Bijlage - Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 2026
Tekst van het document
10. Wat is het plan van aanpak? Zie antwoord 8.
89
1. Titel van de maatregel 147-151. Stadsboerderijen, wijk en schooltuinen verminderen
2. Omschrijving van de maatregel Een beknopte toelichting: waar gaat deze ombuiging over? Wat doen we bij deze ombuiging anders, meer of niet meer? Sluiten van een van de drie stadsboerderijen. Aangezien de Balijhoeve pas kort geleden gerenoveerd is en het Buitenbeest in een gemeentelijk monument zit blijft de Weidemolen als beste optie om te sluiten over. De besparing zit zowel in de jaarlijkse kosten van onderhoud en verzorging van de dieren ( € 82.000) als personeel ( € 150.000) van de boerderij als in het onderhoud van de schooltuin (€15.000) en personeel ( € 38.000). Daartegenover staan baten (evenementen en verkoop honing e.d. a € 18.000). 3. Impact op het maatschappelijk effect Informatie over het maatschappelijk effect: a. Welk effect heeft de ombuiging op het voorzieningenniveau in Zoetermeer? b. Welk effect heeft de ombuiging op inwoners, bedrijven en instellingen? c. Welk effect heeft de ombuiging op specifieke doelgroepen (naar aanleiding van motie) a. Zoetermeer heeft 2 stadsboerderijen i.p.v. 3 en een schooltuin minder (4 i.p.v. 5) b. Met het sluiten van een stadsboerderij hebben inwoners van Zoetermeer een boerderij minder om te bezoeken. In 2024 ontving de Weidemolen 84.388 bezoekers Daarnaast heeft de wijk Oosterheem geen schooltuinen meer voor de schoolkinderen c.
De kinderen van groep 5 van de basisscholen in Oosterheem kunnen geen gebruik meer maken van een schooltuin. Er zijn op dit moment 300 schooltuintjes op de Weidemolen. 4. Impact op inwoners, instellingen en bedrijven Informatie over de betrokken partijen: welke partijen zijn nodig om de ombuiging te kunnen realiseren? Op de Weidemolen heeft de Binnenbaan het beheer over de horeca. Dit wordt uitgevoerd door Teamwork. Het contract met de Binnenbaan moet worden ontbonden. 5. Impact op de eigen organisatie Team GSL van de afdeling Vrije Tijd moet de boerderij gaan ontmantelen. Dit betekent dat de dieren moeten worden overgedragen aan andere boerderijen. De medewerkers kunnen voor een deel worden ingezet bij de andere twee stadsboerderijen maar dit levert dan niet de gewenste bezuiniging op. Detachering of overplaatsing naar stadsboerderijen in andere steden is een optie. Aangezien de boerderij in eigendom is bij VGB moet deze afdeling de boerderij gaan verkopen. Het sluiten van een boerderij zorgt voor minder werk voor de teammanager en de netwerkregisseur. 6. Informatie over het effect op beleid en ambities De speel en stadsboerderijen en schooltuinen worden in het coalitieakkoord benoemd als gewaardeerde voorzieningen. Ook is voor de groei van de bezoekersaantallen van de speel en stadsboerderijen structureel geld beschikbaar gesteld.
Boerderijen en schooltuinen dragen bij aan de doelstellingen van Zoetermeer2040; - Duurzame stad tussen de parken (de groene omgeving vormt het podium voor het leven in Zoetermeer) enZoetermeer is mijn thuis (inclusieve tolerante samenleving, stevige sociale basis en sociaal eigenaarschap). Stoppen vermindert de gemeentelijke bijdragen hieraan.
