Concept Notulen raad 24 november 2025

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 24 NOVEMBER 2025 Voorzitter: Secretaris:

RAAD

DER

GEMEENTE

de heer Bezuijen, burgemeester de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 37 leden, te weten: de heer Aptroot, de dames Bakkers (vanaf 20.16 uur) en Bink-Winterkamp, de heren Boerboom, Van den Boomgaard en Broekman, de dames Bout en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven en Ekkelenkamp, Van Gils en Haak, de dames Haak, Hensen-Lok, Hoekstra en Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos (vanaf 22.00 uur), mevrouw Meurs-Troch (vanaf 20.25 uur), de heren Mohammadian, Nikerk, Van der Perk en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 6 wethouders, te weten: mevrouw Frinking, de heer Iedema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weerwag Afwezig is: de heren Aiobi en Nawijn AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. 6.

7.

8.

9.

Opening en vaststelling agenda a. Afscheid commissielid de heer P.N. Hebly b. Benoeming en installatie commissielid de heer F. Jasper Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Afdoening moties – actualisatie oktober 2025 b. Raadsvoorstel Strategische aankoop Darwinstraat 2 c. Raadsvoorstel Zienswijze bezuinigingsvoorstel GR GGD/VT d. NAAR DEBAT Raadsvoorstel Zienswijze Jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 De Binnenbaan BV e. Raadsvoorstel Advies van instemming aanvraag omgevingsvergunning 'Hart van Meerzicht' f. VERVALLEN raadsvoorstel Aanvullend krediet MOTION Beweeg College en sporthal als gevolg van netcongestie g. Raadsvoorstel Planuitwerkingskader Westergo h. Besluitenlijsten en notulen van 13 oktober en 3 november 2025 Debat (exclusief stemmingen) a. Raadsvoorstel Nieuwbouw Poppodium Boerderij - keuze variant b. NAAR HAMERSTUKKEN raadsvoorstel Planuitwerkingskader Westergo c. Raadsvoorstel Zienswijze Jaarstukken 2024 en ontwerpbegroting 2026 De Binnenbaan BV Stemmingen a. Herstemming aangehouden motie 2511-08 Geef de Zoetermeerse Wallen een facelift b. Herstemming aangehouden motie 2511-11 Eén keer graven is genoeg! c. Herstemming aangehouden motie 2511-33 Jongerenparticipatie zoals het hoort d. Overige stemmingen Sluiting

VERSLAG

Raad 24 november 2025

1

1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Goedenavond, dames en heren, van harte welkom. Ik open hierbij de vergadering van de gemeenteraad van Zoetermeer van 24 november 2025 en heten uiteraard de aanwezigen op de publieke tribune, ook iedereen die via de livestream deze vergadering volgt en natuurlijk ook uw raadsleden van harte welkom. Voordat ik de berichten van verhindering deel, wil ik in ieder geval de heer Van Rumpt feliciteren met zijn verjaardag vandaag. Ja, zo fijn dat u dat allemaal met ons wilt vieren. Dat is hartstikke fijn, maar fijn dat u er ook vanavond gewoon bent. Gefeliciteerd, zou ik zeggen, namens ons allemaal. Dan hebben wij bericht van verhindering ontvangen van de heer Nawijn van de LHN en als het goed is, hebben mevrouw Meurs van Zoetermeer Vooruit, mevrouw Bakkers van D66 en ook de heer Meijroos van de LHN aangegeven later aanwezig te zijn. Dan klopt het volgens mij. Verder is iedereen aanwezig. Voordat ik verderga met de vaststelling van de agenda wil ik nog even stilstaan bij het bericht dat ik als voorzitter van de raad vanmiddag van de heer Blansjaar ontving. Een bericht waarin hij heeft aangegeven ontslag te nemen als wethouder van de gemeente Zoetermeer.

Ik stel voor om op dit moment als gemeenteraad daar ook kennis van te nemen en wil hem in ieder geval vanaf deze plaats ook namens u, denk ik, allemaal enorm bedanken voor zijn inzet voor deze stad de afgelopen periode, want dat lijkt mij wel op zijn plaats. Het is natuurlijk aan de raad. Ja, u mag applaudisseren, zeker, ja, zeker. Het is niet aan mij om dat te vragen, maar u mag het zeker doen. Ja, dat wordt zeer op prijs gesteld. Het is natuurlijk aan de raad om op een later moment te besluiten over de invulling van de wethoudersvacature. In het eerstvolgende seniorenconvent zullen we daar ook bij stilstaan. Voor vanavond geldt in ieder geval, dat is dan even de formele kant van de zaak dat tijdens de behandeling van het raadsvoorstel Nieuwbouw poppodium Boerderij wethouder Iedema namens het college het woord zal voeren en namens het college ook zal reageren. Dat in ieder geval voorafgaand en dan kunnen we wat mij betreft, als u dat goedvindt, over naar de vaststelling van de agenda. Aan de orde is de agenda zoals die op 30 oktober jl. in iBabs is gepubliceerd en op 20 november jl. is deze agenda voorzien van de laatste wijzigingen voor wat betreft het voorliggende interpellatieverzoek van de heer Zamani en alle anderen ga ik er maar even van uit dat dit met het vertrek van wethouder Blansjaar is komen te vervallen. Gaat uw gang, mijnheer Zamani.

De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, eens met het voorstel, dapper besluit en we respecteren het besluit en we wensen hem het beste. Dank u wel. De voorzitter: Ja, dank u wel en daarmee is dat ook komen te vervallen. Is er iemand die dan nog verder stemming wenst over de vaststelling van de agenda? Als dat niet het geval is, dan is de agenda hiermee vastgesteld. Dan gaan we over naar de spreektijden. Voorstel voor de spreektijden is zes minuten per fractie en 24 minuten voor het college. Is er iemand die daar stemming over wenst? Als dat niet het geval is, dan stellen we die vast. a. Afscheid commissielid de heer P.N. Hebly De voorzitter: Dan heb ik hier staan, hij is inmiddels wel aanwezig, de heer Hebly, want daar gaan we vandaag afscheid van nemen van het commissielid de heer Peter Hebly. Hij is net aangekomen, want daar zagen we nog net… Ik ga even naar de katheder lopen. Leden van de raad, dames en heren, vandaag nemen wij afscheid van een gewaardeerd commissielid. Beste heer Hebly, beste Peter, ik kijk even achterom want je zit natuurlijk daar op de publieke tribune. Ik zou graag namens de gemeenteraad enkele woorden tot je willen richten. Op 27 november 2003 ben je benoemd tot commissielid als opvolger van de heer Mares Altorf en sindsdien heeft u zich met veel energie en toewijding voor de fractie van Forum voor Democratie ingezet.

U deed dat vanuit uw betrokkenheid bij onze inwoners en uw wens om iets te betekenen voor de samenleving. Het was dan ook geen toeval dat u het woord voerde in de commissie samenleving en daar kwam u ook volledig tot uw recht. Uw betrokkenheid is niet onopgemerkt gebleven. U besteedde veel tijd aan uw commissiewerkzaamheden. U zette zich daarvoor altijd naar eer en geweten in, vanuit uw perspectief en die van uw partij. Wij hebben u leren kennen als een echte dossiervreter. U bereidde zich grondig voor, las alle stukken en u kende de details. Dat bleek wel in de debatten die u voerde, tot op de komma en de punt. U wilde altijd het naadje van de kous weten, vooral als het ging om participatie, een onderwerp dat u na aan het hart ligt. Voor u moest en moet participatie groot worden aangepakt, want mensen moeten kunnen meedoen. U was vrijwel altijd aanwezig in de commissie Samenleving, sprak duidelijk en luid en u kreeg zo nu en dan bijval, van links tot rechts. Iedereen hier in deze raad zal weten, u had soms meer spreektijd nodig dan u was gegund, maar dat kwam vast door uw passie en welbespraaktheid, want u ging er altijd vol voor. Vaak gebruikt u in uw betoog complexe termen. Dat was niet altijd voor

