Concept Notulen Raad 15 december 2025

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 15 DECEMBER 2025 Voorzitter: Secretaris:

RAAD

DER

GEMEENTE

de heer Bezuijen, burgemeester de heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 35 leden, te weten: de heer Aptroot, mevrouw Bink-Winterkamp, de heren Boerboom en Broekman, de dames Bout en Brouwer-Weemhoff, de heer Buisman, mevrouw Van Damme, de heren Doncker, Duiven, Ekkelenkamp, Van Gils en Haak, de dames Haak, Hensen-Lok, Hoekstra en Kraneveldtvan der Veen, de heer Markes, mevrouw Mertens, de heer Meijroos, mevrouw Meurs-Troch, de heren Mohammadian, Nikerk, Van der Perk en Van Rumpt, de dames Sandifort-Meijer en Siegelaer, de heren Smits, Van Steenis, Velner, Van der Vlies, De Vogel en Weekenstroo, mevrouw Van Werkhoven, de heer Zamani Tevens aanwezig zijn: 5 wethouders, te weten: mevrouw Frinking, de heer Iedema, mevrouw Van der Meer, de heer Velzen, de heer Weerwag Afwezig zijn: de heer Aiobi, mevrouw Bakkers, de heren Van den Boomgaard en Nawijn AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. 6.

7.

8. 9.

Opening en vaststelling agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel Benoeming plaatsvervangend bestuurslid GR Bleizo b. Raadsvoorstel Regiovisie Huiselijk Geweld Haaglanden c. Raadsvoorstel Aanvullend krediet MOTION Beweeg College en sporthal als gevolg van netcongestie d. Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2026 e. Raadsvoorstel Vaststelling aantal wethouders f. Besluitenlijsten en notulen van 10 en 24 november 2025 Debat (exclusief stemmingen) a. VERVALLEN Raadsvoorstel Afvalbeleidsplan 2026-2030 b. Raadsvoorstel Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden c. Raadsvoorstel Volkshuisvestingsprogramma Stemmingen Sluiting

VERSLAG 1.

Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Dames en heren, leden van de gemeenteraad, goedenavond, van harte welkom. Ik open de vergadering van de gemeenteraad Zoetermeer van 15 december 2025. Ik heet natuurlijk alle aanwezigen op de publieke tribune van harte welkom en iedereen die natuurlijk de vergadering via de livestream volgt, van harte welkom allemaal. Voor het geval dat u het nog niet in een procesbrief heeft gelezen, maar die leest u natuurlijk allemaal trouw waarschijnlijk, maak ik u erop attent dat we na de hamerstukken de vergadering zullen schorsen omdat er een groepsfoto gemaakt gaat worden. Daarvoor staat de trap er ook achterin. Niet dat u dacht dat er iets mis was met de raadzaal, maar dat heeft met de foto te maken. Ik hoor hier en daar wat anderen. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Aiobi van GroenLinks, de heer Nawijn van de LHN, mevrouw Bakkers van D66 en de heer Van

Raad 15 december 2025

1

den Boomgaard van FVD, zij hebben zich afgemeld. Dan gaan wij over naar de vaststelling van de agenda. Aan de orde is de agenda zoals die op 20 november in iBabs is gepubliceerd en 11 december jl. is deze agenda voorzien van de laatste wijzigingen. Ik stel voor het raadsvoorstel Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden en het raadsvoorstel Volkshuisvestingsprogramma net als vorige week in de commissie stad tezamen te behandelen gezien de nauwe samenhang. Mevrouw Siegelaer van de LHN heeft een motie vreemd aan de orde van de dag aangekondigd en ik stel dan ook voor om deze motie toe te voegen als nieuw agendapunt 8, motie vreemd aan de orde van de dag. Dat zijn wat mij betreft de punten voor de agenda. Dan zie ik de heer Van Gils, gaat uw gang. De heer Van Gils (VVD): Ja, voorzitter, dank u wel. Ik had het voorstel om bij de sprekersvolgorde van het debat over het Volkshuisvestingsprogramma, of ik daar iets eerder zou mogen. Ik heb een aantal amendementen ook al rondgestuurd maar dat is misschien voor het debat wel de makkelijkste volgorde om dan iedereen met een motie of amendement eerst te doen. De voorzitter: Ik kijk rond. Dat is een ordevoorstel. Als iedereen zich daarin kan vinden, ik zie u allemaal knikken. Dan stel ik voor dat over te nemen, dan we gaan het zo doen, dus dat is onderdeel en dan zal de VVD als eerste het woord krijgen.

Anderen nog rond de agenda? Dan gaan we hem vaststellen. Dan is de agenda vastgesteld. Dan de spreektijden. Het voorstel voor de spreektijd is vier minuten per fractie en zestien minuten voor het college. Is er iemand die daar stemming over wenst? Dat is niet het geval. Dan hebben wij agendapunt 1 gehad. 2.

Spreekrecht

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 2, dat is het spreekrecht. Er heeft zich één inspreker gemeld, dat is de heer Thewissen over de dertig lopende buurtpeilingen onder het nieuwe bomenbeleid en de nieuwe APV. Ik geef de heer Thewissen het woord. Gaat uw gang. U hebt vijf minuten de tijd. De heer Thewissen: Voorzitter, dank u wel. Vorige week hebben mijn vrouw en ik ingesproken in de commissie plenair. Wij hebben u toen ons rapport aangeboden over de dertig buurtpeilingen van de eerste tranche onder het bomenbeleid voor vergunningsvrije bomen in het buurtgroen. In het bijzonder onze buurtpeiling Tijberg, casus 353 in Meerzicht. De raadsleden die ons rapport al bekeken hebben zullen gezien hebben dat we niet alleen naar onze eigen straat kijken, maar ook naar hoe het verder in Zoetermeer gaat bij de andere buurtpeilingen. Niet alleen vijftig buurtgenoten steunen onze zienswijze in dat rapport met hun handtekening, ook steeds meer burgers die wij spreken of die contact met ons opnemen, herkennen zich in de zorgen die wij bespreekbaar proberen te maken, ook hier in uw zaal. Zoals bijvoorbeeld de Grootouders voor het Klimaat, waarvan een aantal mensen ook vanavond aanwezig zijn hier, maar ook de Klimaatburgemeester van Zoetermeer.

Op diverse plekken komen wij bewoners tegen die ook voorstander zijn van boomkap en soms blijkt, als je met ze in gesprek gaat, dat ze eigenlijk de bomen niet kwijt willen, maar zoeken naar oplossingen, soms creatieve oplossingen en hulp, om praktische problemen op te lossen. Dat kan gaan om schaduwval, het kan gaan om vallende bladeren en zaadjes, vogelpoep, wortels, enzovoorts. Bewoners willen graag gehoord worden, wij ook. We willen graag het gesprek aangaan, dat merken we, met elkaar, maar ook met de gemeente om samen oplossingen te bedenken. Laten wij alsjeblieft die bereidheid die er is om de kennis en ervaring en creativiteit van de mensen in te zetten om waar mogelijk ook bomen te behouden en tegelijkertijd ook de overlast te verminderen of te beperken. Er zijn soms andere oplossingen mogelijk dan alleen bomenkap, waar het vaak alleen maar over lijkt te gaan. Soms kan een goed gesprek ook helpen om wat meer acceptatie te krijgen voor bomen gewoon zoals ze zijn. Dames en heren, het kerstreces staat voor de deur. Natuurlijk is u alle tijd en de rust gegund met uw naasten, uiteraard, maar het kerstreces, en dat geldt ook voor mijn vrouw en mij, is een uitstekende gelegenheid voor reflectie. Reflectie op onze rol, onze verantwoordelijkheid, maar ook uw rol, uw verantwoordelijkheden in het proces tot nu toe van de afgelopen drieënhalf jaar in deze collegeperiode.

