Bijlage - Rapportage Programma's en Projecten tweede helft 2024

Rapportage Programma’s en Projecten tweede helft 2024

INHOUDSOPGAVE Rapportage Programma’s en projecten

1. Algemene inleiding

1

2. Opbouw rapportage 2.1 Rapportage periode 2.2 Herziene Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken (ZWPW) 2.3 Fasering projecten 2.4 Zoetermeerse Werkwijze Programmasturing (ZWPS) 2.5 Stoplichten 2.6 Risico’s

2 2 2 3 4 4 4

3. Sociaal domein 3.1 Algemene beschouwing over 2e helft 2024 3.2 Gewijzigde stoplichten Sociaal Domein 3.3. Overzicht stoplichten Sociaal Domein 3.4 Leeswijzer projecten

5 6 7 8 8

4. Programma’s Sociaal domein 4.1 Programma Sociale innovatie 4.1.1 Vindplaats verborgen schulden 4.1.2 Resultaat gedreven inzet voor jeugdigen en gezinnen 4.1.3 Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod, preventie 4.1.4 Preventie in de praktijk

9 9 12 14 16 18

4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4

Programma Toekomstbestendige jeugdhulp Herijking Toegang tot Jeugdhulp Hervorming specialistische jeugdhulp Doorontwikkeling contractmanagement/ Toezicht Jeugd Aansluiting onderwijs en jeugdhulp

19 21 23 25 26

4.3 4.3.1

Overige projecten Sociaal domein ZoetermeerPas

28 28

5. Ruimtelijk fysiek domein 5.1 Algemene beschouwing ruimtelijke fysieke proj. over 2e helft 2024 5.2 Gewijzigde stoplichten Ruimtelijk fysiek 5.3 Overzicht stoplichten Ruimtelijk fysiek 5.4 Netcongestie

30 30 32 34 38

5.5 5.6 5.7

Soorten projecten Initiatieven Leeswijzer projecten

39 39 40

6. Woningbouwmonitor 6.1 Rapportage voortgang woningbouwprogramma 6.2 Opzet woningbouwmonitor 6.3 Doorkijk naar geplande nieuwbouw 6.4 Realisatie 6.5 Prijssegmenten en woningtypen 6.6 Projectfasen 6.7 Conclusie

41 41 41 41 43 43 44 45

7. Programma’s Ruimtelijk Fysiek 7.1 Programma Entree 7.1.1 Middengebied, Oost 7: Terra Nova 7.1.2 Middengebied, uitwerken SOR 7.1.3 Stationsgebied 7.1.4 Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast 7.1.5 Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldb., van O.& de Groot 7.1.6 Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort 7.1.7 West 8, Abdissenbos 1 t/m 15 7.1.7 Abdissenbos Transformatorstation STEDIN

46 51 52 53 55 57 59 61 63

7.2 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4 7.2.5 7.2.6 7.2.7 7.2.8 7.2.9 7.2.10

64 70 72 74 76 78 80 81 82 84 85

Programma Binnenstad Cadenza 2 Centraal park Binnenstad Deelgebied 1 Denemarkenlaan Binnenstad, Deelgebied 5A, Zuidflank Nederlandlaan Binnenstad, Deelgebied 3, Luxemburglaan eo. Delftsewallen Engelandlaan 140 Engelandlaan 270 Luxemburglaan 2-10 Markt 10

INHOUDSOPGAVE Rapportage Programma’s en projecten 7.3 7.3.1 7.3.2 7.3.3 7.3.4 7.3.5

Programma Meerzicht Oostergo Westergo Zalkerbos 1 Hart van Meerzicht Social Hub

86 91 92 93 94 95

8.4.3 8.4.4 8.4.5

Van Tuyllpark, Zwembad Van Tuyllpark, visie Wiltonstraat transformatorstation STEDIN

132 133 135

8.5 8.5.1

Gebied Noordhove Ruimtebaan, Flexwonen

136 137

7.4 7.4.1

Programma Dutch Innovation Park Bleiswijkseweg Herinrichting

96 103

7.5

Programma Woningbouw als Aanjager

104

7.6 7.6.1

Bereikbaarheid en Openbaar Vervoer Bleizo Vervoersknoop station Lansingerland-Zoetermeer

105 106

7.7

Overzicht financiën Schaalsprong

107

8.6 8.6.1 8.6.2 8.6.3 8.6.4 8.6.5 8.6.6 8.6.7 8.6.8

Gebied Oosterheem Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) Dwarstocht Martin Luther Kinglaan Olof Palmelaan Moskee Oosterhage / Businesspark Oosterheem Hofwegenstraat Vrije Kavels Sara Lydia Hoeve Willem Dreeslaan/Stephensonstraat Oosterheem

138 139 140 141 143 144 145 148 149

8. 8.1 8.1.1 8.1.2 8.1.3. 8.1.4 8.1.5 8.1.6

Projecten ruimtelijk fysiek domein Gebied Buytenwegh De Leyens Wijkverkenning Buytenwegh Winkelcentrum de Leyens Sartrezijde herinrichting parkeerterrein Snowworld Hoekerkade e.o. reconstructie Zwaarslootseweg Transformatorstations STEDIN Teldersrode

108 109 110 111 113 114 116

8.7 8.7.1 8.7.2 8.7.3 8.7.4 8.7.5 8.7.6 8.7.7

Gebied Palenstein Croesinckplein, Vlek D Diederik van Teilingenlaan, Vlek G Dirc vd Doortogelaan/Goeswijn vd Poellaan, Vlek C Van Aalstlaan 24 Van Aalstlaan 42-370 (Du Meeflat) en Van Aalstpark Van Doornenplantsoen, nieuwbouw MOTION beweeg college Van Doornenplantsoen, realisatie sporthal

150 151 154 156 157 159 161 164

8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3

Gebied Dorp Eerste Stationsstraat 185 Molen- J.Hoorn- C.van Eerden- 5 Mei- J.Mc Cormick- Van Brakel-straat Gebiedsvisie Vernèdepark en omgeving Dr. J.W. Paltelaan

118 119 121 123

8.8 8.8.1 8.8.2 8.8.3

Gebied Rokkeveen Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk

167 168 169 170

8.3 8.3.1

Gebied Driemanspolder Bijdorplaan/ Van Leeuwenhoeklaan

126 127

8.4 8.4.1 8.4.2

Gebied Kwadrant Edisonstraat transformatorstation STEDIN Kwadrant B&F / Edisonpark

128 129 130

8.9 8.9.1 8.9.2

Gebied Seghwaert Roggeakker Nieuwbouw dubbelstroomsschool Seghwaert (voormalig IKC Velddreef)

171 172 173

8.10 Overige projecten 8.10.1 Ons Blauwe Goud

175 176

INHOUDSOPGAVE Rapportage Programma’s en projecten

8.10.2 8.10.3 8.10.4 8.10.5 8.10.6 8.10.7 8.10.8 8.10.9

Burgerberaad Stadhuis verbeterpunten Nationaal Videogame Museum, permanente locatie Nieuwe Driemanspolder Horeca Poppodium Boerderij, nieuwbouw locatie Amerikaweg Europaweg – onderhoud Leidsewallen 80 / verduurzaming pand CKC Theaterplein 10 / verduurzaming Stadstheater

179 181 183 184 186 188 189 190

9. Lijst met projecten die zijn gestart of zijn afgerond

191

10. Definities en afkortingen

192

1.

Algemene inleiding

Met trots bieden wij u de Rapportage Programma’s en Projecten aan over de 2e helft van 2024. Een rapportage met maar liefst 7 programma’s en 79 projecten! Elke keer proberen we de rapportage te vernieuwen en te verbeteren. Om de informatieverstrekking compleet te maken, zijn raadsmemo’s en besluiten over de jaren 2023 en 2024 toegevoegd. Zo kunt u makkelijk terug kijken naar eerdere besluitvorming en naast de voortgang van het project houden. Ook op het gebied van projectmatig werken staan we niet stil. Afgelopen najaar is de hernieuwde werkwijze vastgesteld en is de fasering aangepast. Dit sluit beter aan op de praktijk. Op pagina 2 leest u hier mee over. Ondertussen wordt ook hard gewerkt aan een werkwijze voor programmasturing, hopelijk kunnen we komende zomer daar ook een mooie mijlpaal te bereiken. Wij wensen u veel leesplezier!