90
De stadsboerderijen zijn voor de bewoners van de stad een onderdeel in hun vrijetijdsvoorziening. De boerderijen hebben een educatief karakter. Op de stadsboerderijen en in de schooltuinen maakt jong en oud laagdrempelig kennis met flora en fauna. De diverse locaties bieden werkplekken voor re-integratie, halt en inwoners van Zoetermeer met afstand tot de arbeidsmarkt. Bij iedere boerderij zit een maatschappelijke/zorgorganisatie die dagbesteding biedt. Binnenbaan op Weidemolen, Sluiting zorgt ervoor dat hier alternatieven voor gezocht moeten worden. 7. Financieel effect van de maatregel Informatie over de opbrengst: wat levert de ombuiging op voor de meerjarenbegroting? Is dat effect incidenteel of structureel? En zijn er initiële investeringen nodig, transitiekosten of frictiekosten? A. Welke structurele besparing levert deze maatregel op? Graag een korte onderbouwing. De besparing is structureel. Met de besparing worden werkzaamheden versoberd. B. Indien mogelijk, vragen we je de besparing uit te werken in onderstaande tabel: Jaar Besparingen/kosten Structurele besparing per jaar Incidentele besparing per jaar Extra inkomsten
2025
2026
2027
2028
2029
2030
80.000
100.000
285.000
285.000
285.000
2031 e.v. 285.000
80.000
100.000
285.000
285.000
285.000
285.000
Investeringen/kosten Saldo besparing
8. Frictie Informatie over de tijd: vanaf welk moment is de ombuiging te realiseren en het financiële effect in te boeken? En is er voorbereidingstijd nodig, bijvoorbeeld omdat er een overeenkomst aan ten grondslag ligt? Het ontmantelen van de stadsboerderij kan in principe snel. Het verkopen of verhuren van het gebied met zijn opstallen zal meer tijd en energie kosten. Voor het herplaatsen van de dieren is tijd nodig en ook het contract met de Binnenbaan zal ontbonden moeten worden. 9. Wat zijn de kansen en risico’s? Informatie over de haalbaarheid: zijn er risico’s, onzekerheden of randvoorwaarden voor de implementatie? Hoe complex is de ombuiging? Het sluiten van een stadsboerderij levert vaak veel protesten van gebruikers en omwonenden op. Bij een vorig besluit om stadsboerderij de Balijhoeve te sluiten is er vanuit omwonenden een grote protestactie opgestart. Hier is uiteindelijk het plan om de Balijhoeve te verbouwen uit naar voren gekomen. Bij sluiting moeten medewerkers worden begeleid naar een nieuwe baan die waarschijnlijk buiten de gemeente gevonden moet worden (voor dierenverzorgers en educatief medewerkers is niet zomaar een andere plek binnen de gemeente) Vastgoed moet de boerderij gaan verkopen. Vraag is hoe een gebied met opstallen en een bestemming in de markt ligt.
91
10. Wat is het plan van aanpak? Na het besluit om Stadsboerderij de Weidemolen te sluiten moet dit goed gecommuniceerd worden met alle gebruikers. Daarna moeten medewerkers worden begeleid naar ander werk. Dieren worden overgeplaatst. De Boerderij moet te koop of te huur worden aangeboden.
92
MAATREGELEN DIENSTVERLENING
93
1. Titel van de maatregel 1 en 3. Economie, werkbudget en capaciteit
2. Omschrijving van de maatregel Een beknopte toelichting: waar gaat deze ombuiging over? Wat doen we bij deze ombuiging anders, meer of niet meer? Wat kenmerkt deze maatregel? Wat gaat veranderen? Waar zit de besparing? In de begroting is een budget voor personeel opgenomen van ca. € 950.000. Dat is voor 9,62 fte. Het voorstel is om dit met € 100.000 te verlagen. Vermindering van capaciteit: € 100.000. Team economie heeft twee functies vacant. Door een van de vacatures te koppelen aan een beperkte tijdsduur (een jaar), wordt een bezuiniging behaald van € 100.000. In de begroting is afzonderlijk (werk)budget voor economie opgenomen. Op jaarbasis is dit structureel € 200.000 over de periode 2026 tot en met 2028. Dit werkbudget kan worden verlaagd (en daarmee als taakstelling aan de organisatie worden opgelegd) door een combinatie van enerzijds bepaalde werkzaamheden minder frequent of niet meer te doen. Anderzijds is een vermindering op formatie mogelijk vanuit de functies die vacant zijn. Reductie werkbudget: € 50.000 Voorgesteld wordt de onderstaande werkzaamheden minder frequent te doen. Dat resulteert in een bezuiniging van: € 50.000. - Onderzoek naar de stand van zaken op de bedrijventerreinenmarkt, kantorenmarkt en voor winkelgebieden reduceren naar 1x per collegeperiode. - Monitor leegstand kantorenmarkt reduceren naar 1x per collegeperiode.
