CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Complete set vergaderstukken Najaars ALV 11 december 2026

Commissie Plenair 10 december 2026, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Aandachtspunten Najaars Algemene ledenvergadering VNG d.d. 11 december 202678.462 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 10

vng.nl Vereniging van Nederlandse Gemeenten Procedure en regels voor indiening en ondertekening amendementen en moties voor de Najaars ALV van 11 december 2026 Deze notitie beschrijft in het kort: 1. De procedure voor het indienen van amendementen 2. De procedure voor het indienen van moties 3. De regels die gelden voor de ondertekening 4. Het sjabloon voor de opbouw van moties. 1. De procedure voor het indienen van een amendement: Indienen van amendementen De leden kunnen bij voorstellen die ter besluitvorming aan de ALV worden voorgelegd volgens de statuten uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV amendementen indienen. Dit betekent voor de Najaars ALV van 11 december 2026 als deadline uiterlijk maandag 30 november vóór 12 uur: deadline indiening amendementen (statutair) en moties (dringend verzoek bestuur aan leden). U kunt voor amendementen hetzelfde mailadres gebruiken als voor moties: motiealv@vng.nl). Voor een amendement geldt dat helder moet zijn verwoord hoe het ALV-voorstel moet worden aangepast. Dit betekent dat precies moet worden aangegeven wat er in de tekst moet worden gewijzigd, geschrapt of worden toegevoegd. Voor het indienen van een amendement gelden voor ondertekening dezelfde voorwaarden als bij het indienen van een motie. Zie verder paragraaf 3. U kunt bij vragen over het indienen van een amendement contact opnemen met de Concernstaf.

Contactpersoon is Jonne Schaafsma (06-81904603). Per mail bereikbaar via: motiealv@vng.nl. 2. De procedure voor het indienen van een motie: Vooraf: alternatieven voor het indienen van een motie Overweeg of er alternatieven zijn voor het indienen van een motie Graag verzoeken wij de gemeenten die het voornemen hebben om een motie in te dienen om te overwegen of het ook mogelijk is om op een andere wijze aandacht te vragen voor hun inhoudelijke boodschap. Dat kan door het woord te voeren in de ALV, waarbij de verantwoordelijke commissievoorzitter namens het bestuur reageert, of door de VNG te vragen om het betreffende onderwerp te bespreken in VNG-bestuur, commissies en/of colleges. Dat laatste is een goed alternatief voor meer specifieke/gedetailleerde moties en moties die slechts een beperkt deel van de gemeenten raken. De achtergrond van dit verzoek is dat het aantal ingediende moties in de afgelopen jaren sterk is gestegen en het daardoor in de praktijk nauwelijks mogelijk is om moties inhoudelijk te bespreken. Vaak is het al een race tegen de klok om alle stemmingen op tijd plaats te laten vinden.

Uiteindelijk Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/6 is het echter vanzelfsprekend aan de gemeente(n) zelf om een motie in te dienen of om op een andere manier aandacht te vragen Aanbevelingen werkgroep “Anders communiceren over moties” Ten behoeve van de beperking van het aantal ingediende moties en het voorkomen van het opnieuw ontstaan van een complex en omvangrijk bouwwerk van nieuwe en aangehouden moties (op een gegeven moment circa 50 moties, die vaak inhoudelijk deels achterhaald waren) heeft een werkgroep op verzoek van het VNG-bestuur een aantal aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen zijn door het bestuur overgenomen.

De belangrijkste aanbevelingen zijn: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (lees: die voor een substantieel deel van de leden herkenbaar zijn en een breder gemeentelijk belang betreffen) - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen - Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde, hiermee wordt niets afgedaan aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen.

Alleen de mogelijkheid van indiening van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. De procedure Verzoek delen concept motieteksten met de VNG De VNG stelt het op prijs wanneer een gemeente een motie al in het concept-stadium deelt met het VNG-bureau (via motiealv@vng.nl) zodat er contact kan worden gelegd tussen de beleidsafdeling van de VNG en de betreffende gemeente. Dat stelt de VNG in staat om VNG standpunten/inzet en actuele ontwikkelingen nader toe te lichten. In de praktijk is gebleken dat deze afstemming vaak leidt tot aanpassingen of aanscherpingen in de tekst van de motie. U kunt bij vragen over de procedure voor het indienen van moties contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersonen is Jonne Schaafsma. Per mail bereikbaar via motiealv@vng.nl. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3/6 De deadline voor het indienen van moties De deadline voor het indienen van definitieve moties voor de Najaars ALV van 11 december is uiterlijk maandag 30 november vóór 12 uur via motiealv@vng.nl. Dit is geen statutaire deadline, maar een dringend verzoek van het VNG bestuur aan de leden. Als moties op tijd worden ingediend, kan de VNG de leden tijdig informeren over de moties en de preadviezen van het VNG- bestuur bij de moties. Latere indiening betekent dat het VNG bestuur geen tijdig preadvies meer kan vaststellen.

Het gevolg hiervan is dat de gemeenten hun standpuntbepaling over de motie en het preadvies niet meer tijdig kunnen voorbereiden. Gemeenten geven aan dat ze het heel vervelend vinden als niet alle moties behandeld kunnen worden in de laatste collegevergadering voor de ALV. Voorbereiden en vaststellen preadviezen door het VNG-bestuur en informeren van de leden Het VNG-bureau bereidt op basis van de ingediende definitieve motie een preadvies van het VNG- bestuur bij de motie voor. Er zijn drie smaken: overnemen, aanhouden of ontraden. De planning is als volgt: • Op woensdag 2 december bespreekt het VNG-bestuur in een extra ingelaste bestuursvergadering de tot dan toe definitief ingediende moties en stelt het VNG-bestuur de preadviezen vast. • Na deze bestuursvergadering informeert de VNG de leden zo spoedig mogelijk in een ledenbrief over de moties en preadviezen. 3. De regels voor ondertekening Hieronder volgt meer informatie over de ondertekening van moties voor de ALV aan de hand van de meest gestelde vragen. Wie ondertekent namens de gemeente een motie voor de ALV? Het indienen van moties voor de ALV is een uitvoerende bestuurlijke aangelegenheid, die volgens artikel 160 van de Gemeentewet binnen de bevoegdheid van het college valt. Dit betekent dat moties namens het college ondertekend worden. Daarnaast is medeondertekening door raadsleden uiteraard ook mogelijk.

Het advies aan het college is om de inhoud van de motie vóór indiening af te stemmen met de gemeenteraad. Wie ondertekent namens het college een motie voor een ALV? Namens het college zijn de volgende ondertekeningen mogelijk: • De burgemeester namens het college; • De burgemeester samen met de (inhoudelijk) betrokken wethouder namens het college; • De burgemeester samen met de gemeentesecretaris namens het college; Uitgangspunt is dat de inhoud van de motie binnen het college is afgestemd. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4/6 Hoe zit het met de ondertekening van een motie die mede door andere gemeenten worden ingediend? Onderaan de motie kunnen de namen worden gezet van de gemeenten die de motie mede indienen met daarbij een handtekening namens het college van de mede indienende gemeente (wie ondertekent namens het college van de mede-indienende gemeente is niet van belang). Hoe om te gaan met gemeenten die de motie willen ondersteunen? Daarvoor volstaat een opsomming (in bullets) van de namen van deze gemeenten onderaan de motie of in een aparte bijlage. Hiervoor zijn geen handtekeningen nodig. Steunbetuigingen aan moties dienen door ondersteunende gemeenten bij de indienende gemeente te worden aangeleverd. De gemeente is dus zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van overzichten van ondersteunende gemeenten.

