CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage - Rapportage Sociaal Domein eerste helft 2026

Commissie Samenleving 26 november 2026, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Rapportage Sociaal Domein eerste helft 20269.974 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het gaat om de minimale voorzieningen en digitale infrastructuur die nodig zijn om de samenwerking tussen zorg en welzijn goed te laten functioneren. Samen ZoeterMeerGezond (SZMG) en Haaglander Gezonder! (HG!) De gemeenten in Haaglanden werken samen met zorg- en welzijnsorganisaties, de GGD en zorgverzekeraar CZ aan een gezonde regio. Deze samenwerking is gestart vanuit het IZA en wordt vanaf 2027 voortgezet via het AZWA. Zoetermeer vervult hierin een bijzondere rol als gemandateerde gemeente voor de regio Haaglanden. Vanuit deze rol zijn we verantwoordelijk voor het beheer, de verdeling en de verantwoording van de regionale middelen richting het ministerie van VWS. De regionale middelen worden ingezet voor samenwerking, gezamenlijke projecten en lokale activiteiten die zijn opgenomen in de regionale werkagenda. Deze werkagenda wordt naar verwachting in november bestuurlijk vastgesteld. Dit is nodig om de AZWA-middelen te kunnen ontvangen. Ook SamenZoeterMeerGezond (SZMG) speelt een belangrijke rol in deze samenwerking. Binnen SZMG werken zorgorganisaties, welzijnsorganisaties, de gemeente en zorgverzekeraar CZ al jaren samen aan de gezondheid en het welzijn van inwoners van Zoetermeer. De ervaringen uit deze samenwerking helpen bij het uitvoeren van het IZA en AZWA in de regio.

Binnen Haaglanden wordt gewerkt aan de oprichting van Haaglanden Gezonder! (HG!), een regionale samenwerking waarin zorg, welzijn, gemeenten en zorgverzekeraar samen werken aan de uitvoering van het IZA en AZWA. Samen werken zij aan de uitvoering van het IZA en AZWA. SZMG brengt namens de Zoetermeerse zorg- en welzijnspartners, gemeente en zorgverzekeraar kennis en ervaring in. De samenwerking tussen HG! en SZMG versterkt daarmee de verbinding tussen regionale ambities en de lokale uitvoering. De regionale samenwerking bouwt voort op bestaande lokale netwerken. Voor Zoetermeer is SZMG daarbij een belangrijke partner. Via SZMG worden regionale afspraken verbonden met de praktijk in de stad en met de behoeften van inwoners. GelijkGezond Op 22 september 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de inzet van GelijkGezond. Deze aanpak richt zich op inwoners waarbij de huisarts vermoedt dat sociale problematiek, zoals schulden, psychische klachten of een gebrek aan zelfredzaamheid, ten grondslag ligt aan medische klachten. Een zogenoemde doorbijter ondersteunt inwoners bij het aanpakken van deze onderliggende problematiek, met als doel de ervaren gezondheid te verbeteren en de inzet van zwaardere vormen van zorg en ondersteuning te voorkomen. 22 Per 1 juli 2026 ondersteunt GelijkGezond Zoetermeer 16 inwoners en zijn 6 aanmeldingen in behandeling.

De eerste ervaringen laten zien dat de aanpak van meerwaarde is voor inwoners met complexe problematiek, zoals schulden, psychische klachten, huiselijk geweld, dakloosheid en overbelasting van mantelzorgers. Tegelijkertijd blijkt de doelgroep kleiner en zwaarder dan vooraf verwacht. Daarom is de triage, in samenwerking met inZet en huisartsenpraktijken, aangescherpt. Daarbij wordt nadrukkelijker beoordeeld of er sprake is van samenhangende problematiek op meerdere leefgebieden. Hierdoor worden inwoners met complexe en langdurige multiproblematiek gericht verwezen naar een Doorbijter. Medio 2026 zijn vijf huisartsenpraktijken in Meerzicht en één praktijk in Buytenwegh aangesloten. Er wordt gewerkt aan verdere uitbreiding van het netwerk en de beschikbare capaciteit. Het aantal inwoners dat ondersteuning ontvangt ligt daardoor lager dan oorspronkelijk voorzien, maar sluit beter aan bij de beoogde doelgroep. Parallel hieraan wordt gewerkt aan de uitbreiding van het aantal Doorbijters. Een grotere en meer diverse groep Doorbijters maakt het mogelijk beter aan te sluiten bij de verschillende ondersteuningsvragen van inwoners en daarmee een bredere doelgroep te bereiken. De werving van Doorbijters verloopt volgens planning en wordt afgestemd op de ontwikkeling van de daadwerkelijke vraag.

