Concept Notulen raad 23 februari 2026

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 23 FEBRUARI 2026 Voorzitter: Secretaris:

RAAD

DER

GEMEENTE

de heer Bezuijen, burgemeester de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 37 leden, te weten: de heren Aiobi en Aptroot, de dames Bakkers en Bink-Winterkamp, de heren Boerboom en Broekman, de dames Bout en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven, Ekkelenkamp, Van Gils en Haak, de dames Haak, Hensen-Lok, Hoekstra en Kraneveldt-van der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens (tot 21:35 uur), mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Nawijn, Nikerk, Van der Perk en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 5 wethouders, te weten: mevrouw Frinking, de heer Iedema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weerwag (tot 19.38 uur) Afwezig zijn: 2 leden, te weten: de heren Van den Boomgaard en Meijroos AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. 6.

7.

8. 9.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Vestiging voorkeursrecht op percelen gelegen in deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan (programma Binnenstad) b. Raadsvoorstel Uitvoeringsbudget optimalisatie binnenklimaat en verduurzaming CKC c. Raadsvoorstel Instructie griffier gemeente Zoetermeer 2025 d. Raadsvoorstel Nota reserves en voorzieningen e. Raadsvoorstel Definitief ontwerp 5e wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Haaglanden f. Raadsvoorstel Suppletie ontplofbare oorlogsresten 2026 g. Raadsvoorstel Actieplan aanpak onveilig gebruik en overlast fatbikes h. Raadsvoorstel Aanvraag budget voor twee warmte-koudebronnen in de binnenstad i. Raadsvoorstel Park Palenstein j. Raadsvoorstel Doorontwikkeling ZoetermeerPas naar een brede stadspas k. Besluitenlijsten en notulen van 19 en 26 januari 2026 Debat (exclusief stemmingen) a. Raadsvoorstel Concept Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2026 b. NAAR HAMERSTUKKEN Raadsvoorstel Doorontwikkeling ZoetermeerPas naar een brede stadspas c. Agenderingsverzoek 'Gang van zaken Project Post '45: voorselectie gemeentelijke monumenten en communicatie richting bewoners' Stemmingen Sluiting

VERSLAG 1.

Opening en vaststelling agenda

Raad 23 februari 2026

1

De voorzitter: Goedenavond, ik open de raadsvergadering van de gemeenteraad Zoetermeer van 23 februari 2026. Ik heet de aanwezigen op de publieke tribune, die is wat uitgebreid vandaag, van harte welkom, ook iedereen in de vergadering, uiteraard eenieder die het via de livestream op dit moment volgt ook van harte welkom en natuurlijk uiteraard aan uw raadsleden. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van de heer Meijroos en van de heer Van den Boomgaard. Die zullen beiden vanavond niet aanwezig zijn. Dan kom ik normaal gesproken tot de vaststelling van de agenda en ik zou de vergadering willen verzoeken en eigenlijk ook dat willen honoreren dat wethouder Weerwag een verklaring voorleest voordat we aan de agenda beginnen. Ik ga ervan uit dat iedereen zich daarin kan vinden. Dat is het geval. Dan geef ik het woord aan wethouder Weerwag. Gaat uw gang. Wethouder Weerwag: Geachte voorzitter van de raad, de afgelopen periode heeft veel losgemaakt bij inwoners, ambtenaren, collega's en ook bij mijzelf. De discussie die is ontstaan over een telefoongesprek dat ik heb gevoerd met een fractievoorzitter heeft geleid tot vragen over mijn handelen. Daar kijk ik kritisch op terug. Ik was geraakt doordat eerdere gemaakte afspraken niet werden nageleefd en meende daarin een patroon te herkennen.

Vanuit betrokkenheid en passie heb ik mij te scherp uitgelaten en dat had ik anders moeten doen. Ik heb daarvoor mijn excuses aangeboden, ook binnen coalitieverband, maar dat bleek onvoldoende en er werd een integriteitsmelding tegen mij aangekondigd. Zonder zorgvuldigheid van dit integriteitsproces, welke door uw zelfde raad vorig jaar nog is vastgesteld, naar het voorval dat twee kanten kent, ben ik publiekelijk aangeklaagd. Bovendien bleek dat er tijdens het gesprek meerdere raadsleden meeluisterden, terwijl ik ervan uitging dat het een rechtstreeks gesprek betrof. Daarnaast ontstond er een discussie over mijn constatering dat in de ambtelijk-bestuurlijke samenwerking rond Post '45 zaken niet goed zijn gelopen. Dat is een feitelijke analyse en staat los van de vraag of ik daarvoor verantwoordelijkheid neem. Vanzelfsprekend doe ik dat. Dat hoort bij het ambt en dat hoort bij mij. Dat staat buiten kijf. Ik heb grote waardering voor de Zoetermeerse ambtenaren en waar gehakt wordt, vallen soms spaanders. Ik vind dat dat gezegd mag worden in een transparante politiek waarin inwoners recht hebben op eerlijkheid en duidelijkheid. Mijn politieke motivatie komt voort uit het gedachtegoed van Pim Fortuyn. LHN is een Fortuynistische partij in hart en nieren en besturen begint bij luisteren. Hoor en wederhoor vormen de basis van vertrouwen.

Feiten moeten zwaarder wegen dan geluiden en we moeten niet meegaan in een hetze, maar zelf onderzoeken, zelf luisteren en zelf nadenken. Pim Fortuyn liet zien wat er gebeurt wanneer politiek haar menselijkheid verliest, wanneer de toon belangrijker wordt dan de inhoud, wanneer beeldvorming de mens overstemt. Dat inzicht heeft mij richting gegeven en is altijd mijn politiek kompas geweest. Met deze brief dien ik per direct mijn ontslag in. Niet omdat ik wegloop van verantwoordelijkheid, maar juist om die verantwoordelijkheid te nemen. Ik wil voorkomen dat interne zaken meer aandacht krijgen dan de uitdagingen waar Zoetermeer echt voor staat en ik kijk trots terug op wat ik heb mogen doen voor Zoetermeer. Woningzoekenden die een thuis hebben gekregen, doordat projecten na jaren van stilstand in beweging kwamen. Versterkte samenwerking met woningcorporaties en huurdersverenigingen. Het volkshuisvestingsprogramma dat Zoetermeer weer grip geeft op de toekomst van wonen. Het optoppen, het beter benutten, maar ik denk ook bijvoorbeeld het wakker kussen van het Edisonpark, het doorbouwakkoord tussen marktpartijen en de gemeente dat er binnenkort aankomt. De sportagenda, de nieuwe sporthallen, de nieuwe kunstgrasvelden, de Sportadviesraad en natuurlijk het sportgala waarin wij al onze verenigingen en helden honoreren.

Op projecten als Bleizo, Monutalocatie, 't Seghe Waert in het Vernèdepark. Allemaal projecten die kansen bieden voor de stad. Ook op mijn wijken, de Leyens en Palenstein, de betrokken inwoners daar die ik heb mogen ontmoeten en de wijkregisseurs, maar ook op de positie van Zoetermeer als New Town en de sterk verbeterde relatie met de provincie en het rijk. Vooral ben ik trots op de mensen met wie ik heb mogen samenwerken. Ambtenaren die betrokken, deskundig en bevlogen zijn. Mijn directe team. Ik heb mij bevoorrecht gevoeld om met hen samen te mogen werken en ik wil mijn waardering daarvoor nogmaals uitspreken. Mijn betrokkenheid bij Zoetermeer blijft onverminderd groot. Ik deed dit werk vanuit mijn hart voor de Zoetermeerder. Wethouder is geen baan, het is een missie en die zet ik voort, in welke rol dan ook. Voor een sterk en veerkrachtig Zoetermeer. Een Zoetermeer waarin we elkaar wat gunnen en weten samen te werken. Ik dank de raad, dank het college en de organisatie voor deze samenwerking in de afgelopen periode. In het bijzonder wil ik Hilbrand Nawijn en onze fractie bedanken. Hun steun is voor mij van grote betekenis en het erfgoed van Hilbrand Nawijn, grootste lokale partij van Zoetermeer, is en blijft springlevend. Voorzitter, ik sluit af met de woorden die mijn vrouw en ik in onze trouwringen dragen. Luctor et Emergo, ik worstel en kom boven. Tot dan.

