Bijlage - Complete set vergaderstukken ALV

Digitale grondrechten en ethiek Beleidsinzet

> In 2022 stellen we een bestuurlijk gedragen agenda op voor digitale grondrechten en ethiek die de basis vormt voor de gemeentelijke inzet op belangrijke podia en aan strategische tafels. De deelthema’s versterking checks & balances en governance op inzet nieuwe technologieën worden verdiept en samen met de leden stellen we prioriteiten vast. > In 2022 presenteren we in samenwerking met beroeps- en belangenverenigingen het concept voor een ‘technische rekenkamer’ om de positie van de gemeenteraden te versterken in hun toezichts- en verantwoordingsrol.

58

5 – Informatie samenleving

Privacy Beleidsinzet

> In 2022 verbinden we het onderwerp privacy aan de beleidsagenda Ethiek en Digitale grondrechten. Er zal een herijking en inventarisatie van de privacy-implementatie bij gemeenten plaatsvinden en we ontwikkelen een Kenniscentrum Privacy. Om dit te ondersteunen met duidelijke wet- en regelgeving leggen we doorlopend de verbinding met relevante partners bij privacyvraagstukken zoals de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid, en de Autoriteit Persoonsgegevens.

Trendrapportage en scenarioplanning Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Gemeenten hebben behoefte aan betrouwbare trendmatige inzichten over het maatschappelijke nut van technologie, zodat ze op basis hiervan passende beslissingen kunnen nemen, en (bestuurlijke) scenario’s kunnen schetsen om hierop te kunnen sturen. Bijvoorbeeld om zo kosten te besparen door innovatief te digitaliseren. > In 2022 ontwikkelen we voor drie relevante onderwerpen trendrapportages met scenarioplanning.

Dutch Societal Innovation Hub Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Om kennisuitwisseling op regionale, landelijke en Europese schaal te stimuleren, worden er innovatieve ecosystemen ingericht om programma’s op elkaar af te stemmen, waarvoor er Europese subsidiegelden beschikbaar zijn. > In 2022 combineren we ten minste zes regionaal verspreide ecosystemen tot één netwerk, dat voorziet in de Nederlandse invulling van de Europese digitale innovatie hubs.

Ondersteuning icoonprojecten Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Gemeenten innoveren samen, en leren van elkaar door in coalities icoonprojecten te realiseren. Op basis hiervan geven gemeenten zelf richting aan digitalisering, en ontstaat er meer grip op de inkoop van privacy-veilige oplossingen waardoor onbekende boeterisico’s worden vermeden. > In 2022 ondersteunen we de icoonprojecten zoals Digital Twin en Stadspas/MijnOmgevingen, en brengen we de opschaalmogelijkheden hiervan in kaart. Daarbij ontwikkelen we, samen met gemeenten en maatschappelijke stakeholders, ethische kaders, principes en instrumenten.

Agenda Smart Society Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Op basis van de agenda Smart Society werken vertegenwoordigers van een brede coalitie van overheden, ondernemers en wetenschappers samen aan innovatieve datagestuurde oplossingen voor maatschappelijke opgaven, onder meer op het gebied van klimaat en energie, veiligheid, circulaire economie en verantwoord datagebruik. Gemeenten dragen bij aan deze agenda en kunnen lokale kansrijke initiatieven toetsen, laten cofinancieren en beschikbaar stellen aan andere gemeenten.

59

5 – Informatie samenleving

> In 2022 ondersteunen we drie Smart Society-initiatieven van gemeentelijke netwerken, zoals de G4 of de K80, en verbinden we deze aan de Common Ground-beweging.

Agenda Ethiek en Digitale grondrechten Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Gemeenten willen de publieke waarden borgen bij de inzet van digitale technologieën. Dat vergt kennis en kunde op het gebied van maatschappelijk verantwoord innoveren en technisch ethische dilemma’s, zoals privacy-vraagstukken. > In 2022 ontwikkelen we handreikingen voor de Agenda Ethiek en Digitale grondrechten en richten we een ‘tech-ethical board’ in. Ook ontwikkelen we een Kenniscentrum Privacy waar gemeenten met complexe vragen terecht kunnen. We zoeken daarbij naar verbinding met andere kenniscentra en met de ethische commissies uit het kennisnetwerk Data en Smart Society die zich met deze thematiek bezighouden. Ten slotte onderzoeken we mogelijkheden tot de oprichting van een Academie voor digitalisering.