Het projectenbureau

1

2. Opbouw Rapportage 2.1 Rapportageperiode

Deze rapportage geeft een overzicht van de stand van zaken van de sociaal domein projecten en de ruimtelijk fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. De voorliggende rapportage geeft de stand van zaken weer over de periode 1 juli 2024 tot en met 31 december 2024.

2.2 Herziene Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken (ZWPW)

In het najaar van 2024 is de herziene versie van de Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken (ZWPW) vastgesteld. Met deze herziening is de ZWPW nog beter toepasbaar op de projecten voor zowel het fysieke als het sociale domein. Daarnaast zijn verschillende verbeterpunten doorgevoerd. In de herziene ZWPW wordt het onderdeel communicatie in de beheersaspecten expliciet benoemd en is er een prominentere rol voor het evalueren na elke fase. Om de fasering op de verschillende projecten toepasbaar te laten zijn, is de uitwerkingsfase samengevoegd met de uitvoeringsfase. Voor fysieke projecten geldt dat er binnen de uitvoeringsfase onderscheid gemaakt kan worden tussen het ontwerp, de voorbereiding en de uitvoering.

Figuur 1: Uit de Zoetermeerse werkwijze voor projectmatig werken In september 2024 is gestart met de implementatie van de herziene ZWPW. Met name in de fasering ontstaan hierdoor verschillen tussen de projecten. Alle nieuwe projecten maken gebruik van de huidige fasering. Voor de reeds gestarte projecten geldt dat zij op een logisch moment omschakelen naar de fasering volgens de herziene ZWPW. De projecten die nu in de uitwerkingsfase zitten, blijven daar tot zij naar de uitvoeringsfase gaan. Projecten die nu in de haalbaarheidsfase zitten, maken geen gebruik meer van de uitwerkingsfase, maar gaan volgens de nieuwe fasering naar de uitvoeringsfase. In hoofdstuk 2.3 volgt een toelichting op de huidige fasering.

2

2.

Opbouw rapportage (vervolg)

2.3 Fasering projecten

De Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken kent verschillende fasen in de projecten. In de rapportage over de projecten is aangegeven in welke fase het project zich bevindt.

Figuur 2: Uit de Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken Fase 0: Pre-initiatieffase In deze fase onderzoeken we of we een initiatief daadwerkelijk willen starten en kiezen we de juiste aanpak. Als het initiatief vraagt om een projectaanpak, wordt een startbrief in het Managementteam Zoetermeer vastgesteld en het project gestart. Fase 1: Initiatieffase In deze eerste fase wordt het project opgezet. Het doel en resultaat van het project worden scherp gesteld, er vindt een verkenning van de kansen en risico’s plaats en er wordt een projectplan opgesteld voor volgende fase. Met de bestuurlijke vaststelling van de projectopdracht wordt deze fase afgesloten. Fase 2: Haalbaarheidsfase In deze fase onderzoekt de projectmanager samen met zijn projectmedewerkers de haalbaarheid van het project. Onderdelen zijn het toetsen van financiële, maar ook technische en functionele aspecten. In deze fase worden bijvoorbeeld alternatieven afgewogen en verschillende scenario’s uitgewerkt. Vanaf deze fase speelt ook het beheersen van de GROTICK-aspecten een belangrijke rol waarover we rapporteren in deze voortgangsrapportage. Fase 3: Uitvoeringsfase Indien het project wenselijk is en haalbaar lijkt, beslist de ambtelijk opdrachtgever samen met de bestuurlijk opdrachtgever de uitvoeringsfase te starten.

In deze fase worden de voorbereidingen getroffen en vindt de uitvoering van het project daadwerkelijk plaats. Fysieke projecten kunnen in deze fase onderscheid maken tussen het vaststellen van het ontwerp, het treffen van de voorbereidingen, en de uitvoering van het project. Fase 4: Nazorgfase Wanneer het project is uitgevoerd, vindt de overdracht aan de eindgebruikers plaats en wordt het project afgerond. Bij de afronding wordt het project in zijn geheel geëvalueerd en gearchiveerd. 3

2. Opbouw rapportage (vervolg) 2.4 Zoetermeerse Werkwijze Programmasturing (ZWPS)

De afgelopen jaren zien we een toename van het aantal programma’s in de gemeentelijke organisatie. Er ontstaat behoefte om de aanpak rond programmasturing meer uniform en professioneler aan te pakken. Daarom wordt er in de gemeente Zoetermeer nu gewerkt aan het ontwikkelen van een methode, die zich vertaalt in een werkwijze. We creëren hiermee een gezamenlijke taal. Zo werken we toe naar een organisatie die in staat is om grote en complexe uitdagingen/ veranderingen professioneel, uniform én samen met interne/externe partijen in samenhang op te pakken. Deze werkwijze die wordt ontwikkeld is in lijn met de Zoetermeerse werkwijze Projectmatig werken (ZWPW). In de volgende Rapportage Programma’s en Projecten zal een nieuwe update worden gegeven over de voortgang.

2.5 Stoplichten

Om de voortgang ten aanzien van de projectopdracht inzichtelijk te maken, wordt per project met het rode, gele of groene bolletje voor de titel van het project aangegeven wat de status is. De kleur van het stoplicht geeft beheersing van het project, ten aanzien van de vastgestelde projectopdracht en de afspraken met de raad, aan. Het stoplicht is een indicatie om de stand van zaken van het project weer te geven. Onderstaande maatstaf is toegepast voor invulling van het stoplicht.

Goed Op koers / binnen scope van projectopdracht

Aandacht nodig Bij te sturen binnen krediet en projectopdracht

Directe bijsturing noodzakelijk Bijsturing noodzakelijk

Het kleurgebruik binnen deze rapportage is geoptimaliseerd voor spectrum-beperkte lezers (Trichromatopsie en Dichromatopsie). Hiertoe zijn ook de stoplichten voorzien van een kleurnaam.

2.6 Risico’s

Voor elk project worden één of meerdere vooraf ingeschatte risico’s die zouden kunnen voorkomen omschreven. Het is dus niet zo dat de omschreven risico’s hebben gespeeld of momenteel spelen. Het betreft een inschatting van risico’s en bijbehorende beheersmaatregelen.

4

3.

Sociaal Domein

5

3.

Sociaal Domein (vervolg)

3.1 Algemene beschouwing Sociaal Domein

Binnen het Sociaal Domein wordt er zowel binnen de lijnorganisatie als in projecten gewerkt aan drie doelen: - herstellen van bestaanszekerheid, - vergroten van kansengelijkheid en - vanzelfsprekend maken van gezond leven.

Deze doelen zijn afkomstig uit het coalitieakkoord en hangen nauw samen. Ook staan ze in verbinding met andere aandachtsgebieden, zoals de inrichting van onze stad, het economische beleid en de veiligheidsaanpak. Bij de uitvoering van sociale projecten worden daarom vaak collega’s van andere afdelingen betrokken en wordt veel aandacht besteed aan communicatie naar betrokkenen in de stad. Dit draagt bij aan de integrale samenwerking binnen de organisatie. Voor de belangrijkste ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein willen we u ook verwijzen naar de Rapportage Sociaal Domein die gelijktijdig wordt voorgelegd. De maatregelen vanuit de crisisorganisatie jeugd hebben nog steeds grote impact op de vormgeving van de sociale projecten. Dit zorgt onverminderd voor een hoge werkdruk binnen de veranderopgaven. Door het college wordt regie gevoerd om de beschikbare capaciteit zinvol te verdelen tussen reguliere jeugdhulpverlening, de crisisorganisatie en de projecten. Hierbij wordt geoptimaliseerd op maximale impact. Dit betekent dat projecten die minder opbrengen dan gedacht zo snel mogelijk worden afgebakend of gestopt. 6

3. Sociaal Domein (vervolg) Belangrijkste ontwikkelingen in 2e helft 2024 Sinds vorig jaar zijn de sociale projecten onderdeel van deze Rapportage Programma’s en Projecten. Dit betekent dat het projectmatig werken in het sociaal domein in ontwikkeling is en dat we zoeken naar een balans tussen het toepassen van werkwijzen uit fysieke projecten en het sturen op voortgang op gewenste sociale ontwikkelingen. Er wordt hierbij steeds afgewogen wat goed bij het sociaal domein past en wat niet. In totaal lopen er momenteel 9 projecten (VGR 2024-1: 11 projecten). De afname betreft binnen het programma Sociale Innovatie het project “positieve gezondheid en het huishouden”. Daarnaast is binnen het programma Toekomstbestendige jeugdhulp het project “Onderzoek aanpak meervoudige problematiek” volgens planning afgerond. In het programma Sociale Innovatie wordt geen project “onder de pannen” gestart. Naar verwachting zal het aantal projecten binnen het programma Sociale Innovatie in de eerste helft van 2025 gelijk blijven. Bij Toekomstbestendige Jeugdhulp zal het project “Doorontwikkeling Contractmanagement/Toezicht Jeugd” vanwege afronding uit de voortgangsrapportage verdwijnen.