De voorzitter: Dank u wel. Met het inleveren van die brief is inderdaad het ontslag... Ik schors de vergadering tot 20.05 uur.

2

Raad 23 februari 2026

Schorsing De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering met direct het verzoek dat ik net heb gehad om vijf minuten extra schorsing, dus wij gaan om 20.10 uur verder. Ik schors de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Aan de orde is de agenda, want daar gaan we nu naartoe, naar de agendavaststelling, zoals die op 29 januari jl. in iBabs is gepubliceerd en afgelopen donderdag is deze voorzien van de laatste wijzigingen. Nu de heer Weerwag direct zijn ontslag heeft ingediend als wethouder kan ik me voorstellen dat het interpellatieverzoek komt te vervallen, maar ik heb ook inmiddels wel begrepen dat er toch behoefte is om daar wat over te zeggen, dus ik stel dan voor, ik kijk even naar de leden van de raad om dat dan ook nu nog toe te voegen aan de raad. Dat betekent dat jullie de mogelijkheid krijgen daar wat over te zeggen. Mijn voorstel zou zijn, om dat te doen voor het spreekrecht, want dat was ook het verzoek volgens mij vanuit de raad. Als jullie daar akkoord voor vinden, dan zullen wij dat, ik noem het maar even 1.a. doen als mogelijkheid om daarop te reflecteren. Ik zal daarbij de volgorde van de interpellanten, want dat lijkt me dan wel zo chique, daarbij ook volgen als jullie dat allemaal vinden en uiteraard hebben de andere partijen die niet op het interpellatieverzoek staan de mogelijkheid om daar ook nog een reactie op te geven.

Als dat akkoord is, ga ik over naar de rest van de agenda. De heer Nawijn wil erop reageren en de heer Haak. Eerst de heer Nawijn. De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij als LHN zullen niet deelnemen aan een discussie over de interpellatie wat betreft het gedrag van de heer Weerwag. De heer Weerwag heeft de zaal verlaten, is niet aanwezig meer en terecht ook, denk ik. Wij zullen niet in discussie treden. Als anderen dat wel willen zonder dat iemand waar het over gaat aanwezig is dan vinden wij dat nogal een belediging. Dank u. De voorzitter: Ik neem daar even nota van, want het gaat nog steeds over de vaststelling van de agenda en ik constateer dat er wel een meerderheid van de raad is die dat wil doen. De heer Haak nog. De heer Haak (PDvZ): Ik wil alleen maar iets aankondigen voor een hamerstuk. Kan dat nu? De voorzitter: Nee, ik ben nog met de agenda bezig. U maakt het me niet makkelijk vanavond. De heer Haak (PDvZ): Oké, dat is ook onderdeel van de agenda. De voorzitter: Zeker, u denkt, die laatste raadsvergadering van deze raadsperiode zullen we het die voorzitter nog even moeilijk maken, maar dat komt goed, het komt allemaal goed. Ik heb al uw dingen al doorgekregen, dus maakt u zich daar geen zorgen over.

Dan kom ik op de agenda, en gezien, dat heeft u al gezien het groot aantal aanwezigen hier op de publieke tribune, stel ik wel voor om het agendapunt 7.c., dat is het agenderingsverzoek 'Gang van zaken Project Post '45: voorselectie gemeentelijke monumenten en communicatie richting bewoners' als eerste debatpunt te behandelen. Dat gaan we dus als agendapunt 7.a. doen. Daarmee gaat het raadsvoorstel Concept Strategisch Plan Verkeersveiligheid naar agendapunt 7.b. Ik zie allemaal knikkende gezichten, dus ik ga ervan uit dat u zich daar allemaal in kunt vinden. Dan is dat vastgesteld. Dan heb ik inmiddels begrepen dat mevrouw Siegelaer van de LHN een amendement heeft aangekondigd bij agendapunt 6.j., dat is het raadsvoorstel Doorontwikkeling ZoetermeerPas naar een brede stadspas. Mijn voorstel is dit agendapunt van de hamerstukken naar het debat verplaatsen als agendapunt 7.c. Dan voor de heer Van Rumpt van de ChristenUnie-SGP en mevrouw Bink van Zoetermeer Vooruit geldt hetzelfde voor een aangekondigd amendement bij agendapunt 6.g., raadsvoorstel Actieplan aanpak onveilig gebruik en overlast van fatbikes. Mijn voorstel is ook dit agendapunt van de hamerstukken naar het debat te verplaatsen als agendapunt 7.d. Tot slot de heer Haak van de PDvZ. Die heeft een amendement aangekondigd bij agendapunt 6.h., raadsvoorstel Aanvraag budget voor twee warmte-koudebronnen in de binnenstad.

Mijn voorstel is dan ook dit agendapunt van de hamerstukken naar het debat te verplaatsen als agendapunt 7.e. Dan als laatste. Wilt u hierover iets? Of mag ik nog even… Ja? Dan als laatste hebben de heer Aptroot, mevrouw Van Damme en mevrouw Siegelaer nog ieder een motie vreemd aan de orde van de dag aangekondigd. Ik stel u dan ook voor om deze moties toe te voegen als nieuw agendapunt 8, motie vreemd aan de orde van de dag. Nu durf ik de vraag te stellen wie nog stemming wenst over de vaststelling van deze agenda. Dat is mevrouw Kraneveldt. Gaat uw gang.

Raad 23 februari 2026

3

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Nee hoor, ik wil geen stemming, maar ik had ook bij de griffie aangekondigd dat ik drie moties wilde indienen bij de brede stadspas. Ik kondig het ook maar even aan. De voorzitter: Ja, akkoord, prima, dat kan. Deze is inmiddels ook naar de debatstukken verplaatst, dus dat kunt u ook zeker doen. Dan de spreektijden. Ja, die waren natuurlijk op acht, maar we gaan wat mij betreft die weer vaststellen op zes, we proberen een beetje streng te zijn vanavond per fractie, en 32 minuten, 24 voor het college, want dan moet het college ook minder krijgen natuurlijk. Is dat voor iedereen akkoord. Wenst u hier een stemming? Dat is niet het geval. Oh, mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Is dat los van het interpellatiedebat, dat het maar even duidelijk is, of niet? De voorzitter: Dat is los van het debat. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Oké, prima. De voorzitter: Kan iedereen zich daarin vinden? Dan is die vastgesteld. a. Interpellatie 'Gedrag van wethouder Weerwag' De voorzitter: Dan hebben we de agenda vastgesteld en dan gaan we over naar het punt waar u heeft verzocht om daar nog iets over te zeggen en dat is in principe het interpellatieverzoek en daarmee geef ik als eerste het woord aan de heer Zamani. Gaat uw gang. De heer Zamani (D66): Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, ik voel de pijnlijkheid bij de uitspraken van de voormalige wethouder, omdat hij hier keihard een raadslid voor de bus gooit. Ik vind het wel gepast dat wij ons verhaal hierover delen, want wij zien dat echt anders. Voorzitter, onze democratie werkt alleen als mensen zich aan de norm houden. Helaas zien we dat raadsleden en bestuursleden afgelopen jaren steeds vaker te maken krijgen met druk, intimidatie en dreiging, maar voorzitter, in ieder geval in dit huis moet het veilig zijn om je werk te kunnen doen. Raadsleden moeten vragen kunnen stellen en onderwerpen kunnen agenderen, zonder bang te zijn voor persoonlijke gevolgen. Wij moeten ons werk kunnen doen. Daarom raakt het mij zo, voorzitter. Het gaat hier niet over druk van buitenaf, het gaat hier over druk van binnenuit, vanuit een bestuurder en dat hoort nergens thuis, maar zeker niet in dit huis. Voorzitter, ik snap dat we nu niet met mijnheer Weerwag in debat kunnen gaan, want hij is weggelopen, maar ik heb er wel behoefte aan om dit verhaal te delen. Ik was namelijk, samen met twee andere raadsleden erbij, toen wethouder Weerwag telefonisch contact had met collega-raadslid mevrouw Sandifort, fractievoorzitter van de VVD. Ik heb met mijn eigen oren gehoord hoe hij tekeerging in een harde, verwijtende toon, dreigende toon, puur gericht op de persoon.