Een kans om op basis van goed onderbouwde, inhoudelijke gronden alsnog het gesprek met elkaar te voeren en wellicht tot voortschrijdende inzichten te komen, zoals Mireille en ik dat ook hebben gedaan. Hoe het gewijzigde bomenbeleid nu uitpakt in de praktijk, ook met de juridische en helaas ook beleidsmatige onvolkomenheden die wij hebben geconstateerd, dat kan voor geen enkele partij hier in deze zaal de bedoeling zijn geweest. Wij twijfelen echt niet aan de goede intenties die u allen heeft voor de stad en haar bewoners, maar desondanks pakt het beleid helaas niet uit zoals u dat ongetwijfeld voor ogen stond ongeacht uw politieke visie op het bomenbeleid van Zoetermeer. Het beleid pakt, ik vind het vervelend om te zeggen, maar echt desastreus uit voor het buurtgroen en voor de sociale cohesie in wijken. Onze zorg geldt niet alleen voor deze eerste tranche, wij kijken verder. Onze zorg gaat ook uit naar het cumulatieve effect van opeenvolgende

2

Raad 15 december 2025

buurtpeilingen in verschillende buurten in de stad komende jaren in het buurtgroen en ook voor de sociale samenhang in de buurten. Wij waarderen het daarom des te meer dat zes politieke partijen het initiatief hebben genomen om na het kerstreces het bomenbeleid en ons rapport te agenderen voor de nieuwe vergadercyclus en te bespreken met de verantwoordelijke wethouder. Het proces kent nu helaas vooral verliezers. Niemand is blij en we hebben daar allemaal een aandeel in. Wij hebben onze verantwoordelijkheid gepakt door ons snel de materie eigen te maken en u veel kennis en ervaringen schriftelijk aan te bieden. U kunt uw verantwoordelijkheid nemen door tijdens de komende weken te reflecteren en wellicht tot nieuwe inzichten te komen hoe ongemakkelijk die misschien ook voelen. De kwestie roept al gauw veel vragen op. Neemt u alsjeblieft komende weken gerust contact met ons op bij vragen of ook voor een goed gesprek. Ook bewoners die daar behoefte aan hebben, mogen contact met ons opnemen. U kunt ons bereiken via de griffie. Wij zien elkaar weer in januari en ik wens u, ook namens Mireille, een fijn kerstreces toe met uw naasten en veel wijsheid in het publieke belang. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Thewissen, voor uw inspraak. Dan hebben we daarmee agendapunt 2 gehad. 3.

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 3, dat zijn de mondelinge vragen. Mevrouw Bink over de culturele broedplaats, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. Tijdens de begroting vroeg ik aan de wethouder of hij nog wat meer kon vertellen over de mogelijke broedplaats. Dit kon de wethouder op dat moment niet. Zoetermeer Vooruit heeft de volgende vragen. Tijdens het begrotingsdebat heeft Zoetermeer Vooruit de vraag gesteld: hoe staat het nu met de ontwikkeling van de culturele broedplaats? Er is toen aangegeven dat er in het geheim door de gemeente gewerkt wordt aan de toekomstige culturele broedplaats. Kunt u aangeven hoe het nu staat met de ontwikkeling van de culturele broedplaats? Kunt u aangeven hoe twee lopende initiatieven hiertoe vanuit de culturele wereld daarbij worden betrokken? Zo ja, hoe gaat u vanaf nu samenwerken met deze initiatieven? Dat waren ze. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Bink. Ik ga naar het college, wethouder Iedema, gaat uw gang. Wethouder Iedema: Voorzitter, dank. Dank ook voor de vragen. Misschien is het goed om aan te geven dat er, want we hebben nog even teruggeluisterd, niet is aangeven dat er in het geheim over werd gesproken, maar vooral dat er in het openbaar niet al te veel over kon worden gezegd. Ik denk dat daar wel een kleine nuance in is.

Zoals u weet hebben we een portefeuillewissel gehad in het college, dus we zijn nog druk bezig met het inwerken op de culturele portefeuille. Op dit moment kan ik al wel vertellen dat die broedplaatsgesprekken gepland zijn. We hebben vanmiddag ook even kort via een ambtenaar contact gehad over welke twee initiatieven u bedoelde. Ik zal ervoor zorgen dat ik ook met die twee initiatiefnemers om tafel ga. Wat mij betreft spreken we elkaar dan in het nieuwe jaar zo snel mogelijk hier weer even over. De voorzitter: Dank u wel wethouder Iedema. Ik zie mevrouw Bink gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter. De twee initiatieven, ik ben ook gebeld door iemand en ik ben ook gebeld door nog iemand anders. Het is een beetje ingewikkeld met al die namen, maar er is gebleken dat er een foutieve naam tussen zit die niets met de culturele broedplaats te maken heeft, maar die wordt wel steeds gebeld of meegenomen in de mail. Dat roept toch ook wel wat vraagtekens op en hoe gaat u daarmee om? De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Ja, voorzitter, dat is voor mij dan nu eventjes nieuw. Nogmaals, ik zit redelijk nieuw en vers op deze portefeuille. Volgens mij, wat we hier met elkaar hebben afgesproken is dat we gaan kijken naar waar we culturele broedplaatsen kunnen faciliteren of initiëren in Zoetermeer.

Daarover hebben we gesprekken die er plaatsvinden over een paar andere plaatsen waar al culturele activiteiten plaatsvinden. Daar vinden nu allerlei kennismakingsgesprekken plaats met mij als nieuwe portefeuillehouder en ik zal er ook voor zorgen, en dat doen wij dadelijk eventjes, aan marge van de raadsvergadering, dat als iemand steeds verkeerd wordt gemaild of gebeld, dat dat ook stopt.

Raad 15 december 2025

3

De voorzitter: Heel kort, mevrouw Bink. Heel kort. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, heel kort. Ik wil ook graag weten of u op de hoogte bent dat er al twee businesscases aangeleverd zijn. De voorzitter: Wethouder Iedema. Wethouder Iedema: Voorzitter, ik ken niet alle ins en outs, maar ik weet inmiddels wel dat er inderdaad twee initiatieven zijn geweest hier en dat we zelf ook nog een paar dingen hebben. Dat probeer ik allemaal zo goed mogelijk op een rijtje te zetten. De voorzitter: Oké, dank u wel. Volgens mij is dat voldoende nu voor de beantwoording van deze mondelinge vragen. Andere mondelinge vragen zijn niet aangeleverd. 4.

Mededelingen

De voorzitter: Dat betekent dat wij overgaan naar agendapunt 4. Dat zijn de mededelingen. Zijn er mededelingen vanuit de gemeenteraad? Dat is niet het geval. Mededelingen vanuit het college, volgens mij niet. 5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 5, afdoening ingekomen stukken. Is er iemand die daar het woord over wenst te voeren? Is er iemand die hier stemming over wenst te voeren? 35 raadsleden, dat is niet het geval. Ingekomen stukken zijn afgehandeld. 6.

Hamerstukken a. Raadsvoorstel Benoeming plaatsvervangend bestuurslid GR Bleizo b. Raadsvoorstel Regiovisie Huiselijk Geweld Haaglanden c. Raadsvoorstel Aanvullend krediet MOTION Beweeg College en sporthal als gevolg van netcongestie d. Raadsvoorstel Belastingverordeningen 2026 e. Raadsvoorstel Vaststelling aantal wethouders f. Besluitenlijsten en notulen van 10 en 24 november 2025

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 6, dat zijn de hamerstukken, dat zijn de raadsvoorstellen die als hamerstuk kunnen worden afgedaan. U kunt natuurlijk de titels ervan vinden op de agenda van vandaag. Heeft iemand behoefte, een van de raadsleden, aan het geven van een stemverklaring bij een van de raadsvoorstellen? Als dat niet het geval is, constateer ik hier ook 35 raadsleden, wenst er iemand stemming over een van deze raadsvoorstellen? Ook niet het geval. Vastgesteld. Als het zo de hele avond doorgaat, dan… We gaan dan meteen maar schorsen voor de groepsfoto. Ik schors de vergadering. Schorsing 7.