3.2 Gewijzigde stoplichten Sociaal Domein Stoplichten vooruit Niet van toepassing.

Stoplichten achteruit ZoetermeerPas, van groen naar geel; Het project is door een niet werkende applicatie van de nieuwe leverancier genoodzaakt een extra doorlooptijd door te maken: door forse gebreken aan de applicatie van de nieuwe leverancier is de overeenkomst tussen de gemeente en leverancier ontbonden. Daardoor is door het college besloten om een nieuwe overeenkomst met de huidige leverancier af te sluiten. Voor het zorgen voor een goede overgang loopt het project door tot Q1 2025 (in plaats van afronding in Q4 2024).

7

3. Sociaal Domein (vervolg) 3.3 Overzicht stoplichten Sociaal Domein

3.4 Leeswijzer

Per project wordt de stand van zaken van de projecten weergegeven. Elke rapportage heeft dezelfde opzet: bovenaan de pagina staat de naam van het project. Er wordt een korte omschrijving van het project gegeven, gevolgd door de stand van zaken tot 31 december 2024. Daarna wordt aangegeven wat we willen bereiken in het komende half jaar. Ten slotte wordt de financiële stand van zaken tot 31 december 2024 beschreven en worden de grootste risico’s van het project en de daarbij behorende beheersmaatregel benoemd. Nieuw is dat er per project -indien van toepassing- een overzicht is toegevoegd van verzonden raadsmemo’s en genomen raadsbesluiten in 2023 en 2024.

8

4.1 Programma Sociale Innovatie

Ambitie / Doelstelling

De doelstelling van het programma Sociale Innovatie is: “Het in samenhang met de visie Zoetermeer 2040, vanuit leren en innoveren, realiseren van impact op de kernopgaven: het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en het vanzelfsprekend maken van gezond leven”. De opzet van het programma is gericht op het creëren van een structuur en omgeving waarbinnen voor langere termijn ruimte is voor leren, experimenteren en innoveren in het sociaal domein. Het beoogt innovatieve en daarmee duurzame oplossingen te vinden voor vragen als: hoe houden we de zorg en ondersteuning in de stad beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar met een sterke vergrijzing in het verschiet, een arbeidsmarkt die onder druk staat en beperkte financiële middelen? Hoe betrekken en benutten we de netwerken in Zoetermeer, waaronder de ondernemers (zorg, welzijn, commercieel, etc.) in onze stad, meer bij de opgaven in de stad in het sociaal domein? En hoe leren we gemeentebreed van individuele projecten in het sociale domein?

Stand van zaken

In de rapportageperiode is kritisch gekeken naar de voortgang van het programma. Dit had een aantal redenen: - De projecten liepen inmiddels al een tijd en daardoor was een kritische blik op de voortgang mogelijk en wenselijk. - De sturingsdriehoek van het programma is in deze rapportageperiode volledig gewisseld met een nieuwe bestuurlijk opdrachtgever, ambtelijk opdrachtgever en programmamanager. Deze nieuwe start gaf aanleiding om de klokken gelijk te zetten over de ambities en de vertaling ervan. - Gezien de looptijd van het programma is een vooruitblik op het vervolg wenselijk. Over de vervolg van het programma zijn de volgende conclusies getrokken: - We willen meer duidelijkheid op basis waarvan nieuwe projecten worden toegelaten in het programma zonder daarbij in een teveel aan regelgeving te komen. Te denken valt aan dat projecten (1) radicaal verschillen van wat we nu doen, (2) een aantoonbare bijdrage leveren aan de doelstellingen rondom bestaanszekerheid, gelijke kans en positieve gezondheid en (3) een bijdrage leveren aan de financiële opgave waar we als gemeente voor staan. - We willen de resultaten van de projecten beter meten en merken. - Duidelijk is dat het sociale innovatieve aspect de kern is van trajecten in het programma, maar het is ook wenselijk om nadrukkelijk ook onderwerpen en portefeuilles te betrekken die invloed hebben op de sociale aspecten (bijv.

fysieke projecten, veiligheid, etc). - Voor projecten die (gaan) lopen gelden duidelijke criteria om te beoordelen of het wenselijk is om een project over te dragen aan de lijn, of er mee te stoppen. Als het overgedragen wordt dient er een implementatieplan te liggen hoe de nieuwe werkwijze wordt ingevoerd in de lijnorganisatie. - En tot slot blijft benadrukt dat we er telkens nadrukkelijk voor kiezen om inwoners te betrekken bij de projecten. Daarnaast is in de rapportageperiode het besluit genomen om het project “Onder de pannen” niet te starten, zie hieronder. Het project “Positieve gezondheid en het huishouden” is inmiddels afgerond. Voor het project “Vindplaats verborgen schulden” is het plan opgesteld om een vervolg aan de eerste succesvolle fase te geven. Zie daartoe de rapportage over het project. Kennisdeling en ontwikkeling Met het programma Sociale innovatie wordt, naast het aanjagen van sociale innovaties, ook ingezet op kennisdeling en ontwikkeling. Deze kennisdeling en -ontwikkeling vindt in de projecten plaats. Zo zijn er in het project “Preventie in de praktijk” leercycli op de verschillende niveaus van het project (projectteam, management, bestuurders).

9

4.1 Programma Sociale Innovatie (vervolg)

Met het kenniscentrum ‘Governance of urban transitions’ (GUT’s) van de Haagse Hogeschool zijn eerder gesprekken geweest over de projecten “preventie in de praktijk’ en het project ‘factorenmodel’. Vooralsnog konden nog geen onderzoekers en/of studenten worden ingezet die gelijk van toegevoegde waarde konden zijn voor de projecten. Met het kenniscentrum is afgesproken dat we de samenwerking anders gaan positioneren en verder vorm gaan geven vanuit de New Town-lobby van Zoetermeer 2040 en de regiodeal die daarop geënt is. Bij toekenning van de regiodeal zullen met de Haagse Hogeschool en andere partners afspraken worden gemaakt over de invulling van de op te pakken onderzoeksvragen. Dit gebeurt buiten dit programma om en hierover zal derhalve niet meer worden gerapporteerd in deze programmarapportage. Onder de Pannen Onder de Pannen is een landelijk initiatief, gericht op het voorkomen van (economische) dakloosheid. Een belangrijk aspect is het buiten toepassing verklaren van de kostendelersnorm (= verminderen van de uitkering bij samen in één woning wonen), zodat mensen niet ontmoedigd of gestraft worden als zij anderen in huis nemen. - Met “Samenwonen op proef” is in de lijnorganisatie gestart met een soortgelijk principe, namelijk het (tijdelijk) niet korten op uitkering vanwege nieuwe woonsituatie. De pilot “Onder de Pannen” gaat “Samenwonen op proef” tegenwerken.

Met “Onder de Pannen” kun je immers een jaar samenwonen zonder gekort te worden op de uitkering. Bij “Samenwonen op proef” is dat maximaal voor de duur van zes maanden; - Bij een eerder project Kamers met aandacht hebben we gezien dat er weinig tot geen animo is om een kamer onder te verhuren. De verwachting is dat er ook voor “Onder de Pannen” weinig animo is. Op basis hiervan is op bestuurlijk niveau gekozen om dit project niet te starten.

Wat willen we bereiken

De conclusies die zijn getrokken over het programma (zie hierboven) willen we in de komende periode vertalen naar een betere inrichting van het programma. Er wordt daarbij ook gekeken naar nieuwe projecten of uitbreiding van bestaande projecten. Daarbij is naast het vernieuwende karakter met name van belang dat projecten een bijdrage gaan leveren aan de financiële opgave waarvoor de gemeente, en daarbinnen het Sociaal Domein, gesteld staat.

