Bijlage - Voortgangsrapportage programma's en projecten 2023-2
Tekst van het document
l l l l l l l l l l
Uitvoeringsfase
26
Fase 7.3.1 7.3.2 7.3.3
7.4.1 7.4.2
8.1.1 8.1.2 8.1.3 8.1.4 8.1.5
8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4
7.3 Gebied: Meerzicht
Oostergo Westergo Zalkerbos 1
7.4 Gebied: Dutch Innovation Park
Bleiswijkseweg Herinrichting Bleizo Vervoersknoop station Lansingerland-Zoetermeer
8.1 Gebied: Buytenwegh – de Leyens
Broekwegschouw 209, randvoorwaarden woningbouwontwikkeling de Sniep WC de Leyens Sartrezijde herinrichting parkeerterrein Snowworld Hoekerkade e.o. reconstuctie Zwaardslootseweg Transformatorstation STEDIN
8.2 Gebied: Dorp
Eerste Stationsstraat - Vernèdepark Molenstraat-Jan Hoornstraat-Cornelis van Eerdenstraat 5 mei straat-John Mc Cormickstraat-Van Brakelstraat Rokkeveenseweg Nutrihage Gebiedsvisie Vernèdepark en omgeving Paltelaan
Vorige Periode Verkeerslicht l
HB HB UV
HB UV
HB UW HB
HB UW UV HB
Haalbaarheidsfase
l l l l
l l l l
l
l
l
l
l l l
l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l l l
l l l
l l l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l
l
HB HB UV
HB UV
HB UW HB UW HB
l l
HB UW
l l
UV UW
l l l
Huidige Periode verkeerslicht l
l l l
l l l
Fase
Uitwerkingsfase
l l l l
l l l l
l l l
l
l
l
l
l
l
l l
l l
l l
l
l
l
l
l
l
l l l l l
l l l l l
l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l l l
l l l
l l l
Uitvoeringsfase
27
Fase 8.3.1
8.4.1 8.4.2 8.4.3 8.4.4 8.4.5
8.5.1
8.6.1 8.6.2 8.6.3 8.6.4 8.6.5 8.6.6 8.6.7 8.6.8
8.3 Gebied: Driemanspolder
Bijdorplaan/ Van Leeuwenhoeklaan
8.4 Gebied: Kwadrant
Edisonstraat transformatorstation Stedin Kwadrant B&F / Edisonpark Van Tuyllpark, Zwembad Van Tuyllpark, visie Wiltonstraat transformatorstation Stedin
8.5 Gebied: Noordhove
Ruimtebaan, Flexwonen
8.6 Gebied: Oosterheem
Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) Dwarstocht Martin Luther Kinglaan Olof Palmelaan Moskee Oosterhage / Businesspark Oosterheem incl 2 kavels Willem Dreeslaan Hofwegenstraat Vrije Kavels Sara Lydia Hoeve Willem Dreeslaan/Stephensonstraat Oosterheem
Vorige Periode Verkeerslicht l
UW
HB UW UV UW HB
UW
UV UV UV UV UV UW UW UV
Haalbaarheidsfase
l l
l l
l
l
l
l
l l l l l l
l l l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
Huidige Periode verkeerslicht l
l
l l l l l l
Fase UW
UW UW UV UW UW
UW
UV UV UV UV UV UW UW UV
Uitwerkingsfase
l l
l l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l
l l l l l
l l l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
Uitvoeringsfase
28
8.7.1 8.7.2 8.7.3 8.7.4 8.7.5 8.7.6 8.7.7 8.7.8
8.8.1 8.8.2 8.8.3
8.9.1
8.10.1 8.10.2 8.10.3
8.7 Gebied: Palenstein
Croesinckplein, Vlek D Diederik van Teilingenlaan, Vlek G Dirc vd Doortogelaan/Goeswijn vd Poellaan, Vlek C Van Aalstlaan 24 Van Aalstlaan 42-370 (Du Meeflat) en Van Aalstpark Du Meelaan 578-582 Van Doornenplantsoen, nieuwbouw MOTION beweeg college Van Doornenplantsoen, realisatie sporthal
8.8 Gebied: Rokkeveen
Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk
8.9 Gebied: Seghwaert
Roggeakker
8.10 Gebied: Overige gebieden
Ons Blauwe Goud Burgerberaad (Inwonersberaad) Stadhuis-Forum Zoetermeer verbeterpunten
Vorige Periode Verkeerslicht Fase
Huidige Periode verkeerslicht Fase
l
l
UV UV UV UW HB UV UW UW
UW UW UW
HB
UV
Haalbaarheidsfase
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
UV UV UV UW HB UV UW UW
UW UW UW
HB
UV UV HB
Uitwerkingsfase
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l
l
l
l
l
l
l
l l l
l l l
l l l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
l l l l l l l l l
Uitvoeringsfase
29
5.6
Soorten projecten
Zoals gezegd geeft deze rapportage een overzicht van de stand van zaken van de ruimtelijke fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. Voor het verwezenlijken van haar ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen maakt de gemeente gebruik van het middel ‘grondbeleid’. Grondbeleid, en ook de projecten die in dit kader worden gestart, zijn dus geen doel op zich, maar een middel, volgend op deze ruimtelijke doelstellingen. In structuurvisies, beleidsnota’s, en bestemmingsplannen legt de gemeente haar ruimtelijk beleid vast, met vragen als: “Welke verdere verstedelijking staat de gemeente in de komende jaren voor? Welke voorzieningen moeten daartoe worden aangelegd? Welke ruimte krijgt de natuur in de gemeente?” Zie ook de herziene ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden’. Via projecten wordt uitvoering gegeven aan het beleid. De gemeente Zoetermeer kent de volgende soorten projecten. In elke rapportage over projecten staat aangegeven wat voor soort project het is. 1. Project Faciliterend grondbeleid Bij faciliterende projecten is de bouwkavel in het bezit van een private partij (ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt deze door die partij ontwikkeld.
De gemeente treedt enkel (vooral) op als overheid die de plannen van private partijen faciliteert als daarvoor een bestemmingswijziging noodzakelijk is. In het kader van zo’n bestemmingswijziging moet de gemeente vaak allerlei kosten maken, zoals onderzoek, de aanleg van voorzieningen en dergelijke. Deze kosten moeten op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluitruimtelijke ordening (Bro) op de derden, die daarvan profijt hebben, worden verhaald. Achtergrond van het verplichte karakter van dit kostenverhaal (de moet bepaling) is de wetgeving rondom Staatssteun.
2. Project Actief grondbeleid Binnen actief grondbeleid vallen de grondexploitaties, waarbij onderscheid wordt gemaakt in de projecten in voorbereiding naar grondexploitatie en projecten met een lopende grondexploitatie. Projecten in voorbereiding naar grondexploitatie bevinden zich in de haalbaarheidsfase en worden mogelijk in de toekomst projecten met een grondexploitatie. Veelal is voor deze projecten (in voorbereiding) door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld. Projecten met een lopende grondexploitatie starten pas na vaststelling van die grondexploitatie door de gemeenteraad (inclusief de scope, uitgangspunten, doorlooptijd en financiële consequentie). De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit (of verwerft deze) en voert de regie over alle fasen van de grondexploitatie. Eventuele winst, maar ook het risico liggen bij een grondexploitatie volledig bij de gemeente. Voor de werkzaamheden binnen de grondexploitatie handelt de gemeente vanuit haar privaatrechtelijke rol en wordt zij fiscaal aangemerkt als onderneming. 3. Investeringsproject Bij de investeringsprojecten is er sprake van investeringen in (her-)ontwikkeling van vastgoed, investeringen in de openbare buitenruimte en/of vervangingsinvesteringen in vastgoed en de openbare ruimte, door de gemeente vanuit haar publieke rol.
30
5.7
Initiatieven
Tijdens de raadsvergadering op 18 december 2023 heeft wethouder Iedema toegezegd de lijst van initiatieven op te nemen in de rapportage programma’s en projecten. Zoals uitgelegd in paragraaf 2.2 (fasering) maken wij een onderscheid tussen initiatieven en projecten. Onderstaande lijst met initiatieven zijn ontstaan uit interne opgaves (bijvoorbeeld huisvesting scholen of eigen grondgebied) en externe opgaves (ontwikkelaar die de gemeente benaderd). Deze initiatieven staan on hold tot ze geprioriteerd worden door het college. Daarna start de initiatieffase die afgesloten wordt met een vastgestelde projectopdracht door het college. Het initiatief is dan officieel een project. Alle projecten vindt u terug in deze rapportage (zie ook hoofdstuk 9 met alle nieuwe projecten die voor het eerst in deze rapportage zijn opgenomen). Naast de lijst met initiatieven die on hold staan, hebben we ook een lijst met initiatieven toegevoegd die in de initiatieffase zitten. Hier wordt hard gewerkt aan een projectopdracht zodat ze de volgende keer hopelijk ook een vastgesteld project zijn.