De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk donderdag 10 december vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl. Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt (liefst maandag 7 december vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNG-bestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt.

Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties die ondertekend zijn ingediend. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 5/6 4. Sjabloon voor opbouw motie ALV Vooraf Bij de opstelling van dit sjabloon, inclusief de toelichting bij de onderdelen, is rekening gehouden met het advies van de werkgroep “Anders communiceren over moties”. Aandachtspunten: - Ingediende moties en preadviezen daarop van het bestuur bereiken de gemeenten meestal pas (zeer) kort voor de ledenvergadering. Dat beperkt de mogelijkheden van colleges en raden om hun standpunten voor te bereiden - In de praktijk is er maar zeer beperkt tijd om moties in de ALV te bespreken - In plaats van het indienen van een motie is het ook mogelijk om het woord te voeren in de ALV of aan het bestuur te vragen om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Gelet hierop vragen wij gemeenten die een motie willen indienen: - Moties zo vroeg mogelijk in te dienen en in ieder geval uiterlijk 17 september vóór 12 uur a.s.

(tenzij er sprake is van een actuele ontwikkeling waardoor eerdere indiening van de motie redelijkerwijs niet mogelijk is) - De motie niet te gedetailleerd en te technisch te formuleren - Zich te beperken tot moties die voor een substantieel deel van de achterban herkenbaar en van belang zijn - Van het bestuur een inspanningsverplichting (en geen resultaatsverplichting) te eisen, wanneer het bestuur niet de eindverantwoordelijke of bevoegde partij is en derhalve ook geen doorzettingsmacht heeft - Te overwegen of in plaats van het indienen van een motie in het betreffende specifieke geval ook kan worden gekozen voor woordvoering in de ALV of het indienen van een vraag bij het VNG-bestuur om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Opbouw sjabloon motie Indiener(s), titel en datum Motie van de gemeente(n): .... Titel motie: …. Datum indiening: …. Inhoud motie Aanleiding Omschrijving directe aanleiding voor de motie. Dat kan zijn: een actuele ontwikkeling (bijv. nieuwe regelgeving, een calamiteit, nieuwe cijfers die bekend zijn geworden), een langer levende zorg (bijv. uitblijven van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, signalen van inwoners en bedrijven) of een andere aanleiding.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten 6/6 Overweging/constatering (“overwegende, dat ....” of “constaterende, dat ....”) Duiding van de problematiek die aan de orde is met aandacht voor: - Omvang probleem en betekenis voor gemeenten (en hun inwoners) - Urgentie van het probleem (welke actie/aanpak is op welke termijn nodig) - De betrokken stakeholders en de rol van gemeenten. Oproep aan het VNG-bestuur Gerichte oproep aan het bestuur om zich in te spannen voor een oplossing van het probleem door: - Belangenbehartiging richting rijk, medeoverheden en andere partijen - Als VNG aan de gemeenten te vragen om een bepaalde actie te ondernemen - Eigen VNG-beleid te gaan voeren of aan te passen. Slotzin “En gaat over tot de orde van de dag.” Ondertekening indiener(s) Het indienen van moties is een bevoegdheid van het college (of meerdere colleges). Ondertekening vindt daarom plaats door: - De burgemeester(s) van de indienende gemeente(n) - Eventueel met medeondertekening van gemeentesecretaris(sen), wethouder (s) of raadslid/raadsleden. Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 1 Concept notulen ALGEMENE LEDENVERGADERING 30 september 2026 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op woensdag 30 september 2026 op het Hulshof Herwalt-terrein in Lichtenvoorde (Oost-Gelre).

Aanwezig zijn de leden van het bestuur en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten, vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging: Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Albrandswaard Alkmaar Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen (L) Bergen (NH) Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Beuningen Beverwijk Bladel Blaricum Bloemendaal Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borger-Odoorn Borne Boxtel Breda Bronckhorst Brummen Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Castricum Coevorden Cranendonck Culemborg Dalfsen Dantumadiel De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Den Haag Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doesburg Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Druten Duiven Edam-Volendam Ede Eemnes Eemsdelta Eersel Eijsden-Margraten Eindhoven Elburg Emmen Enkhuizen Enschede Epe Ermelo Etten-Leur Geertruidenberg Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gennep Goeree-Overflakkee Goes Goirle Gooise Meren Gorinchem Gouda Groningen Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 2 Gulpen-Wittem Haaksbergen Haarlem Haarlemmermeer Halderberge Hardenberg Harderwijk Hardinxveld-Giessendam Harlingen Hattem Heemskerk

Heemstede Heerde Heerenveen Heerlen Heeze-Leende Heiloo Hellendoorn Helmond Hengelo Het Hogeland Heumen Heusden Hillegom Hilvarenbeek Hilversum Hoeksche Waard Hof van Twente Hollands Kroon Hoogeveen Hoorn Horst aan de Maas Houten Huizen Hulst IJsselstein Kaag en Braassem Kampen Kapelle Katwijk Kerkrade Koggenland Krimpen aan den IJssel Krimpenerwaard Land van Cuijk Landgraaf Landsmeer Lansingerland Laren Leeuwarden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Lelystad Leudal Leusden Lingewaard Lisse Lochem Loon op Zand Lopik Losser Maasgouw Maashorst Maassluis Maastricht Medemblik Meerssen Meierijstad Meppel Middelburg Midden-Delfland Midden-Drenthe Midden-Groningen Molenlanden Montferland Montfoort Mook en Middelaar Neder-Betuwe Nederweert Nieuwegein Nieuwkoop Nijkerk Nijmegen Nissewaard Noardeast-Fryslân Noord-Beveland Noordenveld Noordoostpolder Noordwijk Nuenen, Gerwen en Nederwetten Nunspeet Oegstgeest Oisterwijk Oldambt Oldebroek Oldenzaal Ommen Oost Gelre Oosterhout Ooststellingwerf Oostzaan Opmeer Opsterland Oss Oude IJsselstreek Ouder-Amstel Oudewater Overbetuwe Papendrecht Peel en Maas Pekela Pijnacker-Nootdorp Purmerend Putten Raalte Reimerswaal Renkum Renswoude Reusel-De Mierden Rheden Rhenen Ridderkerk Rijssen-Holten Rijswijk Roerdalen Roermond Roosendaal Rotterdam Rozendaal Schagen Scherpenzeel Schouwen-Duiveland Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina

3 's-Hertogenbosch Simpelveld Sint-Michielsgestel Sittard-Geleen Sliedrecht Sluis Smallingerland Soest Someren Son en Breugel Stadskanaal Staphorst Stede Broec Steenbergen Steenwijkerland Stein Stichtse Vecht Súdwest-Fryslân Terneuzen Teylingen Tholen Tilburg Tubbergen Twenterand Tynaarlo Tytsjerksteradiel Uitgeest Uithoorn Urk Utrecht Utrechtse Heuvelrug Vaals Valkenburg aan de Geul Valkenswaard Veenendaal Veere Veldhoven Velsen Venray Vijfheerenlanden Vlaardingen Vlieland Vlissingen Voerendaal Voorne aan Zee Voorschoten Voorst Vught Waadhoeke Waalre Waalwijk Waddinxveen Wageningen Wassenaar Waterland Weert West Betuwe West Maas en Waal Westerkwartier Westerveld Westervoort Westland Weststellingwerf Wierden Wijchen Wijk bij Duurstede Winterswijk Woensdrecht Woerden Wormerland Woudenberg Zaanstad Zaltbommel Zandvoort Zeist Zevenaar Zoetermeer Zoeterwoude Zuidplas Zundert Zutphen Zwartewaterland Zwijndrecht Zwolle 1. Opening en stemprocedure De voorzitter opent de vergadering en heet alle aanwezigen van harte welkom bij de Algemene Ledenvergadering. De voorzitter constateert dat de zaal goed gevuld is met circa 2.550 deelnemers vertegenwoordigd uit 315 Nederlandse gemeenten. Na het inspirerende inhoudelijke programma van dinsdag 29 september begint nu het formele besluitvormende gedeelte van de ledenvergadering.