2

Raad 24 november 2025

iedereen begrijpelijk, maar dat tekent uw brede interesse voor alle onderwerpen die op de agenda stonden en uw drang om scherpte in het debat te brengen. Zoals gezegd, uw hart ligt bij participatie. Daar wilt u ook in de toekomst uw steentje aan blijven bijdragen in Zoetermeer. Wij zullen dus ongetwijfeld nog van u horen. Mijnheer Hebly, beste Peter, namens de raad dank ik u hartelijk voor uw inzet en betrokkenheid in de afgelopen twee jaar. Wij wensen u alle goeds voor de toekomst en natuurlijk als afsluiting zijn er ook bloemen voor u. U mag naar voren komen om die te halen. Dank u wel. b. Benoeming en installatie commissielid de heer F. Jasper De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 1b, en dat is de benoeming en installatie van het commissielid F. Jasper. Vanuit de fractie Zó! Zoetermeer is de heer F. Jasper voorgedragen als commissielid en in het kader van de benoeming van het nieuwe commissielid wordt aan u gevraagd u uit te spreken over de geloofsbrieven. Ik deel aan de gemeenteraad mee dat de geloofsbrieven inmiddels in handen zijn gesteld van de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven. Het is mij gebleken dat de commissie haar taak reeds heeft verricht en ik geef het woord aan de heer Duiven, voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Geloofsbrieven, voor het uitbrengen van het rapport. De heer Duiven (VVD): Dank u wel, voorzitter.

De commissie heeft de geloofsbrieven van het voorgedragen commissielid van de gemeenteraad, de heer Jasper, onderzocht. De commissie heeft het genoegen om de raad te rapporteren dat de geloofsbrieven en de daarbij conform de Gemeentewet overlegde bescheiden in orde zijn bevonden. Het rapport van de commissie is zoals gebruikelijk voor de leden ter inzage neergelegd bij de griffie en de commissie adviseert de gemeenteraad dan ook de heer Jasper als commissielid van de gemeenteraad te benoemen. De voorzitter: Dank u wel. Ik dank de heer Duiven en natuurlijk ook de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven en het rapport van de commissie en het verrichten van haar taak. Ik stel uiteraard de raad voor om die adviezen ook op te volgen. Is er iemand die daar stemming over wenst? Dat is niet het geval. Dan aldus besloten. Dan gaan we nu over tot het installeren van het nieuwe commissielid en daarvoor verzoek ik naar voren te komen de heer Jasper. Ja, hij doet het. De heer Jasper, goedenavond. Ik ga zo dadelijk de tekst van de verklaring en belofte voorlezen en dan vraag ik u te antwoorden met: 'Dat verklaar en beloof ik!'. Er staat in mijn tekst ook dat iedereen moet gaan staan maar dat doet u automatisch al, dat is heel fijn. Dank u wel daarvoor alvast. Ik ga de tekst voorlezen.

'Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in het ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen.' Gaat uw gang. De heer Jasper: Dat verklaar en beloof ik! De voorzitter: Dan feliciteer ik u hartelijk met het commissielidmaatschap, dan krijgt u een applaus en bloemen. Ik stel voor aan de leden van de raad om de felicitaties aan de heer Jasper en ook eventueel afscheid nemen van de heer Hebly te doen tijdens de eerstvolgende schorsing. 2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dan gaan wij over naar agendapunt 2, dat is het spreekrecht. Er hebben zich geen insprekers gemeld. 3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dat betekent dat ik over kan gaan naar agendapunt 3, dat zijn de mondelinge vragen. Er zijn vragen gesteld door de heer Nikerk van de PvdA, mede namens GroenLinks over een onaangekondigde verandering van het suppletietarief. De heer Nikerk, gaat uw gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. De afgelopen tijd hebben meerdere berichten ons bereikt dat er morgenavond een bijeenkomst is vanuit de cultuurafdeling van de gemeente en het Stadstheater over de ontwikkelingen rondom het suppletietarief. We hebben begrepen dat er intern al vanuit

Raad 24 november 2025

3

het Stadstheater gecommuniceerd is dat het goedkopere tarief voor amateurverenigingen afgeschaft gaat worden en dat amateurverenigingen voortaan via de gemeente subsidie hiervoor moeten aanvragen. Dat was ook al het uitgangspunt bij de opslag en werkruimte voor dezelfde partijen. De PvdA en GroenLinks zijn verbaasd over de route die hierin gevolgd wordt en de volgordelijkheid. Daarom hebben wij de volgende vragen aan het college. 1, in de opgestelde brief naar amateurgezelschappen lezen we: "We zijn verheugd dat er een nieuwe werkwijze is gevonden die het voor vrijwel alle verenigingen mogelijk maakt om ook in de toekomst voorstellingen in het Stadstheater te blijven opvoeren." A, voor welke verenigingen wordt het niet meer mogelijk om in de toekomst voorstellingen in het Stadstheater te blijven opvoeren? B, waarom gaat het college voorbij aan de aangenomen motie 2411-46a, waarin het college wordt opgedragen ervoor zorg te dragen dat het suppletietarief in zijn huidige vorm blijft bestaan tot ten minste de tijd dat er een volledig operationeel amateurtheater in Zoetermeer bestaat. C, het proces voor een volledig operationeel Zoetermeers amateurtheater is in werking gezet. Het zou dus kunnen dat het suppletietarief binnen aanzienlijke tijd wordt uitgefaseerd.

Waarom tuigt het college dan toch een compleet nieuwe werkwijze op? Vraag 2, geldt deze aanpassing van het tarief ook voor het CKC? Vraag 3, is het college van plan om over deze nieuwe werkwijze een raadsvoorstel naar de raad te sturen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom gaat de gemeente dan het werkveld inlichten over deze ontwikkelingen zonder hierover eerst de raad te consulteren? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Nikerk, ik ga dan naar het college en dat is wethouder Van der Meer. Gaat uw gang. Wethouder Van der Meer: Ja, voorzitter, dank u wel. Mijnheer Nikerk, dank u wel voor uw vragen. U heeft als raad motie 2411-46a aangenomen en daarin vraagt u om ervoor te zorgen dat het suppletietarief in zijn huidige vorm, dat was toen, blijft bestaan voor tenminste de tijd dat er een volledig operationeel amateurtheater in Zoetermeer bestaat. Toen de afdeling aan het werk ging om dit uit te werken, is gebleken dat dit wettelijk niet kan. Dat wij vanwege de wet, en ik heb ergens die wet, maar als u wilt dan ga ik u ze straks voordragen, maar in principe staat er in de wet dat we op deze manier geen subsidies mogen verstrekken, want we doen het op een indirecte manier. Daar hadden we natuurlijk, voordat er een oplossing werd bedacht, u over moeten informeren dat de uitvoering van deze motie geen doorgang kon vinden.

Dat is niet gebeurd en daarvoor bied ik namens het college onze excuses aan. Dat had gemoeten. Intussen is er wel bedacht hoe we dat wel gaan doen en dat betekent dat zowel voor het Stadstheater als voor het CKC vanaf medio volgend jaar, want dan komt er op een gegeven moment een nieuwe cultuurkalender zal ik maar zeggen, dat we dan gaan werken via het feit dat wij niet aan het Stadstheater en niet aan het CKC extra geld gaan geven om ervoor te zorgen dat ze tegen gereduceerd tarief kunnen verhuren, maar dat het inderdaad moet gaan lopen via de projectsubsidie die we sowieso al hebben voor cultuur. U vraagt nog voor welke clubs geldt het niet. Het geldt voor alle clubs wel, zolang ze een culturele signatuur hebben. Het geldt niet voor andere partijen die eventueel in het Stadstheater iets willen. Het gaat over onze culturele instellingen en volgens mij is dat wat er gewoon gaat gebeuren. Morgenavond is er een overleg, dan wordt er gesproken met de verenigingen om te vertellen hoe dat straks in zijn werk gaat. De verenigingen vinden het niet fijn dat ze subsidies moeten aanvragen, maar wij vinden het ook weer niet haalbaar om tegen de wet te blijven opereren, dus we moeten er gewoon wat aan doen. Voorzitter, dat zijn de antwoorden op dit ogenblik. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Nikerk. Gaat uw gang.