- Reductie budget ondersteuning start- & scale up via uitblijven van financiële ondersteuning aan twee eenmalige jaarlijks grote netwerkevents (startersbijeenkomsten): Upstreamfestival en Dag van de Ondernemer. - Reductie budget voor publicaties. 3. Impact op het maatschappelijk effect Informatie over het maatschappelijk effect: a. Welk effect heeft de ombuiging op het voorzieningenniveau in Zoetermeer? b. Welk effect heeft de ombuiging op inwoners, bedrijven en instellingen? c. Welk effect heeft de ombuiging op specifieke doelgroepen (naar aanleiding van motie) In welke mate draagt de maatregel bij of doet de maatregel af aan de maatschappelijke effecten waar de gemeente aan wil bijdragen? De bovenstaande reducties in de onderzoekswerkzaamheden heeft met name tot gevolg dat er minder actuele data beschikbaar is om economisch beleid op te stellen/actualiseren gericht op voldoende en kwalitatieve ruimte voor bij de stad passende bedrijvigheid. Het uitblijven van budget voor de genoemde netwerkevents betekent dat het ondersteunende aanbod, om Zoetermeer als aantrekkelijke vestigingsplaats voor start- & scale ups neer te zetten, versobert. Daarnaast versobert daarmee ook de uiting van de gemeente over de waardering van het ondernemerschap richting (duurzaam/SEBO) MKB en start ups.
Voor het internationale Upstreamfestival in Rotterdam betekent dit dat Zoetermeer als aantrekkelijke vestigingsplaats voor start- & scale-ups niet zichtbaar is. Verder zal in het kader van 94
het stimuleren van start- & scale-up initiatieven op het Dutch Innovation Park, het projectbureau van het Park een zelfstandige (financiële) afweging voor deelname aan (regionale) aansprekende events moet gaan maken. 4. Impact op inwoners, instellingen en bedrijven Informatie over de betrokken partijen: welke partijen zijn nodig om de ombuiging te kunnen realiseren? Wat zijn de consequenties voor inwoners, instellingen en bedrijven van deze maatregel? Wat is incidenteel en wat is structureel? Voor de monitor leegstand kantorenmarkt dient verkend te worden of een eenmalige afname per collegeperiode mogelijk is voor het gereserveerde bedrag dat is herleid uit de huidige overeenkomst. Voor de andere onderzoekswerkzaamheden gelden momenteel geen lopende overeenkomsten. De versobering van de bijdrage aan de genoemde netwerkevents heeft indirect effect op de ondernemers. Er is geen effect op de bedrijfsvoering van ondernemers zelf. 5. Impact op de eigen organisatie Welke veranderingen in de organisatie zijn nodig om de maatregel te realiseren? Welke processen veranderen? Wat verandert er voor personeel? Binnen team economie zijn twee vacatures beschikbaar. Komende twee jaar wordt er geen natuurlijk verloop voorzien. De voorgestelde bezuiniging betekent dat voor een van de vacatures dat de werkzaamheden die daarmee gedaan kunnen worden een tijdelijk karakter kennen. 6.