Lijst met initiatieven die on hold staan Woningbouwinitiatieven • Binnenstad, deelgebied 2, Ondineschouw • Van Aalstlaan • Oostweg 2, Miss Etam locatie • Voorweg Noord • Sumatra • Vierde Stationsstraat 450 • Bijdorplaan • Flexwonen Niet woningbouwinitiatieven • Politie Experience • Wijkverkenning Buytenwegh • So De Keerkring en Sbo De Horizon • IKC het Palet • De Keerkring • Urban Skatepark • Pleysier college • Fietsklim • Schietsportvereniging
Lijst met initiatieven in de initiatieffase • Binnenstad, Deelgebied 1, Denemarkenlaan eo.* • Teldersrode • Videogamemuseum • Hart van Meerzicht • Poppodium Boerderij, nieuwbouw locatie Amerikaweg • Nieuwe Driemanspolder horeca • Ontwikkeling West 8 (Abdissenbos 1 t/m 15) • Nieuwbouw dubbelstroomsschool Seghwaert (voormalig nieuwbouw IKC Velddreef) • Modernisering Brandweerkazerne Brusselstraat • Verduurzaming pand CKC • Verduurzaming pand Argonstraat • Verduurzaming Stadstheater * Projectopdracht is reeds voor de jaarwisseling vastgesteld en wordt volgende rapportage meegenomen.
5.8
Leeswijzer ruimtelijke fysieke projecten
Per gebied wordt de stand van zaken van de projecten, die geografisch binnen dat gebied vallen, weergegeven. Projecten die geografisch vallen in het gebied van een gebiedsontwikkeling/programma zijn opgenomen in hoofdstuk 7 bij dat programma. Dit betekent niet dat alle project onderdeel zijn van het programma maar ze vallen geografisch wel in hetzelfde gebied. Elke rapportage heeft dezelfde opzet: eerst wordt de naam van het project genoemd, in welke projectfase het project zich bevindt en wat voor soort project het is. Vervolgens wordt een korte omschrijving van het project gegeven, gevolgd door de stand van zaken per 31 december 2023 Daarna wordt aangegeven wat we willen bereiken in het komende half jaar. Ten slotte wordt de financiële stand van zaken per 31 december 2023 beschreven en wordt het grootste risico van het project en de daarbij behorende beheersmaatregel benoemd.
31
5.9
Overzichtskaart van de projecten
Haalbaarheidsfase
Uitwerkingsfase
Uitvoeringsfase
32
6. 6.1
Woningbouwmonitor Rapportage voortgang Woningbouwprogramma
Ter rapportage over de voortgang van de woningbouw, treft u hier de halfjaarlijkse analyse aan van de gegevens uit de Woningbouwmonitor. De rapportage is sinds medio 2020 samen met de Schaalsprongrapportage onderdeel van de Voortgangsrapportage. De peildatum van de data in deze update is 16 januari 2024, tenzij anders vermeld.
6.2
Opzet Woningbouwmonitor
De Woningbouwmonitor geeft een doorkijk in de geplande nieuwbouw en onttrekkingen aan de woningvoorraad. Ook laat het zien in welke prijssegmenten de nieuwbouw is gepland, afgezet tegen de doelstellingen uit het Woningbouwprogramma en de Versnellingsagenda. In de monitor worden de geplande type woningen (eengezinswoningen/ appartementen) weergegeven, evenals de verdeling over prijssegmenten en de fasen waarin de woningbouwprojecten zich bevinden. Van de projecten van het projectenbureau is bekend om welke woningtypen en prijssegmenten het gaat en in welke fase van ontwikkeling de projecten zich bevinden. Voor woningbouwontwikkelingen, die niet onder leiding van de gemeente staan, is dat niet altijd het geval. In de vorige monitor was het programma Entree geen onderdeel van de woningbouwmonitor. Nu inmiddels wel, dit kan ervoor zorgen dat er een afwijking ontstaat ten opzichte van de vorige monitoren. Er is een verschil tussen onze cijfers en de cijfers die het CBS heeft gepubliceerd met betrekking tot de opgeleverde woningen. In het verleden werden gereed meldingen van woningen door de gemeente aangeleverd bij het CBS. Na de invoering van de Wet BAG heeft het CBS besloten de gegevens uit de landelijke voorziening BAG van het Kadaster te gebruiken.
Omdat de interne processen binnen de afdelingen hier nog niet op zijn aangepast, ontstaat een afwijking met de cijfers die door externe bronnen worden gepubliceerd. Op termijn worden de verschillen kleiner. Het volledig aansluiten van deze cijfers is waarschijnlijk niet mogelijk. Dit heeft te maken met de peildatum van 31 december en de verwerkingstermijn van de gereed meldingen in het Kadaster.
De Woningbouwmonitor geeft een doorkijk in de geplande nieuwbouw en onttrekkingen aan de woningvoorraad. Ook laat het zien in welke prijssegmenten de nieuwbouw is gepland, afgezet tegen de doelstellingen uit het Woningbouwprogramma en de Versnellingsagenda. In de monitor worden de geplande type woningen (eengezinswoningen/ appartementen) weergegeven, evenals de verdeling over prijssegmenten en de fasen waarin de woningbouwprojecten zich bevinden. Van de projecten van het projectenbureau is bekend om welke woningtypen en prijssegmenten het gaat en in welke fase van ontwikkeling de projecten zich bevinden. Voor woningbouwontwikkelingen, die niet onder leiding van de gemeente staan, is dat niet altijd het geval. In de vorige monitor was het programma Entree geen onderdeel van de woningbouwmonitor. Nu inmiddels wel, dit kan ervoor zorgen dat er een afwijking ontstaat ten opzichte van de vorige monitoren. Er is een verschil tussen onze cijfers en de cijfers die het CBS heeft gepubliceerd met betrekking tot de opgeleverde woningen. In het verleden werden gereed meldingen van woningen door de gemeente aangeleverd bij het CBS. Na de invoering van de Wet BAG heeft het CBS besloten de gegevens uit de landelijke voorziening BAG van het Kadaster te gebruiken.
Omdat de interne processen binnen de afdelingen hier nog niet op zijn aangepast, ontstaat een afwijking met de cijfers die door externe bronnen worden gepubliceerd. Op termijn worden de verschillen kleiner. Het volledig aansluiten van deze cijfers is waarschijnlijk niet mogelijk. Dit heeft te maken met de peildatum van 31 december en de verwerkingstermijn van de gereed meldingen in het Kadaster.
33
6.3
Doorkijk naar geplande nieuwbouw
6.3.1
Geplande woningbouw in de woningbouwmonitor
In het Woningbouwprogramma is de doelstelling geformuleerd om jaarlijks 700 nieuwe woningen te bouwen. Hieronder wordt weergegeven wat momenteel in de planning staat voor de komende jaren vanuit de woningbouwmonitor. De woningbouwmonitor laat de woningbouwplannen zien, waarvoor projectopdrachten zijn vastgesteld en die onder projectleiding staan van de gemeente. Deze aantallen staan in afbeelding 1. In totaal staan 6.191* te bouwen woningen op de planning onder leiding van het projectenbureau voor de jaren 2024-2031. Jaar Aantal
2024 465
2025 539
2026 1513
2027 623
2028 852
2029 969
2030 500
2031 730
Dit is terug te zien in deze monitor. Er zijn een aantal projecten naar achter verschoven. Bijvoorbeeld de oplevering van de woningen in de projecten Engelandlaan 140 en Luxemburglaan 2-10 zijn van 2024 naar 2025 opgeschoven. Ook projecten zoals Eleanor Rooseveltlaan hebben vertraging opgelopen in de voorbereiding waardoor de oplevering van 2025 naar 2026 gaat.
6.3.2
Geplande woningbouw 2032 tot en met 2035
Voor de periode 2032 tot en met 2035 staan er 754 woningen gepland, wat neer komt op een totale plancapaciteit van 6945. De aantallen van deze periode wordt voor de rest niet meegenomen in deze monitor, omdat deze aantallen ´boter´ zacht zijn.