60

6 Uitvoering 6.1 6.2 6.3 6.4

Inclusieve dienstverlening Uitvoerbare wetgeving Gemeentelijke bedrijfsvoering: collectieve inkoop en beheer Gezamenlijke inkoop

61

Nathan Ducastel Directeur VNG Realisatie

G

emeenten willen samen met alle overheden concrete stappen gaan zetten om het vertrouwen in de overheid te versterken. Uitvoerbaarheid van het beleid is daarbij cruciaal. Vertrouwen in de overheid is, tijdens de informatie en formatie, en in de komende jaren, een prominent politiek en maatschappelijk thema. Vertrouwen van inwoners win je bij een goede uitvoering – en over uitvoering praten kan niet zonder de gemeenten. In onze inbreng bij de kabinetsformatie en een nieuw regeerakkoord leggen we de focus op de uitvoering. Daarbij gaan we in op de relatie tussen beleid en uitvoering, maatwerkoplossingen en het versterken van de gemeentelijke uitvoeringskracht. We moeten de balans vinden tussen de stabiele geautomatiseerde processen van de overheid en het vinden van menselijk contact. Gemeenten hebben de plicht en het gezag om een afweging te maken wanneer personen in onze processen vastlopen. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Zo moeten we inwoners die analfabeet zijn of weinig digitale vaardigheden hebben, op een mensgerichte manier helpen. Maar ook multi-problematiek of gestapelde wetgeving, waardoor er maatschappelijk ongewenste

62

situaties kunnen ontstaan, vereisen doelgerichte oplossingen. Het begint ermee dat we leren om signalen te herkennen als ongewenste effecten zich voordoen. Zijn het incidenten, of zien we patronen? We moeten het zo organiseren dat incidenten snel worden opgelost, en dat meer structurele problematiek op bestuurlijk niveau tot procesinterventies leidt en wetswijzigingen. Deze zoektocht zetten we in 2022 voort, en daarvoor zie ik veel aanknopingspunten in de Werkagenda voor de publieke dienstverlening van het landelijk programma Werk aan Uitvoering. Met de gezamenlijke gemeentelijke uitvoering geven we hier ook een impuls aan – omdat gemeenten al jaren ervaring hebben met het collectief versterken van de uitvoeringskracht. Gemeenten staan midden in de samenleving, waardoor ze meer voelsprieten hebben om signalen in de volle breedte op te pikken. Op basis van die unieke positie kunnen we kennis en inzichten ontwikkelen om ook overheidsbreed de juiste interventies uit te voeren, waardoor het perspectief van onze inwoners en ondernemers centraal komt te staan in de dienstverlening.

6.1 Inclusieve dienstverlening In onze samenleving moet iedereen kunnen blijven meedoen. Daarvoor is het nodig om te investeren in toegankelijke en begrijpelijke communicatie en in het verbeteren van digitale vaardigheden. Onze dienstverlening maken we persoonlijker. We werken als één overheid samen om burgers en ondernemers de beste dienstverlening te bieden: zo gebruiksvriendelijk, veilig en betrouwbaar mogelijk. We zetten ons in voor de uitvoering van de interbestuurlijke agenda NL DIGIbeter en het corona-manifest en we borgen het beleid van het nieuwe kabinet.

Digitale inclusie Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Gemeenten bevorderen digitale inclusie op basis van een interbestuurlijke aanpak en initiatieven. Daarbij wordt er gebruikgemaakt van inzichten en actuele voorbeelden uit het bedrijfsleven, en werken we samen met de Alliantie Digitaal Samenleven. > In 2022 ontwikkelen we modellen en instrumenten om de inclusieve dienstverlening te versterken. In aansluiting op de impact-analyse van het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid (BDTO), gaan we op zoek naar mogelijkheden om de kosten die hiermee samenhangen te laten compenseren door het Rijk. Daarnaast nemen we deel aan interbestuurlijke stuur-groepen en adviesgroepen, organiseren we community-bijeenkomsten en vullen we het interbestuurlijk toezicht op de Wet digitale overheid (Wdo) in.