Financiële stand van zaken

De raad heeft €3,3 miljoen beschikbaar gesteld voor het opzetten van het programma en de uitvoering van de 7 projecten. In 2024 is er ca. €800k besteed waardoor totaal ca. €1,6 miljoen besteed is t/m heden. Er is nog ca. 1,7 beschikbaar voor het programma, waarvan €600k begroot is voor de lopende projecten. De oorspronkelijke projecten putten het beschikbare budget niet uit, deels omdat projecten niet zijn gestart, deels omdat ze minder hebben besteed dan oorspronkelijk geraamd. Er wordt via de jaarrekening 2024 voorgesteld om het restant van het beschikbaar gestelde budget te herfaseren. De nog niet bestede middelen willen we inzetten voor nieuwe projecten of uitbreiding/ aanpassing van bestaande projecten.

Risico’s

Risico: ZZP’ers kunnen slechts korte tijd ingehuurd worden. Gevolg: de nieuwe regeling zet deze continuïteit onder druk. Hierdoor kan opgebouwde kennis verloren gaan. Beheersmaatregel: onderzoeken mogelijkheden van een uitzonderingspositie, uiteraard met inachtneming van de wettelijke randvoorwaarden. Risico: innovatieve projecten bieden geen garantie op succes en hebben ook vaak meer tijd nodig dan reguliere projecten met een standaard eindproduct. Bij de totstandkoming van voor Zoetermeer nog onbekende producten, werkwijzen en diensten komen altijd vraagstukken bovendrijven die nog niet ingecalculeerd zijn. Dat is inherent aan innovatie. Gevolg: het is bij de start van het project niet altijd duidelijk weke vraagstukken boven drijven die niet zijn ingecalculeerd aan de voorkant. Beheersmaatregel: aan de start van het traject dit risico goed benoemen en zo goed als mogelijk een onzekerheidsmarge aangeven. 10

4.1 Programma Sociale Innovatie (vervolg)

11

4.1.1 Vindplaats verborgen schulden

GROEN

Projectplanning

Raadsmemo 2024-12

Startdatum: 04-04-2023 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Benaderen van werkgevers Voorlichting en training geven bij werkgevers Workshop effectmeting Evaluatiesessies met werkgevers Opstellen implementatieplan invoering werkwijze in lijnorganisatie

Q2

De gemeente heeft een wettelijke taak bij de vroegsignalering van financiële problemen aan de hand van betalingsachterstanden in de huur, water, energie, zorgverzekering. Binnen het schuldendomein werkt de gemeente samen met verschillende (maatschappelijke) partners. Het tijdig signaleren van betalingsachterstanden en beginnende schulden voorkomt dat problemen zich uitbreiden. Echter hulp vragen is voor veel mensen een grote stap. Die stap maken wij graag zo klein mogelijk. We geven een extra impuls op preventie en outreachende hulpverlening die verder gaat dan de signalen uit de wettelijke vroegsignalering. We richten ons daarvoor op samenwerking met werkgevers als vindplaats van verborgen schulden, omdat veel mensen met dreigende financiële problemen werknemers in loondienst zijn. Wij verwachten dat werkgevers een rol kunnen spelen bij het signaleren en voorkomen van geldzorgen op de werkvloer. En bij het doorverwijzen naar hulp. Door het op grote schaal toepassen van het project streven we naar beter inzicht in de effecten van het project en wat invoering van deze werkwijze voor de gemeente zou kunnen betekenen in termen van kosten en potentiële baten.

Bij de hypothese over mogelijke baten nemen we onder andere de volgende twee elementen in ogenschouw: de kosten die een werknemer met financiële problemen voor de werkgever met zich meebrengt en de kosten van een schuldhulpverleningstraject.

Stand van zaken

- De betrokken wethouders hebben besloten om het project in 2025 op grotere schaal toe te passen. Daarmee is bepaald dat we o.a. het doel nastreven hoe we tot een kosten-batenanalyse komen, dat we een bredere groep van werkgevers betrekken en tot een duidelijker beeld komen van de benodigde gemeentelijke dienstverlening. Daarmee is bepaald dat we o.a. het doel nastreven hoe we tot een kosten-batenanalyse komen, dat we een bredere groep van werkgevers betrekken en tot een duidelijker beeld komen van de benodigde gemeentelijke dienstverlening. - Op basis van deze doelen is de projectaanpak voor het vervolg in 2025 opgesteld en met betrokken wethouders vastgesteld. - Inmiddels is de werving van 10-15 werkgevers gestart.

Wat willen we bereiken

- Voorlichting geven, incl. bezemsessies voor: - Leidinggevenden. - HR. - Werknemers . - Opstellen communicatie- en publiciteitsplan. - Workshop effectmeting o.l.v. een extern bureau. - Evaluatiesessie met alle werkgevers (uit fase 1 en 2). - Opstellen implementatieplan voor invoering van werkwijze in de lijnorganisatie. - Evaluatie en décharge van project. 12

4.1.1 Vindplaats verborgen schulden (vervolg) Financiële stand van zaken

In het eerste deel van de pilot is een beperkt deel van het beschikbare budget gebruikt. Voor de uitvoering van het vervolg is voldoende budget beschikbaar. Voor het vervolg is een bedrag van € 160.000 geraamd. Dit bedrag past binnen het nog beschikbare budget.

Risico’s

Risico: de samenstelling van werkgevers uit specifieke branches is niet divers genoeg met werknemers met lage lonen. Gevolg: de werving van 10-15 extra werkgevers in/rondom Zoetermeer vraagt meer tijd om voldoende volume te krijgen voor de start en voor de geplande sessies over effectmeting. Beheersmaatregel: de sessies krijgen vorm op een manier die ruimte biedt aan deelnemers die later aansluiten. We maken zoveel mogelijk inzichtelijk welke looncategorieën er wel vertegenwoordigd zijn bij de uiteindelijke evaluatie.

13

4.1.2

GROEN

Resultaat gedreven inzet voor jeugd & gezinnen

Projectplanning

Raadsmemo 2024-12

Startdatum: 11-01-2023 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Startfoto Meerzicht omzetten naar een structureel dashboard Meerzicht: keuze maken interventies (bijdragen maatschap.resultaat) Implementatie en inbedding van innovatieve interventies en activiteiten. Tussenevaluatie project opstellen

Q2

In Zoetermeer bieden we een breed palet aan preventieve, vrij-toegankelijke ondersteuning bij het opgroeien en opvoeden. In welke mate deze voorzieningen ook merkbaar verschil maken in het leven van kinderen en jongeren is met name in individuele situaties zichtbaar en blijft tot nu toe moeilijk te veralgemeniseren. Dit komt omdat de effecten die wij willen bereiken organisatie overstijgend zijn en meestal pas zichtbaar worden op de langere termijn. Met dit project willen wij onderzoeken of de introductie van het Factorenmodel en de Wijkprogrammering in 1 wijk in Zoetermeer ons beter in staat stelt om wijkgericht effectief en meetbaar te sturen op onze doelstelling.

Stand van zaken

- Er is meer commitment gecreëerd met de professionals. - Het overzicht van de belangrijkste factoren en bijbehorende indicatoren is gevuld, op termijn wordt dit mogelijk nog uitgebreid. - Interviews met jongeren en ouders hebben meer inzicht gegeven in wat voor hen belangrijk is en commitment gemaakt om mee te blijven denken in hert vervolg van het project. - De startfoto van Meerzicht is gereed en in Q4-2024 gedeeld met de raad. - De startfoto is met stakeholders in de wijk besproken op 10 oktober. Belangrijke stakeholder hierbij is Gro-Up buurtwerk. - Gedurende het afgelopen jaar zijn wij via de projectleider van het project Social Hub nauw betrokken geweest bij alle ontwikkelingen. We zorgen er binnen het gebiedsprogramma Meerzicht voor dat de verschillende projecten en initiatieven in de wijk die betrekking hebben op jeugd elkaar goed aanvullen en versterken. - De monitoringsgroep wordt voorbereid.