Jaar Aantal
Totaal 6191
2024-2031 6191
2032 220
2033 234
2034 0
2035 300
Totaal 6945
Binnen deze aantallen vallen de deelgebieden uit Entree
800 681
681
600 513
Gepland
400
0
365
329 240
200
6.4
Realisatie projecten 2e half jaar 2023
6.5
Prijssegmenten en woningtypen
In 2023 zijn er 681 woningen opgeleverd bij verschillende projecten. Het gaat om de projecten: Noordrand, Dwarstocht, Diederik v. Teilingenlaan, Katwijkerlaan, Kleurlaan, Martin Luther Kinglaan, Willem Dreeslaan en Du Meelaan.
1000
306
Opgeleverd
347
212
157
2019
2020
2021
2022
In de Versnellingsagenda is besloten om voor de nieuwbouw de volgende doelstellingen te hanteren: • 27% sociale huur (corporatiehuur) + goedkope huur (huurwoningen onder de liberalisatiegrens van particuliere verhuurders); • 25% middenhuurwoningen (in het prijssegment van liberalisatiegrens tot €1150); • 48% koopwoningen + dure huurwoningen (boven €1150). In 2019, 2020, 2021, 2022 en 2023 zijn samen 2221 woningen opgeleverd. Van de 2221 gebouwde woningen is een inschatting gemaakt van de prijsklassen. Daarbij worden de prijsklassen uit de woonvisie gehanteerd.
2023
Afbeelding 1. Opgeleverde versus geplande woningen (per jaar).
Het woningbouwprogramma is niet statisch, maar dynamisch. De monitor geeft een resultaat op basis van cijfers. Met het meerjarig woningbouwprogramma en de monitor kunnen we meten, monitoren en waar nodig bijsturen. Het woningbouwprogramma brengt het bouwen van nieuwe woningen in kaart. Aan de hand hiervan kunnen we meten of de nieuwbouwprojecten voldoen aan onze woonvisie. Het woningbouwprogramma is een monitor, waarbij de geplande cijfers van de definitieve opleveringen van de woningen kunnen verschillen en de geplande projecten kunnen verschuiven of komen te vervallen. Oorzaken kunnen zijn (wettelijke) procedures, regelgeving, participatietrajecten en mogelijke andere knelpunten.
Goedkope en sociale huur Midddenhuur Koop + dure huur Prijsklasse onbekend
34
Uit de berekening komt het volgende beeld naar voren: 25% van deze 2221 woningen bestond uit sociale en goedkope huurwoningen, 17% uit middenhuurwoningen en 56% uit koop- en dure huurwoningen. In de realisatie van 2019-2023 valt het aandeel goedkope, sociale en middenhuurwoningen dus lager uit dan de doelstelling uit het woonbeleid. Het aandeel koop en dure huurwoningen is hoger dan de doelstelling.
6.6
Projectfasen
In afbeelding 5 is te zien in welke fasen de bouwprojecten zich bevinden, uitgedrukt in aantallen woningen en verdeeld over de jaren. De fasen lopen van initiatief via haalbaarheid en uitwerking naar uitvoering. Hoe verder een project in de fasering zit, hoe zekerder het is dat de woningen worden gerealiseerd. 1600
In afbeelding 3 is te zien hoe het woningbouwprogramma de komende jaren cijfermatig over de verschillende prijssegmenten is verdeeld. 2024 147 23 295 0 465
2025 207 123 207 2 539
2026 551 493 469 0 1513
2027 170 110 343 0 623
2028 86 190 356 220 852
2029 79 73 140 677 969
2030 103 93 196 108 500
2031 96 105 244 285 730
Totaal aantal woningen
Goedkope en sociale huur Midddenhuur Koop + dure huur Prijsklasse onbekend Totaal
1400
Totaal 1439 1210 2250 1292 6191
Afbeelding 3. Categorie woning: gepland (per jaar in cijfers).
Van de nieuwbouw over 2019-2031 uit de woningbouwmonitor bestaat 84% uit meergezinswoningen (appartementen) en 16% uit eengezinswoningen. In afbeelding 4 is deze verdeling naar woningtypen weergegeven in een taartdiagram. Ten opzichte van de peiling voor de vorige rapportage wijkt de nieuwe verdeling iets af.
1200 1000 Uitvoering
800
Uitwerking
600
Haalbaarheid
400
Initiatief
200 0
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
Jaar Afbeelding 5. Fasering Projecten (per jaar).
16%
6.7
Eengezinswoningen Meergezinswoningen
Conclusie
In de afgelopen 5 jaar zijn in Zoetermeer 2221 woningen opgeleverd. Momenteel staan in de woningbouwmonitor ruim 6191 woningen gepland voor de periode tot en met 2031, wat neer komt op een gemiddelde van 770 woningen per jaar. Voor het middensegment huurwoningen hebben we de gestelde ambities nog niet gehaald, als we kijken naar de geplande woningen dan sluit het percentage aan op het woonbeleid. Voor de periode van 2032 tot en met 2035 staan er 754 woningen gepland.1
84%
Afbeelding 4. Onderverdeling alle opgeleverde en geplande woningen naar type (eengezins/meergezins)
35
7.
Programma's
36
7.1
Entree
Ambitie en doelstelling
Het doel van de gebiedsontwikkeling Entree is het realiseren van een levendige, duurzame en gezonde stadswijk die kwaliteit en aantrekkelijkheid toevoegt aan Zoetermeer. Entree wordt gerealiseerd met een gevarieerd programma van wonen, voorzieningen en kleinschalige bedrijvigheid. Een goede aansluiting op de OV-knoop rond de A12 en het centrum en goede mobiliteit- en parkeeroplossingen zijn daarbij belangrijke voorwaarden, evenals een kwalitatief goede buitenruimte die gezond leven bevordert. De ontwikkeling van het Entreegebied met ten minste 4.500 woningen moet een belangrijke bijdrage leveren aan de gemeentelijke woningbouwambitie.
Programma Entree
De gebiedsontwikkeling van Entree is vormgegeven als programma en wordt uitgevoerd door een gebiedsteam. Het gebiedsteam wordt aangestuurd door een gebiedsmanager, die ook de rol van gedelegeerd ambtelijk opdrachtgever invult. Het programma bestaat uit een aantal werkpakketten, waarin de verschillende werkzaamheden op gebiedsniveau zijn ondergebracht en uit meerdere projecten die gericht zijn op de uiteindelijke realisatie van nieuwe woningen en voorzieningen in de verschillende deelgebieden en de aanleg en vernieuwing van de infrastructuur en openbare ruimte. De stand van zaken van deze projecten wordt in afzonderlijke voortgangsrapportages, per project, toegelicht.
Belangrijkste ontwikkelingen in 2e helft 2023 en vooruitblik 1e helft 2024
De belangrijkste ontwikkelingen in de 2e helft van 2023 en een vooruitblik naar het eerste half jaar van 2024 zijn per werkpakket hieronder weergegeven. Bestemmingsplan & MER (en vanaf 1-1-2024 Omgevingsprogramma & MER) Aan het einde van het tweede kwartaal van 2023 is geconstateerd dat het ontwerpbestemmingsplan voor Entree Midden, mede gelet op de ingediende zienswijzen en het wegvallen van de marktbehoefte onder een groot gedeelte van het kantorenprogramma, op een aantal wezenlijke onderdelen gewijzigd en aangevuld diende te worden. Ook heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage (MER) in haar voorlopig advies een groot aantal aanbevelingen gedaan en gaf zij aan dat belangrijke informatie nog ontbrak en bepaalde maatregelen ten aanzien van de planvorming te globaal zijn uitgewerkt. De noodzakelijke wijzigingen die hieruit voortvloeien vragen om een grondige aanpak, besluitvorming en vervolgens een nieuwe terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan. Dit was in de tijd niet mogelijk om af te ronden voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. De planologische procedure voor Entree valt daardoor onder de Omgevingswet. De gemeenteraad is over het stopzetten van de bestemmingsplanprocedure in een themabijeenkomst (27 juni) en een raadsvergadering (3 juli) geïnformeerd.