De voorzitter licht de spelregels toe met betrekking tot het stemmen: • Alleen geaccrediteerde vertegenwoordigers van de leden die bij de ingang van de zaal een stempasje en een stemkastje hebben ontvangen, kunnen deelnemen aan de digitale stemmingen. • De stemmen zijn gewogen: elke gemeente beschikt over 1 stem per 1.000 inwoners, met een wettelijk maximum van 75 stemmen per gemeente. • De uitslagen van alle stemmingen zijn volledig openbaar en het individuele stemgedrag van elke Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 4 gemeente wordt na afloop transparant gepubliceerd via de VNG-website. • De te stemmen voorstellen en vragen worden steeds duidelijk weergegeven op de centrale projectieschermen achter het podium. Om de correcte werking van de elektronische stemkastjes te testen, wordt een proefstemming gehouden: Stelling: «In politiek Den Haag hebben ze meer behoefte aan hØken of aan naoberschap» De uitslag toont dat het elektronische stemsysteem officieel naar behoren en naar tevredenheid functionerend wordt verklaard. De voorzitter licht toe dat er gelet op de omvangrijke agenda en het warme klimaat in de zaal gezocht is naar een efficiënte afhandeling.

Voorafgaand aan de vergadering is aan indieners van moties waarop het bestuur een positief preadvies heeft gegeven, gevraagd of zij bereid zijn in te stemmen met vaststelling bij acclamatie en af te zien van een uitgebreide mondelinge toelichting op het podium. Een meerderheid van de indieners heeft hiermee ingestemd, waarvoor de voorzitter haar dank uitspreekt. Indien vertegenwoordigers in de zaal bij een specifiek punt alsnog een digitale stemming wensen, wordt die ruimte vanzelfsprekend geboden. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen wordt een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Ronald Schneider, burgemeester van Barendrecht. Dit voorstel wordt door de zaal bij acclamatie aangenomen. 2. Mededelingen De voorzitter feliciteert alle nieuwe waarnemende leden van het bestuur, de commissies en de colleges van de VNG. Zij worden formeel benoemd tijdens de ALV van 11 december 2025. Een aantal nieuwe gezichten zult u straks in de ALV al ontmoeten. De voorzitter spreekt haar grote dank uit aan de Voordrachtscommissie onder leiding van René Verhulst. De voorzitter benadrukt dat het leggen van de bestuurlijke puzzel uiterst complex was vanwege het enorme aantal aanmeldingen. Ook veel dank aan provinciale afdelingen, netwerken, verenigingen van doelgroepen en de Scoutingscommissie lokale partijen.

De voorzitter richt een persoonlijk woord van dank tot onze vicevoorzitter Mark Boumans, die na 3,5 jaar afscheid neemt van het VNG-bestuur in verband met zijn benoeming tot voorzitter van de Vereniging Hogescholen. De voorzitter roemt zijn enorme inzet, zijn zichtbaarheid en de wijze waarop hij zeer complexe en soms maatschappelijk schurende portefeuilles met verve heeft gedragen. Het applaus uit de zaal onderstreept de grote waardering voor zijn bestuurlijke werk. 3. Benoeming van Notulencommissie ALV 30 september 2026 Het bestuur stelt voor om de volgende personen te benoemen in de notulencommissie die toeziet op het opstellen van het formele verslag van deze vergadering: Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 5 1. Annemieke Telkamp — Raadslid gemeente Ooststellingwerf 2. Serge van der Brug — Wethouder gemeente Helmond 3. Vincent Scheurwater — Wethouder gemeente Lisse Het voorstel benoeming notulencommissie ALV wordt bij acclamatie aangenomen 4. Vaststelling notulen Najaars ALV 28 november 2025 Aan de orde is de vaststelling van de notulen van de najaars ALV van 28 november 2025 te Utrecht.

De ingestelde notulencommissie, bestaande uit Michiel van Veen (burgemeester Gemert-Bakel), Willemien Treurniet (wethouder Middelburg) en Hariët Westerdijk (burgemeester Krimpen aan den IJssel), heeft verklaard dat de notulen een getrouwe en juiste weergave zijn van hetgeen is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen. 5. VNG Jaarverslag 2025, inclusief financieel jaarverslag Het VNG bestuurlijk jaarverslag 2025 ligt ter kennisname voor. Het financieel jaarverslag over het afgelopen boekjaar wordt ter vaststelling voorgelegd, inclusief het verzoek om decharge te verlenen aan het VNG-bestuur voor het gevoerde financiële beheer. Het voorstel tot vaststelling van het financieel jaarverslag en het verlenen van decharge aan het VNG- bestuur wordt bij acclamatie aangenomen. 6. Kadernota en GGU-Begroting 2027 De Kadernota 2027 en de kaderbegroting voor het Fonds Gemeentelijke Gemeenschappelijke Uitvoering (GGU) liggen ter kennisgeving voor aan de leden. De formele besluitvorming over de contributies en bijdragen heeft reeds in een eerdere ledenvergadering plaatsgevonden. Aangezien er geen insprekers zijn aangemeld, wordt het agendapunt ter kennisgeving vastgesteld. 7.

VNG-Inzet richting kabinet (Samenwerkingsagenda) De voorzitter licht de intensieve lobby toe die het VNG-bestuur heeft gevoerd voorafgaand aan en tijdens de formatie van het kabinet. Samen met maatschappelijke partners zijn 'bouwstenen voor het coalitie- akkoord' ingebracht. Het knelpunt rondom oa de Jeugdzorg is in dit coalitie-akkoord niet opgelost. We vragen mandaat om verder te gaan met de Samenwerkingsagenda. En er ligt een two-pager een aantal principe afspraken bovenop die hebben jullie kunnen lezen en die liggen voor. Wat er nu staat is een belangrijke basis om een aantal onderwerpen verder uit te voeren. Wat wij aan jullie vragen is om akkoord te gaan met de principe afspraken die we hebben voorgelegd. De voorzitter geeft het woord aan Richard de Mos, wethouder Den Haag, bestuurslid VNG. Inspreker Richard de Mos. wethouder Den Haag: Onderstreept het cruciale belang van absolute eenheid in de lobby richting Den Haag. 'Mensen in Den Haag en in onze steden vragen mij waarom ik in het VNG- Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 6 bestuur ga. Het antwoord is: we moeten als één hecht team staan voor onze gemeenten! VNG moet geen verdeeldheid uitstralen op dossiers zoals asiel of zorg. Het kabinet moet eenduidig horen dat er voor al onze wettelijke taken structureel voldoende geld moet komen in de voorjaarsnota.