Met afkappen, kleinerende antwoorden en met woorden die duidelijk bedoeld waren om druk te zetten door te spreken over mogelijk persoonlijke gevolgen en dat allemaal naar aanleiding van een appje in een coalitie-appgroep om aan te geven dat zij meeging met een agenderingsverzoek inzake het monument. Voorzitter, dit hoort nergens thuis, maar zeker niet in dit huis. Dit ondermijnt onze democratie, want onze democratie werkt alleen als mensen zich aan de norm houden. Dat is precies de reden waarom we vandaag nu hierover spreken. Wij gaan voor politiek waarin ruimte is voor debat en waar normen en waarden overeind blijven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Zamani. Dan ga ik het woord geven aan de heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, de wethouder, voormalig wethouder, dient zojuist zijn ontslag in met een verklaring die meer lijkt op een campagnepraatje dan op een erkenning van zijn foute handelen. Dat vereist een laatste woord van deze gemeenteraad. Ik had een betoog voorbereid met vragen aan hem over hoe hij dacht verder te kunnen na zijn handelen, om vragen aan hem te kunnen stellen en hem de kans te geven verantwoording af te leggen. Ik wil met klem benadrukken dat deze wethouder is weggelopen van het afleggen van die echte verantwoording waar wij hem hier als raad toe hebben opgeroepen. Dat bevestigt ook maar dat deze wethouder niet aan kon blijven.

Dat valt te betreuren en het is een bestuurder nu en in de toekomst onwaardig. Zijn lezing van wat er zich heeft voorgedaan klopt niet. Dat hij zijn onacceptabele gedrag twee weken geleden nu alsnog afschuift op een raadslid en daarbij valse verwijten maakt over betrouwbaarheid, daarover wil ik iets kwijt, want het gaat hier om een van de meest betrouwbare politici die ik ooit heb gezien. Er gaat geen moment in deze zaal voorbij waarin mijn fractievoorzitter niet met iedereen die dat aangaat netjes afstemt en altijd met iedereen wil

4

Raad 23 februari 2026

samenwerken. Er is geen stap gezet waar deze voormalig wethouder niet over is geïnformeerd. Geen stap waarover niet om zijn input is gevraagd. Juist dat hij nu dit verwijt maakt, terwijl hij wegloopt van de verantwoordelijkheid, past bij het patroon dat wij in zijn gedrag herkennen en waarover hij geen verantwoording wil afleggen. Hij geeft ook verwijtend aan dat zijn telefoongesprek is meegeluisterd, maar op het volume waarmee hij zijn tirade aan de telefoon begon was het zelfs met oordoppen in goed te volgen geweest hoe hij zich intimiderend uitliet tegenover een raadslid dat per slot van rekening een afgestemd raadsinstrument inzet en nadat zij weken bezig is geweest hem te helpen het dossier van de monumentenstatus tot een goed einde te brengen. Voorzitter, afsluitend moet me nog een laatste ding van het hart, want de voormalig wethouder zegt excuses te hebben gemaakt. Hij heeft twee weken geleden, na aanhoudend vragen in een coalitieoverleg, een koffiepauze nodig gehad om tot een nepexcuus te komen. Helaas kon ook een echt excuus vanavond er niet vanaf. Deze wethouder is nu weg. Wij gaan door met de inhoud, want daar zijn nog wel een paar dingen die hij heeft achtergelaten te repareren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gils. Dan mevrouw mevrouw Haak van de PDvZ. Mevrouw Haak (PDvZ): Voorzitter, dank u wel.

Een veilige werkomgeving is essentieel om je werk met plezier en vertrouwen te kunnen doen. Dat geldt voor iedereen met een betaalde of onbetaalde baan en dat geldt al helemaal in ons werk binnen de raad. Juist in een veilige werkomgeving mag je fouten maken, wetende dat je daar niet direct op afgestraft wordt. Je mag en moet ook andere keuzes durven te maken. Wat we vanavond gehoord hebben, of dachten te gaan horen, is dat deze veilige werkomgeving onder druk staat. Ambtenaren zijn in het Post '45-dossier niet gedekt door de wethouder in een poging om de druk van hem af te wenden. Daarbij wast hij zijn handen in onschuld door enerzijds de ambtenaren en anderzijds zijn voorganger aan te wijzen als veroorzakers van de problemen. Als deze wethouder nu aan het begin van zijn termijn als wethouder stond, hadden we hem deze fout wellicht kunnen vergeven, maar nu, na bijna vier jaar, weet deze wethouder heel goed wat politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid inhoudt en dat is ook gebleken vanavond. Als raadslid of commissielid is een veilige werkomgeving ook essentieel. Regelmatig lezen we over incidenten in het land dat raadsleden worden geïntimideerd of bedreigd door boze of ontevreden inwoners en hoe belangrijk het is dat wij ons werk veilig kunnen doen. Hoe schokkend is het dan dat juist deze dreiging van een wethouder komt? Iemand die beter zou moeten weten.

Iemand die een voorbeeldfunctie heeft. Iemand die verantwoordelijkheid zou moeten nemen. We begrijpen dat de wethouder onder druk stond of vanuit emotie heeft gehandeld, maar dit is helaas niet de eerste keer dat we dergelijke excuses van deze inmiddels voormalige wethouder hebben gehoord. We kunnen niet anders concluderen dat hier sprake is van een wethouder die zijn verantwoordelijkheid niet heeft kunnen waarmaken en waarbij andere mensen geschaad zijn en dat is voor onze fractie onacceptabel. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de heer Van der Vlies van Zó! Zoetermeer. Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, de wethouder heeft zijn ontslag ingediend en dat brengt duidelijkheid, maar dit debat was geen campagne. Het ging om een grens, om de ruimte van raadsleden om hun werk vrij te kunnen doen en om de verantwoordelijkheid die hoort bij bestuurlijke macht, want besturen vraagt om meer dan overtuigen. Het vraagt om zelfbeheersing onder druk en voorbeeldgedrag. Integriteit is geen checklist, het is een manier van doen. Laten we dit hoofdstuk afsluiten met die norm voor ogen en laten we zorgen voor rust, herstel van vertrouwen en stabiliteit in het bestuur. Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Vlies. Mevrouw Brouwer van de ChristenUnie-SGP.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, het moet me eerst van het hart dat ik wel meevoel met wat mijnheer Nawijn zegt over een debat voeren over een collega die net is vertrokken, maar als wethouder Weerwag aanwezig had willen zijn bij dit gesprek dan had hij moeten wachten met aftreden tot na dit debat. Als raad laten we ons niet de mond snoeren door iemand die niet met ons in debat wil. Dit is wat ik wilde zeggen. In de politiek heb je elkaar te verdragen, want de kiezer heeft ons de gezamenlijke opdracht gegeven om de stad vier jaar te besturen. Verschillende standpunten bij elkaar, verschillende typen mensen, doe je best en dus verdragen we elkaar in de raad. We debatteren met mensen met een heel andere ideologie. We verdragen elkaars eigenaardigheden, langdradige bijdragen, vreemde woordkeuzes, tot en met populisme en stemmingmakerij toe. Jullie verdragen mijn stroom aan meningen en af en toe een Bijbeltekst, maar in de coalitie komt daar nog meer bij. Je steunt

Raad 23 februari 2026

5

elkaar als wethouders. Je verdraagt van alles. Van columns op persoonlijke titels, tot grapjes op verkeerde momenten, ambtelijke antwoorden voorlezen, rekenfouten. Je hebt de gezamenlijke opdracht om vier jaar de stad te besturen. Dat heb je aanvaard en je doet er alles aan om dat tot een goed einde te brengen. Dan voel je een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor zowel slagen als voor falen. Als wethouder Weerwag kalm was gebleven de afgelopen twee weken, dan had hij het dossier Post '45 net zo elegant kunnen afronden als wethouder Velzen dat heeft gedaan met afval. Soms, voorzitter, gaat iets het verdragen te boven en dat is als de integriteit ter discussie staat. Als raad is gebleken, ook in het verleden, dat we geen leugens verdragen bijvoorbeeld, of manipulatie, misbruik van positie, lekken van vertrouwelijke informatie, om maar een paar niet-integere dwarsstraten te noemen. Als integriteit eenmaal ter discussie staat, dan kun je je niet meer verschuilen achter procedures of achter coalitieafspraken en daarom stonden wij vanavond op het interpellatieverzoek. Ook nu wethouder Weerwag zijn ontslag heeft ingediend en geen verantwoording wil afleggen aan de raad, willen wij nog kunnen uitspreken dat zijn gebrek aan respect onaanvaardbaar is.