Debat b. Raadsvoorstel Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden c. Raadsvoorstel Volkshuisvestingsprogramma

De voorzitter: Ik heropen de vergadering en verzoek iedereen weer even tot rust te komen na deze groepsfoto. Wij gaan over naar agendapunt 7, dat is het debat. Ik heb net al aangekondigd dat we het raadsvoorstel Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden en het raadsvoorstel Volkshuisvestingsprogramma in één keer zullen doen. Dat betekent ook, daar hebben we al eerder over gesproken maar daar gaat u vanavond weer over spreken. Het lijkt me wel goed als u een amendement of een motie indient, als die gekoppeld zijn aan een van beide, om even aan te geven over welk raadsvoorstel het gaat, omdat het niet gebruikelijk is dat we twee raadsvoorstellen ineen behandelen. We hebben net afgesproken dat de VVD als eerste het woord krijgt, dus ik ga het woord geven van de heer Van Gils, gaat uw gang. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, dank u wel. Afgelopen week gaf ik namens de VVD aan waar wij

4

Raad 15 december 2025

kansen en uitdagingen zien voor dit Volkshuisvestingsprogramma en de daaraan gehangen beleidsregels. Er kan geen enkele twijfel over bestaan dat wij een groot voorstander zijn van de woningbouwambities. Het Volkshuisvestingsprogramma is in grote mate een samenvoeging van alle projecten die al in de pijplijn zitten en daar waren en zijn wij nog steeds voorstander van. Ook zien we de eerste contouren van plekken waar in de toekomst woningbouw kan gaan landen. Dat juichen we toe, maar dat vinden we ook nog wel wat vaag. Een grote kans voor dit Volkshuisvestingsprogramma, die voorheen ook de Woonvisie heette, is om daarom ook wel echt iets meer echte visie toe te voegen. We snappen het, maar we vinden het bijvoorbeeld wel jammer dat de plannen voor Voorweg Centrum niet terug te vinden zijn in de stukken en we vinden het ook jammer dat in de stukken niet staat hoe we hier dan wel mee omgaan. Gelukkig kon de wethouder ons geruststellen met het feit dat ook die plannen binnen dit Volkshuisvestingsprogramma opgepakt kunnen worden. Dat is mooi en om te zorgen dat die inzet de looptijd tot 2040 ook overleeft, hebben wij een amendement om duidelijkheid te scheppen hoe met dit project en andere die nog niet concreet in de plannen staan om te gaan. Naar aanleiding van wat mailwisselingen hebben we het woord nooit in de titel en de toelichting weggehaald.

De verwarring hierover was niet de bedoeling en dit is een amendement voor het Volkshuisvestingsprogramma. Voorzitter, een tweede kans zien we bij de poging van de wethouder om speculatie met koopwoningen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt met een interruptie. Ja, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik moest even zwaaien, want u was even met iets anders bezig, maar nog even op het vorige punt, op het eerste amendement dat de heer Van Gils aankondigde. U zegt dat het Volkshuisvestingsprogramma geen argument mag zijn om projecten tegen te houden, maar zo is het natuurlijk ook niet bedoeld. Wel dat toekomstige programma's, of ze nou groot of klein zijn, passen binnen de kaders en de afspraken en de doelstellingen die we in dat Volkshuisvestingsprogramma vaststellen. Waarom is dit amendement nodig? De voorzitter: De heer Van Gils, gaat uw gang. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, in hoofdstuk 8 van het Volkshuisvestingsprogramma staan per wijk niet alleen de percentages die we willen bouwen, maar ook heel veel aantallen.

Wat we nu zien, is dat in die plannen bijvoorbeeld de aantallen van het project bij het Van Doornenplantsoen, wat in de RSZ, de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer, staat, maar bijvoorbeeld ook Voorweg Centrum, waarvan we natuurlijk nog niet weten hoeveel woningen er precies komen, maar in ieder geval staat het nu niet meegenomen in dit Volkshuisvestingsprogramma. Eigenlijk wat dit voorstelt, is, zorg nou dat die projecten moeten aansluiten bij de wijken waar ze straks in staan. Dat zou voor Voorweg Centrum betekenen, de percentages die voor Meerzicht en een deel dat voor Driemanspolder dan geldt dat die gewoon daartussen moeten passen en als we dat niet doen, dan lijkt het nu net alsof ze zo dadelijk in strijd zijn met de visie die we gaan vaststellen. Sorry, niet de percentages, de getallen komen dan niet meer met elkaar overeen. Dat is de insteek om daar dan gewoon duidelijkheid over te verschaffen, dat zal nog best een heel aantal jaren duren, als mensen over acht jaar terugkijken naar wat stond hier nou en hoe passen we dat hier in? Dan kan het maar helder zijn. Dat is het idee, dus dit amendement probeert verder ook niet die kaders aan te passen, maar vooral hoe toekomstige woningbouwprojecten, ook dingen die we nog niet voor ogen hebben, hoe passen we die hier nou goed in? De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Van Gils.

De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, een tweede kans zien we bij de poging van de wethouder om speculatie met koopwoningen onder de € 405.000,00 tegen te gaan. We snappen die wens en het is inderdaad niet de bedoeling dat zo een woning wordt opgekocht door speculanten of mensen die hem gaan verhuren. Daar moeten Zoetermeerders de start van hun wooncarrière in kunnen maken. Daarom juichen wij de zelfbewoningsplicht hiervoor toe. We denken echter dat het huidige plan meteen wel wat te ver doorslaat. De wethouder geeft aan dat we voor deze goedkopere koopwoningen geen subsidie ter beschikking stellen. Dat betekent dus dat de huizen voor de echte marktprijs verkocht zullen worden. Wij vinden het dan heel gek dat we de mensen die deze tegen de echte prijs kopen, gaan verbieden om dat huis om welke reden dan ook te verkopen tegen de echte prijs. Ook vinden we het oneerlijk dat een alleenstaande met een goed inkomen straks geen klein nieuwbouwappartement meer kan kopen. Ja, zo iemand kan misschien ook iets groters kopen, maar met dit plan ontnemen we iemand de vrijheid om daar gewoon zelf een keuze over te maken. We hebben een amendement om de zelfbewoningsplicht in stand te houden, maar de andere regels te schrappen. Dat is dus een amendement voor de beleidsregel.

Raad 15 december 2025

5

De voorzitter: Eerst de heer Velner en dan mevrouw Kraneveldt. De heer Velner. De heer Velner (SP): Dank u wel voorzitter. Ik heb daar een vraag bij. Hoe gaat de VVD ervoor zorgen dat als die grens eruit komt, dat die woningen straks nog ook beschikbaar zijn voor mensen die behoorlijk in de slappe was zitten en daarmee mensen die een inkomen hebben tot het zogenaamde middeninkomen gaan verdringen? Als we voor bepaalde doelgroepen willen gaan bouwen, schiet dat natuurlijk niet voor iedereen op. Hoe kijkt u daartegen aan? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, we denken dat die woningen die dus voor de echte prijs ook aan de oorspronkelijke, de eerste bewoner aan wordt geboden, dat die gewoon tegen de echte prijs moet worden doorverkocht. Wij willen betaalbare woningen in stand houden door vooral veel woningen te blijven bouwen in de stad zodat het aanbod toeneemt en zodat we niet met zijn allen elkaar gigantisch te hoeven overbieden voor te weinig huizen, want daar zit uiteindelijk het probleem. Waar wij het zeker niet willen leggen, hoe we zorgen dat woningen betaalbaar blijven, is om van die eerste koper te vragen of te eisen: u mag niet het volledige verkoopbedrag vragen want wij willen graag dat geld wat u niet krijgt voor uw woning gebruiken om het voor de volgende bewoner betaalbaar te houden.