Jeugdzorg moet opgelost worden en de asielinstroom moet beheersbaar worden. We moeten als één blok achter het VNG-bestuur staan.' Stemming “Voorstel Mandaat VNG-inzet richting kabinet” Het voorstel Mandaat VNG-inzet richting kabinet wordt aangenomen met 100% van de stemmen. 8. Resolutie Asiel en Migratie De voorzitter geeft aan dat er over de Resolutie “Rust in de keten ruimte voor uitvoering” Op deze resolutie zijn geen amendementen ontvangen, wel behandelen we hier twee moties: o Stichtse Vecht “Grip op Asielinstroom”, waar het bestuur een afwijzend preadvies op heeft uitgebracht o Zeist e.a. “Stop marktwerking in de publieke gezondheidszorg asielzoekers”, waar het bestuur een positief preadvies heeft uitgebracht Sjors Frohlich. Burgemeester Vijfheerenlanden / Voorzitter commissie Asiel, Migratie & Integratie: Licht de voorgelegde resolutie toe, die tot stand is gekomen na consultatie van ruim 100 gemeentelijke bestuurders. 'De migratieketen functioneert momenteel op vrijwel alle fronten onvoldoende — van de IND en de rechtspraak tot de uitstroom van statushouders naar huisvesting. Gemeenten willen verantwoordelijkheid nemen, maar eisen dat het Rijk zorgt voor een goed werkende keten, financiële ondersteuning van kleinschalige opvang en een langetermijnvisie op de gemeentelijke opvang van Oekraïense ontheemden (RTB).

We moeten als gemeenten schouder aan schouder staan en eenheid uitstralen.' Inspreker Frank van Liempdt. wethouder Stichtse Vecht: Licht de motie 'Grip op asielinstroom' toe. 'Het kabinet vraagt van gemeenten dat wij de Spreidingswet uitvoeren. Daar staat tegenover dat het kabinet heeft beloofd de asielinstroom merkbaar te beperken. Tot op heden gebeurt dat niet. Wij willen dat de VNG richting het kabinet eist dat zij woord houdt. Afspraak is afspraak.' Inspreker Angèle Welting. wethouder Zeist: Licht de motie 'Stop marktwerking in de publieke gezondheidszorg asielzoekers' toe. 'Afgelopen zomer heeft het COA de gezondheidszorg voor asielzoekers aanbesteed. Dit leidde tot grote discontinuïteit en risico's voor de zorg aan vluchtelingenkinderen en de publieke gezondheid (zoals inentingen door de GGD). Wij roepen op om definitief te stoppen met marktwerking in de publieke gezondheidszorg voor vluchtelingen.' Inspreker Pim van Strien. wethouder Noordwijk: Vraagt bij de toewijzing van opvangopgaven rekening te houden met de totale maatschappelijke spankracht van een gemeente. 'Noordwijk vangt reeds duizenden arbeidsmigranten, honderden Oekraïners en vele statushouders op. Kijk naar het totaalplaatje van wat een gemeente draagt voordat er nieuwe asielopdrachten worden neergelegd.' Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 7 Sjors Frohlich: Dankt de insprekers.

Ondersteunt de motie van Zeist van harte: marktwerking in de publieke zorg voor asielzoekers is onwenselijk. Ontraadt de motie van Stichtse Vecht omdat gemeenten niet gaan over de internationale instroomcijfers en een meerjarig plafond rechtstatelijk en praktisch onuitvoerbaar is bij acute wereldcrises. De voorzitter wijst een onderhandeling over tekstwijzigingen op het podium af vanwege zorgvuldige bestuursadvisering. Stemming Resolutie “Asiel en migratie: rust in de keten, ruimte voor uitvoering” Deze resolutie wordt aangenomen met een meerderheid van 99,61% van de stemmen. Motie Stichtse Vecht “Grip op Asielinstroom” Deze motie wordt verworpen met een minderheid van 15,95% van de stemmen. Motie Zeist “Stop marktwerking in de publieke gezondheidszorg asielzoekers” Deze motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,81% van de stemmen. 9. Ontwikkelingen sociaal domein De voorzitter geeft aan dat er drie punten zijn bij dit agendapunt. o Houdbaarheid van het jeugdstelsel en het komende eindadvies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd o De excuses voor misstanden in de gesloten jeugdhulp o Integraal Zorgakkoord en Algemeen Zorg en Welzijnsakkoord We behandelen vier moties bij dit agendapunt; o Motie Kaag en Braassem e.a.

“Uitzonderlijk kostbare casuïstiek jeugdzorg” o Motie Harlingen “Betere zorg voor mensen met zware multiproblematiek” o Motie Winterswijk “Kleine scholen vragen om meer dan een liniaal” o Motie Heemstede ”Samen voor een veilig thuis” Allereerst geeft de voorzitter het woord aan Dennis de Vries , nieuwe voorzitter van de commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs voor een toelichting op de ontwikkelingen sociaal domein. Dennis de Vries wethouder Utrecht / Voorzitter commissie Zorg, Jeugd & Onderwijs: Geeft een overzicht van de urgente dossiers in het sociaal domein. Het VNG-bestuur kijkt uit naar het zwaarwegende advies van de deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (onder leiding van Tamara van Ark). Uit recent Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 8 VNG-onderzoek blijkt dat de kostenstijging in de jeugdzorg extreem scheefloopt: in 2022 ging 14% van het jeugdzorgbudget naar de 2% meest complexe casussen; in 2024 is dit opgelopen naar maar liefst 25%. Gemeenten moeten hun kracht inzetten op de lokale sociale basis, terwijl het Rijk de financiële verantwoordelijkheid voor deze hoog specialistische 2%-zorg moet nemen. Ten aanzien van de Wmo verzet de VNG zich krachtig tegen een rücksichtsloze rijksbezuiniging van 1 miljard euro op de huishoudelijke hulp zonder inhoudelijk uitvoerbaar plan.

Inspreker Loes te Dolle, wethouder Winterswijk: Licht de motie 'Kleine scholen vragen om meer dan een liniaal' toe (mede ingediend door Achterhoekse gemeenten). 'Een school is het kloppende hart van een leefbaar dorp of wijk. Het voortbestaan van een kleine school mag niet enkel worden bepaald door een afstandsliniaal van 3 kilometer, maar vereist maatwerk gebaseerd op leefbaarheid en sociale samenhang.' Stemmingen Motie Kaag en Braassem e.a. “Uitzonderlijk kostbare casuïstiek jeugdzorg” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 96,77% van de stemmen. Motie Harlingen “Betere zorg voor mensen met zware multiproblematiek” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,41% van de stemmen. Motie Winterswijk “Kleine scholen vragen om meer dan een liniaal” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,53% van de stemmen. Motie Heemstede ”Samen voor een veilig thuis” De motie wordt aangenomen bij acclamatie. 10. Bestuurlijke afspraken aanvullende vormen huisvesting Bij dit agendapunt zijn actuele ontwikkelingen voor het bestuur aanleiding om het voorstel aan de leden aan te passen. De voorzitter geeft het woord aan de nieuwe voorzitter van de commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit om hierop een toelichting te geven. Daarna geeft ze het woord aan Jaco van Putten, wethouder Nijkerk, die zicht als inspreker heeft gemeld voor dit agendapunt.

Jan Pieter van der Schans, Voorzitter commissie Ruimte, Wonen & Mobiliteit: Licht de stand van zaken toe rondom het akkoord voor flexwonen, transformatie en wonen delen met het Rijk, IPO en Aedes. Het bestuur vraagt de leden om een Mandaat in plaats van definitieve besluitvorming, omdat er in Den Haag ruis is ontstaan over het wettelijk vastleggen van taakstellingen. De VNG accepteert geen verplichte wettelijke doelen. Het mandaat geeft het bestuur de ruimte om door te onderhandelen en alleen te tekenen als het Rijk de juiste randvoorwaarden en financiële steun garandeert. Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 9 Inspreker Jacco van Putten, wethouder Nijkerk: Steunt de richting van het akkoord voor snellere flexhuisvesting, maar geeft vier randvoorwaarden mee: 1) Aandacht voor de extra uitvoeringsdruk vanaf 2027; 2) Aanvullende huisvesting moet echt aanvullend blijven en mag de reguliere woningbouw niet verdringen; 3) Brede betrokkenheid van de ruimtelijke ordening en woningcorporaties; 4) Garanderen van rijksfinanciën en periodieke toetsing van de uitvoerbaarheid. Na een korte verduidelijking uit de zaal over de reikwijdte van het mandaat, bevestigt Jan Pieter van der Schans dat het bestuur geen overeenkomst zal ondertekenen als het Rijk dwangwetgeving of onrealistische taakstellingen insluit.