Het heeft niet veel zin meer om te bespreken hoe hij zijn ambt invulde maar we zijn wel heel teleurgesteld over zijn gedrag, over zijn reacties en over zijn voortijdig vertrek. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Brouwer. Dan ga ik naar de heer Weekenstroo van het CDA. Gaat uw gang. De heer Weekenstroo (CDA): Voorzitter, in Zoetermeer werken wij met elkaar aan de stad op basis van duidelijke fatsoensnormen. Dat zijn geen vrijblijvende waarden, maar spelregels die nodig zijn om onze lokale democratie goed te laten functioneren. Fatsoen gaat over verantwoordelijkheid nemen, over respect voor de rollen en over de manier waarop we met elkaar omgaan en elkaar aanspreken, juist ook wanneer het spannend wordt. De afgelopen periode zien wij dat deze normen in Zoetermeer onder druk staan. Dat zien we terug in de nasleep van incidenten bij de sporthal, in de publieke communicatie daarover en in de wijze waarop de spanningen tussen wethouder en raad zijn ontstaan. Steeds opnieuw ontstaat het beeld dat het probleem wordt verklaard door te wijzen naar anderen, naar ambtenaren, naar raadsleden, naar het proces en te weinig door het reflecteren op het eigen bestuurlijk handelen. Voorzitter, fatsoen betekent dat een wethouder bestuurlijke eindverantwoordelijkheid neemt, ook en juist als de communicatie verkeerd uitpakt.

Ambtenaren werken binnen de kaders van het college en kunnen zich niet publiekelijk verdedigen. Publieke uitingen die een indruk wekken dat de fouten daar juist liggen, raken direct aan goed werkgeverschap, aan een veilige ambtelijke organisatie in een Zoetermeer. Fatsoen betekent ook dat raadsleden hun werk vrij en zonder druk moeten kunnen doen. Het indienen van agenderingsbezoeken, het stellen van vragen en het uitoefenen van controles zijn grondrechten van deze raad. Signalen dat raadsleden zich onder druk gezet of geïntimideerd voelen, hoe je die ook duidt, moeten daarom altijd uiterst serieus genomen worden. Niet als incident, maar als waarschuwing voor de bestuurscultuur. Tijdens de landelijke campagne heeft onze eigen Henri Bontenbal het wel heel vaak over fatsoen gehad, maar het is nu des te meer relevant. Fatsoen is de ruggengraat van de politiek. Stevig op de inhoud, zorgvuldig in de omgang. Die norm geldt hier net zo goed. In Zoetermeer moeten we elkaar kunnen aanspreken zonder dat het persoonlijk wordt, zonder te verwijten en zonder dreiging van gevolgen. We vinden het daarom ook des te jammer dat de heer Weerwag, de wethouder, voormalig wethouder, hier geen verantwoording heeft afgelegd. Ik heb vooraf tegen verschillende raadsleden ook gezegd dat dat mijn angst was.

We vinden het echt zonde dat hier niet verantwoordelijkheid wordt afgelegd in deze raad over het handelen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Weekenstroo van het CDA. Dan de heer Velner van de SP. Gaat uw gang. De heer Velner (SP): Dank u wel, voorzitter. Wij willen toch gebruik maken vanavond om onze motivatie te verduidelijken waarom wij dit interpellatieverzoek hebben gesteund. Onze steun had met name betrekking op de eerste vier vragen van het interpellatieverzoek rondom het Post '45-dossier. Je kan namelijk als wethouder niet wijzen naar ambtenaren die zich niet kunnen verdedigen in de raad, evenals naar een wethouder wiens Post '45-dossier je hebt overgenomen. Ik heb ooit geleerd dat als je met één vinger naar een ander wijst, er nog steeds drie vingers naar jezelf wijzen. Dat betekent dus dat je goed moet kijken naar wat je had kunnen doen in de tijd dat je zelf verantwoordelijk was voor dit dossier. Volgens mij was er voldoende tijd om nog bij te sturen voordat de brieven hierover bij de inwoners op de mat vielen. Over de inhoud van het telefoongesprek kunnen wij geen mening vormen omdat we er niet bij aanwezig waren toen het gesprek plaatsvond. We weten dus niet in welke context die opmerkingen geplaatst zijn. Onzes inziens had dit ook intern binnen de raad opgelost kunnen worden en dit had niet via de pers naar buiten hoeven komen. Tot zover voorzitter.

6

Raad 23 februari 2026

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Velner. Dan mevrouw Meurs, Zoetermeer Vooruit. Gaat uw gang. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter. Ik heb en had namens Zoetermeer Vooruit eigenlijk geen nadere vragen. De vragen die voorlagen waren duidelijk genoeg en uitgebreid genoeg naar onze mening, maar ik wilde namens Zoetermeer Vooruit de hoop uitspreken dat de wethouder alles wat geschreven is in dit interpellatiedebat op een oprechte en overtuigende manier zou weerleggen, want wij zijn heel erg geschrokken van de aantijgingen, van de beweringen die gedaan zijn, maar aangezien ze door meerdere raadsleden zijn gehoord, er steeds meer ambtenaren zich roeren en inwoners ook komen met hun verhalen met betrekking tot een onjuiste bejegening door deze inmiddels vertrokken wethouder, ik schaam me en ik vind het heel erg jammer. De Zoetermeerse raad, het Zoetermeerse college, de stad Zoetermeer, staat bekend in de hele regio als voorbeeld van hoe je netjes met elkaar omgaat en daar lijkt nu een heel, heel grote deuk in te zijn gekomen. Dat is voor niemand fijn en voor niemand goed. Nogmaals, we waren in afwachting van de reactie van de wethouder. Deze is afgetreden, dus er zullen bij ons helaas nog steeds vragen onbeantwoord blijven en dat is jammer. Dat laat ons als Zoetermeer Vooruit met een onbevredigend gevoel achter. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Meurs, voor uw bijdrage. Mevrouw Mertens, gaat uw gang. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel. Ik blijf even hier zitten, want ik heb bijna geen stem, dus ik wil me aansluiten bij de woorden van de heer Van der Vlies van Zó! Zoetermeer, want daar sta ik volledig achter. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Mertens. Dan hebben we in ieder geval de interpellanten gehad, dus ik kijk rond en ik zie mevrouw Kraneveldt en de heer Boerboom, dus ik geef eerst mevrouw Kraneveldt het woord en dan mijnheer Boerboom. Mevrouw Kraneveldt van de PvdA. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, de Partij van de Arbeid vindt het buitengewoon betreurenswaardig en schadelijk voor het aanzien van en het vertrouwen in de lokale politiek dat er een interpellatiedebat nodig was over de manier waarop een lid van dit college was omgegaan met collegaraadsleden en ambtenaren. Als zaken blijkbaar niet onderling goed kunnen worden uitgesproken, als excuses niet of te laat worden gemaakt, als ambtenaren door de eigen wethouder verantwoordelijk worden gehouden voor een slecht verlopen beleidsproces, dan gaat er op het stadhuis iets goed mis. Over dat laatste kunnen we kort zijn. Je kunt je als politiek verantwoordelijk wethouder, ook al krijg je een dossier onverwacht op je bord, niet verschuilen achter ambtenaren die dingen niet goed zouden hebben aangepakt.