In de themabijeenkomst van 24 oktober 2023 is de gemeenteraad vervolgens geïnformeerd over het vervolg van de planologische procedure onder de Omgevingswet. Hierbij is de aanpak, die in het vierde kwartaal van 2023 is gestart en een groot deel van 2024 ten behoeve van de uitwerking doorloopt, toegelicht. Het scenario waar de gemeente op dit moment vanuit gaat, bestaat uit twee sporen: het opstellen van een omgevingsprogramma voor het plangebied Entree en het vervolgens plotsgewijs verlenen van vergunningen. Het omgevingsprogramma is gericht op de kwaliteiten én aandachtspunten van het gehele plangebied. Hierin worden thema's zoals geluid, de afwikkeling van verkeer, het programma van functies, maar ook de herinrichting van de openbare ruimte en de gewenste beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing integraal beschouwd. De verschillende plots van de grondeigenaren worden gefaseerd in overeenstemming met het omgevingsprogramma vergund. Hierdoor is de ontwikkeling conform de integrale visie op het gebied ook bij een langere ontwikkeltermijn geborgd. Deze wezenlijke wijziging in de planprocedure van Entree is aan de betrokken grondeigenaren/ontwikkelaars, belanghebbenden en betrokkenen in het vierde kwartaal van 2023 medegedeeld.
De indieners van een zienswijze hebben begin 2024 een brief ontvangen waarin wordt aangegeven dat de planprocedure verder zal gaan onder de Omgevingswet en dat de beantwoording van de zienswijzen onderdeel uitmaakt van dat proces en het vervolg onder de Omgevingswet. Ook in het vervolg van het proces worden de belanghebbenden tijdig en actief geïnformeerd.
37
Communicatie & Gebiedsmarketing Om de veranderingen binnen het Entreegebied, en daarmee nieuwe woonmogelijkheden voor Zoetermeerders en investeringsmogelijkheden voor investeerders, bekend te maken, wordt het Entreegebied gepromoot. Dit gebeurt via communicatie en gebiedsmarketing. Het gemeentelijke gebiedsteam neemt hierin de regie en werkt nauw samen met de grondeigenaren. In het derde en vierde kwartaal 2023 communiceerde het programma Entree via website, Stadsnieuws, social media, en de nieuwsbrief Entree Hierin zijn vooral de Club Entree activiteiten gepromoot en de nieuwe beweegroute Rondje Gezond. In 2024 ligt het accent op informeren over het vervolg van de planologische procedure onder de Omgevingswet. Naast de communicatie via de gebruikelijke Entreekanalen blijven we ook in contact met de omwonenden via de klankbordgroep en het overleg met de buurtvertegenwoordigers. Nu we langer in de planvormingsfase zitten doen we in 2024 (tijdelijk) een stapje terug in de marketing van Entree als toekomstig woongebied. Exploitatie & eigenaren De eerste herziening van de gebiedsbusinesscase Entree is in mei 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. De indexering van de kosten en de opbrengsten in de tijd is verhoogd en de benodigde plankosten zijn verruimd.
In het eerste half jaar van 2024 wordt de gebiedsbusinesscase als gevolg van de planologische wijziging en herprogrammering herijkt. Ook de raming van de kosten voor de inrichting van de openbare ruimte wordt geactualiseerd. De herziening van de gebiedsbusinesscase wordt naar verwachting eind Q2 2024 aan de raad aangeboden. Als onderdeel van de herziening van de gebiedsbusinesscase en als gevolg van vertraging van de planologische procedure zal inzichtelijk gemaakt worden welke consequenties dit heeft op de plankosten (extra ambtelijke uren, inhuur derden en nadere onderzoeken) en zal tevens een herziening van de bijdragen van de eigenaren plaatsvinden. Dit leidt tevens tot een herziening van het risicoprofiel op gebied van dit laatste punt. Middels een eerste addendum (I) is eind 2023 een aantal anterieure overeenkomsten verlengd. Alle eerder gesloten anterieure overeenkomsten liepen van rechtswege af op 31-12-2023. Het addendum I ziet toe op deze verlenging tot 1 juli 2025 om met de grondeigenaren de tijd te nemen om tot aangepaste afspraken te komen. Het addendum I is vóór 31 december 2023 ondertekend door grondeigenaren Breevast, Hillborgh en Van Omme & de Groot. In 2024 worden de nog te maken nieuwe afspraken via Addendum II contractueel geborgd.
Met grondeigenaren Veldboom en De Raad Bouw is de AOK van rechtswege verlopen. Als gevolg van het niet overeenkomen van deze addenda loopt het project op verschillende wijzen een risico. Ten eerste is het kostenverhaal hierdoor niet verzekerd en zullen we overgaan op de werkwijzen uit de Omgevingswet. Daarnaast voelen grondeigenaren mogelijk niet meer de noodzaak om over te gaan tot ontwikkeling wanneer er geen financiële consequenties verbonden zijn aan een afwachtende houding. Dit geldt in bijzonder voor eigenaren zonder een AOK, maar is door de grotendeels faciliterende rol van de gemeente een aandachtspunt bij alle grondeigenaren. Hierdoor kan het zijn dat de gewenste woningbouwfasering niet gerealiseerd zal worden. Begin 2022 is het ontwerp exploitatieplan in procedure gebracht en tegen dit plan zijn enkele zienswijzen ingebracht. De definitieve vaststelling was gekoppeld aan het bestemmingsplan. Gelet op het vervolg van de planologische procedure Entree onder de Omgevingswet zal ook het publiekrechtelijke kostenverhaal hiermee geïntegreerd moeten worden. Waardecreatie Het doel van waardecreatie is dat er nu al gestart wordt met het zichtbaar en aantrekkelijk maken van de meerwaarde van Entree als nieuw stedelijk gebied voor huidige én toekomstige bewoners.
De focus van de placemaking ligt nog steeds op het inzetten van tijdelijke programmering en gebruik van de buitenruimte voor wat betreft bijvoorbeeld evenementen. In de ideale situatie kunnen tijdelijke initiatieven meegroeien in het gebied en een definitieve plek krijgen in Entree. Een voorbeeld van zo’n initiatief is de realisatie in 2023 van de beweegroute met sporthubs in Entree, Driemanspolder en Meerzicht. In de tweede helft van 2023 zijn er maandelijks activiteiten georganiseerd en gefaciliteerd in Club Entree. Club Entree wordt door partners in de stad steeds gemakkelijker gevonden. Dit betekent voor 2024 dat vanuit Entree minder zelf georganiseerd hoeft te worden. Het accent komt te liggen op faciliteren i.p.v. zelf organiseren. Rondje Gezond is in de loop van februari 2024 helemaal klaar met de plaatsing van de laatste sporthub. In 2024 wordt ingezet op de promotie van de beweegroute – in samenwerking met partners in de stad. In december 2023 is een omgevingsvergunning aangevraagd voor placemaking activiteiten en evenementen op het Breevast-terrein aan de Boerhaavelaan. Zodra deze gehonoreerd wordt kunnen we in 2024 starten met het faciliteren van buurtactiviteiten en stadsbrede evenementen.
38
Risico’s
De belangrijkste risico’s gerelateerd aan de werkpakketten zijn: Risico: De uitwerking van de planologische procedure onder de Omgevingswet leidt tot extra ambtelijke kosten, onderzoekskosten en inhuur van externe expertise. Beheersmaatregel: Extra kosten inzichtelijk maken en meenemen in de herziening van de businesscase en mogelijk het risicoprofiel op dit onderdeel aanpassen. Risico:
Gerealiseerde plankosten binnen de werkpakketten vallen hoger uit dan de geraamde plankosten. Beheersmaatregel: Via het programmabeheersingsoverleg Entree de plankosten in dit werkpakket monitoren en bijsturen bij afwijkingen, binnen het programma gezamenlijk urenramen via de planningssessies, elk kwartaal planning, risico's en gerealiseerde plan- en onderzoekskosten doornemen. Risico: Er kunnen minder kosten verhaald worden dan begroot Beheersmaatregel: Subsidiemogelijkheden gebruiken, WVG vestigen en in gesprek blijven met stakeholders Risico:
Grondeigenaren zijn terughoudend, ontwikkeltempo woningbouw onder druk. Beheersmaatregel: Actievere grondpolitiek overwegen bij betreffende gronden.