Stemming Voorstel om bestuur mandaat te verlenen om met het Rijk en de medeoverheden tot afspraken te komen Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 86,4% van de stemmen. 11. Resolutie Maatschappelijke Initiatieven De voorzitter memoreert het bezoek van H.M. Koningin Máxima aan het VNG-congres. De voorgelegde resolutie erkent de onschatbare waarde van maatschappelijke initiatieven en verenigingen. Bij aanname zal op het podium een brede intentieverklaring worden ondertekend met landelijke fondsen en maatschappelijke organisaties. De voorzitter geeft het woord aan David de Vries, wethouder in Arnhem. Inspreker David de Vries, wethouder Arnhem: Deelt zijn ervaringen uit zijn eerste 100 dagen als wethouder: 'Inwoners die zich inzetten voor hun wijk lopen vaak vast doordat het gemeentelijke bureaucratische ritme niet aansluit op het sociale ritme van de samenleving. Deze resolutie helpt om fondsen, gemeenten en initiatiefnemers als gelijkwaardige partners te verbinden en de sociale basis te versterken.' Stemming Voorstel “Resolutie maatschappelijke initiatieven” Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 98,21% van de stemmen.

Ondertekening Intentieverklaring op het Podium Na de stemming wordt op het podium de Intentieverklaring «Samenwerken met Maatschappelijke Initiatieven» feestelijk ondertekend door: • Namens de Coalitie Duurzame Vrijwillige Inzet, Eelke Dekens • Namens Fondsen in Nederland, Ronald van der Giessen • Namens het Oranjefonds, Tamara van Ark • Namens de Participatiecoalitie welzijn, zorg en hulp, Marthijn Laterveer • Namens de We Doen Het Samen-Coalitie, Jitske Tiemersma. • Namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Sharon Dijksma Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 10 12. Collectivisering van digitalisering a. Digitalisering AI, Cloud en Informatieveiligheid b. Common Ground De voorzitter geeft aan dat de toegezonden stukken ter kennisneming voor liggen. Inhoudelijke en financiële besluitvorming vindt plaats in de Najaars ALV van 11 december en in de ALV van juni 2027. We behandelen één motie bij dit agendapunt: o Motie IJsselstein “Van convenant naar commitment” De voorzitter geeft het woord aan Peter Snijders voorzitter van de commissie Informatiesamenleving. Peter Snijders, Commissievoorzitter Informatiesamenleving: Licht de uitwerking toe van de eerdere ALV- resolutie om als 342 gemeenten gezamenlijk op te trekken op het gebied van digitale autonomie, cloudoplossingen, kunstmatige intelligentie (AI) en digitale veiligheid.

In de ALV van december 2026 volgen de financiële en organisatorische besluiten voor Common Ground. Inspreker Ester Weststeijn, Burgemeester IJsselstein: Licht de motie 'Van convenant naar commitment; digitale veiligheid' toe namens 20 cyberburgemeesters. 'Digitale veiligheid is geen IT-feestje, maar een acute bestuurlijke noodzaak. Afgelopen week lag in mijn gemeente de complete Citrix-omgeving plat door een storing. Gemeenten pakken hun rol, maar het kabinet moet nu ook structureel geld en ondersteuning leveren voor de Informatiebeveiligingsdienst (IBD).' Stemming Motie IJsselstein “Van convenant naar commitment” De motie wordt bij acclamatie aangenomen 13. Contractstandaarden hulpmiddelen Wmo 2015 Bij dit agendapunt zijn geen amendementen of moties ingediend. Ook hebben zich geen insprekers aangemeld, de voorzitter stelt voor meteen naar de stemming over te gaan. Stemming Voorstel “Contractstandaarden hulpmiddelen Wmo 2015” Het voorstel wordt aangenomen met een meerderheid van 89,79% van de stemmen. Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 11 14. Nieuwe Moties en verantwoording uitvoering moties De voorzitter gaat over naar de “Verantwoording door het bestuur onder de uitvoering van moties”. Zoals gebruikelijk worden bij dit agendapunt ook nieuwe moties behandeld, die niet bij een eerder agendapunt zijn behandeld.

Ook is er hier ruimte voor insprekers die een onderwerp onder de aandacht willen brengen zonder een motie in te dienen. Eerst de behandeling van nieuwe moties, daarna de inbreng van insprekers die zich gemeld hebben die geen motie indienen en daarna de verantwoording van het bestuur over de uitvoering van eerdere moties. Stemmingen Motie Zwolle e.a. “Landelijke Regie en uniforme ontsluiting van woning- en energiedata voor de energietransitie” De motie wordt aangenomen bij acclamatie. Motie Stichtse Vecht e.a. “Lobby om verbod op bevissen van uitheemse rivierkreeftsoorten te schrappen” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 91,65% van de stemmen. Motie Land van Cuijk e.a. “Wegnemen van belemmeringen en versterken Rijksregie en ondersteuning bij de realisatie van woonwagenstandplaatsen De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,84% van de stemmen. Motie Hengelo e.a. “Ruimtelijk sturen op maatschappelijke opgaven vanuit het energiesysteem; gemeentelijke eisen voor de inzet op wetgevingstraject” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,99% van de stemmen. Leon Vaessen, wethouder Sittard-Geleen geeft een toelichting netcongestie is allang geen technisch probleem meer. Een economisch en maatschappelijke rem. We moeten kijken naar warmtenet, en deze een volwaardige plek in beleid en financiering geven.

Reactie Fleur Gräper-van Koolwijk, voorzitter commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu het bestuur ondersteunt de motie en de integrale benadering die in deze motie wordt voorgesteld onderstreept dit. Motie Sittard-Geleen e.a. “Geef warmtenetten een volwaardige plaats in de aanpak van netcongestie” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 98,48% van de stemmen. Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 12 Leon Vaessen, Wethouder Sittard-Geleen De strategische en economische ontwikkelingen voor Nederland en Europa moeten worden meegenomen bij de verdeling van de netcongestie. Reactie Jan Pieter Schans, voorzitter commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit Ook hierover een positief pre-advies, heel duidelijk onder de voorwaarde dat de prioritering zoals die is overeengekomen het uitgangspunt is, woningbouw, maatschappelijke voorzieningen, veiligheid die staan als eerste in de rij en economische ontwikkelingen zijn ook belangrijk. Motie Sittard-Geleen e.a. “Strategisch-economische belangen beter verankeren in de aanpak netcongestie” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 90,12% van de stemmen. Inspreker Vincent Bosch. wethouder Oudewater: Licht de motie uit over de chaos rondom de aanvragen voor transportcapaciteit bij woningbouw en scholen.