Als dat laatste al het geval zou zijn geweest, dan had de interne regie op proces en inhoud door de wethouder beter gevoerd moeten worden en is de overdracht van dit dossier van de ene op de andere wethouder blijkbaar ook niet goed gelopen. Daarvan zou niet alleen voormalig wethouder Weerwag, maar het hele college iets kunnen leren. Helaas heeft wethouder Weerwag niet het lef gehad om zich te verantwoorden voor zijn rol in dit alles. In plaats van excuses en zelfreflectie hebben we een bijna Trumpiaans campagnepraatje gehoord. De afdronk die de Partij van de Arbeid daarvan heeft is, het is allemaal de schuld van een ander, ik ben verkeerd begrepen, er zitten twee kanten aan het verhaal. Als er dan twee kanten aan een verhaal zitten wat wij best willen geloven, dan hadden we dat graag met de wethouder besproken. Nu blijven we achter met het gevoel dat hij wegloopt voor zijn verantwoordelijkheid. Dat is niet 'ik worstel en kom boven', maar 'ik kwam, ik zag en ik ben weer weg'. Voorzitter, de wethouder heeft er wat ons betreft hier in de zaal en ook op social media te weinig blijk van gegeven dat hij begrijpt dat hij echt in de fout is gegaan richting ambtenaren en richting mevrouw Sandifort en anderen.

De reden waarom de Partij van de Arbeid niet als mede-indiener onder het interpellatieverzoek stond, is gelegen in het feit dat wij niet bij het betreffende telefoongesprek aanwezig zijn geweest en wij het daarom gepaster vonden dat het initiatief zou blijven daar waar het hoort bij de mensen die daar wel bij waren, maar natuurlijk zijn ook wij zeer geschrokken van de verhalen die wij daarover hebben gehoord en wij staan achter mevrouw Sandifort en de heer Weekenstroo, want die heeft ook zo zijn ervaringen. Wat hen is overkomen raakt ons als raadsleden allemaal. Voorzitter, de wethouder citeerde op Facebook Nina Simone met Don't let me be misunderstood. Zeggen dat je vooral verkeerd begrepen bent, legt het probleem echter bij de ander neer. Dat vinden wij niet juist. Ik heb het nog eens even nagekeken, maar Nina Simone bracht ook het album It's finished uit. Dat had een vooruitziende blik. Voorzitter, tot slot. Er zitten hier tientallen bezorgde inwoners op de publieke tribune die komen voor een belangrijk inhoudelijk debat over de Post '45-documenten en hun woningen en helaas gaat het vanavond nu weer om de poppetjes in plaats van het beleid. Dat hadden wij graag anders gezien. Hopelijk kan aan hen vanavond wel duidelijkheid gegeven worden over de voortgang

Raad 23 februari 2026

7

van dat dossier. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt van de PvdA. Ik verzoek het publiek, hoewel dat in theaters gebruikelijk is, maar hier niet, ik verzoek u geen blijken van voor- of afkeuring te laten blijken. Dat is niet gepast. Het woord is aan de heer Boerboom, gaat uw gang. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter. Dat we vanavond een interpellatiedebat moesten houden, is pijnlijk en dat we het nu moeten afronden zonder dat we nog met de wethouder van gedachten kunnen wisselen, is bovendien betreurenswaardig. Het was beter geweest als we hier het gesprek rechtstreeks met hem hadden kunnen voeren. Voor GroenLinks staat één principe voorop. Zowel ambtenaren als raadsleden moeten hun werk veilig en in een prettige omgeving kunnen doen. De gebeurtenissen van de afgelopen weken hebben laten zien dat die vanzelfsprekendheid onder druk kan komen te staan. Dat past niet bij de bestuurscultuur die wij in Zoetermeer kennen en koesteren. Die cultuur is kwetsbaar en daar moeten we zuinig op zijn. Voorzitter, ten aanzien van de uitlatingen in de media over ambtenaren. Ambtenaren werken binnen de kaders en opdrachten van het college. Een wethouder is politiek eindverantwoordelijk voor wat er binnen zijn portefeuille gebeurt.

Wanneer in de media de indruk ontstaat dat interne suggesties niet zouden zijn overgenomen en dat daardoor onrust is ontstaan, kan dat het beeld oproepen dat ambtenaren verantwoordelijk zijn voor bestuurlijke fouten. Dat is onwenselijk. Ambtenaren kunnen zich immers niet publiekelijk verdedigen. Juist daarom moet een bestuurder pal voor zijn organisatie staan. Nu de wethouder is teruggetreden, kunnen we hem niet meer rechtstreeks bevragen over zijn intentie of reflectie. Dat vinden we jammer. Tegelijkertijd blijft de kern overeind. Het college als geheel draagt verantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving en voor zorgvuldig publiek optreden. Wij verwachten dat het college die verantwoordelijkheid expliciet blijft nemen en dit ook intern bespreekt. Voorzitter, dan het tweede punt, de bejegening van een collegaraadslid en de signalen die daarover zijn afgegeven. GroenLinks steunt uiteraard elk raadslid dat zich onheus bejegend voelt. Dat wij niet op het oorspronkelijke verzoek stonden had slechts één reden, dezelfde als mevrouw Kraneveldt. Wij waren niet zelf aanwezig bij het betreffende telefoongesprek en vonden het daarom logisch dat het initiatief lag bij degenen die er direct bij betrokken waren. De verhalen en de pijn die we vanavond bij verschillende raadsleden horen, laten niks aan onduidelijkheid over en doen ook mij pijn, maar het principe is helder.

Als raadslid sta je per definitie op enige afstand van het college. In een informatiepositie, in ondersteuning en bovendien vervullen veel raadsleden hun rol naast hun reguliere baan uit betrokkenheid bij de stad. Dan mag je op zijn minst rekenen op een respectvolle en professionele omgang. Ook hier geldt, het is jammer dat we hierover niet langer het directe gesprek met de wethouder kunnen voeren. Reflectie en herkenning waren op zijn plek geweest. Dan, voorzitter, het is ook al eerder gezegd, terwijl er vanavond inwoners op de tribune zitten die zich grote zorgen maken over hun woningen, die mogelijk tot monument worden aangewezen, spreken wij over bestuurlijke verhoudingen en gedrag van de wethouder en intern geneuzel, terwijl het juist zou moeten gaan over hun situatie, over de zorgen en de vragen die zij hebben en over de andere grote opgave waar Zoetermeer voor staat. Voorzitter, tot slot. Te vaak is het de afgelopen raadsperiode gegaan over het individuele handelen van bestuurders. Dat past niet bij Zoetermeer. Onze inwoners verdienen een bestuur dat zich richt op inhoud, op oplossingen en op de toekomst van onze stad.

Laten we deze periode afsluiten met de duidelijke les dat rolvastheid, respect en verantwoordelijkheid geen vrijblijvende begrippen zijn, maar de basis van onze lokale democratie en laten we ervoor zorgen dat vanaf nu de inhoud weer centraal staat, precies waar onze inwoners recht op hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Boerboom voor uw bijdrage. Dan constateer ik in ieder geval… De heer Smits wil ook nog. Gaat uw gang, de heer Smits van de PVV. Gaat uw gang. De heer Smits (PVV): Hij doet het, oké. Ja, nee, want ik zie een rood lampje, dus ik zat op groen te letten. Dat rood en groen van tegenwoordig, dat is echt allemaal niet meer te onderscheiden. Voorzitter, ook namens ons, wij stonden ook niet onder het interpellatiedebat, ook omdat wij gewoon niet op de hoogte waren van de hele situatie, dus dan willen we daar ons niet direct in mengen. Wij willen hier ook niet gaan praten over iemand die er niet meer bij is, want dat vinden we ook niet netjes. Ik ben het wel eens met mijn collega's dat als een ambtenaar zichzelf niet kan verdedigen, je ze ook niet moet aanwijzen. Ook dit, of het nou wel of geen campagne is, dit moet een veilig huis zijn, waar we met respect met elkaar omgaan. Laten we dit als leermoment meenemen. Zijn we het niet met elkaar eens, dan dien je elkaar wel te respecteren.

Daar hebben we namelijk ook een democratie voor en ook het debat en de vragen van alle inwoners die hier vanavond aanwezig zijn, dat moet gevoerd worden en die moeten beantwoord worden. Laten we dat in dit huis dus ook, nogmaals, met respect doen. Dank u wel.

