk. Wij missen nog steeds inzicht in de kosten per succesvolle uitstroom en de verschillen tussen de werknormen en de maatschappelijke waarden per ingezette euro. We zien hier graag vergelijkbaarheid in.

Daarom onze vraag, kan het college ervoor zorgen dat De Binnenbaan dit vanaf 2026 jaarlijks of per kwartaal standaard rapporteert, zodat de raad de begroting goed kan beoordelen? Tot slot, voorzitter. We waarderen de inzet van De Binnenbaan, maar een sterk sociaal ontwikkelingsbedrijf vraagt ook om heldere monitoring, jaarlijkse cijfers en concrete verbetering waar het nodig is. Met ons amendement en de aanvullingen die wij hier noemen, wordt de zienswijze scherper en vooral beter voor onze Zoetermeerders. Dank u wel. Amendement 2511-L ingediend door PVV, VVD, ChristenUnie-SGP, LHN, 50PLUS Actief ziekteverzuim kaderpersoneel terugdringen "De gemeenteraad van Zoetermeer, in vergadering bijeen op 24 november 2025; gelezen het raadsvoorstel "Zienswijze jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 De Binnenbaan" 2025-125312; besluit de brief conceptzienswijze als volgt te wijzigen:

24

Raad 24 november 2025

de volgende toevoeging aan beslispunt 1 van het dictum: met dien verstande dat het volgende toe te voegen in de alinea onder: De raad geeft de volgende wensen en bedenkingen mee bij de jaarstukken 2024: "Het jaarverslag bevat al jaren zorgwekkende cijfers inzake het ziekteverzuim onder kaderpersoneel. De raad vraagt nadrukkelijk hiermee aan de slag te gaan en de resultaten hiervan in het volgende jaarverslag mee te nemen."" De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smits voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de VVD, mijnheer Duiven. De heer Duiven (VVD): Dank u wel, voorzitter. Als wij vorige week dit onderwerp in de commissie hadden besproken, dan zou mijn collega Van den Beukel hebben opgemerkt dat de conceptzienswijze laat zien dat De Binnenbaan op veel punten solide resultaten heeft geboekt en de doelstellingen heeft gerealiseerd. Dat verdient erkenning en ook waardering. Juist omdat dit voor onze gemeente een essentiële verbonden partij is valt des te op, vinden wij, dat een aantal aandachtspunten uit de vorige zienswijze opnieuw ongewijzigd terugkeren, zo hebben wij gezien. Dat is een teken dat onze signalen wellicht onvoldoende worden opgepakt.

Het college kiest wat de Zoetermeerse VVD betreft dan ook terecht voor een steviger lijn in de zienswijze, maar om die lijn daadwerkelijk effect te laten hebben, moeten wij als raad beter borgen dat verbeterpunten die wij signaleren niet blijven liggen. Daarom dienen wij, samen met de ChristenUnie-SGP, Zó! Zoetermeer, de PvdA, de PVV en de LHN, een amendement in om dit vast te leggen en te borgen. Wij vragen in het amendement dat het college opvolging van de zienswijze halfjaarlijks agendeert en om de zienswijzeprocedure vanaf 2026 te baseren op de opdracht- en budgetbrief. Zo zullen we als raad onze mogelijkheid versterken voor een betere en effectievere sturing en zorgen we ervoor dat onze zienswijze dan ook daadwerkelijk het verschil gaat maken. Tot zover, voorzitter. Amendement 2511-M ingediend door VVD, ChristenUnie-SGP, LHN, PVV, PvdA, Zó! Zoetermeer Zienswijze de Binnenbaan "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 24 november 2025; besluit: het raadsvoorstel 2025-125312 ‘Raadsvoorstel zienswijze jaarstukken 2024 en begroting 2026 De Binnenbaan’, als volgt te wijzigen: besluit: de volgende beslispunten toe te voegen: "3. het college te verzoeken om de opvolging van de zienswijze halfjaarlijks te agenderen in het overleg met De Binnenbaan BV; 4.