De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel en dank voor de antwoorden van de wethouder. De wet die ontvang ik graag, waar dit zo over gaat inderdaad. Betekent dat dat eigenlijk sinds we dit suppletietarief hebben ingevoerd, ik meen in 2017 of 2018, we sindsdien eigenlijk al de wet overtreden hebben? De voorzitter: Wethouder Van der Meer. Wethouder Van der Meer: Ja, dat klopt. Het gaat over de subsidie en ik heb hier staan artikel 421 Awb en nog een regeling, artikel 423 Awb. Ik stel voor dat, wij gaan nog natuurlijk een reactie op de motie geven, want het tweede deel van uw motie blijft gewoon staan volgens mij, dus dat wij wachten totdat er een amateurtheater apart is. Daar gaan wij u voor het eind van het jaar nog even een motie over sturen. Dan zal ik die wetten ook opnoemen, maar het is dus inderdaad gebleken dat het had gemoeten, ja. De voorzitter: Oké, ik denk dat daarmee deze vragen afdoende zijn… Ik zie ook een duim, dus dan ga ik er maar van uit dat de vragen ook afdoende zijn beantwoord. Dan zijn er verder geen onderlinge

4

Raad 24 november 2025

vragen meer gesteld. 4.

Mededelingen

De voorzitter: Dan stel ik voor dat we overgaan naar agendapunt 4. Dat zijn de mededelingen. Mededelingen vanuit de raad, de heer Van der Vlies, gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, een korte mededeling, voorzitter. Ik moet constateren dat dit de laatste raadsvergadering is van onze zeer gewaardeerde bestuurlijk medewerker van de griffie, Audrey. Zij gaat ons verlaten en ze loopt per 1 december over naar de overkant, ook wel genoemd de duistere kant. Ze gaat daar werken voor het secretariaat en namens de Werkgeverscommissie en waarschijnlijk namens de hele raad wil ik haar van harte bedanken voor alle inzet en vooral heel veel succeswensen aan die overkant. Tot zover. De voorzitter: Ik dank de heer Van der Vlies natuurlijk voor deze mooie woorden en ook namens ons allemaal, maar het is al gebeurd. Dank aan Audrey voor alle inzet en ze gaat over, begrijp ik, naar de duistere kant. Ik ben benieuwd, ik ga de heer Van der Vlies nog even aanspreken straks. Ik kijk rond of er nog andere mededelingen vanuit de raad zijn. Als dat niet het geval is, zijn er volgens mij geen mededelingen vanuit het college. 5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan stel ik voor dat wij overgaan naar agendapunt 5, dat is de afdoening van de ingekomen stukken. Ik moet u erbij melden, dat had ik al straks, de heer Aiobi heeft zich afgemeld, dus die is vanavond niet aanwezig bij de vergadering. Is er iemand die het woord wenst over de ingekomen stukken, agendapunt 5? Als dat niet het geval is, is er iemand die stemming wenst op dit moment? Ook niet het geval. Dan zijn deze ingekomen stukken afgehandeld. 6.

Hamerstukken a. Raadsvoorstel Afdoening moties – actualisatie oktober 2025 b. Raadsvoorstel Strategische aankoop Darwinstraat 2 c. Raadsvoorstel Zienswijze bezuinigingsvoorstel GR GGD/VT e. Raadsvoorstel Advies met instemming aanvraag omgevingsvergunning nieuwbouw 86 woningen Hart van Meerzicht g. Raadsvoorstel Planuitwerkingskader Westergo h. Besluitenlijsten en notulen van 13 oktober en 3 november 2025

De voorzitter: Dan gaan we over naar de hamerstukken. Aan de orde zijn de raadsvoorstellen die als hamerstuk kunnen worden afgedaan. Titels van deze raadsvoorstellen kunt u zien op de agenda van vandaag. Is er iemand die behoefte heeft aan het geven van een stemverklaring bij een van de raadsvoorstellen? De heer Van den Boomgaard, gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u, voorzitter. Het duurde iets langer. Het gaat over Meerzicht, Hart van Meerzicht, 6.e. Forum voor Democratie Zoetermeer staat voor woningbouw die echt bijdraagt aan een leefbare stad, maar dit plan met 86 kleine eenkamerslaapappartementen, oftewel kippenhokken, levert slechts te weinig ruimte op voor de inwoners en zonder toekomstbestendige levensloopgeschiktheid. Bovendien veroorzaakt het ontwerp extra parkeerdruk en is de fietsenstalling beneden veel te klein bemeten voor het aantal woningen, terwijl wij wel achter de commerciële vernieuwing van het winkelcentrum staan. Daarom stemmen wij tegen dit raadsvoorstel en vragen wij om een aangepast plan met grotere en meer diverse woningen die echt passen bij de behoefte van Zoetermeerders. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan kan in ieder geval in het verslag opgenomen worden dat Forum voor Democratie tegen het raadsvoorstel 6.e. heeft gestemd.

Anderen voor een stemverklaring? Als dat niet het geval is, er zijn 34 raadsleden, dan ga ik nu vragen of iemand stemming wenst over een van de raadsvoorstellen waarbij net al is opgemerkt, 6.e., Forum voor Democratie tegen. Als dat niet het geval is, dan zijn deze stukken afgehamerd. 7.

Debat a. Raadsvoorstel Nieuwbouw Poppodium Boerderij – keuze variant

Raad 24 november 2025

5

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 7, het debatstuk, en dat is 7a, raadsvoorstel nieuwbouw Poppodium Boerderij keuze variant. U heeft daar vorige week in de commissie al over gedebatteerd. We gaan dat vanavond natuurlijk doen aan de hand van het raadsvoorstel wat voor ligt. Daarvoor hebben we een sprekerslijst, dus ik ga die gewoon aflopen. Dat betekent dat ik eerst, zie ik aan de bewegingen, de heer Nikerk het eerste woord ga geven. U heeft het woord. De heer Nikerk (PvdA): Voorzitter, woorden doen ertoe. Zo opende ik tijdens de commissievergadering mijn betoog. Woorden brengen nuance, woorden kunnen grieven, woorden kunnen pleiten, woorden geven hoop. Gezien de afscheidsbrief van vanmiddag van wethouder Blansjaar nogmaals, woorden doen ertoe. Het vertrek van onze wethouder Cultuur werpt een schaduw over wat een feestelijke dag voor de Boerderij moet zijn. Laat ik heel helder zijn, dat kan het nog altijd worden. Vandaag beslissen wij immers over de toekomst van ons poppodium, casa en splinternieuwe oefenruimtes. Vandaag beslissen wij over een plek waar bezoekers over een aantal jaren gespannen binnenlopen, wellicht vanuit hun woning aan de overkant. Vandaag beslissen wij over ruimtegebruik, liften, duurzaamheid, exploitatie en over mensen, mensen en hun beleving, muziek die voor even mensen naar andere werelden kan voeren.