Wat willen we bereiken

- Startfoto Meerzicht omzetten naar een structureel dashboard. - Afspraken maken met interne en externe partners over de uitwisseling van data t.b.v. het vullen van het dashboard. - Naar aanleiding van de startfoto is besloten de naam van het project te wijzigen in de naam “Wijkimpact jeugd Meerzicht”, omdat hiermee de lading van het project beter wordt gedekt. - Binnen Meerzicht keuze maken voor interventies die bijdragen aan maatschappelijk resultaat. - Implementatie en inbedding van innovatieve interventies en activiteiten. - Verbinden van factoren/ indicatoren met ontwikkelperspectief Meerzicht. - Tussen evaluatie inclusief de wijkprogrammering voorbereiden.

Financiële stand van zaken

De kosten betreffen voornamelijk inzet van projectmanagement. T.b.v. de beoogde planning is extra inzet van externe expertise ingezet, dit wordt vervolgd t.b.v. wijkbijeenkomst. Het project valt binnen de gestelde financiële ramingen. Er is geen sprake van een overschrijding.

14

4.1.2

Resultaat gedreven inzet voor jeugd & gezinnen (vervolg)

Risico’s

Risico: de monitoringsgroep is geen volledige afspiegeling van de wijk. Gevolg: monitoringsgroep, die niet de wijk volledig vertegenwoordigd, waardoor de input voor het vervolg minder effect kan hebben. Beheersmaatregel: organisaties en bewoners actief blijven stimuleren om te blijven meedoen in het proces van de wijkprogrammering.

15

4.1.3

GROEN

Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie

Projectplanning Startdatum: 04-04-2023 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Vormen van een adviesplan en een PVA Afronden en evalueren van het project

Q2

Doel Het doel van dit project is om inwoners preventiever, effectiever en efficiënter te ondersteunen in hun eigen wijk. Hiervoor zal er een wijkscan worden uitgevoerd per wijk. Per wijk wordt er gekeken naar de behoefte van inwoners. Naar aanleiding van de uitkomsten zullen er wijkgerichte ondersteuningspakketten worden ontwikkeld. Met als effect dat dit nieuwe ondersteuningsaanbod: - De noodzaak van zwaardere ondersteuning en individueel ondersteuning afneemt. - De kwaliteit van leven van inwoners toeneemt. - Inwoners ondersteund worden op basis van de beginselen van positieve gezondheid, zodat inwoners zelf de regie behouden over hun leven en zo min mogelijk structureel afhankelijk zijn van professionele ondersteuning.

Resultaat - Per wijk een scan is uitgevoerd om de vragen van inwoners wijkgericht te specificeren; - Per wijk een ondersteuningspakket is ontwikkeld, geïmplementeerd en uitgevoerd; - Wat er al is in de wijken (zoals sociale basis) versterken in de ondersteuning van inwoners; - Het project wordt uitgevoerd door een uitvoerende partij in samenwerking met de gemeente.

Stand van zaken

- De uitkomsten van de wijkscan zijn geanalyseerd per wijk. - Op basis van de uitkomsten van de wijkscan is er een nieuw aanbod ontwikkeld en bestaand aanbod vernieuwd. - De medewerkers zijn opgeleid om dit nieuwe aanbod te gaan geven. - Het nieuwe aanbod is gericht op diverse doelgroepen en onderwerpen. Het volgende aanbod is het afgelopen halfjaar van start gegaan:Inloopmoment voor vragen voor bestaande cliënten met ondersteuning. - Groepsbijeenkomsten voor inwoners met opvoedingsvragen. - Themasessies voor inwoners over gezondheid middels Positieve Gezondheid. - Aanbod voor inwoners met psychische kwetsbaarheid. - Informatiebijeenkomsten rondom het thema scheiden. - Informatiebijeenkomsten rondom thema huisvestingsvraagstukken. - Inloop met vragen rondom de administratie en financiën. - In het ontwikkelen van het nieuwe aanbod is ook aandacht besteed aan (samen)werken met andere partners in de stad om de laagdrempeligheid en zichtbaarheid te vergroten.

Financiële stand van zaken

Tot op heden betreffen de kosten voornamelijk inzet van het projectmanagement en uitvoeringskosten van de uitvoerende partij. Het project valt binnen de gestelde financiële ramingen. Er is geen sprake van een overschrijding. 16

4.1.3

Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie (vervolg)

Risico’s

Risico: de implementatie en uitvoering van het nieuwe aanbod is nog niet volledig gereed in alle wijken. Gevolg: de uitkomsten van de ‘best practices’ uit evaluatie beperkter blijven aan het einde van het project. Beheersmaatregel: projectmanager en uitvoerende partij zullen een plan van aanpak maken. In het plan van aanpak wordt beschreven hoe de borging van het ontwikkelde aanbod binnen de reguliere opdracht van externe partner zal gaan landen.

17

4.1.4 Preventie in de praktijk

GROEN

Projectplanning Startdatum: 04-07-2023 Fase: Uitwerkingsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Tussenevaluatie delen met betrokken partijen Herijken commitment convenantpartners

Q2

Project Preventie in de Praktijk richt zich op het ontwikkelen en verspreiden van een eenduidige werkwijze tussen professionals waarbij de hulpvraag van de inwoner uit Meerzicht als uitgangspunt dient. Vanuit de hulpvraag van de inwoner wordt tussen professionals en de betreffende inwoner integraal samengewerkt aan een zo passend mogelijke oplossing op de hulpvraag waarbij doen wat nodig is centraal staat. Door dicht bij de inwoners te staan kunnen hulpvragen eerder gesignaleerd worden. Tevens leidt de vraag van de inwoner tot een nieuw, passend aanbod. Met de werkwijze van Preventie in de Praktijk willen we bijdragen aan een vitale wijk waar inwoners liefst schulden- en zorgenvrij een positieve gezondheid ervaren. Door de methodiek van actie leren, leren we gezamenlijk naar vraagstukken te kijken die gaandeweg aan het licht komen zoals mogelijk het ontschotten van budgetten. De eenduidige werkwijze die binnen Preventie in de Praktijk wordt ontwikkeld moet meet- en merkbaar verschil gaan maken in de wijk.

Stand van zaken - Bewoners voelen zich gehoord door de manier van werken en zijn tevreden met het resultaat. Professionals vinden elkaar steeds beter

binnen Preventie in de Praktijk. - Door meer casuïstiek te behandelen, worden leervragen binnen het project steeds duidelijker, bijvoorbeeld hoe andere organisaties en collega’s aangehaakt kunnen worden bij Preventie in de Praktijk. - De tussenevaluatie is uitgevoerd, rapportage volgt Q1 van 2025. - Binnen de projectgroep en de steungroep zijn wijzigingen in de bezetting geweest, deze is weer op orde.

Wat willen we bereiken - Nieuwe casuïstiek wordt via de methodiek Preventie in de Praktijk behandeld.

- De tussenevaluatie wordt met de betrokken partijen gedeeld. - Op basis van de tussenevaluatie wordt het commitment van de convenantpartners herijkt. Onderlinge verwachtingen en doelstellingen worden vastgesteld. - Op basis van de behoeften van de projectleden vindt coaching plaats door de aanjager. - Vanuit het projectteam wordt de verdere verspreiding van Preventie in de Praktijk gestimuleerd.

Financiële stand van zaken

Tot op heden betreffen de kosten voornamelijk inzet van projectmanagement en inhuur van extern advies. Het project valt binnen de gestelde financiële ramingen. Er is geen sprake van een overschrijding.