het college te verzoeken met ingang van 2026 de zienswijzeprocedure in te richten op de opdrachten budgetbrief voor De Binnenbaan BV, in plaats van de jaarrekening en ontwerpbegroting."" De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duiven, voor uw eerste termijn. Het amendement dat is ingediend, dat is onderdeel van de beraadslaging. Dank u wel. Dan heb ik begrepen dat de fractie van D66 geen inbreng heeft op dit onderwerp. Dan gaan we over naar de fractie van 50PLUS Zoetermeer, mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel, voorzitter. De Binnenbaan heeft een belangrijke rol voor de inwoners die psychisch kwetsbaar zijn en vooral een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit betekent dat stabiliteit en hulp nodig zijn voor mensen die zo kwetsbaar zijn en lang vastlopen. Goede begeleiding is hierbij een vereiste. Ik vraag aan de wethouder, welke groep ondervindt de meeste last van het ziekteverzuim van het kaderpersoneel? Een regelmatige evaluatie hierover blijft van belang, over zowel de uitvoering als de resultaten die behaald worden. Dat betekent ook dat ik het amendement van de VVD en van de PVV beide ondersteun. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mertens, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PDvZ, mevrouw Haak, gaat uw gang. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel. Voorzitter, wij kijken positief naar het jaarstuk 2024 en de

Raad 24 november 2025

25

ontwerpbegroting 2026. We waarderen dan ook de inzet van medewerkers, management en partners van De Binnenbaan. Tegelijkertijd zijn er een aantal zorgen. De aangekondigde bezuiniging van € 450.000,00 raakt direct aan de dienstverlening. We maken ons vooral zorgen over de effecten hiervan op kwetsbare groepen, zoals inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en psychisch kwetsbaren. Minder begeleiding voor deze groepen vergroot het risico dat ze blijvend buitenspel komen te staan. We vragen het college om bij de uitwerking van de bezuinigingen expliciet te laten zien wat de gevolgen zijn voor deze mensen en om alternatieven te onderzoeken die hun kansen op participatie behouden. Daarnaast willen wij het belang onderstrepen van een goede monitoring van ziekteverzuim en productiviteit. Ziekteverzuim heeft niet alleen impact op de financiële resultaten, maar ook op de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening. We zullen dan ook het amendement van de PVV steunen. Tot slot, we staan achter de zienswijze die het college heeft opgesteld, met enige aanpassingen in de vorm van amendementen die vanavond zijn ingediend en verder vragen wij het college om samen met De Binnenbaan te blijven zoeken naar slimme manieren om bezuinigingen te combineren met innovatie en efficiëntie, zonder dat dit ten koste gaat van de menselijke maat. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Haak, voor uw eerste termijn. Daarmee kom ik aan het eind van de eerste termijn van de gemeenteraad. Ik kijk even naar het college of de wethouder behoefte heeft aan een schorsing. Ja, en hoe lang heeft u behoefte? Tien minuten. Ik schors de vergadering tot 21.40 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en wij gaan naar de eerste termijn van het college. Het woord is aan wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, voorzitter, dank u wel. Beste raadsleden, ook dank namens De Binnenbaan dan maar gezegd, voor alle complimenten die gemaakt zijn over de resultaten. Ik heb wat last van mijn keel. Ik ben niet ziek, wees gerust. Ik heb afgelopen weekend iets te enthousiast de presentator lopen uithangen, dat hoort u in mijn stem. Ik zal het daarom kort houden, dat willen jullie graag, dat weet ik. Dank voor de complimenten over de resultaten, het magazine. Ik zal ze overbrengen aan De Binnenbaan, al weet ik dat ze vast zullen meekijken. Ik ga uw vragen beantwoorden en ook de amendementen kort behandelen. Hoewel de voorzitter een poging deed om technische vragen uit te sluiten, zijn er toch een aantal tussendoor geslopen.