63

6 – Uitvoering

GemeenteDelers Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

GemeenteDelers is de jaarlijkse competitie waarin succesvolle gemeentelijke initiatieven die de maatschappelijke en politieke opgaven versterken, worden opgehaald, gedeeld, beoordeeld, genomineerd en benoemd tot best practice voor alle gemeenten. Het doel hiervan is het verbeteren van de toegankelijkheid, inclusiviteit en begrijpelijkheid van de (digitale) gemeentelijke dienstverlening in heel Nederland. GemeenteDelers stimuleert gemeenten om op een laagdrempelige manier van elkaar te leren, en zet gemeenten aan tot samen organiseren. > In 2022 organiseren we de competitie GemeenteDelers en actualiseren we de databank praktijkvoorbeelden met de geselecteerde best practices.

Kenniscentrum Dienstverlening Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Het Kenniscentrum Dienstverlening biedt gemeenten een vraagbaak voor goede, inclusieve, toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening. Onder druk van de nieuwe wet- en regelgeving en de toegenomen verwachtingen van bijvoorbeeld de gemeenteraad, moeten gemeenten (digitale) dienstverlening ontwikkelen vanuit het perspectief van de inwoners en ondernemers. > In 2022 zullen experts van het kenniscentrum gemeentelijke vragen beantwoorden over het ontwikkelen van nieuwe, klantgerichte dienstverlening. Daarvoor ontwikkelen we een dienstverleningstool, die inzicht geeft in dienstverleningsconcepten die het inwonersperspectief centraal stellen, en overzicht biedt van de bruikbare instrumenten waarmee deze concepten kunnen worden toegepast. Denk daarbij onder meer aan gebruikerstesten en aan andere vormen van gedegen kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Daarnaast onderzoeken we of een dienstverleningsstandaard aan de GIBIT kan worden toegevoegd, zodat IT-leveranciers oplossingen kunnen gaan aanbieden waarbij het perspectief van inwoners en ondernemers centraal staat.

Projecten op basis van subsidies Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

> In 2022 ondersteunen we gemeenten bij de implementatie van de webrichtlijnen op basis van het Tijdelijke besluit digitale toegankelijkheid overheid (BDTO). Ook bieden we passende ondersteuning aan gemeenten bij het waarborgen van elektronische verkeer op basis van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) die in 2022 ingaat. > In 2022 ondersteunen we ook gemeenten om de overheidscommunicatie begrijpelijk te maken, in samenwerking met de Direct Duidelijk Brigade en Gebruiker Centraal. We bieden hiervoor tools en voorbeelden, en organiseren kennisuitwisseling tussen gemeenten. > In 2022 maken we gezamenlijke afspraken met de Koninklijke Bibliotheek en de Manifestgroep over de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s), alsmede met de Alliantie Digitaal Samenleven om zo ervaringen met en voorbeelden van inclusieve dienstverlening uit te kunnen wisselen. > In 2022 ondersteunen we gemeenten bij de opschaling en invoering van de omnichannelaanpak, waarvoor er nu een referentie-architectuur is ontwikkeld. > In 2022 dragen we bij aan de landelijke ontwikkeling van een gezamenlijk concept voor een overheidsbreed loket, waarbij we verschillende scenario’s zullen uitwerken.

64

6.2 Uitvoerbare wetgeving Impactanalyses, uitvoeringstoetsen en quick scans Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Om de impact van nieuwe wetgeving op de gemeentelijke uitvoering vooraf vast te stellen, worden er impactanalyses en uitvoeringstoetsen gedaan. In samenwerking met gemeenten maken we inzichtelijk wat bij de nieuwe wet- en regelgeving de kosten, baten en invoeringsrisico’s zijn. > In 2022 voeren we impactanalyses en uitvoeringstoetsen uit, waarbij we – vroegtijdig in het totstandkomingsproces van wet- en regelgeving – de uitvoerbaarheid zullen toetsen in samenspraak met het Rijk. We intensiveren de toets-cyclus waardoor we niet alleen eenmalig, maar ook op verschillende momenten in het wetgevingsproces de uitvoerbaarheid kunnen toetsen, zo nodig samen met ketenpartners. Naast uitvoeringstoetsen gaan we ook quick scans uitvoeren om snel te kunnen inspelen op urgente ontwikkelingen, zoals we dat afgelopen jaar hebben gedaan bij de coronamaatregelen en ook bij de schuldenproblematiek als gevolg van de toeslagenaffaire. Daarmee voorkomen we dat gemeenten worden geconfronteerd met onuitvoerbare beleidsinterventies.