Het is nog te vroeg om conclusies te trekken over de effecten op kwaliteit van leven en zorgkosten. Een eerste impactanalyse wordt in december 2026 verwacht. In de tweede helft van 2026 ligt de focus op het verder verbeteren van de toeleiding, uitbreiding van de samenwerking met huisartsen, de verdere opbouw van het netwerk van Doorbijters en een nadere analyse van de maatschappelijke en financiële effecten van de aanpak. De tussenevaluatie en financiële prognose worden in het najaar van 2026 besproken. Ontwikkelingen InZet In de eerste helft van 2026 heeft inZet verdere invulling gegeven aan het koersplan voor de periode 2025-2028. De focus lag op het versterken van preventie, het uitbreiden van collectieve ondersteuning en het verdiepen van de samenwerking met partners in de stad. Daarmee is de beweging van individuele naar meer collectieve vormen van ondersteuning verder voortgezet. Deze ontwikkeling is het resultaat van de succesvolle transformatie die inZet de afgelopen jaren heeft ingezet en gerealiseerd. Door ondersteuning dichter bij inwoners te organiseren en meer in te zetten op collectieve voorzieningen, weet inZet steeds meer inwoners tijdig en passend te bereiken. Daarmee wordt de sociale basis verder versterkt en krijgt de beweging naar ondersteuning aan de voorkant concreet vorm.

Tegelijkertijd wordt zichtbaar dat de ondersteuningsvraag sterker groeit dan de uitgangspunten waarop de organisatie en financiering oorspronkelijk zijn gebaseerd. Dit gebeurt onder meer door de intensievere samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein en de verschuiving naar vroegtijdige ondersteuning en preventie. De spanning tussen taak en beschikbare middelen is daarmee geen nieuwe ontwikkeling, maar wordt door het succes van de transformatie en de toenemende vraag steeds nadrukkelijker zichtbaar. Collectief aanbod ‘inZet Beter voor Jezelf’ Een belangrijke ontwikkeling is de verdere uitrol van de training inZet Beter voor Jezelf. Deze groepsgerichte aanpak ondersteunt inwoners bij het versterken van hun veerkracht en zelfredzaamheid, gebaseerd op de uitgangspunten van Positieve Gezondheid. In Oosterheem is de belangstelling groot en zijn alle beschikbare plaatsen bezet. De opgedane ervaringen worden benut om het aanbod uit te breiden naar andere wijken. Daarnaast investeert inZet verder in preventieve en collectieve ondersteuning. In Noordhove-Seghwaert is een supportgroep gestart waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, ervaringen delen en onderlinge steun vinden. Dag- & Doecentrum In Rokkeveen is een nieuw Dag- & Doecentrum geopend.

Het centrum biedt ouderen en inwoners met geheugen- of lichamelijke beperkingen activiteiten, ontmoeting en ondersteuning, met als doel hen zo lang 23 mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. De werkwijze is gebaseerd op eigen regie en het versterken van vaardigheden, passend binnen de bredere transformatiebeweging in welzijn en zorg (reablement). Versterking samenwerking in de keten De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein is in de eerste helft van 2026 verder versterkt. Welzijn op Recept en de inzet van sociaal werkers in huisartsenpraktijken zijn inmiddels uitgerold naar alle wijken van Zoetermeer. Inmiddels is in iedere huisartsenpraktijk een sociaal werker actief. Dit draagt bij aan een tijdige signalering en een snellere inzet van passende ondersteuning. In het eerste halfjaar verwezen huisartsen 280 inwoners door naar inZet. Groei van de dienstverlening De groeiende samenwerking met zorg- en welzijnspartners, waaronder huisartsen en GGZ-organisaties, zorgt ervoor dat inwoners met psychische, psychosociale en andere ondersteuningsvragen eerder in beeld komen. Tegelijkertijd leiden vergrijzing, psychische kwetsbaarheid en vraagstukken rond bestaanszekerheid tot een toenemende ondersteuningsvraag. Deze ontwikkeling is zichtbaar in de groei van het aantal inwoners dat ondersteuning ontvangt.

Tussen januari en juni 2026 steeg dit aantal van 1.556 naar 1.782 inwoners, een toename van ruim 14%. De groei betreft met name kortdurende ondersteuning en preventieve voorzieningen. Daarmee zet de beweging naar lichtere en meer preventieve vormen van ondersteuning verder door, in lijn met de transformatiedoelstelling om inwoners zo vroeg mogelijk en waar mogelijk collectief te ondersteunen. Om deze ontwikkeling beheersbaar en toekomstbestendig te houden, werkt inZet samen met de gemeente aan verdere versterking van monitoring en sturing. Daarbij kijken we ook naar een structureel passende balans tussen taken en beschikbare middelen. Huishoudelijke ondersteuning Sinds 1 november 2025 (raadsbesluit Huishoudelijke ondersteuning 2025) voeren we huishoudelijke ondersteuning uit aan de hand van drie ondersteuningsniveaus. Inwoners die een Wmo-melding doen voor huishoudelijke ondersteuning krijgen een ondersteuningsniveau aangeboden dat past bij hun hulpvraag. Dit kan zijn: 1. Een algemene voorziening voor het vergroten van de vitaliteit van inwoners om hun zelfstandigheid en participatie te behouden (Krachtig Ouder Worden). 2. Kortdurende huishoudelijke ondersteuning die voornamelijk is gericht op het weer zelfstandig maken van de inwoner in het huishouden. 3. Huishoudelijke ondersteuning voor langere duur of onbepaalde tijd.