Daarom zijn we ook blij dat we dit debat vanavond nog met elkaar kunnen voeren. Tijdens de commissiebehandeling hebben we het met elkaar over de vier varianten gehad. Hoogbouw versus laagbouw, duurzaam versus goedkoop. Na de eerste termijn was duidelijk dat het overgrote deel van de raadspartijen voor een laagbouwvariant is. Dat is ook nog eens de wens van de Boerderij zelf. Dan de tweede as waarover nagedacht is, de duurzaamheid. Tijdens de commissie heb ik een amendement aangekondigd om de oorspronkelijke, duurzame variant te opteren en niet de goedkopere, minder duurzame versie A. Voorzitter, we zijn niet bezig met een wedstrijd wie het meest duurzaam kan zijn. We zijn bezig om ons fiat te geven om een zo optimaal mogelijk gebouw voor de Boerderij voor elkaar te krijgen en volgens ons verschillen de ambities daarover binnen deze raad niet zoveel. Na het zien van de amendementen van GroenLinks en de VVD, die straks naar u toe zullen komen, hebben wij daarom besloten om ons aangekondigde amendement niet in te dienen. Zij noemen hun versies A-plus, ik noem ze B-min, maar de combinatie van die twee amendementen, dat lijkt ons wel wat. Het amendement van de VVD vraagt om een zo groot mogelijke duurzaamheidsambitie en het amendement van GroenLinks om een uitleg en een toepassing van diezelfde duurzaamheidsambitie.

Ik roep mijn collega's daarom vanavond op, laten we nou eindelijk een cultureel gebouw vanaf het begin duurzaam, passend in de omgeving en compleet neerzetten. We hebben hiervoor onszelf de kans gegeven, laten we dat dan ook doen, want voorzitter, voor de Boerderij moeten we doen wat nodig is. Woorden geven hoop, maar woorden maken ook afspraken. Laten we vanavond de Boerderij geven waar zij recht op hebben, een nieuwe start. Een nieuwe start voor de Boerderij, een nieuwe start voor Zoetermeer. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Nikerk, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van 50PLUS Zoetermeer. Mevrouw Mertens, gaat uw gang. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel. Ik blijf even hier zitten. We hebben in de commissie uitgebreid gesproken over welke variant belangrijk zou zijn voor de Boerderij en welke de Boerderij zelf natuurlijk ook heel graag wil. We hebben het gehad over duurzaamheid. Wat is blijven liggen, is het probleem over het parkeren en dat is eigenlijk wel jammer, want het is wel een onderdeel waar ook over besloten moet worden. Vanavond moeten we in ieder geval stemmen over de variant. Wij stemmen in ieder geval voor variant A en dan natuurlijk in de meest vriendelijke manier, duurzaam, milieuvriendelijk en een… Wat zeg je? …en de meest duurzame manier.

Ik hoop inderdaad dat in de vervolgonderzoeken dan ook duidelijk zal blijken dat er ook ruimte is voor parkeren, want dat hebben we daar wel nodig, dank u. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Mertens voor de eerste termijn van uw fractie en dan ga ik over naar de fractie van Forum voor Democratie, de heer Van den Boomgaard. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter ook even vanaf hier. Voorzitter, in een tijd waarin onze stad meer dan ooit behoefte heeft aan bestuurlijke helderheid, ruimtelijke bescheidenheid en financieel gezond beleid, is de keuze voor variant A, de laagbouwvariant, niet slechts een technische afweging, maar een principiële keuze voor behoud van karakter, overzichtelijkheid en verantwoordelijkheid. Variant A biedt een toekomstbestendig poppodium zonder te vervallen in de grootstedelijke experimenten die elders maar al te vaak leiden tot verlies van schaal, identiteit en leefbaarheid. Laagbouw past bij de menselijke maat die Zoetermeer kenmerkt. Het respecteert de bestaande omgeving en voorkomt dat het gebied wordt overvleugeld door hoogbouw die onze gemeenschap niet vooruithelpt, maar juist onder druk zet. Bovendien is variant A financieel de meest verstandige route. In een periode waarin

6

Raad 24 november 2025

publieke middelen schaars zijn en elke euro zorgvuldig moet worden besteed, verdient een variant met lagere investeringskosten nadrukkelijk de voorkeur. We laten hiermee zien dat cultuurbeleid prima kan samengaan met degelijk financieel bestuur. Daarnaast biedt laagbouw maximale flexibiliteit voor toekomstige ontwikkelingen. Terwijl het college rekening houdt met mogelijke herontwikkeling van de rest van de kavel, toont variant A zich de variant die het best aansluit bij een gefaseerde, beheerste en doordachte groei. Geen onnodige risico's, geen overhaaste keuzes, maar een solide fundament waarop verder gebouwd kan worden. Tot slot is variant A een keuze voor rust, kwaliteit en herkenbaarheid. Het poppodium behoudt hiermee een zelfstandige, markante plek in onze stad, zonder dat het wordt opgeslokt door omringende bebouwing. Wij koesteren wat goed is, verbeteren waar nodig, maar blijven weg van grootheidsdenken dat voorbijgaat aan de waarden die Zoetermeer sterk maken. Kortom, variant A is de keuze voor nuchterheid, financiële wijsheid en het bewaken van de menselijke maat. Laten we deze koers vasthouden en koesteren. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van den Boomgaard voor de eerste termijn van uw fractie. Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks, de heer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Voorzitter, ik kan kort zijn.

We hebben in de commissievergadering vorige week maandag uitgebreid met elkaar van gedachten gewisseld en voor mijn fractie GroenLinks gaf dat wel aanleiding om de duurzaamheid nog iets scherper in het voorstel te krijgen. Daar hebben we een amendement voor gemaakt. Het gaat niet alleen om de € 3 miljoen extra budget zoals dat in de varianten B en D wordt genoemd maar ook hoe dat wordt ingezet en welke voordelen dat voor de stad oplevert. We gaan ervan uit dat na afronding van het haalbaarheidsonderzoek meer duidelijk is over de energiebesparing, het effect van CO2-uitstoot als gevolg van keuzes die gemaakt worden en indirect ook de lagere exploitatiekosten door bijvoorbeeld minder onderhoud voor de gebruikers. Voor de duidelijkheid, het gaat niet om het uitwerken van twee varianten van de vlakke of de gestapelde varianten. Het gaat echt om een van de twee varianten. Alleen wel in combinatie met een extra stuk duurzaamheid. De titel van de variant A+ is natuurlijk een knipoog naar het energielabel dat we willen behalen, hoewel beter ook altijd mag. Dit amendement wordt mede ingediend door PDvZ, SP en PvdA. Voorzitter, tot slot, we hebben in de fractie goed gekeken naar het effect op mogelijke woningbouw in de toekomst. Dat is geen eenvoudige afweging.

Hoewel we ervan overtuigd zijn dat de vlakke variant voor de Boerderij het meest geschikt is, gaf dat toch de nodige aanleiding voor discussie. Dank u voorzitter voor de eerste termijn. Amendement 2511-J ingediend door GroenLinks, PvdA, PDvZ, SP Keuze voor variant A+ "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 24 november 2025; gelezen het raadsbesluit nieuwbouw Poppodium Boerderij – keuze variant met nr. 2025-103958; een tweede besluitpunt wordt toegevoegd, luidend: "2. In de verdere uitwerking van het ontwerp in de haalbaarheidsfase de mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid, als bedoeld met ‘hogere investering’ (zijnde een totaalbedrag van € 3.000.000,-) mee te nemen. Waarbij rekening wordt gehouden met de volgende punten: - dat in het haalbaarheidsonderzoek duidelijk aan de raad wordt gepresenteerd hoe het totaalbedrag van € 3.000.000,- aan duurzaamheidsmaatregelen is besteed. - dat in het haalbaarheidsonderzoek de desbetreffende duurzaamheidsmaatregelen worden uitgedrukt in het effect op de exploitatiekosten en/of vermindering van de CO 2-uitstoot over een periode van 30 jaar."" De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Steenis voor uw eerste termijn en als het goed is inderdaad, zie ik een amendement komen en dat is bij dezen ingediend. Dank u wel en onderdeel van de beraadslagingen.