8

Raad 23 februari 2026

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smits van de PVV, dan hebben wij volgens mij alle fracties in de raad gehad, een paar uitzonderingen dan, de LHN, die heeft aangegeven dat ook niet te willen. Dan stel ik voor om dan dit hierbij af te sluiten, als iedereen dat ook goedvindt. Ik zie allemaal knikkende gezichten. Dan stel ik voor dat we in de raad nu overgaan naar de agenda. 2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dat brengt mij naar agendapunt 2, dat is het spreekrecht en daarvoor hebben zich acht insprekers gemeld. Dat betekent dat wij, u weet, in de reglementen normaal gesproken vijf minuten maar dat betekent dat we de spreektijd hebben moeten inkorten tot maximaal 3,5 minuut per inspreker. Daar gaan wij nu mee beginnen en dat gaat inderdaad allemaal over het Post '45-project. Mevrouw Vrauwdeunt, zeg ik dat zo goed? Mevrouw Vrauwdeunt: Bijna goed. De voorzitter: Bijna goed. Nou, Vrauwdeunt, kunt u mij misschien… U mag het woord voeren. Mevrouw Vrauwdeunt: Ik mag het spits afbijten? De voorzitter: Zeker. U heeft 3,5 minuut zoals u hebt begrepen. Mevrouw Vrauwdeunt: Gaan die in op het moment dat ik de knopjes in duw? De voorzitter: Nee, als u praat gaan die pas lopen. Gaat uw gang. Mevrouw Vrauwdeunt: Voorzitter, leden van de raad, mijn naam is Inge Vrauwdeunt en ik ben eigenaar van een huis dat aangewezen, mogelijk aangewezen, voormalig aangewezen, ten onrechte aangewezen of juist niet meer aangewezen is. Als u het weet, wilt u het mij dan vertellen? Wilt u mij niet meer via de media informeren over wat nou de stand van zaken is van mijn huis? Al die tijd wordt er gezegd tijdens bijeenkomsten dat er geen handhavingsinstrumenten zijn. Ik wil deze raad vragen om het ambtelijk apparaat en het college te wijzen op de Omgevingswet en de Algemene wet bestuursrecht.

Daarin staan de handhavingsinstrumenten. Daarin staat de procedure die gevolgd moet worden en ik kan u vertellen, die is hier niet gevolgd. Via de laatste brief hebben we te horen gekregen: stoppen. Tenminste, dat was het onderwerp. Alleen in de brief stond weer niet stoppen, maar in de brief stond pauzeren. Alstublieft, kunt u nu gewoon stoppen met het stoppen en met het onduidelijk zijn en gewoon stoppen met vage woorden gebruiken en gewoon beginnen met duidelijk en helder communiceren. Alvast bedankt voor uw aandacht en succes. De voorzitter: Dank u wel. Dank u wel. Nogmaals, ik wil het publiek echt verzoeken niet te applaudisseren. Het is niet de bedoeling dat er goed- of afkeuring wordt getoond. Hoewel ik me heel goed realiseer dat het onderwerp u raakt, is dat niet de bedoeling. We gaan over naar de tweede inspreker, de heer Wissema, over hetzelfde onderwerp. De heer Wissema, gaat uw gang. De heer Wissema: Oké, dank u wel. Voorzitter, college, iedereen op de tribune, toen ik vier jaar geleden voor mijn verhuizing contact had met een vriendelijke dame bij het loket Burgerzaken, werd ik verwelkomd als een zoetje. Dat maakte dat ik me gelijk thuis voelde. Dat was hartverwarmend. Helaas, dat duurde maar tot januari van dit jaar.

Ik vond een brief op mijn deurmat waarin de strekking was dat alle huizen van het Lotusproject waar ik woon, hoewel het Lotusproject was al uitgekleed, aangewezen zouden kunnen worden als gemeentelijk monument. Uiteraard niet in die woorden, maar de teneur van de brief was wel heel erg duidelijk. De informatiebijeenkomst, die geen inspraakbijeenkomst was, was strategisch gepland op een werkdag om 15.30 uur wanneer de kinderen van school gehaald moeten worden. Een individueel gesprek was volgens de eerste brief mogelijk als je je mailadres achterliet, ik wacht nog steeds op de uitnodiging. Tijdens en vooral na de bijeenkomst werd voor ons al snel duidelijk dat we in actie moesten komen en dat is waarom ik nu voor de eerste keer in mijn leven op persoonlijke titel naar buiten treed. Dit Post '45-project raakt niet alleen mij als alleenstaande vader, maar ook alle gezinnen die er wonen. Mensen die een huis hebben gekocht juist om de buurt en de eigenschappen van de woning en niet alleen om die gezinnen, maar ook om de toekomstige bewoners. Als zij belemmerd of gestopt worden om hun woning aan te passen aan de huidige tijden, zonder de eigenheid van de woning of de buurt aan te tasten, denk aan milieubesparende maatregelen, dan heeft dat

Raad 23 februari 2026

9

gevolgen voor hun mogelijkheden, voor hun ambities en voor hun wensen om een prettige woonomgeving te hebben. Ik kan u overstelpen met details en prijzen, maar dat heeft geen zin, die zijn veel te gemakkelijk te vinden. Waar u volgens mij nu voor staat, is een keuze. Wilt u als raad dat Zoetermeer een stad is met oog en hart voor uw bewoners en heeft u het vertrouwen in diezelfde bewoners dat zij respect hebben voor hun woning? Of wilt u complete buurten en complexen bevriezen in de tijd? Kiezen voor Post '45 is een keuze voor bevriezen in de tijd en ik wil u dan ook oproepen om dit traject definitief te stoppen en te onderzoeken waar alles fout is gegaan. Hoe heeft een vooruitstrevende stad als Zoetermeer ooit zo ver kunnen komen? Ik dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Wissema voor uw bijdrage. Dan ga ik over naar de volgende insprekers, de heer Lankau. Ja, zwaaien mag wel. Daar hebben we gaan last van. Heel goed, alternatieve vorm van klappen heet dat. Ik zoek de heer Lankau als volgende. Hij staat aan, u heeft drie minuten mijnheer Lankau. Gaat uw gang. De heer Lankau: Oké. Ik heb hier een zwarte map en ik ga gelijk met de deur in huis vallen, voorzitter. Ik probeer nu in de korte tijd een evaluatie te maken van kosten en baten van uw onderwerp, gemeentemonument.

Kosten en baten, dan begin ik met de baten, dan ben ik heel vroeg klaar, want ons huis krijgt een predicaat gemeentemonument. Ja toch? In de toekomst. Dat was toch de bedoeling, voorzitter? Wat koop ik daarvoor? Zaterdag had ik vrienden toevallig op bezoek en die vrienden, ja, we zijn eerst naar een restaurant gegaan en toen naar Wibi Soerjadi, maar die vrienden, die golfen. Wat heb ik toen gezegd bij die vrienden? Goh kerel, moet je luisteren, in de toekomst woon ik in een gemeentemonument. Hè? Lekker, dik. Lekker dan. Hè? Vet. Wat heeft mij dat gebracht? Dat ik een niveau hoger op hun niveau zat. Dat zijn de baten. Voor de rest ga ik nu aan de kosten, wat het ons kost. In 1972 hebben mijn vrouw en ik ons helemaal rot gewerkt om een koepeltjeshuis te kopen in de vrije sector. De bouwmeester begrijpt het niet, maar die huizen… De voorzitter: U moet wel in de microfoon blijven praten, anders hoort niemand u. De heer Lankau: Die huizen waren experimentele bouw. Nu heeft die bouwmeester waarschijnlijk niet begrepen wat experimenteel is, maar tijdens de bouw konden wij al onze wijzigingen aanbrengen. Ik heb in mijn huis ook heel veel wijzingen aangebracht en die werden door de architect uitgevoerd. Wij hadden een heleboel vrijheden. Honderd vrijheden, een heleboel vrijheden.