Momenteel maken 103 inwoners gebruik van ondersteuningsniveau 1, 33 inwoners van ondersteuningsniveau 2 en 3.493 inwoners van ondersteuningsniveau 3. Het grote aandeel inwoners in niveau 3 hangt samen met de invoering van de nieuwe systematiek. Alle beschikkingen die vóór 1 november 2025 waren afgegeven, zijn destijds omgezet naar niveau 3. Dit niveau sloot het beste aan bij de ondersteuning die inwoners op dat moment ontvingen. Bij een herindicatie wordt opnieuw beoordeeld welk ondersteuningsniveau het beste past bij de actuele ondersteuningsvraag. Daarbij wordt gekeken of niveau 3 nog steeds passend is of dat ondersteuning op niveau 1 of 2 volstaat. Daarnaast zien we dat inwoners en aanbieders nog ervaring opdoen met de nieuwe ondersteuningsniveaus, met name niveau 2. Om de mogelijkheden van dit niveau beter te benutten, hebben de gemeente en aanbieders gezamenlijk een training gevolgd. Hierdoor neemt de bekendheid met en het vertrouwen in niveau 2 toe, waardoor deze vorm van ondersteuning vaker passend kan worden ingezet. Komend halfjaar zal de gemeente stevig inzetten op het indiceren van ondersteuningsniveau 2 als inzet van huishoudelijke ondersteuning voor langere duur (nog) niet strikt noodzakelijk is. Daarmee verwachten we dat 24 het aandeel van niveau 2 zal toenemen.

Het uitgangspunt blijft dat inwoners een ondersteuningsniveau aangeboden krijgen dat het beste past bij de hulpvraag. Aanpak personen met onbegrepen gedrag Onbegrepen gedrag is de verzamelnaam voor gedrag van mensen dat door hen zelf en/of door hun omgeving als moeilijk hanteerbaar wordt ervaren. Het gaat bijvoorbeeld om agressie, angst, dwalen of apathie. Wanneer dit gedrag escaleert, leidt dit vaak tot een melding bij de politie. De politie heeft hier onvoldoende capaciteit voor en inzet van de politie is ook niet altijd het beste voor de persoon zelf. Om te voorkomen dat onbegrepen gedrag onnodig leidt tot een politie-inzet, werken we samen met de politie en zorgpartners in het project Vroegsignalering en opvolging in de wijk. Het project richt zich op personen met onbegrepen gedrag en maakt onderdeel uit van de subsidieregeling Grip op Onbegrip van ZonMw. Het project loopt tot eind 2027. Binnen het project werken we aan het verbeteren van de samenwerking in de wijk, het bevorderen van de inzet van ervaringsdeskundigen en het gebruik van de crisiskaart, en maatregelen om de politie te ontlasten. In de eerste helft van 2026 is gestart met de netwerktafel Onbegrepen Gedrag. Hier komen zorgpartners samen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Daarnaast hebben ervaringsdeskundigen van Werken aan Herstel zorgaanbieders geïnformeerd over het gebruik van de crisiskaart.

Ook is de samenwerking met de politie versterkt door de inzet van een gemeentelijke procescoördinator die zich specifiek richt op onbegrepen gedrag. Woonzorgvisie Zoetermeer heeft in 2021 de Woonzorgvisie Samen aan de slag vastgesteld. De visie richt zich op het versterken van de samenwerking tussen wonen, welzijn en zorg, het realiseren van een passend en gevarieerd woonaanbod, het bevorderen van meedoen in de wijk en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners. De afgelopen maanden is samen met zorg- en welzijnspartijen, ontwikkelaars en woningcorporaties gewerkt aan de ontwikkeling van een woonzorgcirkel. Hiermee is de woonzorgopgave verder uitgewerkt en is beter inzicht verkregen in de benodigde woonvormen en ondersteuningsvoorzieningen per gebied. Daarnaast zijn met woningcorporaties stappen gezet richting de realisatie van de eerste buitenscootmobielstalling aan de Nassaulaan. Ook is voortgang geboekt bij lopende woningbouwontwikkelingen, waaronder Karakter en Entree. In de tweede helft van 2026 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de lokale woonzorgvisie. Daarbij wordt onder andere ingezet op het versterken van de basis voor data en monitoring, zodat de woonzorgopgave beter kan worden gevolgd en bijgestuurd. Daarnaast start de pilot flatcoach en wordt de eerste buitenscootmobielstalling aan de Nassaulaan opgeleverd.

Daarmee wordt verder invulling gegeven aan een passende woon- en ondersteuningsstructuur voor inwoners die dit nodig hebben.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zoetermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e0428eb5-bbfa-4142-b2ab-99f7ec2e51e1?agendaItemId=ae1b9480-78ad-4fd6-b483-dd62999f2239