Financieel
Programmakosten Entree Zoetermeer zullen bij de jaarrekening 2023 worden verantwoord. Voor 2023 was er totaal begroot aan plankosten en uitvoeringskosten € 19,2 miljoen (jaarschijf 2023 gebiedsbusinesscase en niet besteed 2022) waarvan € 6,6 miljoen aan plankosten. Totaal is er € 2,2 miljoen gerealiseerd aan plankosten. Het niet besteedde bedrag 2023 zal worden overgeheveld naar jaarschijf 2024. Bij de volgende herziening van de gebiedsbusinesscase zullen de jaarschijven in lijn worden gebracht met de geactualiseerde planning. Toelichting: De eerste herziening van de gebiedsbusinesscase Entree is door de raad vastgesteld in mei 2023. De indexering van de kosten en opbrengsten in de tijd is verhoogd en de totaal benodigde plankosten zijn naar huidige inzichten verruimd. De peildatum is met deze herziening verschoven van 1 januari 2021 naar 1 oktober 2022. Medio 2023 is duidelijk geworden dat de planologische procedure voor Entree voortgezet moet worden onder de Omgevingswet. De nieuwe planprocedure moet uitgewerkt worden en hieraan voorafgaand dienen extra onderzoeken uitgevraagd te worden. Ook is het gebiedsteam Entree extra versterkt met capaciteit. De consequenties in tijd en geld zullen verwerkt worden in de volgende herziening van de businesscase. Naar verwachting zal deze eind Q2 2024 aan de raad worden aangeboden.
39
Projecten: gebied Entree
7.1.1
Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova
7.1.2
Entree, Middengebied, uitwerken SOR
7.1.3
Entree, Stationsgebied
7.1.4
Entree, Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast
7.1.5
Entree, Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldboom, van Omme & de Groot
7.1.6
Entree, Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort
7.1.7
Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne
(geen onderdeel van programma Entree maar valt wel in gebied Entree)
7.1.8
Haalbaarheidsfase
Abdissenbos Transformatorstation Stedin
Uitwerkingsfase
Uitvoeringsfase
40
7.1.1 2024 Jan
Entree, Middengebied, Oost 7: Terra Nova Projecttype Startdatumproject Faciliterend grondbeleid
l
Projectfase 1-2-2006
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
Project Terra Nova, een transformatie van een voormalig kantoorgebouw naar woningen, ging in 2006 van start. Na diverse haalbaarheidsstudies werd in 2021 overeenkomst bereikt over het transformatieplan. Dit plan bestaat uit de transformatie van het kantorencomplex naar 393 woningen verdeeld in 106 goedkope huur, 98 middeldure huur en 189 vrije sector huur. Onder deze woningen vallen ook 30 levensloopbestendige woningen. Het casco van het gebouw blijft staan, de gevel wordt op enkele plaatsen wat opgedikt en wordt in zijn totaliteit vervangen voor een nieuwe gevel.
l l
Stand van Zaken Apr
l
De woningmarkt voor nieuwbouw vertoonde vorig jaar duidelijke stagnatie. Door veranderde omstandigheden (gestegen rente, gestegen bouwkosten) maar ook de voorgenomen huurregulering is de afzet/verkoop van de woningen lastig geworden. Helaas heeft ook Terra Nova last van deze economische verslechterende marktomstandigheden.
l
In juni 2023 is daarom de subsidie "Start Bouw Impuls" aangekondigd. De Startbouwimpuls is bedoeld voor projecten die planologisch ver genoeg zijn om uiterlijk in 2024/2025 te starten, maar door de veranderde economische omstandigheden de business case niet meer kunnen rond rekenen. Daardoor dreigen deze projecten te vertragen of “on hold” te worden gezet. In oktober 2023 is door een team van de gemeente deze SBI aangevraagd en verkregen voor totaal €4,9 miljoen. De aanvraagperiode liep van 13 september tot en met 13 oktober 2023, waarna een beoordelingsteam van het ministerie van BZK de aanvragen beoordeelde. Bij de beoordeling of projecten in aanmerking komen, is onder andere gekeken naar de juridische hardheid (planologische status), snelheid, efficiëntie en optimalisaties die in de businesscase doorgevoerd zijn. Uiteindelijk is de uitkomst dat het project Terra Nova de subsidie heeft toegekend gekregen. Hierover is de Raad in november via een memo geïnformeerd.
l Juli
l l
Op dit moment voert de ontwikkelaar gespreken met diverse beoogde afnemers (woningcorporaties en beleggers) voor de woningen. De gemeente neemt deel aan de gesprekken met de woningcorporaties. Echter zijn hier nog geen koopovereenkomsten mee gesloten en is de afzet van de woningen nog niet verzekerd. Hierdoor kan het project nog niet gestart kan worden.
l Q3
In een bestuurlijk overleg voor de jaarwisseling heeft Breevast een winstwaarschuwing afgegeven dat een start bouw in Q1 2024 niet meer haalbaar is en dat ze langer de tijd nodig hebben. We verwachten dat de ontwikkelaar in het eerste half jaar van 2024 onherroepelijke koopovereenkomst(en) zal sluiten met één of meerdere afnemers/kopers. De beoogde start van de bouw wordt vervolgens kort daarna verwacht. De ontwikkelaar heeft vorig jaar prijsovereenkomst bereikt met de beoogde aannemer.
Start bouw
Okt
2025
Jan
l
Door de ontwikkelaar is aangegeven dat het inpassen van een zorgcentrum/HOED tijdens het lopende verkoopproces van Terra Nova niet in te passen is en hier dus van afziet. Wel zijn de gesprekken met EZZ, ontwikkelaar en gemeente opgestart om in een volgende fase van Entree (Oost 1-8) een betere plek te vinden voor een ruimer opgezet gezondheidscentrum dat breder is dan alleen huisartsenpost maar met meer zorgfuncties.
l
De status blijft rood, omdat de woningen wederom later worden gestart en dus ook later zullen worden opgeleverd dan voorzien.
l
In de 2e helft van 2023 hebben we bereikt/gedaan: • Start Bouw Impuls aangevraagd en verkregen. • Gemeente meer zicht heeft op het verkoopproces van de ontwikkelaar. Dit is ook nodig om later de Start Bouw Impuls goed in te kunnen zetten.
Wat willen we bereiken
• Verkoop van de woningen door de ontwikkelaar aan één of meerdere afnemers/kopers bij voorkeur ook aan een woningcorporatie. • Doelmatige inzet van de Start Bouw Impuls om start bouw van Terra Nova te stimuleren. • Afstemmen Voorlopig ontwerp openbare ruimte Entree op ontwerp Terra Nova. • Gezamenlijke voorbereiding voor de start van de bouw/transformatie. We verwachten dat de start van de realisatie daarna kan plaats vinden in de 2e helft van 2024.
l l
Financiële stand van zaken
l Apr
In de overeenkomst met de ontwikkelaar GROK 2021 zijn afspraken gemaakt over de exploitatiebijdrage van de ontwikkelaar aan de gemeente, waaruit gemaakte en nog te maken plankosten gemeente worden verhaald. Dit is onderdeel van de businesscase Entree. Gebleken is dat de afgesproken exploitatiebijdrage niet toereikend is om de nu ontstane vertraging te dekken. Gemeente en ontwikkelaar gaan hierover in de eerste helft van 2024 in overleg.
l
Risico's
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
l l Juli
l Oplevering gebouw Q4 2026
De ontwikkeling van Terra Nova loopt verdere vertraging op, door uitblijven contractering met kopers/afnemers door ontwikkelaar. Vertraging van het project, latere start bouw en daarmee latere oplevering woningen Dit risico is opgetreden. Start Bouw Impuls is verkregen en wordt ingezet om het gat in de teruglopende Business Case (van ontwikkelaar) zo veel mogelijk te beperken en een start bouw te stimuleren. Als gemeente worden wij door de ontwikkelaar geïnformeerd over de lopende verkoop. Ook worden wij door de ontwikkelaar actief op de hoogte gehouden van de verkoopgesprekken die plaats vinden. 30-1-2024 12:26
41
7.1.2 2024 Jan
l Q1 t/m Q2
Opstellen integraal VO
l l l Q3
Start DO
l
De verdere uitwerking en realisatie wordt gelijktijdig met de gebiedsontwikkeling opgepakt. Omdat de ontwikkeling van Entree flinke vertraging kent als gevolg van het herijken van de planologische procedure, zal ook de uitwerking van het SOR in tijd uitlopen.