'Zo gaan we in dit land niet met elkaar om! Gemeenten en ontwikkelaars hebben zich het vuur uit de sloffen gelopen door acute eiseisen van netbeheerders. Dit proces verdient een harde evaluatie.' Reactie Jan Pieter van der Schans, voorzitter commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit ondersteunt de kritiek op de brief van de staatssecretaris volledig. Motie Oudewater e.a. “Evaluatie en verbetering proces ‘eerder aanvragen’ transportcapaciteit woningbouw en scholen” De motie wordt, met luid applaus, aangenomen bij acclamatie. Inspreker Mirjam Wijnja, wethouder Groningen, (namens Manouska Molema, wethouder Tilburg) : Licht de motie 'Circulair bouwen' toe: roept het Rijk op om landelijke normen (zoals BBL) vast te stellen voor circulair bouwen. Nog niet alle gemeenten hebben circulair bouwen als doelstelling gesteld. Sneller bouwen en woningen bouwen met een lager energiegebruik. Er is een positief pre-advies voor deze motie. Motie Tilburg e.a. “Circulair bouwen” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 95,15% van de stemmen. Motie Zuidplas “Maatschappelijke weerbaarheid begint onderop” De motie wordt aangenomen bij acclamatie.

Motie Winterswijk “Toereikende Rijksfinanciering nieuw streekomroepbestel” De motie wordt aangenomen bij acclamatie Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 13 Inspreker Valentijn Rammeloo, wethouder Terneuzen: Licht de motie 'Naar een uitvoerbare Wet open overheid (Woo)' toe. 'Onze democratie heeft transparantie nodig, maar gemeenten verdrinken in geautomatiseerde, repeterende en chicanerende Woo-verzoeken. De wet moet uitvoerbaar blijven.' Motie Terneuzen “Naar een uitvoerbare Wet open overheid” De motie wordt aangenomen met een meerderheid van 100% van de stemmen. Inspreker Cor Lamers, Waarnemend Burgemeester Nissewaard / mede-indiener Zoetermeer: Licht de motie toe voor volledige en structurele compensatie van de Woo-kosten. De Woo is voor Nederland een verborgen probleem terwijl alle bestuurders in de zaal weten dat het een probleem is. De hoeveelheid en complexiteit van de Woo verzoeken neemt enorm toe. Uit recent onderzoek, waar de VNG bij betrokken is, blijkt dat het een enorme last voor gemeenten is. Deze motie roept op om de evaluatie van het onderzoek te vervroegen om de reikwijdte van de Woo terug te brengen tot normale proporties zodat die hanteerbaar is.

'Onderzoek toont aan dat de werkelijke gemeentelijke kosten van de Woo 3 tot 4 keer hoger liggen dan de oorspronkelijke rijksvergoeding.' Een extra reden om hierover ook in gesprek te gaan met het Rijk. Het pre-advies voor deze motie is positief. Motie Nissewaard “Voor een volledige en structurele compensatie van de Wet open overheid” De motie wordt aangenomen bij acclamatie. Bestuursvoorstel verantwoording uitvoering afdoening moties Het VNG-bestuur stelt voor om de verantwoording over de uitvoering van alle in de Najaars ALV van 2025 ingediende moties en de aangehouden moties. Op verzoek van de gemeente Winterswijk wordt de motie over de 'Spreiding van commissievoorzitterschappen' aangenomen in de Najaars ALV van 2026. In december kunnen de leden zich hierover uitspreken. Oudere moties uit 2022-2024 worden als formeel afgedaan beschouwd omdat de inhoudelijke inzet reeds structureel is geborgd. Bestuursvoorstel verantwoording uitvoering afdoening moties waarbij we de genoemde motie Winterswijk langer aanhouden. Het voorstel is aangenomen met een meerderheid van 99% van de stemmen. 15. Rondvraag, bedankwoord en bekendmaking locatie VNG Congres 2026 Er hebben zich geen insprekers gemeld voor de rondvraag.

Notulen Algemene Ledevergadering VNG 30 september 2026 Pagina 14 De voorzitter bedankt de gastregio Achterhoek, alle gastvrije gemeenten, de honderden vrijwilligers, de VNG-medewerkers en de organisatie van VNG Bureau Connect voor een uitmuntend georganiseerd congres en Bestuurdersdag. Aan de hand van een feestelijke en wervende videopresentatie wordt de gastregio voor het VNG Jaarcongres 2027 bekendgemaakt: Het VNG Jaarcongres 2027 zal plaatsvinden in NOORDWEST-FRYSLÂN (gastgemeenten Harlingen, Waadhoeke, Leeuwarden, Harlingen Port en kenniscentrum Wetsus) onder de leus «Het giet oan!». In de video tonen regionale pioniers de kracht van de Fryske taal, duurzame visserij, pootaardappelteelt en de wereldfaam van de Leeuwarder watertechnologie. De voorzitter sluit de Algemene Ledenvergadering formeel af, wenst alle bestuurders en raadsleden een veilige thuisreis en nodigt iedereen uit voor de afsluitende netwerkborrel. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/1 Voorstel aan de Najaars ALV Datum ALV : 11 december 2026 Agendapunt : 5b. Resolutie ‘Toekomstbestendig jeugdstelsel’ Kenmerk : Onderwerp Resolutie ‘Toekomstbestendig jeugdstelsel’ De algemene ledenvergadering stelt de resolutie vast.

Aanleiding Het jeugddossier legt al jaren een grote bestuurlijke en financiële druk op gemeenten. Hoewel de groei van het aantal jeugdigen met jeugdzorg recentelijk lijkt af te vlakken, blijven de totale kosten stijgen. Zowel de beschikbare middelen als het instrumentarium om op het jeugdhulpgebruik te sturen, zijn ontoereikend. Toelichting Gemeenten hebben op belangrijke onderdelen van het jeugddomein – zoals de sociale basis en lokale teams – stappen vooruitgezet en tonen grote bereidheid om zich hiervoor te blijven inspannen. Ze lopen echter aan tegen de grenzen van wat binnen de huidige wettelijke kaders en financiële mogelijkheden haalbaar is. Met deze resolutie streven wij drie doelen na: 1. Vaststellen dat het op orde brengen van de financiering voor het jeugddomein cruciaal is en dat we bereid zijn hier consequenties aan te verbinden; 2. Bereidheid uitspreken om indien nodig juridische stappen te zetten om een toereikend budget voor de uitvoering van deze medebewindstaak af te dwingen; 3. Kernelementen bepalen die nodig zijn om het jeugdstelsel duurzaam kwalitatief beter én beheersbaar te maken. Proces De bijgaande resolutie met de uitspraak van de leden wordt amendeerbaar voorgelegd. De toelichting op de resolutie is niet amendeerbaar. Bijlage(n) 1. Resolutie ‘Toekomstbestendig jeugdstelsel’ 2. Toelichting op resolutie.

Gevraagd besluit Toelichting op hoofdlijnen Agendapunt 5b. Resolutie ‘Toekomstbestendig jeugdstelsel’ Bijlage bij ledenbrief ‘Uitnodiging Najaars ALV 11 december 2026’ van 13 november 2026 Resolutie ‘Toekomstbestendig jeugdstelsel’ (amendeerbaar) De Algemene Ledenvergadering van de VNG, bijeen te Utrecht op 11 december 2026, Constaterende dat: • Gemeenten in het jeugddossier al jarenlang geconfronteerd worden met een groot beroep op jeugdhulp, stijgende kosten en een ontoereikend macrobudget; • De Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd in januari 2027 een zwaarwegend maatgevend advies uitbrengt over de uitvoering van de maatregelen uit de Hervormingsagenda, mede in relatie tot de uitgavenontwikkeling en de houdbaarheid van het stelsel; • Gemeenten voortvarend aan de slag zijn gegaan met de aanbevelingen uit het eerdere advies Groeipijn, waaronder het versterken van de sociale en pedagogische basis en stevige lokale teams; • De VNG, het rijk, de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd (BGZJ), Associatie Wijkteams en Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd (SBJ) geconcludeerd hebben dat het stelsel – ondanks de maatregelen uit de Hervormingsagenda – structurele beperkingen kent, en dat aanvullende ingrepen nodig zijn om kwaliteit en beheersbaarheid te verbeteren; Overwegende dat: • In de rijksbegroting voor 2028 en verder substantiële besparingen op de jeugdzorg zijn