Dan ga ik over naar de fractie van de VVD, de heer Duiven, gaat uw gang. De heer Duiven (VVD): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vorige week heb ik aangegeven dat de VVD het van belang vindt om voortvarend door te gaan met de nieuwbouwontwikkeling van de Boerderij. Die vernieuwing is nodig, heb ik toen aangegeven, om het poppodium toekomstbestendig te houden binnen het snel veranderende muzieklandschap. Het was daarom enigszins teleurstellend dat we voor een verantwoorde besluitvorming daarover geen duidelijkheid van het college kregen over de punten die voor de VVD en naar ik meen, ook voor andere fracties, zwaar wegen. Het gaat dan onder meer om het beperken van de financiële exploitatierisico’s voor zowel de Boerderij als ook de gemeente, het

Raad 24 november 2025

7

realiseren van een zo ambitieus mogelijke duurzaamheidsopgave en, niet te vergeten, de planologische inpassing in de hoogstedelijke ontwikkeling van het Voorweg Centrum. Daarbij hoort uiteraard ook het efficiënt benutten van de footprint van de nieuwbouw, zoals deze raad in februari 2025 uitdrukkelijk heeft bepaald. Om dat noodzakelijk comfort, zoals ik dat toen heb genoemd, alsnog te borgen, heeft de VVD een amendement opgesteld. Daarmee vragen we de raad om zich vanavond enerzijds uit te spreken voor de voorkeursvariant A en anderzijds het college duidelijke richting mee te geven voor het verdere haalbaarheidsonderzoek. Dat betreft zowel de inpassing binnen de ontwikkeling van Voorweg Centrum, als het streven naar een zo hoog mogelijke duurzaamheidsambitie binnen een verantwoorde exploitatie voor nogmaals én de Boerderij, maar ook de gemeente. Dat alles zonder de voortgang van het proces te schaden. Dit amendement dienen we samen in met Zó! Zoetermeer, de LHN, D66 en de PVV. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Ik zie een aantal, een viertal, maar ik begin met de heer Haak, die was als eerste, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de heer Duiven steeds maar zeggen van de Boerderij moet ingepast worden in het plan, het stedelijke plan.

Waarom niet omgedraaid? Waarom niet het stedelijke plan inpassen aan de situatie van de Boerderij op dit moment? De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Wat wij bepleiten, en zo hebben we dat ook verwoord in het amendement, is dat beide ontwikkelingen, hoewel ze beide zich in een andere fase bevinden, dat is zo, dat beide ontwikkelingen wel in samenhang worden bezien. Dat was ook de strekking van het amendement en uiteindelijk ook het raadsbesluit in februari van dit jaar. Dat element willen we ook voor de resterende deel van het haalbaarheidsonderzoek bewaren. De voorzitter: Ik zie geen reactie verder. Dan ga ik naar mevrouw Hensen, gaat uw gang. Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik heb het amendement natuurlijk ook gelezen en ik vraag me af, is het niet ook een beetje een achterdeurtje nog naar toch de mogelijkheid om gestapeld verder te gaan? Dat zou ik niet zo erg op prijs stellen. De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Nee, er zit geen achterdeurtje in. Het amendement herhaalt feitelijk, alleen in de vorm van een technische hernummering, maar herhaalt feitelijk datgene wat ook in het oorspronkelijke raadsvoorstel staat, namelijk variant A als uitkomstpunt nemen. Niks geen achterdeurtjes. Volgens mij is dat klip-en-klaar. De voorzitter: Ik zag hier nog mevrouw Bink en dan de heer Van Steenis. Is dat goed? Mevrouw Bink, gaat uw gang.

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel, voorzitter. Ik wil toch even doorgaan op dat achterdeurtje, want als ik uw toelichting lees, dan begint u bij variant A en dan kijkt u naar B en D, maar u wil wel de efficiënte benutting van de footprint in achting van variant C nadrukkelijk in de verdere uitvoering betrekken. Dan heb ik toch echt het gevoel dat u die derde variant, of de stapelende variant, nog niet op een zijweg heeft gezet. Ik ben benieuwd. De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Ik sluit aan bij het antwoord dat ik zo even aan het CDA heb gegeven. Er zit geen achterdeurtje in en feitelijk herhaal ik datgene wat we in februari met zijn allen besloten hebben, namelijk om de footprint zo klein mogelijk te maken en daar te kijken naar eventuele stapeling. Anders is dat we nu uitgaan, zoals ook het amendement feitelijk bevestigt, van datgene wat ook in het raadsvoorstel staat, namelijk uitgaan van variant A. Dat is de vlakke variant, die ik ook nog in de tekst tussen haakjes voluit herhaal. Toch vinden we dat het verstandig is, ook in het resterende deel van het haalbaarheidsonderzoek, als de architect aan het werk gaat, om dan ook in die opdracht nog mee te geven om daar waar mogelijk die footprint nog zo klein mogelijk te laten.

Laten we alsjeblieft niet als raad in deze fase op de stoel van de architect gaan zitten en laten we niet zelf mogelijkheden die er toch zijn

8

Raad 24 november 2025

om die footprint zo klein mogelijk te houden… Zodat de inpasbaarheid naar het plan Voorweg en de ontwikkeling Voorweg Centrum optimaal kan blijven. Dat is de strekking van het amendement. Dat is de strekking ook van de toelichting die ik daarbij heb gegeven. De voorzitter: Mevrouw Bink wil nog graag daarop reageren. Gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, het is een lang verhaal wat ik net gehoord heb, maar kan er dan niet gewoon een punt gezet worden achter footprint? Dan kunt u de rest weglaten. Dan kunnen we misschien meedoen. De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Volgens mij is de tekst van het amendement in de toelichting helder en die punt blijft er staan, wat erachter staat ook. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u voorzitter. Voorzitter, wij vinden die inpassing ook belangrijk, zoals ik net in mijn betoog al even aanhaalde. Wij lezen wel dat het om variant A gaat, dus beide zalen op gelijkvloers niveau, maar ik heb nog een vraag over het budget voor de duurzaamheid, want we zien heel duidelijk de verschillen tussen A en B en overigens ook tussen variant C en D, maar die zijn wat minder relevant, dat we er extra geld voor vrij hebben gemaakt om die duurzaamheidsmaatregelen ook daadwerkelijk uit te voeren.

Dat is het cruciale verschil tussen kiezen voor variant A en variant B, dus zoals ik in mijn betoog al aangaf, wij denken dat er echt meer nadruk moet op de duurzaamheid en dus ook bijbehorend budget. Ik lees het amendement en ik hoor u en ik denk, hoe denkt de VVD die financiering dan te regelen voor die duurzame maatregelen? De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Voorzitter, in dit stadium halverwege, of misschien nog niet eens halverwege, het haalbaarheidsonderzoek, hoeven we nog niet ons zorgen te maken over de financiering van plannen en invullingen die we nog volledig niet kennen. Niettemin vinden we het wel belangrijk dat we als opdracht of als richting aan het college meegeven om ook die duurzaamheidsambitie een plek te geven die anders bij een platte keuze voor alleen A volstrekt uit beeld zou raken, maar we willen ook heel nadrukkelijk dan zien en het zou in de vorm van een businesscase, of hoe je het ook noemt, vorm kunnen krijgen, dat het college aangeeft wat daarvan de financiële impact is op de exploitatie, voor nogmaals, ik heb dat al een aantal keer gezegd, in eerste plaats de Boerderij, maar ook anderzijds de gemeente. Een heleboel factoren zijn nog niet bekend, zoals we ook vorige week in de commissie hebben gewisseld. Daar willen we geen voorschot op nemen.