Focus op uitvoering Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Voor onze inbreng voor de kabinetsformatie en een nieuw regeerakkoord leggen we de focus op de uitvoering. Om de uitvoeringspraktijk te verbeteren zullen we nieuwe weten regelgeving doorlopend toetsen op maatschappelijke impact. Daarnaast zijn maatwerkoplossingen nodig voor mensen die niet de juiste weg of steun weten te vinden in het systeem, of juist door het systeem in de problemen raken. Ook werken gemeenten continu aan hun uitvoeringskracht, door vanuit eigen autonomie lokaal maatwerk te leveren en door onderling samen te werken aan standaarden binnen het kader van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering.

65

6 – Uitvoering

> In 2022 gaan we permanent in gesprek met uitvoeringsnetwerken, en stellen we een eerste rapport op van de ‘Staat van de gemeentelijke uitvoering’. Als gemeenten voor oplossingen kennis combineren, kunnen we gemeentelijke uitvoeringsprofessionals beter in staat stellen om hun werk te doen.

Portfoliomanagement Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

> In 2022 bouwen we verder aan het GGU-portfoliomanagement. Dat doen we enerzijds door het uitvoeren van verdiepingsanalyses bij complexe intake-vragen om te bepalen welke landelijke ondersteuning nodig is, en of opname in het GGU-portfolio passend is. Anderzijds voeren we opschalingsanalyses uit voor lopende GGU-initiatieven ten behoeve van de besluitvorming in de GGU-governance. Op basis hiervan houden gemeenten een actueel overzicht van de beschikbaarheid en bruikbaarheid van de collectief ontwikkelde proposities die onderdeel uitmaken van het GGU-portfolio.

Gemeentelijke bedrijfsvoering: collectieve inkoop en beheer Gezamenlijke uitvoering | Ontwikkelingen in 2022

Door taken collectief uit te voeren, kunnen gemeenten de bij gezamenlijke inkoop vooraf berekende resultaten daadwerkelijk behalen. Daarvoor herijken we de strategie om te bepalen welke diensten en/of voorzieningen zich het beste lenen om op collectieve schaal te worden ingekocht en/of aanbesteed. Daarnaast sluiten we raamovereenkomsten met leveranciers zoals Microsoft om de kwaliteit te verhogen van geleverde diensten, en om te kunnen voldoen aan de AVG.

Expertisecentrum Inkoop Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 is het expertisecentrum inkoop operationeel en in staat om verkenningen uit te voeren naar de gezamenlijke inkooptrajecten voor gemeenten.

Inkoopagenda Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 stellen we een inkoopagenda samen, op basis waarvan er gezamenlijke aanbestedingen worden georganiseerd. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van onder meer de inzichten van de stuurgroep GT en het gemeentelijk strategisch leveranciersmanagement. De inkoopagenda brengt in kaart welke collectieve inkooptrajecten er wanneer gepland zijn, zodat gemeenten kunnen bepalen of en hoe ze hieraan willen deelnemen.

Microsoft-contract Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 kunnen alle Nederlandse gemeenten gebruikmaken van Microsoft-producten en -diensten op basis van collectieve, juridische en commerciële gemeentelijke voorwaarden die in het Framework-VNG-model zijn vastgelegd. Gemeenten kunnen zelf bepalen of ze hiervan gebruik willen maken – dus het is geen verplichting.