Ik kon wat aan mijn huis links doen, rechts doen, voor en achter en achter heb ik een schuifpui laten neerzetten van kunststof. Voor alles hoefden wij geen vergunningen aan te vragen. Het waren experimentele woningen. De woningen konden aangepast worden aan het gezin. Dat was in 1972. Dan maak ik een sprong. In 2006 wilde de gemeente van ons eigenaren dat wij een convenant tekenden voor beschermd stadsgezicht. Dat was dan wel vrolijk. Het eerste concept, als je dat las, dan dacht je, nou, dat is leuk. Het tweede concept waren addertjes onder het gras. Het derde concept, als er verbeteringen of reparaties gedaan moesten worden, dan moest het geheel in de originele oude staat teruggebracht worden. Dat betekent dat mijn kunstwerk schuifpui vervangen moest worden door twee tuindeuren weer van hout, een houten frame en enkelglas. Ja, toen enkelglas, 2000. De voorzitter: Ik ga u er wel op wijzen, u heeft nog twintig seconden. De heer Lankau: Wat zegt u? De voorzitter: U heeft nog twintig seconden en dan moet u afronden. De heer Lankau: Nou, dat vind ik dan heel jammer. Heb ik nog maar twintig seconden? Nou, dan ga ik… Nee, ja, maar moet je luisteren, jullie nemen dertig minuten onderbreking. Ja, en wat zie ik? Mensen gaan lopen, lekker. Nee, dan ga ik nu naar het hele ernstige. Ik heb 110 handtekeningen.

Ja, en er staat mijn huis is mijn huis, wordt geen gemeentehuis, geen gemeentemonument. Nou, en dan wat ik heb meegemaakt, ik ging naar oude mensen, naar weduwen en weduwnaren. Nee, dat is heel ernstig. De voorzitter: Ik vind uw pleidooi geweldig, maar u moet echt afronden. De heer Lankau: Die oude mensen, die zeiden, ik kreeg een brief en ik moest gelijk mijn zoon bellen, want ik vroeg aan mijn zoon, moet ik nou uit huis uit? Oude mensen, asociaal. Die mensen kunnen zich niet verdedigen. Die mensen zitten ook niet hier, hè.

10

Raad 23 februari 2026

De voorzitter: Mijnheer Lankau, mijnheer Lankau. De heer Lankau: Nee, ik ben voor die mensen bezig. Die oude mensen. De voorzitter: Ik wil niet die microfoon voor u uitzetten. De heer Lankau: Die mensen kunnen zich niet verweren en dan beslissen jullie, het college… De voorzitter: Mijnheer Lankau, ik heb even de microfoon uitgezet. Ik begrijp uw emotie en u mag natuurlijk hier ook inspreken, maar er zijn nog veel meer mensen die willen inspreken. We hebben daar de tijd… De heer Lankau: Uw raadsleden komen hier… De voorzitter: Zeker, maar u bent geen lid van de raad. Ik heb begrepen dat u… De heer Lankau: Die krijgen tijd zat. De voorzitter: Ik heb begrepen dat u handtekeningen heeft ingeleverd, dus die hebben we ook ontvangen. Die gaan we ook verspreiden. Ik wil u bedanken voor uw inbreng, want ik moet u verzoeken om weer plaats te nemen. De heer Lankau: Dit is schandalig. Kinderen die erbij zaten die zeiden moeten wij nu verhuizen pap en mam? Vrouwen die… Ik vind dit beneden peil. De voorzitter: Mijnheer Lankau, u moet nu echt gaan zitten. U moet nu echt gaan zitten. We gaan het er later nog een keer over hebben, maar niet nu. De heer Lankau: Ik vind het beneden peil, maar gelukkig is die wethouder bij mij thuis geweest zaterdag, wat ik zeer goed vind. De voorzitter: U mag nu op de tribune gaan zitten, mijnheer Lankau.

Mijnheer Lankau, ik verzoek… Nee, nee, maar u moet nu echt even gaan zitten. Wij schorsen even de vergadering. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Als ik weer even rust mag, in de zaal ook, dan gaan we over naar mevrouw Van der Helm, die ook over ditzelfde onderwerp haar bijdrage gaat doen. Mevrouw Van der Helm, u heeft ook 3,5 minuut. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Helm: Ja, juist. Voorzitter, leden van de gemeenteraad, het college en aanwezigen op de tribune, enkele weken geleden viel bij ons een brief van de gemeente in de brievenbus. Ons huis stond op de voorselectie voor aanwijzing als gemeentelijk monument. Ik kon niet geloven wat ik las en ik heb eerst gekeken of het echt geen neppe brief was. Voor de grap zette ik het ook op de familie-app en mijn ouders konden er wel om lachen, totdat die twee dagen later dezelfde brief kregen. Deze brief was allesbehalve een grap. Ons gewone rijtjeshuis, een monument. Waanzin. Drie jaar geleden zijn wij verhuisd naar de Konijnenweide en wij woonden tot dan toe in een KoopGarant-appartement in het Stadshart. Daar waren we heel blij mee, want daarmee konden wij voor het eerst wat kopen, maar met de jaren werd het appartement te klein vanwege gezinsuitbreiding en ook de KoopGarant-clausule en de eisen vanuit de VvE voelden voor ons steeds meer als beklemmend.

Het huis is van jou, maar je mag eigenlijk niks naar jouw smaak veranderen. Na heel veel zoeken vonden we ons huis aan de Konijnenweide. Lekker ruim voor ons en vooral met enorm veel potentie voor in de toekomst. Het was wel een beetje een kluswoning en inmiddels hebben wij dus ook al heel veel aan de binnenkant gedaan. Aan de achterkant inmiddels een dakkapel, want die was gelukkig vergunningsvrij. De buitenkant moeten we wel nog doen en dat wilden we in de toekomst gaan doen als de portemonnee dat toeliet. Ik, mijn man en drie kinderen zijn een jong gezin en we hebben dus al behoorlijk geïnvesteerd in dit huis. Onze inkomsten zijn niet oneindig en inmiddels zitten we al aardig aan de max van ons maandelijkse budget. Dit hebben we overigens met alle liefde gedaan omdat we verwachten hier nog jaren te gaan wonen. Al die aanpassingen die we tot nu toe gedaan, hebben we kunnen uitvoeren zonder gedoe met de gemeente. Dat wordt straks wel anders als ons huis ineens een monument zou

Raad 23 februari 2026

11

worden. Wij worden opgezadeld met allerlei extra kosten, zoals duurdere verzekeringen, prijzige vergunningen, mogelijk duurdere materialen en gewoon een sterke beperking van onze keuzevrijheid. Voor onszelf voelt dat simpelweg als gewoon weer teruggaan naar ons KoopGarant-appartement. Als ik dit van tevoren had geweten, had ik dit huis dus ook nooit gekocht. Ik vind het prima dat we basisregels hebben waar iedereen zich aan heeft te houden. Dat is ook in mijn belang, want je woont met elkaar en je moet dus ook wel een beetje rekening houden met elkaar. Daar mag de gemeente ook best op toezien wat mij betreft. Het gaat mijn pet dan wel te boven dat die basisregels door de gemeente niet worden gehandhaafd, maar diezelfde gemeente bewoners zoals ik wel wil opzadelen met nog strengere regels. Voorzitter, Post '45 staat voor mij voor twee poststukken. Een plotselinge aankondiging van een niet te begrijpen voorselectie en recent een aankondiging met een pauzeknop. Daarvoor en daartussen zit een enorme dynamiek. Die is aan mij als bewoner grotendeels voorbijgegaan waardoor ik blijf zitten met een laatste vraag: hoe is dit zover gekomen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage, mevrouw Van der Helm. Dan gaan wij over waar de heer Corver, die over monumenten in Post '45-project en de ingediende motie vreemd aan de orde van de dag wil inspreken.

Ik geef het woord aan de heer Corver. Gaat uw gang. De heer Corver: Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad en leden van het college van burgemeester en wethouders. Ik sta hier voor u om over Post '45 te praten. Ik neem aan dat niemand verbaasd hierover is en daarom wil ik eerst iets over mezelf vertellen, want ik ben geboren in Leidschendam in 1988. Dan denk je, wat heeft dat ermee te maken? Het LangeLand was nog niet open, pas anderhalve maand later. Na mijn geboorte ben ik naar de Valenberg gekomen, naar de dekken. Ik heb deze buurt dus mijn hele leven al gekend. Het is een mooie buurt, dicht bij het park, leuk, kindvriendelijk en daarvoor komen mensen er altijd al wonen, om hun kinderen er te zien opgroeien. Op mijn 18e ben ik zelf naar Rotterdam verhuisd voor studie, maar toen ik weer kindjes kreeg, ja, die oude wijk, die kindvriendelijkheid, een park in de buurt, het trok me weer terug. Ik moet zeggen, toen ik de brief binnenkreeg, vond ik het eerst wel leuk, van de huizen die ik mijn hele leven heb gekend, een monument misschien. Dan beginnen de gevolgen door te dringen en over deze gevolgen wil ik het graag met u hebben. Niet gevolgen voor mezelf, niet voor mijn huis, maar voor de wijk juist. Een wijk tot monument maken heeft een heel ander effect dan een enkel huis.