Dat vinden we echt niet eerlijk tegenover de mensen die daar hun eerste stap in hun wooncarrière maken en daarmee dus ook worden belemmerd in hun volgende stap. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voorzitter. De heer Van Gils zegt in zijn amendement wie binnen een eerlijke woningmarkt de financiële ruimte heeft moet zelf kunnen bepalen welke woning hij of zij koopt. Dat is natuurlijk waar, alleen het probleem is er is geen eerlijke woningmarkt, want mensen die geen extra financiële ruimte hebben maken nu geen schijn van kans tegenover mensen die dat wel hebben en meer kunnen bieden op die schaarse woningen die nog enigszins betaalbaar zijn. Waarom is het nu zo erg om deze woningen beschikbaar te houden voor mensen met een bepaald inkomen, zodat die ook gewoon een eerlijke kans maken op zo een woning? Wij denken dat ook al heb je een zelfbewoningsplicht, een instandhoudingstermijn en een antispeculatiebeding en een meldplicht, dat de mensen ervoor in de rij zullen staan en dat ze het er best voor over zullen hebben om deze voorwaarden te hebben, zodat ze in ieder geval een woning kunnen krijgen. De voorzitter: Mijnheer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, wat mevrouw Kraneveldt hier wel door elkaar haalt, is een eerlijke kans op iets hebben, niet hetzelfde is als dat er een gelijke uitkomst is.

Natuurlijk hebben we in dit land allemaal een eerlijke kans om aan iets deel te nemen, maar we hebben inderdaad niet allemaal dezelfde hoeveelheid geld. We hebben niet allemaal dezelfde achtergrond of geld van familie en dat kan je wel of niet eerlijk vinden, maar wat wij gewoon vooral willen fiksen nu, is niet om iedereen zijn inkomen gelijk te stellen aan elkaar, en een hele grote nivelleringsactie te doen, want de wereld is een beetje oneerlijk, maar wij willen vooral dat een eenverdiener, iemand die gewoon een kleiner appartement wil, helemaal geen behoefte heeft aan heel veel woonruimte, nog een nieuwbouwappartement kan blijven kopen. Zo iemand jaagt daarmee ook de woningbouw aan, want uiteindelijk stopt zo iemand gewoon kapitaal in de woningmarkt en dan bouwen we meer, wordt het aanbod groter en daarmee moet op termijn de prijs naar beneden, want vooralsnog hebben we gewoon te weinig huizen voor te veel mensen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, dat laatste is natuurlijk zo. We hebben te weinig woningen voor te veel mensen. Dat we extra moeten bijbouwen, dat is duidelijk, maar we hebben ook afspraken gemaakt over hoeveel sociale koop we uiteindelijk in Zoetermeer moeten hebben. Als die sociale koop niet sociale koop blijft dan moeten we iedere keer weer, als we in de regio afspraken maken, die sociale koop bijbouwen.

Waarom kan sociale koop nou niet gewoon wat langer sociale koop blijven? In ieder geval de instandhoudingstermijn zo laten zoals die hier wordt voorgesteld. U wilt dat er allemaal afhalen. Het gaat maar om vijf jaar. Waarom zou het er af moeten? De voorzitter: Volgens mij is de vraag helder. De heer Van Gils, gaat uw gang.

6

Raad 15 december 2025

De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, de term sociale koop klopt hier niet. Ik bedoel dan met sociale koop, dat is sowieso de term niet die hier wordt bedoeld, maar dan hebben we het over een vorm van gesubsidieerde koop. Daar hebben we het hier dus ook niet over. Dit zijn mensen die zo dadelijk de echte prijs betalen voor een woning en die woning zal ook door inflatie gewoon in prijs toenemen en die mensen moeten dan straks, als ze een woning kopen, voor € 404.000,00 maar hopen dat de prijsgrens voldoende meestijgt, want anders verliezen ze ergens gewoon hun geld en dat geld pakken wij als overheid dan van hen af om de volgende groep kopers mee te financieren. Dat vinden wij niet eerlijk. Je bent het gewoon bij de koopstarter eigenlijk aan het wegnemen. Er zijn natuurlijk, want mevrouw Kraneveldt haalt ook aan, het duurt maar vijf jaar, maar er zijn in vijf jaar natuurlijk zeker voor koop, mensen die starten op de woningmarkt, genoeg redenen te bedenken, samenwonen, uitbreiding van het gezin, maar ook scheidingen waardoor je er eerder uit zou willen. Dan moet je geen onwenselijke situaties creëren dat mensen ook nog eens financieel de dupe zijn van vroegtijdig tegen verlies moeten verkopen. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Weekenstroo en dan zie ik de heer Boerboom. De heer Weekenstroo. De heer Weekenstroo (CDA): Dank, voorzitter.

Ik neem aan dat de VVD en daarbij de heer Van Gils voor de hypotheekrenteaftrek is. Dat is volgens mij ook gesubsidieerde koop voor mensen die het wel kunnen financieren. Is het niet juist nu eerlijk om dan ook te kijken naar de mensen die een steentje extra nodig hebben aan de voorkant te financieren in plaats van later achteraf, wanneer ze het huis al hebben gekocht? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Deze snap ik niet, echt niet helemaal. Misschien kunt u hem gewoon verhelderen? De voorzitter: De heer Weekenstroo. De heer Weekenstroo (CDA): De hypotheekrenteaftrek is ook een vorm van subsidie die aan een huiseigenaar wordt gegeven, op een manier dat een hypotheekrenteaftrek een aftrek is van bepaalde kosten op een huis dat je hebt. Als we nu aan de voorkant bepaalde huizen willen vastzetten op een bepaalde koopprijs voor mensen die misschien een iets kleinere beurs hebben, is dat volgens mij ook net zo rechtvaardig als de hypotheekrenteaftrek behouden. De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, maar wij gaan niet over de hypotheekrenteaftrek. Die is er voor iedereen die een koopwoning koopt, ook voor de volgende mensen die dat huis dan zouden kopen. Tenminste, zolang het CDA, het kabinet daar zijn zin niet in krijgt. Ja, ik weet niet helemaal wat u precies daarmee bedoelt, maar dat verandert natuurlijk voor niemand dan wat.

Ik bedoel, de volgende koper van dat huis, of die het nou tegen de echte prijs, of van de vorige koper een cadeautje krijgt, die heeft ook hypotheekrenteaftrek, of de afgebouwde versie daarvan, maar volgens mij verandert dat niet het plaatje. De voorzitter: Ik ga naar de heer Boerboom en dan zou ik dit rondje willen afronden, dan kunt u verder. De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. De heer Van Gils had het eerder over nivellering. Ik vind niet dat het gaat over nivellering, want het gaat niet over inkomens. Het gaat erover dat we iedereen een kans geven op die woningmarkt, ook mensen die nu niet aan bod komen. Dat u die inkomensgrens wilt schrappen, dat betekent eigenlijk dat een hele grote groep van deze mensen straks kansloos zijn. Wat is dan uw perspectief aan die mensen om toch tot die koopwoningmarkt toe te treden? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, er vallen mensen buiten de boot, want we hebben te weinig huizen.

Raad 15 december 2025

7

Daarom moeten we meer huizen bouwen en dat proberen wij continu aan te jagen. Dat is het antwoord naar de mensen die er buiten de boot vallen. Wat de heer Boerboom nu voorstelt, is om de ene groep mensen te vervangen voor de andere groep mensen, want als we nu allemaal mensen uitsluiten die dan niet meer kunnen kopen, dan heeft iemand anders misschien wel een huis. Dat is leuk voor die persoon, maar dan is er toch ook iemand afgevallen, alleen dan door eisen van de overheid. De voorzitter: De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dat is volgens mij juist wat dit programma beoogt, dat we een stad bouwen in balans waarin we voor alle groepen in deze stad woningen toevoegen en niet kiezen om de ene groep te bevoordelen ten opzichte van de andere groep. Of ziet u dat anders? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Dat zie ik niet anders, maar wat de heer Boerboom net voorstelt is een groep bevoordelen ten opzichte van een andere en dat willen wij juist niet. Ik had zo een zelfde antwoord vorige week op mevrouw Kraneveldt. Wij zijn dus juist geen voorstander van dit soort ongelijke behandelingen, omdat iemand die veel geld verdient, maar een eenverdiener is, dan kun je nog steeds een een- of tweekamerappartement willen, dat gewoon omdat het een klein huis is, niet de prijs heeft die hier binnen die grenzen valt.