Financiële stand van zaken
l
Risico
l l l l l Juli
Het Voorlopig Ontwerp zal zomer 2024 worden opgeleverd. Daarna zal participatie en bestuurlijke besluitvorming plaats gaan vinden.
l 2025
Apr
Wat willen we bereiken
De kosten van het ontwerp zullen niet binnen het budget blijven door noodzakelijk herontwerp als gevolg van opmerkingen van de commissie MER en de zienswijzen/opmerkingen van de klankbordgroep. Naar verwachting is de overschrijding op het ontwerp op te vangen binnen het totale budget dat gereserveerd is binnen de businesscase voor de openbare ruimte.
l
Jan
Projectfase
Uitvoeringsfase
Naar aanleiding van opmerkingen van de commissie MER, ingediende zienswijzen op het ontwerp bestemmingsplan en opmerkingen vanuit de klankbordgroep is het concept VO opnieuw tegen het licht gehouden. Op basis hiervan zijn voorstellen uitgewerkt om de openbare ruimte kwalitatief te verbeteren en in te richten door meer groen toe te voegen en meer ruimte voor fietsers en voetgangers te creëren. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wensen van de omgeving en de opmerkingen van de commissie MER. Daarnaast vindt onderzoek plaats naar maatregelen om de oversteekbaarheid van de Afrikaweg te verbeteren. De focus heeft afgelopen periode gelegen op de Boerhaavelaan vanwege de samenhang met Terra Nova en om tegemoet te komen aan de wens van bewoners om zo snel mogelijk groen terug te brengen. Dat proberen we nog deze winterperiode te realiseren.
l
Okt
Startdatumproject
1-9-2021
Stand van Zaken
l
l
Faciliterend grondbeleid
Dit project heeft betrekking op de ontwikkeling en realisatie van de Openbare Ruimte en betreft het opstellen van een voorontwerp en definitief ontwerp openbare ruimte.
l
Juli
Projecttype
Projectomschrijving
l
Apr
Entree, Middengebied, uitwerken SOR
Risico's
Ontwerp blijft aan wijzigingen onderhevig waardoor aanpassingen noodzakelijk blijven. De openbare ruimte heeft interactie met de invulling van de individuele kavels en moet daar robuust op kunnen aansluiten Gevolg: Oplopende plankosten Beheersmaatregel: Een robuust integraal voorlopig ontwerp opleveren, dat in de verdere uitwerking parallel met de gebiedsontwikkeling meer in detail wordt uitgewerkt. Zo kan het ontwerp van de openbare ruimte worden afgestemd op het type ontwikkelingen dat op de diverse locaties landt. Risico: Onvoldoende rekening gehouden met de bestaande ondergrond en kabels en leidingen Gevolg: Hoge kosten Beheersmaatregel: Goede inventarisatie van de ondergrond en op basis daarvan een inrichting van de openbare ruimte maken.
17-1-2024 11:56
l
42
7.1.3
Projecttype
2024 Jan
Projectfase
Projectomschrijving
Realisatie van een opgewaardeerd station Zoetermeer met goede, aantrekkelijke en logische aansluitingen op de omgeving. Voor het gehele stationsgebied wordt een structuurontwerp opgesteld.Stand van Zaken
l l l Q2
Besluitvorming raad
l Juli
Startdatumproject
Project Uitwerkingsfase
l l
Apr
Entree, Stationsgebied
l
Naar aanleiding van de ontwikkelingen met de Nelson Mandelabrug is een herbezinning op het structuurontwerp voor het gehele stationsgebied gestart. Deze situatie biedt ook kansen om het gehele stationsgebied versneld een upgrade te geven. Op dit moment wordt een stedenbouwkundig vlekkenplan gerealiseerd waarin onderzocht wordt hoe de verschillende functies het beste in onderling verband gepositioneerd kunnen worden. Hiervoor zijn vier extreme scenario's uitgewerkt die samen met de stakeholders op sterke en minder sterke punten beoordeeld worden. Vervolgens kan er een voorkeursvariant op basis van de voorgaande analyse worden uitgewerkt tot een structuurontwerp voor het gehele stationsgebied. In afwachting van het structuurontwerp zijn de werkzaamheden ten behoeve van het plintgebouw en de fietsbrug tussen de Afrikaweg en het plintgebouw on hold gezet, zodat straks een beter integraal ontwerp uitgewerkt kan worden.
Wat willen we bereiken
Door nu eerst te focussen op een structuurontwerp willen we een totaalplan maken voor het gehele stationsgebied. Dit structuurontwerp willen we gebruiken om een aanvraag voor medefinanciering in het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport te vragen. (BO-MIRT). Daarnaast zullen we het ontwerpproces van de entree aan de noordzijde en de fietsbrug op basis van het integrale structuurontwerp oppakken.
l l
Financiële stand van zaken
Okt
l l Q4
Start planuitwerking
l 2025
Jan
l l l
Apr
l l l
Juli
l
De voorbereidingskosten passen vooralsnog nog binnen budget. Als gevolg van langere doorlooptijden zullen de VTA kosten uiteindelijk waarschijnlijk wel boven budget uitkomen. In de eerste helft van 2024 zal een voorstel aan de raad worden voorgelegd met een verzoek tot cofinanciering voor verkregen subsidies voor de fietsroute over de A12, het herstellen van de voetgangersverbinding en een upgrade van de zuidelijke toegang van het station. Risico's De belangrijkste risico's zijn: Risico: Onvoldoende integraliteit van de verschillende onderdelen en met de omgeving. De context van het project is momenteel niet stabiel. Gevolg: Verminderde kwaliteit doordat onderdelen niet goed op elkaar aansluiten. Beheersmaatregel: Door nu prioriteit te geven aan het structuurontwerp wordt eerst de grote lijn neergezet, waar de verschillende onderdelen in kunnen landen. Tevens wordt dit punt beheerst door met een klein kernteam te werken die de raakvlakken bewaakt. Risico: Bouwkostenstijgingen: de markt is momenteel zeer volatiel. Gevolg: Budgetoverschrijdingen. Beheersmaatregel: Door na iedere ontwerpstap een marktanalyse te doen en de budgetten te vergelijken met de marktprijzen kan gestuurd worden op het binnen budget houden van het ontwerp. Wel kan dit bij zeer grote bouwkostenstijgingen leiden tot noodzakelijke keuzes die indien nodig voorgelegd zullen worden.
Risico: Onvoldoende draagvlak bij stakeholders Gevolg: Stakeholders zijn belangrijke adviseurs van de rijksoverheid om aanvullende budgetten vrij te maken om de ambities voor het stationsgebied te kunnen realiseren. Bij onvoldoende draagvlak bij de stakeholders raakt ook een rijksbijdrage buiten beeld. Beheersmaatregel: Door samen met stakeholders afwegingen over de vier scenario's te maken kan het draagvlak behouden blijven. 16-1-2024 16:50
43
7.1.4 2024 Jan
l Q1 t/m Q2
Opstellen uitwerkingsplan
l Q1 t/m Q2
Startdatumproject
Faciliterend grondbeleid
01-02-2022
Projectfase
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
Planbegeleiding van de totstandkoming van het Uitwerkingsplan voor Oost 1 t/m 8.
l l
Het Uitwerkingsplan is voor rekening en risico van de grondeigenaar. De kaders waarbinnen het Uitwerkingsplan uitgewerkt wordt, zijn naast de vigerende gemeentelijke beleidskaders voor Entree specifiek ook vastgelegd in het Masterplan Entree, het Planuitwerkingskader (PUK), het concept-Beeldkwaliteitsplan (BKP), het Structuurplan Openbare Ruimte (SOR), de Gebiedsbusinesscase (BuCa) en het ontwerp-Bestemmingsplan (BP).
addendum AOK
Juli
Projecttype
Het Bestemmingsplan wordt niet meer in procedure gebracht en we gaan het plan verder brengen om onder de Omgevingswet. Daarnaast wil de ontwikkelaar en gemeente kijken of we tot betere afspraken kunnen komen. Eind 2023 is daarom de GROK (overeenkomst tussen gemeente en Ontwikkelaar) verlengd middels een Addendum.