U neemt een voorschot in uw een amendement op die financiële impact, dat vinden wij nog te ver gaan. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u, voorzitter. Voorzitter, dan is het goed om nog een keer heel helder en duidelijk te zeggen dat wij geen voorschot nemen op dat geld, want dan hadden we gezegd, kies voor optie B in plaats van optie A. Wij gaan er juist van uit, A, weliswaar met een plus, het geld wel in principe ter beschikking stellen, mits er een goede verantwoording komt in het haalbaarheidsonderzoek. Volgens mij zeggen wij exact hetzelfde, alleen geven wij van tevoren in ons amendement die € 3 miljoen wel mee. Er is € 3 miljoen beschikbaar, kom met de maatregelen en geef aan wat dat voor effect op de stad heeft in energiebesparing, in duurzaamheid, et cetera. De voorzitter: Mijnheer Duiven. De heer Duiven (VVD): Ja, ik hoor weliswaar geen vraag, maar voor mij is het helder dat het amendement van GroenLinks erop neerkomt dat € 3 miljoen wordt weggegeven aan plannen waarvan je de uitvoering en de impact nog niet kent. Daar zijn wij van de VVD geen voorstander van. De voorzitter: Heel kort, de heer Van Steenis, want dan wil ik deze discussie afronden. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. Deze reactie had ik niet verwacht van mijn

Raad 24 november 2025

9

collega. Ik denk dat er heel nadrukkelijk in het amendement beschreven staat dat het alleen kan op basis van aantoonbare successen, dus in het onderzoek, in het haalbaarheidsonderzoek, aangeven wat die maatregelen doen en wat levert het op. Het geld, die € 3 miljoen extra, kan alleen uitgeven worden als dat gerealiseerd wordt. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik weet niet of de heer Duiven daar nog op wil reageren en anders zou ik hem voor willen stellen verder te gaan. Oh, de heer Nikerk wil ook nog interrumperen, gaat uw gang. De heer Nikerk. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel. Ik heb even goed geluisterd naar mevrouw Hensen en mevrouw Bink en ik heb eventjes naar het amendement gekeken. Er staat een zin in 'door waar mogelijk ook van hoogte gebruik te maken'. U bent heel duidelijk dat u variant A wilt, dus de lage variant. Wat ziet u dan bijvoorbeeld in zo een hoogte ontstaan? De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Zoals ik al eerder heb gezegd, wil ik niet op de stoel van de architect gaan zitten, maar wat in ieder geval niet in de hoogte gaat of kan, staat heel duidelijk bij variant A aangegeven. Dat zijn de zalen en dat is de horeca, om maar een aantal elementen te noemen. Dat zeker niet, maar er zijn nog heel veel andere mogelijkheden.

Wellicht, maar laat de architect nou daar zijn expertise en vakkennis helemaal op loslaten, die wel in de hoogte denkbaar zijn en inpasbaar zijn en overigens ook tot tevredenheid en met instemming van de Boerderij zelf daar zouden kunnen horen. Ik geloof dat in de commissie zijn bijvoorbeeld al, weet ik nog te herinneren, de kantoren genoemd en andere locaties. Die ruimte willen we heel nadrukkelijk in het vervolg van het haalbaarheidsonderzoek aan de architect of lees het college meegeven. De voorzitter: Oké, ik stel voor, dit is voldoende uitgewisseld. Ik stel voor dat u verdergaat met uw betoog, mijnheer Duiven. Gaat uw gang. De heer Duiven (VVD): Voorzitter, dan moet ik u teleurstellen, want ik denk dat ik er was. Amendement 2511-K ingediend door VVD, Zó! Zoetermeer, D66, PVV, LHN Verdere uitvoering haalbaarheidsfase nieuwbouw Poppodium Boerderij "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 24 november 2025; Besluit: het Raadsvoorstel nieuwbouw Poppodium Boerderij – keuze variant, als volgt te wijzigen: "1. de huidige tekst te nummeren als (1) en als volgt te wijzigen: Voor de nieuwbouw van Poppodium Boerderij variant A (beide zalen op de begane grond en een beperkte investeringsambitie) als uitgangspunt te hanteren voor de verdere uitwerking van het ontwerp in de haalbaarheidsfase. 2.

de navolgende tekst toe te voegen: (2) Bij deze verdere uitwerking binnen een reëel verantwoorde exploitatie een zo groot mogelijke duurzaamheidsambitie na te streven en tegelijkertijd zo veel als maximaal mogelijk is rekening te houden met de ontwikkeling van een hoogstedelijk woonmilieu, zoals vastgelegd in het raadsbesluit ‘Ambities RandstadRail en Voorweg Hoog/Laag van 2 juni 2025 ‘("Voorweg Centrum")’. Hieronder valt nadrukkelijk het zo efficiënt benutten van de ‘footprint’ van de nieuwbouw, door waar mogelijk ook van de hoogte gebruik te maken, zodat de nieuwbouw van Poppodium Boerderij en de ontwikkeling van Voorweg Centrum in samenhang plaatsvindt."" De voorzitter: Jeetjemina, ik zag u zo gloedvol bezig, maar dat is heel goed, dank u wel. Dan is daarmee einde van de eerste termijn en uiteraard het amendement, want daar is ook over gesproken, is ingediend en onderdeel van de beraadslagingen. Dan ga ik over naar de fractie van de PVV, mijnheer Smits. Gaat uw gang. De heer Smits (PVV): Dank u wel, voorzitter. We spreken vanavond over een project met grote waarde voor de stad maar ook een project dat volgens het raadsvoorstel niet binnen het budget past en richting de € 30 miljoen tot € 35 miljoen gaat. Juist daarom kijken wij als PVV Zoetermeer kritisch naar de ruimte,

10

Raad 24 november 2025

de risico's en de gevolgen voor onze inwoners. Onze voorkeur gaat daarom ook naar variant C. Variant C houdt 700 m2 extra ruimte vrij voor woningbouw aan de Voorweg. In een stad met een groot woningtekort is dat voor ons doorslaggevend. Het is bovendien de enige variant die voldoet aan het raadsbesluit om de footprint compact te houden en waar mogelijk hoogte te gebruiken. We begrijpen de wens van de Boerderij voor de vlakke variant, maar logistiek blijft variant C volledig behouden. De voorzitter: De heer Smits, voordat u verdergaat, een interruptie van de heer Doncker, gaat uw gang. De heer Doncker (LHN): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag. U kiest voor variant C, zegt u. Vorige week heeft de inspreker aangegeven dat qua logistiek en veiligheid de voorkeur van de Boerderij gaat naar laagbouw, in ieder geval voor de twee podia die er komen. Is dat niet tot u doorgedrongen om dan toch voor A of B te kiezen? Waarom blijft u nu aan C vasthouden? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Ja, dank u wel, voorzitter. Natuurlijk hebben we ook geluisterd naar de inspreker over de voorkeur om alles gelijkvloers te houden, maar we hebben ook zitten kijken naar andere poppodia in Nederland en er zijn er toch wel veel die ook gewoon op meerdere etages hun zalen hebben.

Wij hadden zoiets van, ja, waarom zou dat hier niet kunnen als we ons aan die footprint houden? De voorzitter: De heer Doncker. De heer Doncker (LHN): Ik vraag me ook af of die zalen ook echt, zeg maar vrij jong zijn, want wat ik begrepen heb, is dat met name zalen die nieuw worden gebouwd vooral op begane grond worden gebouwd, met name in verband met de logistiek en al het andere wat genoemd is. Bent u dat bij mij eens? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Over de leeftijd van al die andere zalen, daar heb ik even niet het inzicht in, maar ik denk als er ook wel andere podia zijn die wel meerdere zalen of in ieder geval meerdere etages hebben, waarom kunnen we daar in ieder geval niet naar kijken? De voorzitter: Akkoord. Ik ga eerst naar mevrouw Brouwer, die had als eerste haar hand, en dan ga ik naar de heer Haak. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel, voorzitter. Gaat de PVV een amendement indienen om voor optie C te kiezen? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Voorlopig nog niet, want ik spreek hier gewoon onze voorkeur over uit. Dan moeten we even kijken hoe dat verloopt. De voorzitter: Dan ga ik naar de heer Haak, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel. Nu ben ik een beetje bekend in de wereld van de popcentra. De meeste, het merendeel, is gewoon vlak.