66

6 – Uitvoering

Servicecentrum Gemeenten Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Het Servicecentrum Gemeenten (SCG) beheert in opdracht van VNG contracten met een geschatte gezamenlijke contractwaarde van ruim 500 miljoen euro, en ook diensten zoals de StembureauApp en 14+netnummer. Vanuit het SCG hebben wij vrijwel altijd de regie over het beheer, en wordt het beheer zelf aan derden uitbesteed. Met de dienst 14+netnummer bedienen we alle gemeenten, en negentig procent van alle gemeenten ondersteunen we op basis van vier beheerde contracten gericht op Gemeentelijke Telecommunicatie (GT) voor Mobiel, Vast, Print en Connect. Het SCG beheert ook de contracten voor GGI-Netwerk en GGI-Veilig, en biedt (beheer)ondersteuning aan ENSIA, GIR en de StembureauApp. Andere taken van het SCG hebben betrekking op het onderhouden van contacten met leveranciers, het zorg dragen dat de contractafspraken worden nagekomen en het ondersteunen van gemeenten bij het gebruik van collectief ingekochte diensten. Door deze taken collectief uit te voeren, kunnen gemeenten de bij gezamenlijke inkoop vooraf berekende resultaten daadwerkelijk behalen. > In 2022 wordt de samenwerking van het Servicecentrum Gemeenten met het Expertisecentrum Inkoop verder ingevuld om de collectieve inkoop te verbeteren. Daarbij bieden we advisering en onderzoek aan als nieuwe diensten in beheer moeten worden genomen.

WOZ-datacenter Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

Gemeenten kunnen voor de waardebepaling van WOZ-objecten gebruikmaken van het WOZ-datacenter, dat collectief de marktinformatie verzamelt en omzet naar jaarlijks actuele landelijke taxatiewijzers. > In 2022 verbeteren we de lay-out en het gebruik van de taxatiewijzers in het WOZ-proces. We ondersteunen gemeenten bij de uitvoering van de herwaardering met de taxatiewijzers in het rekenmodel TIOX. Daarnaast ontwikkelen we een nieuwe taxatiewijzer recreatie, voor het waarderen van campings en bungalowparken. Daarmee kunnen gemeenten transparant laten zien hoe de waarde tot stand komt, en hoe de kengetallen worden onderbouwd met transacties en jaarcijfers uit de branche.

Gemeentelijke Telecommunicatie Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

De contracten voor Gemeentelijke Telecommunicatie (GT) leveren de deelnemende gemeente gedurende de looptijd van zes jaar 300 miljoen euro aan besparingen op. Naast de efficiencyvoordelen zit er nog een ander voordeel aan de bundeling van de gemeentelijke vraag – namelijk dat we voorzieningen meer in samenhang inkopen en een beproefde aanpak vaker kunnen gebruiken. Via deze professionele beheerorganisatie wordt een collectieve, veilige en moderne digitale omgeving voor gemeenten gerealiseerd, die alle gemeenten in staat stelt adequaat en flexibel invulling te geven aan de opgaven in alle domeinen en (keten) processen. > In 2022 zal de nieuwe aanbesteding GT Mobiel 3 de eerste resultaten opleveren.

67

6 – Uitvoering

GGI-Netwerk, GGI-Veilig, 14+netnummer Gezamenlijke uitvoering | Structurele diensten

> In 2022 continueren we het beheer van de collectieve voorzieningen GGI-Netwerk, GGIVeilig, en 14+netnummer – op basis waarvan gemeenten over een veilige, moderne digitale omgeving kunnen beschikken. We organiseren 24/7-dienstverlening bij de in beheer zijnde diensten, en voeren mini-tenders uit binnen de drie percelen van de raamovereenkomst GGI-Veilig.

68

7 Actieve ledenorganisatie > Gemeenteraadsverkiezingen, IBP2, Strategie 28

Programma Visie 2030 > Netwerkorganisatie > Werkgeversfunctie > Financiële en juridische dienstverlening > Europa en internationaal >

69

Leonard Geluk

Algemeen directeur VNG

Als gemeenten vormen wij gezamenlijk Nederland, dus moeten we niet alleen afwachten wat het Rijk voor ons kan betekenen, maar ook zelf een ander verhaal bieden vanuit onze lokale wijsheid. Op rijksniveau heeft ieder departement zijn eigen invalshoek, maar gemeenten kijken integraal omdat alle grote vragen daar uiteindelijk terechtkomen. Juist op lokaal niveau zien we de samenhang tussen woningbouw, het landelijk gebied en water-adaptatie. Of de samenhang tussen de Participatiewet, de Wmo en de jeugdzorg. Het is aan ons als gemeenten om het Rijk te bewegen in de richting van dat integrale perspectief op de samenleving en de publieke ruimte. Deze beweging slaagt alleen als we dit participatief organiseren. Naast de huidige VNG-beleidscommissies gaan we ook andere overlegvormen organiseren die meer participatie mogelijk maken, bijvoorbeeld door aan te sluiten op regionale netwerken zoals veiligheidsregio’s en woonregio’s. We moeten als VNG onze positie ten opzichte van deze netwerken bepalen en richting geven.