Onderhandelen en opstellen
Apr
Entree, Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast
l
Bij het werken aan nieuwe afspraken met de ontwikkelaar worden ook bovenstaande documenten opnieuw met elkaar beschouwd en wordt er gewerkt aan het maken van een Omgevingsprogramma met Ontwikkelvisie, BKP en programmering. Een belangrijk onderdeel daarvan is met de ontwikkelaar tot meer verfijnde afspraken te komen voor zowel het woningbouwprogramma als het niet-wonen deel. Uiteindelijk moeten de nieuwe afspraken samen komen in een Addendum 2 van de GROK.
l
Stand van Zaken
l l l
De gemeente en Breevast zijn eerder in gesprek geweest over de projectaanpak en planning voor de ontwikkeling van de woningen aan de oostzijde van de Afrikaweg. Breevast heeft vervolgens een plan van aanpak gemaakt voor het opstellen van het Uitwerkingsplan voor Oost 1 tot en met Oost 8. Het stedenbouwkundig/ architectenbureau MVSA zal voor Breevast dit Uitwerkingsplan gaan opstellen. Vorig jaar is dit proces als gevolg van de vertraging van de bestemmingsplanprocedure, in overleg met Breevast tijdelijk on hold gezet. Inmiddels is begin dit jaar het proces weer opgestart en worden uitwerkingsplan en Ontwikkelvisie (die door gemeente wordt opgesteld) gelijk opgewerkt, zodat er een gedragen plan kan worden gemaakt. De komende periode werken de partijen samen aan de onderdelen van het Uitwerkingsplan: het stedenbouwkundige plan, de stadsstraat en plintvulling, de uitwerking van het woonprogramma en niet-woonprogramma, de architectuur, het landschapsontwerp binnentuinen, mobiliteit en parkeren, duurzaamheid en fasering. Ten slotte werken de partijen aan een nieuwe realistische planning. De projectstatus gaat van rood naar geel, omdat er een plan is voor het vervolg en in de samenwerking met Breevast stappen worden gezet. Wat willen we bereiken
Okt
l l
l 2025
Jan
l l l
Apr
l l l
Juli
l
In het komende half jaar, Q1 en Q2 2024, willen wij bereiken: • Opstellen concept Uitwerkingsplan Oost 1 tot en met Oost 8 • Afstemming van concept Voorlopig Ontwerp Openbare Ruimte op concept Uitwerkingsplan • Aanbieden concept Uitwerkingsplan aan Q-team • Overeenstemming op hoofdlijnen als input voor Addendum 2 (vervolg van de Anterieure Overeenkomst) Vervolgstappen in tweede helft van 2024 zijn: • Definitief maken van Addendum 2 en komen tot ondertekening • Participatie-avond over concept Uitwerkingsplan • Opstellen definitief Uitwerkingsplan • Aanbieden definitief Uitwerkingsplan Oost 1 tot en met Oost 8 aan Q-team
Financiële stand van zaken
Het geraamde budget bestaat uit VTA kosten (uren) en een post onvoorzien. De gerealiseerde kosten lopen vanwege de hierboven genoemde vertraging achter bij de planning van de begrote kosten. Het totaal van gerealiseerde en nog te maken kosten blijft op basis van huidige inzicht naar verwachting binnen het budget, zoals binnen de gebiedsbusinesscase beschikbaar is gesteld. In Q1 wordt er een nieuwe actualisatie gemaakt die meegenomen wordt in de herziening van de Businesscase.
Risico's Risico: Gevolg:
Beheersmaatregel:
De planning van de planologische procedure onder de Omgevingswet loopt vertraging op. Uitwerkingsplan loopt hierdoor vertraging op, om te voorkomen dat er een mismatch ontstaat tussen de twee producten. Dat uiteindelijk weer gerepareerd moet worden met alle gevolgen voor tijd en kosten. Beide processen zoveel mogelijk gelijktijdig laten oplopen en dit intensief afstemmen binnen het gebiedsteam Entree enerzijds en met de ontwikkelaar anderzijds.
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
Het opstellen van het definitieve ontwerp van de openbare ruimte loopt niet synchroon met het opstellen van het uitwerkingsplan. Hierdoor ontstaan er aansluitproblemen waardoor beide ontwerpen achteraf aangepast/geoptimaliseerd moeten worden, met alle gevolgen voor tijd en geld. Organiseren van regelmatig afstemmingsoverleg tussen beide projectteams waar raakvlakken worden besproken en zo nodig consensus over aan te houden uitgangspunten.
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
Geen overeenstemming over programma, planopzet en financiële uitgangspunten Verlopen van de overeenkomst. Hierdoor komt de ontwikkeling en realisatie van het programma niet tot stand. Daarnaast worden volgende tranches van de exploitatiebijdrage ook niet betaald. Goed blijven samenwerken met Breevast. Dilemma's en (on)mogelijkheden met elkaar blijven adresseren. Voorkomen van starre houding door één van de partijen. 12-1-2024 16:45
44
7.1.5 2024 Jan
l Q1 t/m Q2
Opstellen uitwerkingsplan
l Q1 t/m Q2
Onderhandelen en opstellen addendum AOK
l Apr
l l l
Juli
l l l
Okt
l
Entree, Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldboom, van Omme & de Groot Projecttype
Faciliterend grondbeleid
l 2025
Jan
l l
24-01-2022
Projectfase
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
In dit project worden de eigenaren van West 1 t/m 4 begeleid bij de totstandkoming van het Uitwerkingsplan voor West 1 t/m 4. Het opstellen van het uitwerkingsplan is voor rekening en risico van de 3 grondeigenaren van W 1 t/m 4 gezamenlijk. De kaders waarbinnen het Uitwerkingsplan uitgewerkt wordt, zijn vastgelegd in het ontwerp-Bestemmingsplan (BP), het planuitwerkingskader (PUK), het concept-Beeldkwaliteitsplan en het Structuurplan Openbare Ruimte (SOR) en de gebiedsbusinesscase (BuCa). Het uitwerkingsplan wordt getoetst door het Q-team en bij akkoord voorgelegd aan de CRK ter besluitvorming. Na positieve besluitvorming wordt het uitwerkingsplan ter informatie gedeeld met het college van B&W.
Stand van Zaken
Het uitwerkingsplan staat momenteel op On Hold als gevolg van het intrekken van het bestemmingsplan en het opstarten van de gebiedsontwikkeling onder de nieuwe Omgevingswet per 01-01-2024. Hierdoor ontstaat er verdere vertraging van de uitwerking van het uitwerkingsplan. Daarnaast is voor de kavels West 1, West 2 en West 4 het addendum 1 op de anterieure overeenkomst getekend. Hiermee is de AOK verlengd aangezien deze van rechtswege afliepen op 31-12-2023 bij geen onherroepelijk bestemmingsplan. Voor West 3 is door de grondeigenaar besloten het addendum 1 niet te ondertekenen. Hierdoor is de anterieure overeenkomst per 31-12-2023 verlopen. Mede op basis van bovenstaande staat het stoplicht op rood.
Wat willen we bereiken • •
l
Startdatumproject
• •
Overleg voeren met projectteam, eigenaren en CRK om randvoorwaarden uitwerkingsplan af te stemmen op de ontwikkelvisie, het beeldkwaliteitsplan en het masterplan Entree. Gesprekken opstarten voor aanvullende inhoudelijke afspraken op de anterieure overeenkomsten met de grondeigenaren. Deze afspraken worden verwerkt in een addendum 2. Gesprekken voeren voor tijdelijke huisvesting voor Bredewater 20 (West 4), om de huidige leegstand tegen te gaan. Het (opnieuw) opstarten van de uitwerking van het uitwerkingsplan door de eigenaren.
Financiële stand van zaken
Het intrekken van het ontwerp bestemmingsplan en daarmee het opstarten van de planologische procedure onder de Omgevingswet zorgt ervoor dat de planning voor het uitwerkingsplan moet worden herzien en de doorlooptijd langer is. Daarnaast ligt er nog geen concept uitwerkingsplan wat voldoet aan de gevraagde kwaliteit. Dit resulteert in extra personele inzet en dus hogere kosten. Het beschikbare budget is niet meer toereikend. Hiervoor dient extra budget gereserveerd te worden vanuit de businesscase. De komende periode zal moeten blijken of de reservering in de businesscase voldoende is voor de aanvullende inzet. Om bovenstaande reden, naast de redenen onder stand van zaken, staat het stoplicht op rood.