Dat heeft gewoon te maken met de logistieke problemen, geluidsoverdracht. Er zijn een aantal zalen misschien die gestapeld zijn, maar die kiezen zeker als ze nieuwbouw gaan plegen voor vlak. Hoe kunt u dat nou rijmen om een nieuw gebouw neer te zetten en geen rekening te houden met alle eisen die daaraan moeten voldoen voor geluidsoverdracht tussen de zalen, het logistieke, het bouwen van liften. Hoe kunt u dat nou volhouden? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Over geluidsoverdracht, daar kan ik u geen antwoord op geven, maar logistiek moet dat echt geen probleem zijn. Natuurlijk heb je dat je met een lift beweging moet maken, maar dat zullen minimale verschillen zijn denk ik, gewoon op de investering. De voorzitter: De heer Haak.

Raad 24 november 2025

11

De heer Haak (PDvZ): Wat dacht u van personeel, dat extra nodig is om de liften te bedienen, om de mensen naar boven te geleiden, naar beneden te gaan. Houdt u daar ook geen rekening mee? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Ik vraag me af of daar ook echt extra personeel voor nodig is om een lift te bedienen. De voorzitter: Ik stel voor dat u verdergaat met uw betoog, mijnheer Smits. De heer Smits (PVV): Ja, dank u wel. De grote zaal blijft op de begane grond. Laden en lossen blijft gelijkvloers. Backstage blijven gelijkvloers. De kleine zaal boven maakt het poppodium niet minder goed, maar juist toekomstbestendig, zonder extra ruimte te gebruiken. Ook het parkeren, de piek kan oplopen tot 770 auto's. Geen enkele variant lost dat volledig op, maar variant C biedt meer dan twee keer zoveel parkeerplaatsen op eigen terrein als variant A. In dit gebied is dat dan ook hard nodig. Financieel overlappen de varianten, maar variant C heeft meer flexibiliteit en minder druk op de omgeving. In de tijd waarin projecten zoals MOTION uitlopen, kiezen wij voor een variant die het minst risicovol is. Voorzitter, ook wij vinden de Boerderij belangrijk. Onze keuze moet breder zijn. Woningbouw, parkeren, financiële stabiliteit en variant C combineert al die belangen en daarmee is het voor ons de meest logische keuze voor Zoetermeer.

Mijn vraag ook aan de wethouders daarom, aan het college, welke zwaarwegende redenen ziet het college om af te wijken van het raadsbesluit om de footprint zo compact mogelijk te houden, terwijl variant C wel aan het besluit voldoet en logistiek geen enkel knelpunt zou moeten vormen? Dank u wel. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van de heer Haak. Gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. U blijft pleiten voor variant C. U geeft aan geen amendement in te dienen. Gaat u dan tegen het raadsbesluit stemmen? De voorzitter: De heer Smits. De heer Smits (PVV): Dank u wel, voorzitter. Daar moet ik het zo nog even met de fractie over hebben, wat we daarmee gaan doen. De voorzitter: Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, ik ga ervan uit dat als het college ons vier varianten voorlegt die alle vier mogelijk zijn, dat we er allemaal voor mogen zijn, want anders zou de keus die de raad voorgelegd krijgt een wassen neus zijn, en daar gaan we niet van uit. De voorzitter: Dat was niet een vraag, maar wilt u daar nog op reageren, de heer Smits? De heer Smits (PVV): Ik ga er ook niet van uit dat ze ons een wassen neus voorhouden. Dank u wel. De voorzitter: Als er verder geen interrupties meer zijn dan dank ik de heer Smits voor de eerste termijn van zijn fractie. Dan ga ik over naar de fractie van Zó! Zoetermeer. Dat is de heer Markes.

Gaat uw gang. De heer Markes (Zó! Zoetermeer): Dank u wel. Van de vroege avond tot diep in de nacht, van het rauwere Duitse powermetal tot de meer ingetogen klanken van soulful, psychedelic, techno-blues. Van applaudisseren vanaf je stoel tot een stevig potje headbangen midden in de zaal. Voorzitter, in de Boerderij is voor ieder wat wils. Al vijftig jaar brengt het feest, muziek en cultuur samen met een grote bekendheid in onze stad, het land en zelfs daarbuiten. Zo een bijzondere plek moeten we koesteren. Tegelijkertijd voorzitter moeten we toegeven dat we dat de afgelopen jaren niet goed hebben gedaan, want ondanks dat iedereen, volgens mij, wel door heeft dat er nieuwbouw nodig is en zich altijd zeer lovend uitlaat over de Boerderij, blijft een nieuw pand vooralsnog toekomstmuziek. Daarom hoopt Zó! Zoetermeer dat we vandaag een belangrijke stap kunnen zetten door een keuze te maken voor een ontwerpvariant die we in de haalbaarheidsfase verder kunnen gaan onderzoeken. De commissie heeft zo uitgesproken dat nu we een nieuw pand gaan neerzetten, we dat ook echt goed moeten doen, niet alleen omdat het om een grote investering gaat van ruim € 30 miljoen waar je ook wat moois voor terug

12

Raad 24 november 2025

wilt, maar vooral omdat de Boerderij een gebouw verdient dat de huidige problemen oplost en waar we de komende jaren, en waar zij vooral de komende jaren, mee vooruit kunnen. Zó! Zoetermeer vindt dat variant A, de vlakke variant met een basisinvestering, het beste aansluit bij die uitgangspunten, maar tegelijkertijd erkennen we dat er nog veel onduidelijk is en dat we goed moeten kijken naar wat we nog meer in het omliggende gebied willen. Daarom dienen we het amendement van de VVD mede in. We zien daarin dat het recht doet aan de ambities van zowel de Boerderij als de gemeente en dat het zo min mogelijk vertraging oplevert. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Markes voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de CDA, mevrouw Hensen, gaat uw gang. Ingefluisterd krijg ik dat dat uw maidenspeech is, dus nou, ik zou zeggen, alle trossen los. Mevrouw Hensen (CDA): Dank u wel, voorzitter. Je collega wordt ziek en dan ben je ineens raadslid. Het is niet de manier waarop je raadslid wilt worden. Als iemand in je nabije omgeving ziek wordt, verandert je perspectief. Wat is nu echt belangrijk? Is de wens van één persoon, van één groepje inwoners, nu ook werkelijk wenselijk voor alle inwoners van Zoetermeer? Dat is wat wij raadsleden zijn, volksvertegenwoordigers.

Het is onze opdracht, als volksvertegenwoordiger, om alle belangen in kaart te brengen in Zoetermeer. Belangen van de huidige inwoners of zij zich nu wel of niet vertegenwoordigd voelen door de zetels in de raad. Dat maakt het ook meteen lastig, want als je solidair bent met de één, betekent dat altijd dat je niet solidair bent met een ander. Je kunt het nooit iedereen naar de zin maken, maar dat betekent ook dat we moeten waken voor gecreëerde tegenstellingen. Staat een nieuw Poppodium Boerderij woningzoekenden in de weg? Kunnen we misschien een oplossing vinden die recht doet aan allebei? Dan komen we al gauw bij de tweede taak van een raadslid, kaders stellen. Grenzen aangeven waarbinnen het college kan opereren. Op 17 februari 2025 is een amendement aangenomen waarin opdracht wordt gegeven aan het college om het poppodium zo dicht mogelijk bij Gymworld te bouwen, om met het parkeeronderzoek rekening te houden met eventuele bebouwing van omliggende kavels en de footprint zo effectief mogelijk te benutten door waar mogelijk ook van de hoogte gebruik te maken. Dit zijn enkele kaders die meegegeven zijn voor de haalbaarheidsfase van de Boerderij. Uiteindelijk is daar dan de controlerende taak van het raadslid.