opgenomen, terwijl de onderbouwing daarvan onvoldoende inzichtelijk is gemaakt en gemeenten deze onrealistisch achten; • Gemeenten door deze handelswijze van het kabinet voor grote problemen worden geplaatst bij het opstellen van hun (meerjaren)begroting; • De aanhoudende tekorten op de jeugdzorg ervoor (kunnen) zorgen dat gemeenten moeten bezuinigen op andere belangrijke taken en investeringen, ook in andere domeinen; • Gemeenten voldoende beleidsruimte, uitvoeringskracht en financiering nodig hebben om hun wettelijke taken uit te voeren; Spreekt uit dat: • Gemeenten zich binnen hun invloedsfeer maximaal in willen blijven zetten voor de transformatie, gezinsgericht en domeinoverstijgend werken, om zo bij te dragen aan een kwalitatief beter en financieel beheersbaar jeugdstelsel; • Gemeenten hiervoor passende randvoorwaarden nodig hebben van het rijk, waaronder in ieder geval een toereikend macrobudget en duidelijke kaders en instrumenten om de capaciteit binnen de jeugdhulp rechtvaardig te verdelen; • Het wetsvoorstel reikwijdte onvoldoende voorziet in het benodigde instrumentarium om het stelsel bestuurbaar te maken; • Het in ultimo noodzakelijk kan zijn alsnog juridische stappen te zetten – waaronder het aanhangig maken van een juridisch geschil over bekostiging van medebewindstaken op grond van artikel 108, derde lid, van de Gemeentewet – indien structurele tekortkomingen

in financiering en randvoorwaarden niet worden opgelost. Verzoekt het VNG-bestuur: • Zich onverminderd hard te maken voor volledige en structurele financiële compensatie van de jeugdzorgkosten, inclusief een vangnetregeling voor dure casuïstiek, en indien nodig juridische stappen te zetten; • Bij het kabinet te benadrukken dat de bredere samenwerkingsafspraken tussen gemeenten en rijk alleen doorgang kunnen vinden als het eindadvies van de Deskundigencommissie wordt opgevolgd; • Zich daarnaast te blijven inspannen voor de juiste wettelijke en bestuurlijke randvoorwaarden ten behoeve van een toekomstbestendig, beheersbaar en rechtvaardig jeugdstelsel, waaronder: o Aanpassing van de Jeugdwet: heldere afbakening van de jeugdhulpplicht en juridische mogelijkheden om schaarste mee te wegen bij het verdelen van de capaciteit; o Meer grip op verwijzingen naar aanvullende jeugdhulp, omdat gemeenten niet verantwoordelijk gehouden kunnen worden voor kosten waar zij geen invloed op kunnen uitoefenen; o Concrete en uitvoerbare afspraken met andere domeinen (zoals het onderwijs, de volwassenen ggz, de veiligheidsketen en woningcorporaties), zodat het daadwerkelijk mogelijk wordt om hulpvragen te adresseren in het domein waar ze hun oorsprong vinden; o Besparingen pas in te boeken als redelijkerwijs aannemelijk is dat de voorstellen daadwerkelijk financieel effect sorteren; • Met het rijk

afspraken te maken over het valideren van deze voornemens in de praktijk, om zo werkende wettelijke en bestuurlijke kaders te ontwikkelen ten behoeve van een toekomstbestendig, beheersbaar en rechtvaardig jeugdstelsel; • De versterking van de sociale basis en lokale teams als strategische prioriteit te blijven agenderen in de gesprekken met het kabinet en andere partners. Toelichting (niet amendeerbaar) Aanleiding Het jeugddossier legt al jaren een grote bestuurlijke en financiële druk op gemeenten. Hoewel de groei van het aantal jeugdigen met jeugdzorg recentelijk lijkt af te vlakken, blijven de totale kosten stijgen. Zowel de beschikbare middelen als het instrumentarium om op het jeugdhulpgebruik te sturen, zijn ontoereikend. Gemeenten hebben op belangrijke onderdelen van het jeugddomein – zoals de sociale basis en lokale teams – stappen vooruitgezet en tonen grote bereidheid om zich hiervoor te blijven inspannen. Ze lopen echter aan tegen de grenzen van wat binnen de huidige wettelijke kaders en financiële mogelijkheden haalbaar is. Met deze resolutie streven wij drie doelen na: 1. Vaststellen dat het op orde brengen van de financiering voor het jeugddomein cruciaal is en dat we bereid zijn hier consequenties aan te verbinden; 2.

Bereidheid uitspreken om indien nodig juridische stappen te zetten om een toereikend budget voor de uitvoering van deze medebewindstaak af te dwingen; 3. Kernelementen bepalen die nodig zijn om het jeugdstelsel duurzaam kwalitatief beter én beheersbaar te maken. Ad 1: toereikende en structurele financiering Recent onderzoek van AEF (dat naar verwachting eind november naar de Tweede Kamer wordt gestuurd) laat zien dat de historische uitgavengroei in de jeugdzorg vooralsnog doorzet. Ondertussen zijn in de rijksbegroting van 2028 en verder substantiële besparingen ingeboekt. Het verschil tussen de verwachte uitgaven en het beschikbare budget dreigt daardoor vanaf 2028 op te lopen tot circa € 4 miljard per jaar. Wij achten de voorgenomen besparingen onvoldoende onderbouwd en onhaalbaar. Het is onacceptabel dat gemeenten het volledige financiële risico dragen voor de druk op de jeugdzorg, terwijl zij niet de mogelijkheden hebben om dit wezenlijk te beïnvloeden.

De komende tijd wil het VNG-bestuur zich daarom inzetten voor: - Volledige compensatie van reeds ontstane tekorten, waarbij financiële compensatie voor eerdere jaren niet als dekking kan worden gezien voor later ontstane tekorten; - Structureel toereikende financiering van toekomstige jeugdzorgkosten, waarbij buiten kijf staat dat toekomstige besparingen pas in de rijksbegroting kunnen worden opgenomen als vaststaat dat het beoogde (financiële) effect optreedt; - Een vangnetregeling voor dure casuïstiek, in lijn met de motie Kaag en Braassem1. De VNG blijft zich bovendien op het punt stellen dat het zwaarwegende, maatgevende eindadvies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd volledig moet worden overgenomen. Als het rijk dit niet doet, kan het VNG-bestuur niet instemmen met de samenwerkingsagenda tussen rijk en gemeenten. Het bestuur zal de ALV dan adviseren niet in te stemmen of de afspraken op te zeggen. Ad 2: juridische stappen Op grond van artikel 108, derde lid van de Gemeentewet dienen gemeenten voldoende te worden gecompenseerd voor taken die zij in medebewind uitvoeren. Onze primaire inzet blijft erop gericht om met het rijk tot goede, structurele afspraken te komen. Indien dit niet lukt, rest ons niets anders dan juridische stappen te zetten. Dit ligt in lijn met de resolutie jeugd2 en de motie-Groningen3 uit juni 2025.