Een aantal zal ik beantwoorden, maar een aantal gaan ook gewoon echt oprecht niet over de zienswijze en zal ik daarom niet beantwoorden, simpelweg ook omdat ik daar nu ook gewoon de antwoorden niet op heb. Mocht u denken ze zijn niet beantwoord, kom er dan alstublieft buiten de vergadering desnoods even technisch bij ons op terug, want die zullen we uiteraard technisch gewoon beantwoorden. Even kijken, de vraag van PvdA over de bezuinigingen, zijn die structureel of incidenteel? Ze staan er nu incidenteel in. Het gaat alleen over 2026, maar het is wel helder dat De Binnenbaan ook een meerjarig perspectief op de bezuinigingen is gevraagd en dat daar dus nog gesprekken over nodig zijn met De Binnenbaan naar de toekomst toe. Is er dan ook verbetering op andere vlakken mogelijk? Zijn er alternatieven? Ik denk dat die er zijn. Daar zijn we nog met De Binnenbaan over in gesprek. We vragen De Binnenbaan ook daarin creatief te zijn. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, mijn vraag ging specifiek over het feit dat de bezuinigingsopgave nu volledig is ingevuld met incidentele posten en we vroegen ons af, is dat structureel, dus die invulling structureel, of kan het een jaar later weer anders zijn? Of is het echt wel de bedoeling dat die vermindering van dienstverlening blijft doorgaan? De voorzitter: Wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Ja, dank u wel voor de verhelderende vraag. Ze zijn echt incidenteel bedoeld, dus u kan er nog niet van uitgaan dat die maatregelen ook in 2027 op die manier worden toegepast door De Binnenbaan. Voorzitter, dan ga ik door naar een vraag van de SP over resultaten rondom werkplezier, wat dan aan dat ziekteverzuim hangt, wat een onderwerp is wat bij veel van jullie terugkomt. Ja, op het gevaar af, ze zijn nog niet heel representatief, maar we krijgen wel in de gesprekken met De Binnenbaan teruggekoppeld dat daar wel resultaten geboekt worden en dat er meer werkplezier wordt beleefd en dat het ziekteverzuim daardoor ook wat lijkt te dalen. Dan stelde zowel GroenLinks als LHN een vraag, en eigenlijk haakt het ook een beetje aan een vraag van de PVV, over die groep kwetsbaren uit het

26

Raad 24 november 2025

voorstel waaruit blijkt dat daar nu verminderde dienstverlening plaatsvindt. Ik snap de vragen die u daarover stelt en ik snap ook dat u zegt dat het dan misschien op een verlegde bezuiniging kan lijken, maar het is een groep mensen, we hebben hier natuurlijk nadrukkelijk met De Binnenbaan over gesproken, het zijn mensen waarbij veel aan de hand is, waarbij eerst gewerkt wordt aan herstel en op basis daarvan kan De Binnenbaan zeggen, dan geven we ze vanuit De Binnenbaan wat rust en dat levert dan een besparing op voor één jaar bij De Binnenbaan. Daarom nogmaals nadrukkelijk, het is niet een structurele maatregel, maar dat wordt nu één jaar zo toegepast. Ik hoor uw raad heel goed, uw aandacht voor deze groep, hierover blijven we goed in gesprek met De Binnenbaan. Dan heb ik, even kijken, een vraag van de ChristenUnie-SGP over die andere vorm en misschien een ander tijdstip van de zienswijze. Dan pak ik gelijk even het amendement van de VVD erbij. Ik denk dat een goed voorstel wordt gedaan, mede aan de hand van een opmerking die we al in het raadsvoorstel maakten over de zienswijzenprocedure.

We zien de afgelopen jaren dat de manier waarop de zienswijze nu is ingericht niet de meest gelukkige is, zowel voor De Binnenbaan niet om aan haar wettelijke verplichtingen te voldoen rondom de standaard-P&C-cyclus van een BV, maar ook dat we zien dat een middel als de OBB eigenlijk een veel beter middel is, omdat we daar voor het navolgende jaar nadrukkelijk de opdracht wegzetten bij De Binnenbaan en daar veel beter die als sturing kunnen gebruiken. Wat dat betreft kunnen we ook het amendement van de VVD omarmen en zeggen, laten we die ontwikkeling met elkaar aangaan en zowel de raad als De Binnenbaan beter in positie brengen. Dan kom ik vanzelf ook bij het amendement van de PVV. Ziekteverzuim is inderdaad al jaren, en dat merkt u terecht op, een onderwerp van gesprek tussen ons en De Binnenbaan, dus ook daarvan kan ik zeggen, ik kan de aandacht die u als raad daaraan geeft omarmen, het amendement dan ook. Ik denk dat het goed is om de zienswijze daarmee aan te vullen en De Binnenbaan extra erop te drukken om daarmee aan de slag te gaan en ook via de cyclus daarop terug te komen. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Toch even een korte vraag over dat amendement. Het klinkt zeker sympathiek, dus als het wordt aangenomen, is dat op zich prima, maar het ziekteverzuim gaat volgens mij al omlaag.