A

ls VNG zijn wij de belangenbehartiger van de gemeenten binnen ons staatsbestel. We willen de rol van de gemeentebesturen verder versterken om de belangen van onze inwoners goed te kunnen dienen. Dat doen we bijvoorbeeld door een fors bedrag te regelen voor de jeugdzorg. Ook de komende jaren blijft het versterken van de financiële positie van gemeenten in brede zin nodig, omdat ze financieel kwetsbaar zijn aangezien ze steeds meer taken moeten uitvoeren waarvoor ze minder geld krijgen, vooral in het sociaal domein. Daarom is onze inzet naar de kabinetsformatie dat het Gemeentefonds wordt opgehoogd zodat gemeenten hun positie kunnen versterken. Komend jaar wordt ons toekomstperspectief op 2030 een belangrijk onderwerp. Kernpunt daarbij is dat we ons niet als 352 losse gemeenten gedragen, maar kijken naar wat het collectief van Nederlandse gemeenten voor elkaar kan krijgen. Als gemeenten vormen we een laag met 170.000 ambtenaren die kennis hebben van een collectief takenpakket, en met een visie daarop. We moeten die gezamenlijkheid benutten en elkaar helpen om een toekomstbestendige lokale agenda voor Nederland te maken. Kijk bijvoorbeeld naar de woningopgave, die vergt niet 352 losse visies maar een gezamenlijk beeld dat we op nationaal niveau kunnen uitdragen en positioneren. De Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) vormt de basis voor deze beweging.

Je ziet al duidelijk dat ons collectieve handelen tot resultaten leidt voor de uitvoering. Het is nu zaak om die beweging te verbreden en verdiepen, en om nog meer elkaars deskundigheid op alle domeinen te gebruiken. Dat is zinvol maar ook keihard nodig, want de gemeentelijke capaciteit is op veel fronten te kwetsbaar. In de huidige politieke cultuur is er veel focus op de korte termijn en ad-hocbeleid. Het blijkt lastig om verder dan de vier jaar van een regeerperiode te kijken. Toch moet er meer focus op de lange termijn komen, waarbij we onderwerpen in samenhang gaan bespreken en gezamenlijke standpunten naar voren brengen in de lobby naar het Rijk. Natuurlijk zijn er onderwerpen waarover niet iedereen het eens is, dus die knelpunten blijven we agenderen zonder dat we in de vertraging schieten en het initiatief verliezen op relevante maatschappelijke opgaven.

70

Pieter Jeroense

plaatsvervangend algemeen directeur VNG

N

a de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 verandert de bemensing van de VNG-beleidscommissies en wordt de governance opnieuw ingericht met nieuwe mensen. Raadsleden en wethouders kunnen zich net als in voorgaande collegeperioden aanmelden om lid te worden van een van de commissies. Daarbij streven we ernaar dat de commissiesamenstelling net zo divers is als onze achterban, voorziet in regionale spreiding en voldoende ruimte biedt voor lokale partijen. Een actieve ledenorganisatie vergt een krachtige werkgeversfunctie en heldere arbeidsmarktcommunicatie. We zijn de afgelopen tijd als organisatie gegroeid door meer taken in de uitvoering op te pakken, naast de juridische belangenbehartiging, ondersteuning en dienstverlening die gemeenten van ons gewend zijn. Het blijft van belang dat we daarbij als één VNG naar buiten toe treden. Dit gezamenlijke jaarplan – waarin zowel beleid als uitvoering staan beschreven – is daar een mooi voorbeeld van. Ten slotte is 2022 het jaar waarin we hopelijk weer fysiek mogen samenkomen tijdens het jaarcongres dat in Westfriesland zal plaatsvinden. We hopen alle leden daar in goede gezondheid te mogen ontmoeten om samen verder te bouwen aan een krachtig lokaal bestuur.