Wij zien een rechtsgang als een verstrekkende stap. Daarom vragen wij u met deze resolutie om hernieuwd mandaat, zodat de VNG hiervoor indien nodig voorbereidingen kan treffen. Ad 3: kwalitatief beter en structureel beheersbaar stelsel De huidige Jeugdwet is dermate onbegrensd en onbeheersbaar dat de discussie over de balans tussen taken en middelen zal blijven voortduren als we niet óók kritisch kijken naar het jeugdstelsel zelf. Recent onderzoek4 laat zien dat gemeenten weliswaar mogelijkheden hebben om te sturen op onderdelen, maar dat dit niet leidt tot voldoende sturing op de totale kosten. We zijn stellig van mening dat ook het wetsvoorstel reikwijdte niet de benodigde oplossingen biedt, omdat het de jeugdhulpplicht niet afbakent en huidige knelpunten in het stelsel niet aanpakt.5 Het is bovenal noodzakelijk dat we explicieter gaan vastleggen hoe we de beperkte capaciteit verdelen. Bij de ALV van 30 september jl. informeerden wij u al over een traject dat de VNG samen met het rijk, de Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd (BGZJ), de Associatie Wijkteams en (sinds kort) de Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd doorloopt.6 Hoewel de urgentie om te komen tot een beter én beheersbaar stelsel door alle betrokken partijen gevoeld wordt, heeft dit tot op heden nog onvoldoende geleid tot concrete, juridisch houdbare en uitvoerbare voorstellen.

De komende maanden spant de VNG zich vol in om deze concretisering te bewerkstellingen. Met deze resolutie vragen wij u om zich uit te spreken voor enkele kernelementen om te komen tot een beheersbaar stelsel, te weten: a. Aanpassing van de Jeugdwet: de open formulering van de huidige jeugdhulpplicht maakt het voor gemeenten uiterst moeilijk om te sturen op het gebruik van individuele jeugdhulp. We bepleiten een veel strakkere afbakening van de jeugdhulpplicht, zodat er slechts voor een zeer beperkte groep een directe aanspraak op individuele jeugdhulp is (bijvoorbeeld in crisissituaties). Voor de overige situaties zou moeten gelden dat het juridisch mogelijk wordt om de beschikbare capaciteit mee te wegen bij de inzet van hulp. Dit vraagt aanpassing van de Jeugdwet, waarbij verschillende niveaus elk hun eigen rol in het verdelen van schaarste hebben: 1) landelijk normerende kaders over afbakening en schaarsteverdeling, in combinatie met een daarvoor toereikend en landelijk genormeerd macrobudget; 2) op lokaal en regionaal niveau vormgeven van een passend zorglandschap met bijbehorende capaciteit; 3) voldoende ruimte voor professionals om – 1 Motie ‘Uitzonderlijk kostbare casuïstiek jeugdzorg’ (30 september 2026). 2 Resolutie jeugd (18 juni 2025). 3 Motie ‘Ook na 2028 verdient onze jeugd passende zorg en ondersteuning’ (18 juni 2025).

4 Significant, oktober 2026, wordt op korte termijn naar de Tweede Kamer verzonden. 5 Zie voor een uitgebreide reflectie op het wetsvoorstel onze consultatiereactie (juni 2026). 6 Ontwikkelingen sociaal domein (30 september 2026). binnen de kaders die landelijk en regionaal zijn uitgezet – afwegingen op casusniveau te maken, over zowel het opstarten als afschalen/beëindigen van jeugdhulp. b. Meer grip op verwijzingen: zolang er verschillende verwijsroutes zijn die geen rekening hoeven te houden met schaarste – en dus ook als het door het rijk beschikbaar gestelde budget op is kunnen blijven verwijzen – kunnen gemeenten niet de volledige verantwoordelijkheid dragen voor de kosten. We constateren dat verwijzingen via de Gecertificeerde Instellingen leiden tot relatief kostbare trajecten en dat er ook grote aantallen via de medische verwijsroute lopen. Het is daarom zaak hier meer grip op te organiseren (mede via het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming), of de financiële verantwoordelijkheden anders te beleggen. c. Concrete en uitvoerbare afspraken met andere domeinen: een deel van de hulpvragen waarvoor jeugdhulp wordt ingezet of overwogen, vindt haar oorsprong in problematiek in andere leefdomeinen.

Het is niet voldoende om te constateren dat andere organisaties of domeinen (zoals onderwijs/kinderopvang, de volwassenen ggz of de woningbouw) een rol zouden moeten pakken; we gaan stevig aansturen op afspraken over verantwoordelijkheden en inzet van de benodigde middelen. Ondertussen is het van belang dat de kwaliteitsverbetering wordt doorgezet vanuit de jeugdzorgsector zelf, zoals afgesproken in de Hervormingsagenda, als randvoorwaarde voor een goed werkend stelsel. Ook de manier waarop we het toezicht vormgeven is een belangrijk punt van aandacht. Als we langs de hierboven beschreven lijnen op een andere manier op het stelsel willen sturen, vraagt dit om andere werkwijzen dan nu het geval is. Om te bepalen óf en hóe dit in de praktijk werkt, stellen wij voor om de afspraken die we maken t.a.v. een nieuw stelsel te valideren in de praktijk. Omdat er al veel kennis beschikbaar is, gaat het uitdrukkelijk om gerichte toetsing van nieuwe kaders op uitvoerbaarheid en effect. Eventuele besparingen kunnen pas ingeboekt worden na het op deze manier valideren van het beoogde effect en realistische en bewezen besparing. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/1 Voorstel aan de Algemene ledenvergadering Datum ALV : 11 december 2026 Agendapunt : 06.

Bestuursagenda 2027 - 2028 Kenmerk : Onderwerp Bestuursagenda 2027–2028 De algemene ledenvergadering neemt kennis van de Bestuursagenda 2027-2028 Door het bestuur is de wens uitgesproken om te werken met een Bestuursagenda. In vorige periodes is door he bestuur niet gewerkt met een Bestuursagenda. Deze Bestuursagenda is een werkagenda van het bestuur en hierin zijn op hoofdlijnen de prioriteiten van het bestuur opgenomen. Het bestuur vindt het belangrijk om met een Bestuursagenda te werken, omdat veel opgaves de commissies overstijgen of aan elkaar raken. Daarnaast maakt de Bestuursagenda helder richting de leden waar de accenten van het bestuur in de Verenigingsstrategie de komende periode liggen. De Bestuursagenda wordt halverwege de bestuursperiode geactualiseerd via een tussentijdse evaluatie. Daarom is de looptijd tot en met 2028. Bijlage(n) Bestuursagenda 2027-2028 Gevraagd besluit Toelichting op hoofdlijnen Bestuursagenda 2027 - 2028 Documenttitel Thema of datum Vereniging van Nederlandse Gemeenten 1/12 Inhoud Inleiding Bestuursagenda 2027 - 2028.............................................................................................. 2 1. Agenderend op de opgaven voor gemeenten: ........................................................................

3 De grote verbouwing van Nederland ...................................................................................... 3 Asiel en migratie ...................................................................................................................... 4 De grote vereenvoudiging ....................................................................................................... 5 Weerbaarheid .......................................................................................................................... 5 Jeugd ....................................................................................................................................... 6 Regionalisering........................................................................................................................ 7 2. Ondersteuning van de uitvoering en de voordelen van het collectief ..................................... 8 3. Versterking van de lokale democratie ................................................................................... 10 Voorwaarden voor een goede samenwerking en de stap naar voren ............................................ 11 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/12 Inleiding Bestuursagenda 2027 - 2028 In deze Bestuursagenda zijn op hoofdlijnen de accenten opgenomen van het bestuur voor de komende periode.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zoetermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f33b70f7-81be-4139-9b8a-f57cc88e9a68?agendaItemId=d6c7f27e-092b-447a-906d-8d1ecf781a94