Door de wijk te veranderen in een monument, zal er wel heel veel veranderen, want de huizen zijn al lang veranderd. Een dakkapel hier, een uitbreiding daar naarmate het gezin groeit. Dit is altijd al gebeurd in deze wijk, zoals mijn voorganger zegt, vanaf het begin al. Waarom verhuizen mensen nog terug? Waarom ben ik terugverhuisd? Voor de wijk, voor de kindvriendelijkheid, voor het park. Je kan je huis altijd nog aanpassen naarmate de kinderen opgroeien. Als de huizenontwikkeling wordt gestopt door Post '45, wat gebeurt er met een wijk en al deze wijken die onder het voorstel vallen? Hoeveel jonge gezinnen zoeken naar een gemeentelijk monument in de plaats van een woning misschien 200 meter verderop of misschien al een kilometer verderop waar geen beperkingen op zitten? Van de mensen op school die ik heb gesproken en ook de jonge gezinnen die in de buurt zijn komen wonen, geen van allen hebben daar zin in. Die zullen allemaal op Funda een swipe verder doen, dus heb ik een vraag voor u. Wat zal dit doen met het karakter van de wijk? Als ik over 38 jaar terugkom naar de wijk die ik al mijn hele leven heb gekend, wat zou er veranderd zijn? Zal de ziel nog hetzelfde zijn? Is het nog steeds een wijk vol met kleine kinderen? Of alleen van mensen die het huis wel goed genoeg is en die niks meer moeten aanpassen? Daarom vraag ik u allen, stop Post '45, stop hiermee.

Dank u wel voor uw tijd. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Corver, voor uw inbreng. Dan ga ik over naar de volgende inspreker, de heer Roels over hetzelfde onderwerp. De heer Roels, gaat uw gang. De heer Roels: Voorzitter, leden van de raad. Diverse andere sprekers hebben verteld wat het dossier met hen persoonlijk doet. Ik wil u graag meenemen in wat er procesmatig is gebeurd sinds de halve vooraankondiging van monumentale status van onze woning. In die brief stond dat je na aanmelding voor een persoonlijk gesprek de redengevende omschrijving kon krijgen. Na aanmelding bleek het een collectieve bijeenkomst. De onderbouwing voelde zoekende naar argumenten. Tijdens die bijeenkomst zaten ruim honderd bewoners in een te kleine zaal. Op fundamentele vragen over noodzaak, proportionaliteit en gevolgen kwamen geen heldere antwoorden. De boodschap was vooral dat wij moesten vertrouwen op het oordeel van de spreker. Documenten werden pas na aandringen toegezegd. Notulen hebben we overigens nog steeds niet gehad. Daar ontstond een breuk in het vertrouwen. Ik startte een WhatsAppgroep met een aantal anderen om informatie te delen. Die groeide uit tot een community van meer dan 450 leden. Bewoners uit verschillende wijken. Wat begon als een verwarring werd een sneltrein van acties, rechtsbijstand, open brieven, Woo-verzoeken, media-aandacht, moties

12

Raad 23 februari 2026

en politieke spanning over uitingen in de media. Dat hebben we vanavond gezien. Zelfs een trollenleger vond dit onderwerp interessant genoeg om polariserende berichten te gaan plaatsen onder berichten bij het AD. Compleet met afbeeldingen van honderden mensen in de Weidedreef die monumenten eisten. Het schetst een beetje de absurditeit van waar we staan. Het college heeft het traject inmiddels gepauzeerd, maar voor mij is dat niet voldoende. Waarom niet? In de eerste plaats omdat het vertrouwen inmiddels zodanig is beschadigd dat een pauze niet volstaat. Dit traject kan niet worden gerepareerd met een evaluatie onder leiding van hetzelfde college dat hier eigenlijk ook voor verantwoordelijk is. Wat hier is gebeurd vraagt om een onafhankelijk onderzoek vanuit de gemeenteraad. In de tweede plaats, omdat er al heel veel tijd, energie en gemeenschapsgeld in is gestoken, ambtelijke inzet, externe onderzoeken, communicatie, juridische voorbereidingen. Als dit traject na een evaluatie alsnog wordt voortgezet, lopen die kosten verder op. Dat is niet alleen onwenselijk, dat is ook niet doelmatig. Het gaat dus niet alleen over emotie, het gaat over bestuurlijke zorgvuldigheid, proportionaliteit en vertrouwen.

Hoe kan een motie uit 2018 uitgroeien tot een traject dat 2500 woningen raakt met nog eens 75 complexen in beeld, zonder tussentijdse herijking in de raad? Hoe kan het dat bewoners pas aan het einde van een lang proces worden geconfronteerd met de mogelijke gevolgen? Hoe kan het dat bij een traject van deze omvang niet eens de schijn van de serieuze participatie wordt gewekt? Bewoners zijn geïnformeerd, maar niet betrokken. Er is gesproken over erfgoed, maar niet met de mensen die er wonen. Ik steun de motie om dit traject definitief te stoppen, maar ik steun ook het bredere deel van de motie waarin wordt gevraagd samen met de raad te kijken hoe Zoetermeer met erfgoed moet omgaan, waarbij wij, bewoners, een duidelijke mening hebben over wat erfgoed is. Als u dat gesprek opnieuw wilt voeren betrek dan de bewoners vanaf het begin. Niet als sluitstuk, niet als formaliteit, maar als volwaardige gesprekspartner. Hebt u ook vertrouwen in uw eigen bewoners? Vertrouwen werkt twee kanten op. Wat hier nodig is, is niet alleen een stop. Wat hier nodig is, is helderheid over wat er is gebeurd. De voorzitter: Mag ik u verzoeken af te ronden? De heer Roels: Ja. Welke keuzes zijn gemaakt? Welke kosten zijn gemaakt? Hoe heeft dit bestuurlijk zo kunnen komen? Daarom vraag ik u als raad om een onderzoek in te stellen. Ik eindig mijn betoog met dezelfde vraag als mijn vorige medesprekers.

Hoe heeft dit zo kunnen gebeuren? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de volgende inspreker, de heer Dubbelaar, over hetzelfde onderwerp. De heer Dubbelaar. De heer Dubbelaar: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Mijnheer de voorzitter, geachte leden van de raad. Mijn naam is Leo Dubbelaar, secretaris van de Cuypersgenootschap en inwoner van Zoetermeer. De Landelijke Stichting Het Cuypersgenootschap zet zich sinds 1984 in voor het behoud van ons gebouwde erfgoed uit de 19e en 20e eeuw. Speerpunt op dit moment is het behoud van het jonge erfgoed. Het erfgoed waar misschien nog niet iedereen de waarde van ziet. Vanuit die invalshoek zijn wij al vele jaren sterk betrokken bij het erfgoed van Zoetermeer. Met name in de periode vanaf 1960, toen Zoetermeer een groeikern werd, de eerste van Nederland, zijn hier vele bijzondere bouwprojecten gerealiseerd. Het betreft woningbouw, een iconische sporthal, bijzondere kantoorprojecten en kerken. De bijzondere bouwkunst van deze jaren geeft Zoetermeer een eigen karakter. Een karakter dat anders is dan bijvoorbeeld Gouda of Leiden. Om bijzondere gebouwen voor de toekomst is bescherming noodzakelijk. De monumentenstatus is tot op heden het beste instrument om cultuurhistorische, waardevolle gebouwen te beschermen tegen verminking of sloop. Zonder monumentenstatus kunnen overheden en burgers niks doen.