Dan moet dus iemand een groter huis gaan kopen, dan gaat iemand eigenlijk in een onbalanshuis wonen. Ja, dat willen wij niet. Laat die huizen nou beschikbaar zijn voor gezinnen. De voorzitter: Oké, ik stel voor, want ik hoorde in een tussenzin dat die discussie vorige week ook al heeft plaatsgevonden, dat u verdergaat. De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, dan de kritische kant. De beleidsregel bij dit Volkshuisvestingsprogramma is streng. Veel te streng wat ons betreft. We gaan in vier wijken 40% sociale huur eisen. In Meerzicht, Palenstein en Buytenwegh, waar al meer dan genoeg sociale huur staat, moet er 20% bij en daarbovenop is geen euro gereserveerd om deze woningen ook daadwerkelijk te gaan bouwen. Daar is het college zelf wel heel helder over. Er is meer dan € 30.000 per sociale huurwoning aan subsidie nodig en de rijksoverheid dekt hiervan maximaal de helft. In de commissie kon de wethouder niet zeggen hoe we dat gaan betalen en dat het nu goed loopt in de afspraken, dus dat het dan in de toekomst ook wel goed zal komen, was zijn antwoord. Goed, in de toekomst zijn natuurlijk ineens hele strenge extra regels en wij maken ons zorgen dat we nu al te veel teren op projecten uit het verleden en te weinig nieuwe projecten toevoegen. We denken en waarschuwen dat we met deze eisen de toekomstige woningmarkt in Zoetermeer stilleggen.

Daarom drie amendementen die ervoor zorgen dat we niet alleen maar dromen over betaalbare woningen, maar dat we er vooral ook heel veel kunnen gaan bouwen. De PvdA heeft hierover in de mail aan iedereen al een tegengeluid laten horen en laat ik u daarover vooral meegeven dat als de fractievoorzitter van de PvdA zich geroepen voelt om nog voor het debat deze beleidsregels te verdedigen en zij aangeeft hier de komende jaren mee verder te willen, dan hebben we het dus gewoon over kneiterlinkse beleidsregels. Eén ding weten we daarover zeker, die zijn onbetaalbaar. Voorzitter, afsluitend. Ja, 16.000 woningen echt bouwen. Ja, hoge betaalbaarheidsambities stellen. Ja, speculanten weren, maar nee, geen onbetaalbare eisen stellen. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil als voorzitter er wel bij opmerken dat mailwisselingen en alles geen onderdeel van dit raadsdebat zijn, maar dat terzijde. De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik herken mij zeker niet in de term kneiterlinks beleid, want volgens mij hebben we al gezegd, wij zouden het liefst nog wat scherper willen dan dit, nog wat meer sociale woningen. Zat dat er maar in. De vraag die ik u wel heb, met uw amendementen haalt u de basis van het Volkshuisvestingsprogramma volgens mij op twee facetten onderuit.

Volgens mij zit er een stadsbrede ambitie in het Volkshuisvestingsprogramma om te gaan voor 30-40-30 en door die ambities in die wijken te schrappen, gaan we dat niet meer halen met elkaar. Ik ben heel benieuwd hoe u dat ziet en of u dan niet ook de ambitie van het Volkshuisvestingsprogramma moet schrappen. Het andere is, wat is uw verhaal nou naar mensen met een kleine beurs in de stad die ook gewoon op zoek zijn naar een woning? We willen een stad in balans waar voor iedereen een plek is en eigenlijk wat u zegt is, voor mensen met een kleinere beurs gaan we minder moeite doen om te bouwen, want dat is zo moeilijk. Dat is in ieder geval de boodschap zoals het bij mij overkomt en ook bij veel mensen in de stad.

8

Raad 15 december 2025

De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, het zijn hele terechte vragen, want de heer Boerboom heeft inderdaad die stadsbrede ambitie. Die is overigens wel 30-30-40. We zijn nog niet zover dat het ook nog helemaal 70% betaalbaar moet zijn, maar die ambitie is best wel goed. Het is ook al jaren de ambitie, denk ik, van dit college en deze wethouder om veel betaalbare woningen toe te voegen. Er is wel een verschil tussen een ambitie leggen op een bepaald niveau en keiharde eisen, waaronder niet minder, waar alles aan moet voldoen en anders gaat het niet door. Dat is ook mijn boodschap aan die mensen met die kleine beurs, want we kunnen nu wel hele hoge betaalbaarheidseisen stellen, maar als dat vervolgens betekent dat er gewoon geen enkel woningbouwproject meer rond te rekenen is, dat die businesscase voor al onze toekomstige woningbouwprojecten gewoon niet positief uitkomt, dat we geen geld hebben om erbij te stoppen, dan wordt er dus niet gebouwd. Dan zijn zeker die mensen met een te kleine beurs daarvan gewoon keihard de dupe. Dat is de reden dat wij zeggen: zet die eisen wat minder want dan kunnen we tenminste iets realistisch wel bouwen. De voorzitter: Ik zie een aantal interrupties. Goed, ik stel wel vast en voor ook om even op de lengte van de interrupties te letten, zodat we het debat ook voort kunnen zetten. Ik begin met de heer Velner.

Ik zag de heer Ekkelenkamp en de heer Boerboom. U was natuurlijk als eerste. Laten we eerst de heer Boerboom, want die had inderdaad zijn interruptie. De heer Boerboom en mevrouw Kraneveldt nog. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter. Wat u doet, is feitelijk het onmogelijk maken om die ambities te halen, want door die in bepaalde wijken naar beneden te schatten, en ik ben ook heel benieuwd naar het antwoord van de wethouder hierop, is het feitelijk gewoon niet meer mogelijk. U zegt gewoon in een viertal wijken gaan we geen sociale huurwoningen meer bouwen en daarbovenop zegt u in vier andere wijken gaan we dat maximumpercentage van 30%. Als we dat gewoon uitmiddelen met elkaar, kunnen we toch nooit op die 30%-ambitie komen? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, we hebben het nu weer over percentages. Aan het eind van de dag gaat het over de echte huizen die worden gebouwd. Ik begrijp best wat de heer Boerboom zegt, maar we hebben nu… Die percentages zetten we op papier neer, maar dat is natuurlijk een totaal verzonnen werkelijkheid. Die plannen die in de extra planvoorraad staan, zijn kneiterzacht. Geen woningbouwplan daarvan gaat doorgang vinden als we onbetaalbare eisen stellen.

Dan is het leuk dat wij hier in deze zaal een papieren werkelijkheid hebben gecreëerd waarin allemaal betaalbare woningen komen, maar als wij over tien jaar terugkijken en er geen betaalbare woningen meer worden gebouwd, dan heeft die persoon met die kleine beurs daar helemaal niks aan. De voorzitter: Ik geef het nog heel kort het woord aan de heer Boerboom en dan ga ik naar de anderen. De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter, kort. Volgens mij halen we die ambities tot nu toe best aardig. Het blijft iets achter, maar goed, volgens mij redelijk. Volgens mij is dan niet het argument dat we moeten hebben, dan gaan we het maar niet doen, maar hoe kunnen we het dan wel mogelijk maken en wat hebben we daarvoor nodig? Bent u niet ook zich bewust dat we meer die insteek dan zouden moeten kiezen? De voorzitter: De heer Van Gils nog. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, dan hebben we een ander soort discussie, maar de vraag die ik stelde aan het college ook, hoe gaan we dit betalen, werd gewoon afgedaan. Dat zien we in de toekomst als een probleem voor de volgende club mensen. Ja, weet je, dat is wel heel makkelijk. Overigens zie ik die plannen ook vanuit uw partij niet komen. Onze partij is heel duidelijk.