Is het op basis van het aangeleverde voorstel, de uitgevoerde onderzoeken, gesprekken met de belanghebbenden, mogelijk om te controleren of recht is gedaan aan de gestelde kaders? Moet er iets aangepast worden? Blijft dit mogelijk, ook later in het proces? Is er een tegenstelling tussen de belangen van de Boerderij en die van woningzoekenden? In variant A, die het college voorstelt, wordt het poppodium zo dicht mogelijk tegen Gymworld aangebouwd. Er wordt aangegeven dat de parkeersituatie in een later stadium meegenomen gaat worden. Er wordt gebruik gemaakt van de hoogte door de kleedkamers en de kantoren boven de zalen te plaatsen. Het stapelen van zalen is het stapelen van problemen en daardoor blijft er minder ruimte over voor woningen. Is het hebben van een plek om te leven niet meer dan vier muren en een dak? Is het niet ook leefbaarheid van je stad? Moeten we niet ook het woongenot van onze huidige inwoners in de gaten houden en ruimte houden voor muziek, ontmoeting, levendigheid? Het CDA Zoetermeer vindt dat minstens zo belangrijk als alleen maar woningen. Daarom zullen wij het advies van het college volgen en kiezen voor variant A. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hensen, en dank ook voor uw maidenspeech. Heel goed. Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de ChristenUnie-SGP, mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel, voorzitter. Ik vergeet altijd dat je even moet inloggen als je vanaf je iPad leest. Voorzitter, in ons verkiezingsprogramma hebben we het niet gehad over nieuwbouw voor de Boerderij, maar we hebben wel met elkaar afgesproken in de coalitie dat de Boerderij nieuwbouw zou krijgen en dat het naast Gymworld zou gebeuren. Wat wij in dit opzicht belangrijk vinden, is dat we in samenhang met de omgeving bouwen, vooral ook omdat de raad dat heeft besloten, nadrukkelijk en in meerderheid heeft besloten. We willen letten op efficiënt ruimtegebruik, de hoogte gebruiken, hoe dat dan in de praktijk ook precies wordt gedaan. Efficiënt is efficiënt, of nou de zalen of een andere ruimte boven komt, of je nou de patio uit dat voorstel tekent, of hoe je dat verder ook efficiënt aanpakt. Verder willen wij verstandig omgaan met duurzaamheid. Niet per se het minimale, maar ook niet per se het maximale, het verstandigste. Bijvoorbeeld als je toch al je stroom moet delen met Gymworld en een batterij moet laden ‘s nachts dan is het natuurlijk ook verstandig om overdag zonnepanelen te gebruiken. De schijnbare tegenstelling die tussen A en B is gecreëerd van je doet of dit of € 3 miljoen meer, dat is natuurlijk niet zo.

We kunnen daar net zo goed tussenin gaan zitten en bijvoorbeeld extra zonnepanelen erop leggen maar niet per se houtskeletbouw of wat voor duurzame maatregelen dan ook. In de commissie hebben wij voorgesteld om de gestapelde variant met extra zonnepanelen te

Raad 24 november 2025

13

kiezen, maar we vinden het ook prima als in de verdere uitwerking verder wordt gerekend met efficiëntie en duurzaamheid en op een andere manier wordt voorgesteld dat we dat amendement van de raad invulling geven. Per slot van rekening hebben we sowieso nog genoeg te rekenen, want het parkeren is ook nog niks aan uitgerekend en alle bedragen waar we nu nog mee rekenen gaan nog alleen over stichtingskosten. We gaan nog heel wat meer bedragen zien in de verdere uitwerking. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer, voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van de PDvZ, de heer Haak, gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Onze fractie is vandaag in het zwart gekleed. Dat heeft niks te maken met het aftreden van Wim, maar omdat dat de werkkleding is van de Boerderij. Voorzitter, er is in de commissievergadering al uitgebreid gesproken over de variant voor nieuwbouw van de Boerderij. We menen te hebben mogen constateren dat de meerderheid van de raad de wens van de Boerderij zelf, een vlakke variant, in grote lijnen volgt. Dat is naar onze mening ook de beste keuze. Als raad hebben we nu de mogelijkheid om een van onze belangrijkste culturele instellingen van Zoetermeer de toekomst te bieden die ze verdient.

Met een duurzaam gebouw, de twee zalen en café op de begane grond, kantoren en andere voorzieningen daarboven, zodat de footprint beperkt blijft om ook de eventuele woningbouw in de toekomst mogelijk te maken. Echter, en daar wijzen wij met nadruk op, het belang van de Boerderij gaat nu voor. Een toekomstgericht podium met internationale uitstraling, doelmatig en efficiënt gebouwd, is waar de PDvZ al jaren voor heeft gestreden. Een stedelijke inpassing komt daarna. Voorzitter, de PDvZ zal het amendement van GroenLinks mede indienen. De financiële onderbouwing, genoemd in besluitpunt 2 van het amendement, geeft ons comfort om hiermee in te stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haak, voor de eerste termijn van uw fractie. Dan gaan we over naar Zoetermeer Vooruit, dat is mevrouw Bink, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Zoetermeer Vooruit staat vandaag voor de keuze die bepalend is voor de toekomst van cultuur in Zoetermeer. Welke variant van de nieuwbouw van poppodium Boerderij gaat Zoetermeer Vooruit kiezen? Laat ik meteen helder zijn. De vlakke variant is de enige verstandige, verantwoorde en toekomstbestendige optie. Alles wat daarvan afwijkt, brengt risico's met zich mee, financieel, operationeel en bouwkundig. In de zaal zitten medewerkers en vrijwilligers die al jaren de motor van de Boerderij vormen.

Zij weten als geen ander wat er nodig is om dit poppodium draaiende te houden. Hun inzet verdient een gebouw dat werkt, niet een gebouw dat problemen creëert. Voorzitter, het staat zwart-op-wit, een zaal op de eerste verdieping betekent structurele hoge kosten, meer beveiligers, meer toezicht, gescheiden publieksstromen, extra ingangen, extra vluchtroutes, meer coördinatie. We kunnen vandaag kiezen dus uit twee keuzes: of we bouwen een podium dat financieel gezond kan draaien, of we kiezen voor een variant die de exploitatie vanaf dag één onder druk zet. Het laatste is onverantwoord, zeker in een tijd waarin culturele instellingen al elke euro drie keer moeten omdraaien. Wie voor een gestapelde variant kiest, kiest bewust voor hogere kosten, meer personeel en een groter exploitatierisico. Dat is geen toekomstvisie, dat is budgettaire naïviteit. Voorzitter, in de praktijk telt maar één ding. Werkt het? Artiesten, technici, leveranciers, niemand wordt blij van gesjouw met kisten met instrumenten en apparatuur naar boven. Het kost tijd, geld en vergroot de kans op schade. Dan de veiligheid. Laten we eerlijk zijn. Bij calamiteiten telt elke seconde. Twee zalen op de begane grond betekent heldere evacuatieroutes, minder risico, minder complexiteit, meer overzicht. Dat is niet alleen logisch, het is de enige keuze die verantwoord is. Voorzitter, dan de financiële en duurzame keuzes.

Zoetermeer Vooruit twijfelt nog tussen de basisinvestering en een hoger ambitieniveau. Wij zeggen, als we investeren in een poppodium voor de komende vijftig jaar, dan moeten we het in één keer goed doen. Een duurzaam gebouw is geen luxe, het is verstandig financieel beleid, minder energielasten, hogere kwaliteit, hogere waarde. We bouwen niet voor gisteren, maar we bouwen voor de toekomst. Voorzitter, de keuze is helder. De vlakke variant is beter voor de exploitatie, veiliger voor bezoekers, praktischer voor artiesten en technici, minder risico qua akoestiek en toekomstbestendig. De gestapelde variant biedt geen enkel voordeel dat opweegt tegen de nadelen. Wie veiligheid, toegankelijkheid of financieel gezond beleid serieus neemt, kan maar één conclusie trekken. Wij kiezen, Zoetermeer Vooruit kiest voor een vlakke variant, kiest voor een podium dat werkt, kiest voor een Boerderij die klaar is voor de komende vijftig jaar. Dank u wel. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Nikerk. Gaat uw gang.