l Apr
l l l
Juli
l
Risico's Risico:
Gevolg: Beheersmaatregel: Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
Exploitatiebijdrage West 3 vervalt door het niet ondertekenen van het addendum 1 door de grondeigenaar waardoor de AOK van rechtswege afloopt voor West 3. Het 2e en 3e deel van de exploitatiebijdrage komt (vooralsnog) te vervallen waardoor er een gat ontstaat in de businesscase. In gesprek gaan met de grondeigenaar om de mogelijkheden te bespreken. Sturen op een overname van de eigendommen door een ervaren gebiedsontwikkelaar. Door de uitkomsten van diverse onderzoeken en de ingediende zienswijzen staat het programma van de Entree onder druk. Het herijken van het programma en wat van invloed kan zijn op de invulling en uitwerking van het UP. Dit kan zorgen voor een verdere vertraging in tijd. Het programma herijken en continue afstemmen met projectmanagers onderling en de eigenaren. Hierdoor kunnen we op een consequente manier de onderhandelingen voeren en de kwaliteitskaders bewaken. 22-1-2024 13:24
45
7.1.6
Entree, Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort Projecttype
Startdatumproject
Faciliterend grondbeleid
05-07-2022
Projectfase
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
De werkzaamheden betreffen het opstellen van Uitwerkingsplan voor de Entreepoort, bestaande uit de kavels Station1 t/m 3. In dit gebied is de gemeente naast planbegeleider en plantoetser van het Uitwerkingsplan ook grondeigenaar en initiatiefnemer van de ontwikkelingen op de kavels Station 1 en Station 2b2. De gemeente heeft in dit Uitwerkingsplan een dubbelrol en is naast medeopsteller ook planbegeleider. De eigenaar van de kavels 2a en het Poortgebouw gaat ook de kavels van Station 2a en 3 ontwikkelen. Het Uitwerkingsplan is voor rekening en risico van de grondeigenaren. De kaders waarbinnen het Uitwerkingsplan uitgewerkt wordt, zijn vastgelegd in het ontwerp-Bestemmingsplan (BP), het Planuitwerkingskader (PUK), concept Beeldkwaliteitsplan (BKP), het structuurontwerp Openbare Ruimte (SOR) en de Gebiedsbusinesscase (BuCa). I.v.m. interne en externe signalen over de ruimtelijke kwaliteit van het plan Entreepoort wordt het Uitwerkingsplan Entreepoort in 2 fasen uitgevoerd. De 1e fase betreft de inventarisatie van randvoorwaarden en uitgangspunten, signalering van mogelijke knelpunten en aandragen van oplossingsrichtingen. Dit resulteert in een uitgangspuntennotitie, deze is inmiddels afgerond. De 2e fase betreft het opstellen van Uitwerkingsplan.
Stand van Zaken • • • • • •
Vanuit zienswijzen (bestemmingsplan), het Q-team en voortschrijdend inzicht is gebleken dat bijstelling van het planconcept noodzakelijk is Op verzoek van de ontwikkelaar is door de gemeente een verkennende studie verricht en gepresenteerd. Daarbij zijn aan de ontwikkelaar optimalisaties voorgesteld om tot een haalbare opzet te komen. De verkennende studie is nog te globaal om, de door ontwikkelaar gevraagde gegevens, zoals vierkante meters, aantal woningen en grondprijzen te leveren waarmee haalbaarheid berekend kan worden. Eerst moet in een gezamenlijk planproces met elkaar de juiste randvoorwaarden en uitgangspunten worden bepaald. De anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar van station 2 en 3 die in november 2022 is getekend, komt van rechtswege per 31-12-2023 te vervallen. De anterieure overeenkomst kan verlengd worden door een Addendum I, waar deze verlenging in is vastgelegd. De ontwikkelaar heeft echter het Addendum I van de anterieure overeenkomst, waarin dit gezamenlijk proces is beschreven niet tijdig ondertekend. Hierdoor is het gezamenlijk planproces met de ontwikkelaar voor nu beëindigd en wordt momenteel niet verder gewerkt aan een uitwerkingsplan voor dit deel. Daarom staat het stoplicht op rood. Afgelopen tijd zijn er gesprekken gevoerd met een geïnteresseerde partij voor kavel Station 1.
Wat willen we bereiken
Het komende half jaar Q1/Q2 2024 willen we onderzoeken of we kavel station 1, die in het bezit van de gemeente is, versneld tot ontwikkeling kunnen brengen in samenspraak met de geïnteresseerde partij. Voor kavels 2c en 3 gaan we de volgende scenario's verkennen: • doorstart met ontwikkelaar • definitieve beëindiging samenwerking ontwikkelaar inclusief contractuele afhandeling Daarnaast gaan we onderzoeken hoe we Entreepoort gaan opnemen in het nieuw op te stellen Omgevingsprogramma.
Financiële stand van zaken
Het geraamde budget bestaat uit VTA kosten (uren) en onvoorzien. De afgelopen tijd hebben we extra kosten gemaakt in verband met het opstellen van een verkennende studie. Momenteel wordt er een overschrijding van het projectbudget voorzien, echter is de verwachting dat dit kan worden opgevangen binnen de Businesscase. Dit wordt in het eerste half jaar van 2024 onderzocht. De ontwikkelaar van kavel 2c en 3 heeft de eerste financiële bijdrage van aan de exploitatiebijdrage zoals afgesproken in de anterieure overeenkomst nog niet betaald omdat hun plan niet gedragen wordt door de gemeente. Omwille van het gezamenlijk planproces om te komen tot een samen gedragen en haalbaar ontwerp heeft de gemeente tijdelijk uitstel van betaling verleend. Nu de anterieure overeenkomst is beëindigd en er plankosten door de gemeente zijn gemaakt, zal de gemeente het uitstel opheffen en het kostenverhaal gaan nakomen Voor vervolgwerkzaamheden onderzoeken we of we nieuwe kostenovereenstemming met initiatiefnemers kunnen bereiken, zodat we het projectbudget niet overschrijden.
Risico's
Risico: Oorzaak: Gevolg: Beheersmaatregel:
Station 2c en 3 komen niet tijdig tot ontwikkeling. Ontwikkelaar heeft het addendum 1 op de AOK niet getekend, waardoor de AOK per 31-12-2023 van rechtswege is beëindigd. Geen gezamenlijk planproces meer met ontwikkelaar. Kwaliteit westelijk deel Entreepoort niet i.o.m. Entree Midden, gebied verloederd. Doorstart onderzoeken.
Kans: Oorzaak: Gevolg: Beheersmaatregel:
Versnelde ontwikkeling van Station 1 Er is een geïnteresseerde partij voor kavel Station 1 Concreet programma voor Station 1, Dit kan ontwikkeling boost geven. Verkennen van gezamenlijk onderzoeken haalbaar
17-1-2024 12:19
46
7.1.7
Entree, Middengebied, West 8: Brandweerkazerne Projecttype
Startdatumproject
Investeringsproject
Projectfase
Uitwerkingsfase
Projectomschrijving
Op 18 mei 2020 heeft de raad ingestemd met de verplaatsing van de brandweerkazerne van Brusselstraat 4 naar de locatie Abdissenbos, waar in opdracht van Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) een nieuwe kazerne wordt gerealiseerd, inclusief de aanleg van een ontsluitingsweg op de locatie Abdissenbos binnen budget en conform planning op basis van een kostprijs dekkende verkoop. Uitgangspunt van dit project is dat gemeente Zoetermeer in opdracht van VRH de kazerne ontwikkelt en gebruiksklaar oplevert voor € 8.7 mln. De kosten voor de realisatie van de kazerne worden via een verkoop doorbelast aan VRH. Omdat gemeente Zoetermeer gedurende het project optreedt namens VRH is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld.
Stand van Zaken
In de uitwerkingsfase van het project is de aanbesteding afgerond en de beoogd aannemer heeft een bouwkostenbegroting opgesteld. Door de extreem gestegen bouwprijzen zijn de geraamde investeringskosten uitgekomen op € 12,2 mln. Dat is € 3.5 mln. (41%) hoger dan het beschikbare budget van € 8.7 mln. Vanwege deze geraamde overschrijding is naast de mogelijkheden van extra dekking voor gestegen lasten ook beoordeeld in hoeverre doorgang van dit project nog mogelijk of wenselijk is. Nu uit de uitwerkingsfase is gebleken dat het beschikbaar gestelde investeringsbudget ontoereikend is om de brandweerkazerne aan het Abdissenbos te realiseren en de geraamde overschrijding van die omvang is dat de opdracht voor de bouw van de kazerne opnieuw moet worden aanbesteed, is in overleg met Veiligheidsregio Haaglanden besloten de brandweerkazerne niet te verhuizen naar de locatie Abdissenbos, maar de bestaande kazerne aan de Brusselstraat 2-4 alsnog te renoveren en verduurzamen. Vanwege de vroegtijdige beëindiging van het project Brandweerkazerne Abdissenbos is besloten om het stoplicht op rood te zetten.
Wat willen we bereiken
In overleg met Veiligheidsregio Haaglanden wordt in de komende periode een programma van eisen opgesteld voor de renovatie en verduurzaming van de brandweerkazerne Brusselstraat. Voor de al gemaakte plankosten (0,7 mln.) voor de locatie Abdissenbos wordt bij het vervolg een oplossing gezocht.