Risico’s

Risico: het reguliere takenpakket van de werkgroep leden krijgt meer prioriteit en hiermee kan de beschikbaarheid voor Preventie in de Praktijk onder druk staan. Gevolg: minder beschikbaarheid voor Preventie in de Praktijk kan een negatief effect hebben op de casus zelf, maar ook op de samenwerking van de projectleden en de resultaten van Preventie in de Praktijk. Beheersmaatregel: door regelmatige gesprekken met de stakeholders wordt de toewijding centraal gezet. Ook in de steungroepen van management en directie is dit een centraal thema. Zo kan er snel bijgestuurd worden op de bezetting. 18

4.2

Programma Toekomstbestendige jeugdhulp (vervolg)

Ambitie/doelstellingen

Sinds 2023 werken we binnen het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp aan vijf samenhangende projecten, waarvan er inmiddels twee zijn afgerond: - Herijking Toegang; - Hervorming Specialistische Jeugdhulp; - Doorontwikkeling Contractmanagement/Toezicht Jeugd (afgerond in zomer 2024; VGR 2024-1); - Onderzoek Aanpak Meervoudige Problematiek (afgerond in december 2024; VGR 2024-2); - Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp. Bij de projecten staan de volgende uitgangspunten centraal: - We werken aan het ombuigen van steeds verder oplopende kosten. - Alle kinderen in Zoetermeer hebben recht op een veilige plek om op te groeien, te spelen en te leren. Wij zorgen dat we vrij toegankelijk aanbod in de buurt en zo goed mogelijk passende hulp klaar hebben staan voor kinderen en jongeren die dit nodig hebben. - We zorgen dat hulptrajecten niet te lang duren door met hulpaanbieders af te spreken dat ze binnen afgesproken termijnen tot een afronding komen. - We zorgen dat jeugdigen alleen voor individuele hulp in aanmerking komen als het echt niet mogelijk is om ze in groepsverband te helpen. - Onderwijs en jeugdhulp werken met elkaar samen waarbij ook bewegen op scholen wordt gestimuleerd.

Bovenstaande aanpak draagt bij aan belangrijke maatschappelijke doelstellingen, zoals het normaliseren van het jeugdhulpgebruik, waarbij de noodzaak tot ombuiging momenteel wordt versterkt door de nog steeds stijgende kosten.

Stand van zaken

De belangrijkste mijlpaal uit het najaar van 2024 betreft de afronding van de projecten: - Onderzoek Aanpak Meervoudige Problematiek en - Doorontwikkeling Contractmanagement/Toezicht Jeugd. Beide projecten zijn in lijn met de planning uit de projectopdracht afgerond, waarbij de raad middels memo’s is geïnformeerd over de inzichten en aanbevelingen (respectievelijk 2024098554 en 2024-179572). Ook binnen de overige projecten (1, 2 en 5) zijn de geplande mijlpalen bereikt en lopen activiteiten in lijn met de projectopdrachten: - In het project Herijking Toegang (deel 1) zijn 2 nieuwe lokale teams van start gegaan, waardoor er nu in totaal 4 teams wekelijks bijeenkomen. Ook is het verbeterplan deel 2 in samenwerking met alle toegangspartners jeugd afgerond en via een memo met de raad gedeeld (2024-139360). - In het project “Hervorming Specialistische Jeugdhulp” is bestuurlijke besluitvorming over de scenario’s voor bestuurlijke keuzes over de inrichting, inkoop en samenwerking afgerond (2024086688). Ook is het voorstel over de organisatievorm van lokale (buurt)teams in Zoetermeer ter besluitvorming aan de raad voorgelegd (2024-181652).

- In het project “Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp” zijn op 6 scholen pilots gestart waarin op scholen preventie of lichte groepsgerichte jeugdhulp wordt ingezet en de domeinen onderwijs, jeugdhulp en preventie op een vernieuwende manier samenwerken. (4x primair onderwijs en 2x voortgezet onderwijs).

19

4.2 Programma Toekomstbestendige jeugdhulp (vervolg) Wat willen we bereiken

- In het project Herijking Toegang wordt de huidige werkwijze van casuïstiek bespreking (zoals beschreven in deel 1) doorontwikkeld naar een gestructureerde werkwijze voor lokaal multidisciplinair samenwerken (zoals beschreven in deel 2). Ook starten er 2 extra lokale teams, waardoor vanaf juni 6 teams wekelijks bijeen komen. - In het project Hervorming Specialistische Jeugdhulp zal bestuurlijke besluitvorming over de organisatievorm van lokale (buurt)teams in Zoetermeer plaatsvinden, waarna het project wordt afgerond. - Na besluitvorming over de organisatievorm van lokale (buurt)teams krijgen de ervaringen en inzichten uit de projecten Herijking Toegang en Hervorming specialistische jeugdhulp een gezamenlijk vervolg in voorstellen voor de implementatie en reorganisatie van de lokale (buurt)teams. - In het project Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp lopen pilots op de 6 scholen. Op verzoek van de bestuurlijk opdrachtgever wordt op 2 primair onderwijs scholen een experiment met extra bewegen toegevoegd. Bij de uitwerking van de projecten werken we samen met de afdelingen vrije tijd en veiligheid, de strategische agenda Zoetermeer 2040, het programma Sociale Innovatie en de toegangspartners jeugd.

Financiële stand van zaken

De raad heeft € 2,3 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering in 2024 en 2025. Daarnaast is er voor het project Herijking Toegang middels raadsvoorstel 2023-048586 additioneel € 475.000 budgetruimte voor externe vergoedingen voor capaciteit toegekend. Mede doordat de pilots uit het project Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp per schooljaar lopen (i.p.v. per kalenderjaar) is plm. 30% van het beschikbare jaarbudget van € 1,4 miljoen minder besteed. Ook is er extra dekking vanuit de specifieke uitkering Integraal Zorgakkoord verkregen (€ 0,5 miljoen). Bij de jaarrekening zal daarom herfasering voor het restantbudget 2024 worden aangevraagd.

Risico’s

Risico: ontwikkelingen binnen het jeugddomein, de veranderopgave en personele wisselingen kunnen vragen om aanpassingen in de scope van het programma. Gevolg: druk op de voortgang van de projecten. Beheersmaatregel: juiste prioritering en organiseren van een goede afstemming zowel binnen het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp als met de Crisisorganisatie Jeugd.

20

4.2.1

GROEN

Herijking Toegang tot Jeugdhulp

Projectplanning

Raadsmemo 2024-10

Startdatum: 01-09-2022 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Start team 5 Start team 6

Projectomschrijving 2026

Q1

Q2

Met het project Herijking Toegang verbeteren we de toegang tot de jeugdhulp, samen met onze toegangspartners; Eerstelijnszorg Zoetermeer (EZZ) voor de POH-jeugd, Schoolformaat voor het schoolmaatschappelijk werk en de Jeugd Gezondheidszorg (JGZ, consultatiebureau) voor de jeugdverpleegkundige. Doel van het project is een uniforme werkwijze voor toegang tot jeugdhulp zodat deze bereikbaar, beschikbaar, doelmatig en betaalbaar blijft. Kinderen en hun gezin krijgen daarmee de hulp die nodig is. Met het plan worden maatregelen genomen om de toegang tot de jeugdhulp anders te organiseren: meer regie voeren, intensiever samenwerken, hulp nabij in buurten en een aanpak volgens een door toegangspartners gezamenlijk gedragen werkwijze. Het project is onderdeel van het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp waarin wordt gewerkt aan het verbeteren van de jeugdhulp en het terugdringen van de steeds verder oplopende kosten ervan.

Stand van zaken

In 2024 is uitvoering gegeven aan deel 1 van het project, waarbij in totaal vier lokale multidisciplinaire teams zijn gestart die wekelijks bijeen komen om buurtgericht samen te werken en casuïstiek te bespreken. - In lijn met de projectplanning zijn het 3e en 4e team in oktober 2024 gestart. De geselecteerde buurten zijn respectievelijk de Rode’s (Buytenwegh) en de Bossenbuurt (Meerzicht). - In de lokale teams worden expertise en werkwijzen van de verschillende partners samengebracht en wordt er gewerkt aan uniformiteit in de aanpak zodat de inwoner effectiever kan worden ondersteund. Daarnaast is in Q2 en Q3 de aanpak voor deel 2 door de stuurgroep en projectgroep uitgewerkt, waarin doelstellingen en maatregelen zijn beschreven om de aanpak te verbreden en verdiepen. Dit document is volgens planning in oktober aan de raad verstuurd (2024-139360).

Wat willen we bereiken

Voor iedere buurt staan in 2025 de volgende uitgangspunten centraal: - Jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen, door inzet van lokale teams met voldoende kennis en expertise. - Teams die met ouders en jeugdigen kijken naar wat echt nodig is. De professionals verlenen niet alleen toegang, maar ondersteunen gezinnen zelf met lichte hulp, gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht van gezinnen en jongeren. - Teams werken in goede verbinding met de lokale voorzieningen die beschikbaar zijn voor het brede sociaal domein en werken integraal en gezinsgericht. In 2025: - Zullen twee lokale teams (team 5 en 6) starten in Oosterheem. - Werken de lokale teams aan verbetering van de werkprocessen in de lokale teams. - Werken de lokale teams gezinsgericht, in goede verbinding met de buurtgerichte voorzieningen die beschikbaar zijn.