Je moet die eisen iets minder scherp stellen en als je meer kan realiseren uiteindelijk dat je nu denkt, prima, maar zet nou niet de woningbouw van de toekomst vast, omdat je nu heel erg wilt vasthouden aan een idealistische werkelijkheid. De voorzitter: Ik ga naar de heer Velner.

Raad 15 december 2025

9

De heer Velner (SP): Dank u wel, voorzitter. We hebben het in dit voorstel ook over betaalbaar en als we het hebben over die grens van € 405.000,00, dat is twee keer modaal. 60% van onze stad zit op anderhalf. Voor die groep mensen, dus als we het over 30-30-40 hebben, is die € 405.000,00 al helemaal niet meer betaalbaar. Hoe ziet u dat dan in de toekomst? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Ja, maar hoe ik dat zie is dat een woning geld kost en iemand moet hem bouwen en dat als iemand hem niet zelf kan betalen, dan ben je of aangewezen op sociale huur, daar doen we een hoop subsidie bij, ook als stad, maar ook als rijksoverheid. Voor die mensen regelen we dat. Ja, ik bedoel, we kunnen niet iedereen dus een gratis zak geld geven om een huis te betalen dat ze niet zelf kunnen kopen. Dat is het simpele antwoord natuurlijk soms ook gewoon. De voorzitter: Ja, de heer Velner. De heer Velner (SP): Niet iedereen die wil kopen tot € 405.000,00 komt ook in aanmerking voor een sociale huurwoning. Die mensen zijn overgeleverd aan middenhuur of nog wat hoger. De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Ja, dat is natuurlijk waarvoor we ook gewoon dat soort woningen wel bouwen. Ik gun die mensen van harte een woning, maar we kunnen moeilijk hier iedereen een zak geld geven die we niet hebben, want daar gaat de discussie om.

We hebben helemaal geen euro's gereserveerd nu om al die huizen te bouwen. Zeker als de heer Velner nu zegt, ja, die betaalbaarheidsgrens moet verder naar beneden, dat zal overigens betekenen dat er dus minder woningen onder de bescherming vallen waar we het nu over hebben. Ik ben daar niet eens per se tegen, maar dat maakt niet dat ze ineens wel gebouwd worden. Er is nog steeds geen geld voor. De voorzitter: Oké, dank u. Ik ga naar de heer Ekkelenkamp, mevrouw Kraneveldt en ook de heer Van Rumpt, heb ik begrepen. De heer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u, voorzitter. De heer Van Gils doet het voorkomen alsof er straks niet meer gebouwd wordt in Zoetermeer vanwege een soort verstikkende regelgeving. Waar leidt hij dat uit af? Dat zien wij toch heel anders. De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, laat ik één ding wel rechtzetten. Er wordt de komende jaren zeker nog gebouwd, want we hebben een heleboel plannen in de pijplijn zitten die gewoon, dat staat zwartop-wit, worden uitgesloten van dit nieuwe beleid. Dit nieuwe beleid is veel slechter dan het beleid dat we nu hebben, dus die bouwprojecten die nu allemaal in de pijplijn zitten kunnen helemaal niet uit met wat de eisen nu zijn.

De waarschuwing en onze zorg is dat de woningen die we nu nog moeten toevoegen op termijn niet meer mogelijk zullen zijn en dat gaan we pas over tien jaar merken. Dat hebben we in het verleden ook zo gemerkt en dan gaat een college er ineens achter komen ja, we bouwen niks meer en dan gaan we weer beginnen en dan zeven jaar later gaan we weer eens huizen bouwen. Daar wordt de woningnood niet beter van. De voorzitter: De heer Ekkelenkamp. De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u voorzitter. Volgens mij hebben ontwikkelaars en ook woningbouwcorporaties gewoon geparticipeerd in het hele proces. Ik heb niet de indicatie dat die nou hier mordicus tegen zijn. Volgens mij maakt u het erger dan het eigenlijk zou moeten zijn, denk ik. De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, dat beeld hebben wij niet. Ik weet ook niet waar de heer Ekkelenkamp dat eigenlijk vandaan haalt. Wij krijgen eigenlijk vanuit projectontwikkelaars helemaal niet de indicatie dat ze hier nu ongelooflijk bij betrokken zijn geweest, maar als de heer Ekkelenkamp allemaal andere inzichten heeft, is dat prima. Het is heel simpel, als je allemaal betaalbaarheidseisen gaat stellen die ook, dat staat in de stukken van het college, een heleboel geld kosten en je doet dat geld er niet bij,

10

Raad 15 december 2025

dan is mijn vraag wie gaat het betalen? Dan denk ik dat toch ook de economische standpunten van de D66 overtuigend zouden moeten zijn om te zeggen, dan moet je die eisen niet stellen. De voorzitter: Ik ga naar mevrouw Kraneveldt en na mijnheer Van Rumpt wil ik dit rondje dan, als u het goedvindt, afronden. Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voorzitter. U zegt, nou, die percentages 30-30-40, vind ik best wel goed. Een paar zinnen later zegt u, het is een verzonnen papieren werkelijkheid. Wat is het nu voor de VVD? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, het verschil zit hem in het stellen van ambities. Je mag best de ambitie hebben om veel betaalbare woningen te bouwen en daar dus als gemeente op in te zetten in onderhandelingen in het woningbouwprogramma dat je opstelt. Er zit wel een verschil tussen ambities en keiharde eisen en regels, waarin je eigenlijk zegt, ja, als er geen 30% sociaal en 30% betaalbaar zit, op sommige plekken dus 40% sociaal, dan mag u niet bouwen. Dat staat er zo hard, als in hoe we gaan afronden op de woning. Dat betekent dus heel simpel, dan ga je in Oosterheem geen bouwproject meer van de grond kunnen krijgen. Daar maken wij ons zorgen over. Vandaar dat wij dat verschil zeggen en daarom zijn we ook voorstander van het Volkshuisvestingsprogramma, maar heel erg tegen de beleidsregel.

De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, ze hangen natuurlijk wel met elkaar samen. Je zou zeggen, als u zo tegen de beleidsregel bent, dan zou u ook tegen het Volkshuisvestingsprogramma moeten stemmen, maar ik heb een andere vraag. De woningbouwcorporaties hebben gezegd, wij kunnen ons hier goed in vinden. Dit is door een heel participatietraject heen geweest en dit is werkbaar. Als u nu bij vier wijken de sociale woningen en nieuwbouw op nul zet, of op maar 10%, dan hebben die corporaties volstrekt geen flexibiliteit meer om daar nog het een en ander te doen als dat toch nodig blijkt te zijn. Zet u met dat amendement niet de woningbouwcorporaties echt op slot? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Voorzitter, ik heb daar twee punten over. Als woningbouwcorporaties willen bouwen in de stad, dan echt succes. Daar krijgen ze van ons alle steun voor. We zijn helemaal op niet één moment tegen geweest, maar de realiteit is dat woningbouwcorporaties wel een heleboel geld daarvoor nodig hebben en dat zit hier niet bij. Als die corporaties dat willen bouwen, gaan ze wat mij betreft aan de slag.

Over die regels en eisen die we nu stellen, wij zouden die flexibiliteit ze heel erg gunnen en wij snappen dus ook niet waarom we dit zo ongelooflijk streng gaan opschrijven, want die corporaties hebben straks ook geen flexibiliteit, want het is in bijvoorbeeld Meerzicht is het dan ook 20-40. Als je daar even iets wil afwijken, ja, dat kan niet, hè. Die beleidsregel is keihard, dus die flexibiliteit zit er niet in. Overigens met enige nuance, er zit wel ook een artikel in waarbij corporaties hier en daar wat mogen schuiven maar dat halen we er sowieso niet uit. Die flexibiliteit blijft wat ons betreft. Wij willen juist niet zo aan die strenge, harde eisen tillen. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de heer Van Rumpt en dan stel ik voor dat wij dit debatje afronden. De heer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. Voorzitter, de heer Van Gils geeft aan dat hij bang is dat die beleidsregel allerlei woningbouwprojecten in de weg gaat zitten. Vervolgens komt hij zelf met een amendement dat, om zijn woorden gebruiken, ontzettend strenge eisen gaat stellen aan de woningbouw om bepaalde percentages op nul te zetten. Als we bijvoorbeeld een ontwikkeling zoals we dat hebben meegemaakt bij Oostergo en Westergo hebben, dat zou eigenlijk vervolgens niet kunnen als we dit amendement van u aannemen.