Die neerwaartse trend is volgens mij ingezet met blijkbaar het huidige beleid. Is het amendement dan niet eigenlijk overbodig? De voorzitter: Wethouder Velzen. Wethouder Velzen: Ja, dank u wel. Dat is een beetje een gewetensvraag. Kijk, wij hebben het niet in de zienswijze zelf opgenomen die we aan u voorgesteld hebben en dat komt omdat we hier veel met De Binnenbaan over in gesprek zijn en we zien ook vanuit de tussentijdse rapportage dat er ontwikkelingen zijn. Aan de andere kant begrijp ik het gevoel vanuit de raad ook heel erg goed dat dit wel al jarenlang een onderwerp van gesprek is. De raad van commissarissen acteert hier ook op. Wat ik al zei, de eerste cijfers zijn nog niet direct heel representatief, dus extra aandacht op dit onderwerp. Terecht wat PVV opmerkt, is dat de cijfers best hoog zijn, dus we komen van ver. Ik denk dat bij nader inzicht het amendement een goede aanvulling op de zienswijze kan zijn. De voorzitter: Gaat u verder. Wethouder Velzen: Ik ga verder, dank u voorzitter. Ik ben er bijna. De PVV stelde ook nog een vraag over jaarlijks rapporteren. Zeker, dat kunnen we toezeggen, maar dat doen we eigenlijk al via een rapportage Sociaal domein.

Ik wil de PVV ook uitnodigen om bij de eerstvolgende sessie daarover daar scherp op te zijn, als u dan even terugdenkt aan deze vergadering en dan die rapportage leest en denkt van, mis ik hier nu wat in? Dan hebben we even contact om te kijken is die voldoende of moet die nog wat aangescherpt worden op die manier. Dan heb ik de concrete vragen die mij gesteld zijn gehad, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Velzen, voor uw eerste termijn van het college. Dan kijk ik naar de tweede termijn van de gemeenteraad en dan ga ik de verschillende partijen af. Forum voor Democratie, geen behoefte. Zó! Zoetermeer, geen behoefte. De PvdA, nog behoefte aan tweede termijn? Nee. De SP, geen behoefte. GroenLinks, ik zie geen reactie, dus dat is geen behoefte. Zoetermeer Vooruit, geen behoefte. LHN, mevrouw Siegelaer, geen behoefte. ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer, geen behoefte. Het CDA, mevrouw Hensen, nee. De PVV nog behoefte in de tweede termijn? Nee. De VVD, de heer Duiven, niet. D66 had de eerste, dus dat zal de tweede ook wel niet. Mevrouw Mertens nog, geen behoefte. De PDvZ, nog behoefte? Geen. Ook geen behoefte bij de wethouder, denk ik dan

Raad 24 november 2025

27

zomaar. Die conclusie durf ik wel te trekken. Dan sluit ik de beraadslaging over dit raadsvoorstel en dan gaan we natuurlijk straks over tot de stemming over dit raadsvoorstel en de andere raadsvoorstellen en amendementen. Dat gaan wij nu doen, maar daar heeft de griffie altijd de tijd voor nodig. Dat is een hele mooie, want hij zei vijf, nou, dan maken we er 22.00 uur van. Ik schors de vergadering tot 22.00 uur en dan gaan we stemmen. De vergadering is geschorst. Schorsing 8.

Stemmingen

De voorzitter: Ik heropen de vergadering en mag ik iedereen verzoeken plaats te nemen, ook rust en stilte op de publieke tribune en ook in de raadzaal trouwens. Dank u wel. Ja, een beetje streng zijn vandaag. Huppakee. Wij gaan over tot de stemmingen, agendapunt 8, de stemming. Allereerst natuurlijk altijd de vraag of iedereen zich heeft aangemeld met zijn pasje op de sprekerspost. Dat is het geval. Ik wil ook de heer Meijroos van harte welkom heten, want die had ik nog niet welkom geheten. Wij zijn met, als het goed is, 37 raadsleden op dit moment. Dat is hartstikke mooi. Dan gaan we over tot de stemmingen. Allereerst de herstemmingen van drie moties die uit de begrotingsraad nog zijn gekomen. a.

Herstemming aangehouden motie 2511-08 PvdA – Geef de Zoetermeerse wallen een facelift

De voorzitter: Ik ga u nu deze voorlezen en begin ik met 8.a, de herstemming van de aangehouden motie 2511-08 PvdA - Geef de Zoetermeerse wallen een facelift. Wie wil daar een stemverklaring over afleggen? Als dat niet het geval is, dan open ik de stemming. Ja hoor, u kunt stemmen, dat zie ik hier. Ik sluit de stemming. Motie is met 20 stemmen voor en 17 tegen aangenomen. b.

Herstemming aangehouden motie 2511-11 Zoetermeer Vooruit – Eén keer graven is genoeg!!