21

4.2.1

Herijking Toegang tot Jeugdhulp (vervolg)

Financiële stand van zaken

De werkzaamheden binnen de uitvoeringsfase vallen binnen het beschikbaar gestelde programmabudget.

Risico’s

Risico: eigen autonomie van toegangspartners. Toelichting: de betrokken partners hebben eigen autonomie binnen hun organisaties. Waarbij de huisartsen en de jeugdartsen ook een wettelijke verwijsfunctie hebben in de jeugdwet. Gevolg: dit kan het integraal samenwerken bemoeilijken bij tegenstrijdige belangen tussen de projectmatige aanpak en werkafspraken binnen de eigen organisatie. Beheersmaatregel: een goede projectinrichting (governance) en knelpunten agenderen in de projectgroep en stuurgroep. Risico: beschikbaarheid van jeugdhulpprofessionals (per buurt). Toelichting: ondanks dat er incidentele financiële middelen beschikbaar zijn om de capaciteit van toegangspartners te compenseren, is het soms lastig om professionals beschikbaar te stellen. Gevolg: de voortgang van het project kan hierdoor onder druk komen. Beheersmaatregel: strak sturen op de projectplanning en knelpunten agenderen in de stuurgroep. Risico: het is een projectmatige aanpak in een grotere veranderopgave. Toelichting: er zijn veel gelijktijdige ontwikkelingen rondom de organisatie van de toegang tot jeugdhulp in Zoetermeer (o.a. crisisorganisatie en project hervorming specialistische jeugdhulp) Gevolg: de voortgang van het project kan hierdoor onder druk komen. Beheersmaatregel: strak sturen op de projectplanning en verbinding houden met alle projecten en stakeholders binnen het programma.

22

4.2.2

GROEN

Hervorming specialistische jeugdhulp

Projectplanning

Raadsvoorstel 2024-10

Startdatum: 04-07-2023 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Raadbesluit organisatievorm Afronding en décharge

Q2

Dit project onderzoekt mogelijkheden om de huidige regionale organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg te herzien, waarbij mede vanuit financieel oogpunt aanpassingen noodzakelijk zijn. We werken toe naar een geactualiseerde doelmatige en efficiënte inrichting van de specialistische jeugdhulp, zodanig dat de gemeente effectieve sturing kan geven. Het project richt zich op drie lijnen die gelijktijdig worden uitgevoerd: - Analyse van de Hervormingsagenda Jeugd; - Inrichting van de ingekochte jeugdhulp; - Organisatie van de regionale samenwerking.

Stand van zaken

Voor de start van het zomerreces heeft het college scenario’s voor bestuurlijke keuzes over de inrichting, inkoop en samenwerking aan de raad verstuurd (2024-086688). Dit onderwerp is besproken in de commissievergadering van 9 september en daarna als hamerstuk door de raad vastgesteld. Door dit besluit heeft het college opdracht gekregen om de toegang tot jeugdhulp te gaan inrichten met stevige lokale teams, te onderzoeken welke organisatievorm het best passend is (met besluitvorming door de raad in Q1 2025), te onderzoeken hoe het voorliggend veld verder vorm kan worden gegeven, samen met de regiogemeenten de inkoop van specialistische jeugdhulp zo spoedig mogelijk te optimaliseren en te onderzoeken welke inkoopsystematiek passend is voor de inkoop van jeugdhulp vanaf 2027. De nadere uitwerking van de organisatievorm van stevige lokale teams in Zoetermeer is volgens planning in Q4 uitgewerkt en voor het kerstreces door het college naar de raad verstuurd (2024-181652). Dit advies is gedeeld met onze partners (o.a. Adviesraad Sociaal Domein en de Toegangspartners Jeugd).

Wat willen we bereiken

Met de bestuurlijke besluitvorming over de organisatievorm (2024-181652) zal de raad naar verwachting in februari 2025 aan het college opdracht geven om lokale (buurt)teams binnen de gemeentelijk organisatie te vormen en te starten met de voorbereidingen voor de implementatie en de reorganisatie van de ambtelijke organisatie. Deze uitwerking van de toegang tot jeugdhulp en het voorliggend veld zal plaatsvinden in lijn met de kaders uit de “handleiding organisatieveranderingen”, zoals vastgelegd in het personeelshandboek. Het project wordt daarna afgerond (eind Q1/ begin Q2 2025), waarbij de projectonderdelen “Analyse van de Hervormingsagenda Jeugd” en “Organisatie van de regionale samenwerking” worden voortgezet vanuit de lijnafdeling. Het onderdeel “Inrichting van de ingekochte jeugdhulp” wordt dan opgevolgd door het hierboven genoemde reorganisatietraject, waarbij in 2025 ook een adviestraject met de OR wordt opgestart.

Financiële stand van zaken

De werkzaamheden binnen de uitwerkingsfase vallen binnen het beschikbaar gestelde programmabudget.

23

4.2.2

Hervorming specialistische jeugdhulp (vervolg)

Risico’s

Risico: de complexiteit van het voorstel, de tijdsdruk en de consequenties voor het jeugddomein kunnen de besluitvorming vertragen. Gevolg: druk op de voortgang van het project. Beheersmaatregel: college, raad, betrokken partners en inwoners worden tijdig meegenomen in het veranderproces, o.a. door het inrichten van communicatie- en adviseringstrajecten.

24

4.2.3 Doorontwikkeling contractmanagement/ Toezicht Jeugd

GROEN

Projectplanning Startdatum: 06-02-2024 Fase: Nazorgfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectomschrijving 2026

Q1

Q2

Het project “Doorontwikkeling Contractmanagement/ Toezicht Jeugd” richt zich op het verbeteren van de interne kwaliteit van contractmanagement/ toezicht om te kunnen sturen op de contracteisen en op een goede wijze toezicht te kunnen houden bij zorgaanbieders.

Stand van zaken - De handleiding voor contractmanagers en toezichthouders is afgerond en overgedragen aan de lijn.

Hierin staan duidelijke werkinstructies die ervoor zorgen dat iedereen precies weet wat er verwacht wordt. - In het werkproces “contractcyclus jeugd” is vastgelegd welke rollen en taken ieder team heeft en wie waarvoor verantwoordelijk is. Dit werkproces is na een toets door de procesadviseurs van Financiën & Control op het digitale Procesplein van de gemeente geplaatst. - In december is de raad over de inzichten en aanbevelingen geïnformeerd (2024-179572). Hiermee is het project afgerond en hier zal niet meer over gerapporteerd worden binnen de voortgangsrapportage.

Wat willen we bereiken

Het project is afgerond en de vernieuwde werkprocessen worden vanaf januari 2025 door de lijn in gebruik genomen.

Financiële stand van zaken

De kosten betreffen de inzet van het projectleden en ondersteuning. Het project is uitgevoerd binnen het beschikbare budget.

Risico’s

Niet van toepassing, project is afgerond.

25

4.2.4

GROEN

Aansluiting onderwijs en jeugdhulp

Projectplanning Startdatum: 13-02-2024 Fase: Uitvoeringsfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

2026

Q1

Start exp. met extra bewegen op 2 PO locaties Tussenevaluatie pilots schooljaar 1 en Start pilots schooljaar 2

Stand van zaken

Projectomschrijving Q2

Met het project ‘aansluiting onderwijs en jeugdhulp’ zal middels het uitvoeren van pilots op vier primair onderwijsscholen en twee voortgezet onderwijsscholen, geëxperimenteerd worden met inzet van extra ondersteuning, aansluitend op de aanwezige zorgstructuur in de school vanaf schooljaar 2024-2025. Bij de start van het project was er sprake van 5 pilot scholen, tijdens de haalbaarheidsfase is daar één voortgezet onderwijsschool aan toegevoegd. PO-scholen die deelnemen aan de pilot: IKC de Hofvijver (Unicoz) I Seghwaert IKC de Baanbreker (OPOZ) I Noordhove IKC de Trinoom (OPOZ) I Oosterheem De Oranjerie (Unicoz) I Oosterheem

VO-scholen die deelnemen aan de pilot: Motion Beweeg College (Lucas Onderwijs) I Centrum ONC Clauslaan (Unicoz) I Centrum

De extra ondersteuning zal collectief ingezet worden. Met deze extra ondersteuning wordt er aan de volgende resultaten gewerkt: - Instroom verlaging naar de geïndiceerde individuele jeugdhulp. - Van individueel aanbod naar collectief. - Verlaging schoolverzuim.