Zulk soort ontwikkelingen moeten we toch helemaal niet tegenhouden door percentages ontzettend streng op nul te zetten? De voorzitter: De heer Van Gils. De heer Van Gils (VVD): Nee, eens en dat moeten we wat ons betreft ook op die manier niet

Raad 15 december 2025

11

tegenhouden. Overigens denk ik dat, artikel 13 is het uit mijn hoofd van de beleidsregel, daar alle ruimte biedt om die flexibiliteit wel te houden. Ik durf ook hier wel hard genoeg te zeggen dat een wijk als Meerzicht eigenlijk niet meer sociale huurwoningen nodig heeft. Focus daar nou vooral op het toevoegen van betaalbare segment iets hoger, zodat juist ook al die mensen in de sociale huurwoningen daar een stap kunnen maken binnen hun wijk en hun wooncarrière en dan kan je het geld dat je nodig hebt voor die sociale huurwoningen gebruiken om in andere delen van de stad waar je een hoger percentage wilt omdat daar de balans wat minder goed is, daarop inzetten. Volgens mij lezen wij het juist niet zo hard als de rest. We proberen hier natuurlijk een beleidsregel te repareren die het college best wel streng heeft opgeschreven en u maakt mij vanavond het blijst als wij met zijn allen zeggen die beleidsregel laten we die gewoon helemaal niet doen, maar daar verwacht ik geen meerderheid voor, dus vandaar dat we het proberen enigszins te repareren. De voorzitter: Oké, ik stel voor, en de heer Van Gils te danken, want die gaat volgens mij zijn amendementen nu indienen, volgens mij. Het waren er vijf. De heer Van Gils (VVD): Ja, voorzitter, als ik daar nog één woord over mag zeggen, want we dienen… De voorzitter: Daar heeft u nog vijf seconden voor.

De heer Van Gils (VVD): Nou, dan we dienen vier stuks in met Zó! Zoetermeer en dan ga ik aan de griffie hier overlaten om te bepalen voor welke stukken ze zijn. Amendement 2512-A ingediend door VVD, Zó! Zoetermeer Sneller sociale draagkracht in kwetsbare wijken "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 15 december 2025, gelezen het raadsvoorstel 'Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden' (2025-123926); besluit: 1. beslispunt 1 sublid a. te wijzigen zodanig dat de percentage voor respectievelijk de sociale huurwoningen en middenhuurwoningen en/of betaalbare koopwoningen voor onderstaande wijken worden aangepast: a. Palenstein: 0%, 60%; b. Driemanspolder: 10%, 50%; c. Meerzicht: 0%, 60%; d. Buytenwegh: 0%, 60%; 2.

aan beslispunt 2 een sublid toe te voegen met de tekst: "Met dien verstande dat de tabel onder Artikel 11 verplicht aandeel betaalbare woningen op dezelfde wijze wordt aangepast zoals vermeld onder beslispunt 1 van dit amendement,".

Amendement 2512-B ingediend door VVD, Zó! Zoetermeer Geen onhaalbare minimale eisen sociale huur "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 15 december 2025; gelezen het raadsvoorstel 'Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden' (2025-123926); besluit: 1. beslispunt 1 sublid a. te wijzigen zodanig dat de percentage voor respectievelijk de sociale huurwoningen en middenhuurwoningen en/of betaalbare koopwoningen voor onderstaande wijken worden aangepast: a. Dorp: 30%, 30%; b. De Leyens: 30%, 30%; c. Rokkeveen: 30%, 30%; d. Oosterheem: 30%, 30%; 2.

aan beslispunt 2 een sublid toe te voegen met de tekst: "Met dien verstande dat de tabel onder Artikel 11 verplicht aandeel betaalbare woningen op dezelfde wijze wordt aangepast zoals vermeld onder beslispunt 1 van dit amendement,"."

12

Raad 15 december 2025

Amendement 2512-C ingediend door VVD, Zó! Zoetermeer Geen maximuminkomen voor een koopwoning "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 15 december 2025; gelezen het raadsvoorstel 'Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden' (2025-123926); besluit: 1. beslispunt 1 sublid d. onderdeel ii. en onderdeel iii. te schrappen, 2.

beslispunt 2 te wijzigen zodanig dat de volgende artikelen uit de beleidsregel niet worden vastgesteld: Artikel 5 (Koopprijsgrens betaalbare koopwoning); Artikel 8 (Doelgroep betaalbare koopwoning); Artikel 9 lid 3 (lnstandhoudingstermijn betaalbare koopwoning); Artikel 17 (Antispeculatiebeding); Artikel 18 (Verkoop woning tijdens looptijd antispeculatiebeding);

3.

aan beslispunt 2 een sublid toe te voegen met de tekst: "Met dien verstande dat de tekst onder Artikel 22a Specifieke indieningsvereisten meldingsplicht verkoop betaalbare koopwoning wordt gewijzigd naar: 'Een melding van de verkoop van een betaalbare koopwoning bevat de volgende documenten en gegevens: 1. een kopie van de getekende koopovereenkomst, waaruit blijkt dat het kettingbeding over zelfbewoningsplicht, zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van deze beleidsregel in de overeenkomst staat; 2. het adres of kadastrale aanduiding van de woning die verkocht wordt; "'."

Amendement 2512-D ingediend door VVD Duidelijke volkshuisvestelijke kaders voor kansrijke woningbouwontwikkeling "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 15 december 2025; gelezen het raadsvoorsteI 'Volkshuisvestingsprogramma' (2025-107990); besluit: 1. aan beslispunt 1 een sublid toe te voegen met de tekst: "Met dien verstande dat het Volkshuisvestingsprogramma een houvast moet bieden om de komende 15 jaar voldoende woningen te realiseren in Zoetermeer en geen beperking moet zijn voor hierin (nog) niet opgenomen kansrijke gebiedsontwikkelingen, zoals de hoogstedelijke ontwikkeling van het Van Doornenplantsoen (RSZ 2040), Voorweg Centrum, aan Bleizo West aanhangige ontwikkelingen, en/of andere nog niet voorziene gebiedsontwikkelingen. Voor de betreffende gebiedsontwikkelingen aan te sluiten bij de verplichte aandelen betaalbare woningen zoals gelden in de betreffende wijken waarin deze liggen of indien niet beschikbaar de stadsbrede ambitie"." Amendement 2512-E ingediend door VVD, Zó! Zoetermeer Geen deliberalisering van vrijesectorwoningen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 15 december 2025; gelezen het raadsvoorstel 'Volkshuisvestingsprogramma' (2025-107990); besluit: 1.

aan beslispunt 1 een sublid toe te voegen met de tekst: "Met dien verstande dat er geen gebruik wordt gemaakt van huurbeleid om woningen die boven de liberalisatiegrens voor sociale huurwoningen worden verhuurd of door een eigenaar bewoond worden opnieuw onder de sociale huurgrens te verhuren (deliberaliseren)."" De voorzitter: Helemaal goed. Dat gaan wij zeker doen aan deze kant. Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de PvdA. Mevrouw Kraneveldt. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Vele Zoetermeerders zijn op zoek naar een eerste woning of, als ze al een wooncarrière hebben, op zoek naar een andere woning afhankelijk van hun gezinssituatie of een andere nieuwe fase in hun leven. De woningmarkt is echter zwaar overspannen, de huizenprijzen rijzen

Raad 15 december 2025

13

de pan uit en de wachttijden voor een betaalbare woning zijn lang. Het probleem is hardnekkig. Er zijn allerlei ontwikkelingen waar we als lokale politiek niet veel aan kunnen doen. We zijn afhankelijk van nationale wetgeving en van allerlei ontwikkelingen in de economie of een oorlog waardoor energieprijzen stijgen en bouwmaterialen en menskracht duurder en schaarser worden. Wat we in Zoetermeer wel kunnen doen is goed kijken aan welke soort woningen in onze stad behoefte is en in welke aantallen. Wat we moeten gaan bouwen en waar en welke randvoorwaarden we daaraan mee willen geven om de Zoetermeerse woningmarkt weer goed op de rails te krijgen. Zoetermeer in balans is het doel. Wijken met een sociaal-economisch evenwichtige samenstelling waar voor elke woonwens wat te halen valt. We hadden graag de verdeling van de overallpercentages van 30% sociale huur, 30% midden en 40% duur willen veranderen naar 30-40-30, maar daar was de raad niet voor. Ook vinden we de instandhoudingstermijn her en der wat te kort, maar voorzitter ook dat hebben we gezien, daar is de raad niet voor. We hebben toch in mei voor het conceptvolkshuisvestingsprogramma gestemd en dat zullen we nu weer doen. Bijsturen kan altijd nog de komende jaren als omstandigheden of inzichten of eisen vanuit de landelijke overheid of provincie veranderen.