7.1 GemeenteraadsGemeenteraadsverkiezingen, IBP2, verkiezingen Op 16 maart 2022 vinden de periodieke gemeenteraadsverkiezingen plaats. Voor gemeenten de start voor nieuwe raden, collegevorming en nieuwe meerjarige plannen in college- en coalitieakkoorden. De gemeenteraadsverkiezingen zijn voor de VNG het startpunt van een nieuwe samenstelling van bestuur en commissies en de ontwikkeling van een nieuwe verenigingsstrategie.

Gemeenteraadsverkiezingen, IBP2, Strategie 28 Beleidsinzet

Nieuwe gemeenteraden betekenen voor veel raadsleden een (hernieuwde) kennismaking met de VNG. Om raadsleden en wethouders snel in te werken, zorgt de VNG voor informatiepakketten en introductiebijeenkomsten. > In 2022 brengen we op basis van de college- en coalitieakkoorden de opgaven in kaart die op de middellange termijn voor gemeenten spelen. Deze inventarisatie wordt in aanloop naar de jaarvergadering 2023 uitgewerkt in een nieuwe verenigingsstrategie. > In 2022 vullen we alle vacatures in het bestuur en de adviescommissies in met inachtneming van de verenigingsdiversiteit (m/v, gemeentegrootte, politieke achtergrond). Daarnaast kunnen alle bestuurs- en commissieleden volop participeren door een goed inwerkprogramma en zorgvuldige voorbereiding van de vergaderingen.

Programma Visie 2030 Beleidsinzet

Tijdens de jaarvergadering in het voorjaar van 2023 stellen de leden een verenigingsvisie vast waarbij de ontwikkeling van een sterke lokale bestuurslaag richting 2030 centraal staat. Doel van deze verenigingsvisie is het versterken en ondersteunen van de samenwerking tussen gemeentelijke organisaties vanuit de vereniging.

71

7 – Actieve ledenorganisatie

> In 2022 spannen wij ons in om een gemeenschappelijk beeld te creëren over de wenselijke ontwikkelrichting voor 2030 en onderschrijving van de uitgangspunten van de vereniging daarbij.

Netwerkorganisatie Beleidsinzet

De VNG wil een daadkrachtige en levendige vereniging zijn als thuis voor alle leden. Daarmee verbinden we leden en groepen leden met elkaar om zo ervaringen, kennis en belangen te delen. De VNG is daarmee binnen en buiten Nederland een herkenbaar ‘netwerk van netwerken’. > In 2022 werken we de externe netwerkstrategie verder uit zodat er een uitgewerkt aanbod met afspraken wordt afgerond voor netwerken van leden en groepen leden. Ook zijn de verbindingen met zuster/koepelverenigingen in de EU en op internationaal niveau uitgewerkt. Binnen de VNG-organisatie zetten we in 2022 stappen om de interne netwerkstrategie te verstevigen door kennis te delen en vaardigheden te vergroten. Ook realiseren we een nieuw Customer Relationship Management-systeem (CRM). > In 2022 leggen we een basis voor kennis- en datagestuurd werken binnen de VNG om kennisonderbouwde besluitvorming te bevorderen. Daarnaast verbeteren we de kennispositie van gemeenten door kennispartners meer gemeentegericht onderzoek te laten verrichten. We realiseren kennishubs waarmee gemeenten en de VNG gezamenlijk een centrale positie in het kennislandschap opeisen.

Werkgeversfunctie Beleidsinzet

Om ervoor te zorgen dat gemeenten een aantrekkelijke werkgever kunnen zijn en dat zij hun personele organisatie kwalitatief en kwantitatief op orde hebben, verzorgt de VNG het collectief werkgeverschap. De VNG sluit cao’s af voor de gemeentelijke sector samen met de Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (WSGO). Daarnaast sluit de VNG de CAO Sociale Werkvoorziening af, en samen met Cedris ook de CAO Aan de slag. > In 2022 zetten we de onderhandelingen voort met de bonden voor deze sectoren naar aanleiding van het pensioenakkoord. Dit moet ertoe leiden dat de pensioenregelingen per 1 januari 2026 kunnen voldoen aan de nieuwe en wet- en regelgeving die dan zal gelden.