Afgelopen half jaar zijn we van de uitwerkingsfase naar de uitvoeringsfase gegaan. In deze fase hebben kennismakingsgesprekken tussen de jeugdhulpprofessionals en de scholen plaatsgevonden. Daarop volgend zijn de uitvoeringsteams per schoollocaties gestart: - na de zomervakantie: VO school 1 (Motion Beweeg College). - na de herfstvakantie: alle PO scholen. - medio november: VO school 2 (ONC Clauslaan). Bij het starten van de uitvoeringsfase zijn de behoeftes aan de hand van een nulmeting-enquête in kaart gebracht. Vanuit deze informatie kan het project tijdens de looptijd worden gemonitord, geëvalueerd en waar nodig worden bijgestuurd.

Wat willen we bereiken

In het komende half jaar worden de pilots op de geselecteerde scholen uitgevoerd. In deze periode staan tussentijdse evaluatiegesprekken met alle scholen en de jeugdhulpprofessionals gepland om de uitvoering te bespreken en indien nodig aan te passen. De opgehaalde informatie zal meegenomen worden naar de evaluatie, welke na afloop van het eerste schooljaar wordt uitgewerkt. Daarnaast wordt op verzoek van de bestuurlijk opdrachtgever op 2 primair onderwijs scholen een experiment met extra bewegen toegevoegd in samenwerking met de afdeling vrije tijd. 26

4.2.4

Aansluiting onderwijs en jeugdhulp (vervolg)

Financiële stand van zaken

Tot op heden vallen de gemaakte kosten binnen de geraamde begroting van het project. De extra kosten van het beweegexperiment worden gedekt uit de beschikbare middelen uit het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp.

Risico’s

Risico: ontwikkelingen binnen jeugddomein in Zoetermeer vragen om aanpassing van de scope van het project. Gevolg: druk op de voortgang van het project. Beheersmaatregel: goede afstemming binnen het totale programma toekomstbestendige jeugdhulp. Risico: vanuit de pilot worden taken die vanuit passend onderwijs verzorgd moeten worden opgepakt. Gevolg: jeugdzorg verantwoordelijkheden en budget gaat naar onderwijs. Beheersmaatregel: - goede afspraken maken met het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs en de pilotscholen. - waar overlap in taken/verantwoordelijkheden zitten samen optrekken op inhoud en financiën.

27

4.3.1 ZoetermeerPas

GEEL

Projectplanning

Raadsmemo 2023-3

Startdatum: 01-12-2023 Fase: Nazorgfase

Q1

2025

Q2

Q3

Q4

Projectevaluatie en décharge

Raadsmemo 2023-10

Raadsmemo 2024-5

Projectomschrijving 2026

Q1

Q2

Het project omvat de volgende componenten: a. Een nieuwe leverancier contracteren voor continuering en behoud van de ZoetermeerPas in zijn huidige vorm qua beleidskaders voor het jaar 2024. Daarnaast dient de pas eind 2023 geïmplementeerd te zijn en klaar voor gebruik. b. Het realiseren van een Europese aanbesteding voor de ZoetermeerPas vanaf 2025 en de implementatie van deze nieuwe pas in 2024. c. Door het opleveren van een niet-werkende applicatie door de nieuwe leverancier is het project verlengd tot Q1 2025 met als doel: het afronden van het traject met de nieuwe leverancier en het implementeren van de terugkeer/overgang naar de huidige leverancier.

Stand van zaken Het afgelopen jaar is er een Europees aanbestedingstraject geweest voor een nieuwe ZoetermeerPas voor 2025-2032 (met een optie voor een doorontwikkeling naar een brede stadspas voor alle inwoners). De definitieve gunning was in de maand maart 2024 afgerond. Met deze nieuwe leverancier werden de voorbereidingen getroffen om de nieuwe pas te implementeren (wisseling van applicatie) en om de pashouders, aanbieders en ondersteunende organisaties (ketenpartners) in de stad mee te nemen in deze verandering (onboarding).

In november is de nieuwe leverancier in gebreke gesteld wegens ernstige gebreken in de opgeleverde applicatie en het niet tijdig gereed hebben van de afgesproken producten. Door het uitblijven van de gewenste en vereiste verbeteringen is begin december 2024 door het college besloten de samenwerking per direct te beëindigen en over te gaan op een noodscenario: de samenwerking met de huidige leverancier te continueren. De leverancier van de ZoetermeerPas in 2024, blijft voor 2025 de pas faciliteren, waarmee het gebruik van de ZoetermeerPas voor pashouders is geborgd voor het jaar 2025. Om dit proces in goede banen te leiden wordt het project ZoetermeerPas verlengd met drie maanden tot eind 31 maart 2025 (Q1 2025). Toelichting op het gele stoplicht doorlooptijd: het project is door een niet werkende applicatie van de nieuwe leverancier genoodzaakt een extra doorlooptijd door te maken: door forse gebreken aan de applicatie van de nieuwe leverancier is de overeenkomst tussen de gemeente en leverancier ontbonden. Daardoor is door het college besloten om een nieuwe overeenkomst met de huidige leverancier af te sluiten. Voor het zorgen voor een goede overgang loopt het project door tot Q1 2025 (in plaats van afronding in Q4 2024).

Wat willen we bereiken

Bereikt is: - Continuering van de ZoetermeerPas in 2024. - Europese aanbestedingstraject voor de ZoetermeerPas 2025-2032 is afgerond. Implementatie: a. Inrichting van de applicatie ZoetermeerPas voor 2025 is in gang gezet. b. Pashouders en aanbieders zijn uitgebreid geïnformeerd over de nieuwe pas in wording voor 2025 en in december 2024 over de terugkeer naar de huidige leverancier. 28

4.3.1 ZoetermeerPas (vervolg) Raadsmemo 2024-8

Raadsmemo 2024-11

Raadsmemo 2024-12

Raadsmemo 2024-12

Wat nog bereikt moet worden is: - De ZoetermeerPas 2025 continueren door middel van een overgang/terugkeer naar de huidige leverancier. - Alle werkzaamheden die daarmee samenhangen afronden (in Q1 2025). - Coördinatie van de juridische afwikkeling van de beëindigde samenwerking met de nieuwe leverancier (Q1 2025). Tot slot: het zorgen voor een meerjarige aanbesteding voor 2026 en daarna wordt z.s.m. in Q1 opgepakt. Dit valt buiten de scope van dit project.

Financiële stand van zaken

De totale uitgaven voor de huidige ZoetermeerPas blijven binnen de beschikbare middelen. Doordat de nieuwe leverancier in gebreke is gebleven bij de implementatie van de ZoetermeerPas voor 2025 en verder hebben wij extra kosten gemaakt. Deze extra kosten worden meegenomen in de juridische afwikkeling met de leverancier.

Risico’s

Risico: pashouders, aanbieders en ketenpartners zijn in 2024 geïnformeerd over de overgang naar een nieuw systeem per 1-1-2025. Dit systeem bleek in december 2024 niet naar behoren te werken. Het nieuwe systeem wordt niet per 1-1-2025 in werking gezet. De samenwerking is beëindigd en er zijn noodgedwongen nieuwe brieven verzonden naar pashouders en aanbieders. De communicatie die hierover heeft plaatsgevonden kan leiden tot ontevredenheid en onduidelijkheid bij pashouders en inwoners. Gevolg: er kunnen meer vragen en/of klachten binnen komen bij het team ZoetermeerPas. Dit vraagt om meer capaciteit om de klanten te woord te staan en te bedienen. Beheersmaatregel: de ZoetermeerPas van 2025 wordt voor nu gecontinueerd bij de leverancier van de ZoetermeerPas in 2024. Er vindt hierover intensieve communicatie (per brief, mail, telefonisch en op de website) plaats met pashouders, aanbieders en ketenpartners. Er is extra personeel ingezet om mails, brieven, telefoontjes en aanvragen af te handelen.