We denken dat we hiermee goed uit de voeten kunnen, ook wellicht in een andere constellatie als het gaat om een coalitie. We dienen een amendement van GroenLinks mede in. Dat gaat over langdurige leegstand. De heer Boerboom zal dat ongetwijfeld toelichten. Er komt ook nog een amendement van de PVV. Daar zijn we ook niet voor, omdat we niet denken dat je statushouders per definitie buiten de deur moet houden en zeker niet met een amendement als dit, wat volgens ons niet gaat helpen daarbij. Voorzitter, met de amendementen van de VVD zijn we het niet eens, maar we hebben net in een aantal interrupties daar al het een en ander over gezegd. Die halen volgens ons de balans uit het Volkshuisvestingsprogramma dat niet voor niets Stad in Balans heet en die balans moeten we bewaren. De woningvoorraad moet betaalbaar, toekomstbestendig en divers zijn in 2040. De PvdA wil dat een passende woning bereikbaar is voor iedereen. Of je nu huurt, of koopt, of een bescheiden of een wat dikkere portemonnee hebt. Zijn wij 100% tevreden met het raadsvoorstel? Nee. Sommige zaken had de PvdA graag anders gezien, maar we denken wel dat er nu een raadsvoorstel ligt waar we met zijn allen verder mee kunnen in nieuwe samenstellingen van raad en coalitie en hopelijk vinden we de komende jaren ook voldoende structureel budget om de woningbouw in Zoetermeer echt aan te jagen.

De voorzitter: Dank u wel mevrouw Kraneveldt voor uw eerste termijn. Dan ga ik over naar de fractie van GroenLinks. De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, vanavond bespreken we het langverwachte Volkshuisvestingsprogramma en de Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden. Een raadsvoorstel waar GroenLinks al de hele periode naar heeft uitgekeken. Niet zozeer voor onszelf, maar voor al die mensen die dringend op een betaalbare woning zitten te wachten en ook voor al die bouwers, corporaties en ontwikkelaars die willen weten waar ze aan toe zijn. De woningnood is groot, dat is niet nieuw, maar dat vraagt om meer dan goede bedoelingen. Het vraagt om een stevige aanpak met duidelijke kaders en scherpe keuzes. Met het Volkshuisvestingsprogramma zou je verwachten dat Zoetermeer vooroploopt als het gaat om sociale huur, middenhuur en betaalbare koop, maar als we het programma lezen, zien we dat we achterblijven bij de daadwerkelijke behoefte. Die behoefte laat namelijk iets anders zien. Ongeveer 30% sociale huur, 40% middenhuur en betaalbare koop en 30% dure huur en koop. Dat evenwicht missen wij in het programma. Ook de instandhoudingstermijnen vinden wij zeer beperkt. Daardoor maken we ons zorgen over hoe we op de lange termijn een evenwichtig woningaanbod behouden. Woningen die vandaag betaalbaar zijn, moeten dat over 25 jaar ook nog zijn.

Anders lossen we het probleem alleen tijdelijk op. Dat schuurt met een doel dat GroenLinks juist aanspreekt. Een stad in balans, een stad waarin we kijken, een zo divers mogelijk woningaanbod hebben en waarin we segregatie voorkomen. Die ambitie zou niet alleen moeten gelden voor bestaande wijken, maar juist ook voor de wijken van de toekomst. Voorzitter, we zien daarnaast dat er partijen in deze raad zijn die nog minder sociale woningen willen bouwen. Los van de vraag voor welke Zoetermeerder de stad dan eigenlijk wordt, zien we dit Volkshuisvestingsprogramma ook als een balans tussen uiteenlopende wensen in deze raad. Alles afwegende kunnen wij daarom met het voorstel in de huidige vorm instemmen. Voorzitter, wij hebben nog twee belangrijke punten. Ten eerste willen wij samen met PvdA en D66 een amendement indienen voor de invoering van een leegstandsheffing. Recent is, vrijwel kamerbreed, besloten dat gemeenten dit instrument mogen inzetten. Dat geeft ons een krachtig nieuw middel om onnodige leegstand tegen te gaan, juist in een tijd van woningnood. Met ons amendement vragen wij het college om een voorstel uit te werken hoe Zoetermeer hier gebruik van kan maken. Niet om te straffen, maar om woningen weer beschikbaar te maken voor mensen die ze hard nodig hebben. De voorzitter: Ik zie twee interrupties mijnheer Boerboom. Eerst de heer Haak en dan de heer Van der

14

Raad 15 december 2025

Perk. De heer Haak. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel voorzitter. U vertelt net zelf dat het door de Tweede Kamer, zelfs de Eerste Kamer is gegaan, dat voorstel. Vindt u dan niet dat dit amendement gewoon overbodig is? De gemeente heeft dan al de tools in handen om dit te mogen doen. De voorzitter: De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, voorzitter, wij zien dat wel net iets anders, want wij hebben nu die tools in handen, maar dat was nog niet bekend bij het opstellen van dit Volkshuisvestingsprogramma. Wij denken wel dat dit een mooie tool is en wij willen graag dus die mogelijkheid die het rijk ons nu biedt ook benutten met elkaar om daar gebruik van te maken. De voorzitter: De heer Van der Perk. De heer Van der Perk (Zó! Zoetermeer): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik was benieuwd of de heer Boerboom precies een beeld heeft of er echt zulke grote problemen in leegstand zijn in Zoetermeer. Kan hij misschien wat voorbeelden geven? De voorzitter: De heer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, we hebben daar wel eens eerder naar gevraagd bij het college.

Daar was het beeld toen dat het enigszins beperkt is, maar desalniettemin vinden wij het wel een belangrijk signaal en wij willen eigenlijk gewoon dat elke woning die leegstaat voor een langere tijd, ik bedoel, er zit altijd iets van een overgangstermijn in en daar heeft volgens mij het college dan ook de ruimte voor om daar invulling aan te geven, dat we daarop kunnen sturen als gemeente, want volgens mij vindt u het ook niet wenselijk dat er een woning twee, drie jaar leegstaat en waar iemand niet kan wonen. De voorzitter: Akkoord, gaat u verder mijnheer Boerboom. De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, ten tweede. Na het schrijven van dit programma moet het nu vooral over uitvoering gaan. We zijn blij dat er een uitvoeringsagenda is toegevoegd, maar eerlijk gezegd lijkt die inmiddels achterhaald. We zien acties waarvoor geen capaciteit beschikbaar is en plannen die blijven hangen op papier. Daarom willen wij het college vragen om op korte termijn met een geactualiseerde uitvoeringsagenda te komen, inclusief een duidelijke terugkoppeling over hoe en met welke middelen de acties daadwerkelijk uitgevoerd gaan worden. Tot slot, voorzitter. Laten we onze inwoners van vandaag centraal stellen, maar ook de inwoners van Zoetermeer van morgen.