Financiële en juridische dienstverlening Beleidsinzet

Een goede financiële en juridische huishouding vormen een belangrijk fundament voor daadkrachtig functionerende gemeenten. Dit vraagt om specialistische kennis die de snel veranderende regels en voorwaarden actief vertalen naar de praktijk. Wij blijven daarbij de gemeenten de noodzakelijke ondersteuning bieden.

72

7 – Actieve ledenorganisatie

> In 2022 informeren en faciliteren we gemeenten op financieel terrein rond de invoering van de herijking van het Gemeentefonds, monitoren we waar zich knelpunten en onverwachte effecten voordoen en bevorderen we verdiepend onderzoek. Daarnaast analyseren we de financiële gevolgen van het regeerakkoord en de financiële effecten van nieuw kabinetsbeleid op de diverse beleidsterreinen voor gemeenten. We beginnen met de vernieuwing van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) vanuit het gemeentelijk uitvoeringsperspectief. Tot slot ronden we in 2022 de financiële afwikkeling af van de compensatieregelingen en kwijtschelding van belastingvorderingen in het kader van de Hersteloperatie toeslagenaffaire. > In 2022 maken we op fiscaal terrein afspraken over de vernieuwing van het BTW-compensatiefonds. Voorts vertalen we de nieuwe visie van het Rijk op invordering richting gemeenten, en realiseren we dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen tot uitwisseling van belastinggegevens. Op juridisch terrein blijven we de kwaliteit van (de toepassing van) wet- en regelgeving en versterking van de juridische functie versterken. Daarbij zorgen we ervoor dat nieuwe wetgeving tijdig verwerkt wordt in de modelverordeningen.

In 2022 zal dit onder meer gelden voor de model-APV, de verordeningen in het sociaal domein, het omgevingsrecht, het fiscaal recht en het informatierecht. Met de inzet van de VNG-werkgroep Next Level Gemeentejuristen dragen we zorg voor de verbetering van het imago van de gemeentejurist en verhogen we de aantrekkelijkheid van de gemeente als werkgever voor juristen.

Europa en internationaal Beleidsinzet

Op het gebied van Europese en internationale zaken geven we een impuls aan onze vereniging als thuis voor alle leden (platformfunctie). Binnen en buiten Nederland vergroten we onze zichtbaarheid als ‘netwerk van netwerken’. Europa > In 2022 ronden we een strategie af voor collectieve belangenbehartiging (als sector) en een strategie voor het onderhouden van betrekkingen met Europese instellingen. We richten een structuur in waar de leden elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten voor kennisdeling over Europese aangelegenheden. > In 2022 realiseren we een werkende communicatie-aanpak om het bereik van onze informatie over Europese ontwikkelingen te vergroten. In het bijzonder nemen we deze informatie mee bij de introductie voor nieuwe VNG commissieleden. Global Goals De belangen en bijdragen van Nederlandse gemeenten aan de Global Goals zijn zichtbaar in verschillende nationale en internationale platforms waaraan we een bijdrage leveren, zoals in de Voluntary National Reviews en de nationale SDG-rapportage. Ook op andere internationale beleidsterreinen borgen we de belangen van gemeenten, zoals bij de samenwerking met China, ontwikkelingssamenwerking en bij economische relaties.

Er zijn verschillende structuren ingericht die goed functioneren – zoals het Global Goals-netwerk inclusief de groep GG-ambassadeurs, en de adviesgroep VNG Internationaal – waardoor leden elkaar op uiteenlopende manieren weten te vinden voor kennisdeling en -ontwikkeling. Denk daarbij aan praktijkvoorbeelden op websites, bijeenkomsten, praktijkproeven samen met VNGbeleidsteams en inspirerende voorbeelden uit internationale netwerken. We realiseren een communicatie-aanpak om het bereik van onze informatie over de Global Goals en andere internationale beleidsterreinen te vergroten. Daarbij besteden we specifiek aandacht aan

73

8 Ondersteuning organisatie > Bedrijfsvoering > Communicatie > Fondsbeheer, planning & control, en quality assurance > Governance-ondersteuning extern

74