Informatie over het effect op beleid en ambities Welk effect heeft de ombuiging op het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen? Raakt de ombuiging het coalitieakkoord of de visie Zoetermeer 2040? De versobering die optreedt door de voorgestelde bezuinigingen zal een beperkte directe invloed hebben op het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen. Wel dragen ze bij aan een vermindering van de zichtbaarheid van de gemeente, kan de gemeente beperkt het effect van beleid monitoren minder snel bijsturen indien nodig. 7. Financieel effect van de maatregel Informatie over de opbrengst: wat levert de ombuiging op voor de meerjarenbegroting? Is dat effect incidenteel of structureel? En zijn er initiële investeringen nodig, transitiekosten of frictiekosten? A. Welke structurele besparing levert deze maatregel op? Graag een korte onderbouwing. De besparing is structureel. Met de besparing worden werkzaamheden versoberd. B. Indien mogelijk, vragen we je de besparing uit te werken in onderstaande tabel: Jaar Besparingen/kosten Structurele besparing per jaar: Vermindering intensiteit startersbijeenkomsten Vermindering werkbudget Vermindering formatie
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031 e.v.
20.000
20.000
20.000
20.000
20.000
20.000
30.000
30.000
30.000
30.000
30.000
30.000
100.000
100.000
100.000
100.000
100.000
100.000
150.000
150.000
150.000
150.000
150.000
150.000
Incidentele besparing per jaar Extra inkomsten Investeringen/kosten Saldo besparing
95
8. Frictie Informatie over de tijd: vanaf welk moment is de ombuiging te realiseren en het financiële effect in te boeken? En is er voorbereidingstijd nodig, bijvoorbeeld omdat er een overeenkomst aan ten grondslag ligt? Wat is de benodigde invoeringstijd voor de maatregel? Zijn er investerings- of frictiekosten? Reductie formatie met ingang van een jaar volgend op de invulling van de vacature in 2025. Reductie werkzaamheden per 1-1-2026. 9. Wat zijn de kansen en risico’s? Informatie over de haalbaarheid: zijn er risico’s, onzekerheden of randvoorwaarden voor de implementatie? Hoe complex is de ombuiging? Welke kansen en risico’s brengt deze maatregel met zich mee? Met de besparing worden werkzaamheden versoberd. Er gelden geen randvoorwaarden voor de implementatie. Gevolg van het beperken van de formatie is dat werkzaamheden anders ingericht moeten worden.
10. Wat is het plan van aanpak? Hoe ziet het doorvoeren van de maatregel er concreet uit? Wat is de planning? Wat zijn de randvoorwaarden om risico’s te omarmen en kansen te benutten? Voor het doorvoeren van de versobering van de voorgestelde werkzaamheden is geen planning nodig en worden geen randvoorwaarden voorzien voor risico's/kansen.
96
1. Titel van de maatregel 115/116 Terugdraaien huurverlaging Vastgoed
2. Omschrijving van de maatregel Een beknopte toelichting: waar gaat deze ombuiging over? Wat doen we bij deze ombuiging anders, meer of niet meer? In de huurcontracten van de gemeente is vastgelegd dat de huurprijs elk jaar per 1 januari verhoogd wordt met het CPI indexcijfer van september van het voorgaande jaar. In september 2022 was het percentage 14,5% vanwege de torenhoge inflatie destijds. Het voorstel was om in eerste instantie de huurverhoging te beperken tot 6,5% en de resterende verhoging van destijds 8% in vier paar jaar in te halen (pieken in maandelijkse indexcijfers middelen zich uit: het CPI indexcijfer september 2024 was negatief: - 0,5%). De raad heeft besloten om de huurverhoging van 2023 structureel terug te brengen naar 6,5% (de zgn. kerninflatie van september 2022). En af te zien van de resterende 8%. In totaal is hierdoor de totale huuropbrengst van de gemeente structureel verlaagd met € 750.000. Deze bezuinigingsmaatregel is destijds ingediend om de huurverlaging uit 2023 meteen terug te draaien. We zijn inmiddels een paar jaar verder en de huurverlaging is structureel ingeboekt. 3. Impact op het maatschappelijk effect Informatie over het maatschappelijk effect: a. Welk effect heeft de ombuiging op het voorzieningenniveau in Zoetermeer? b. Welk effect heeft de ombuiging op inwoners, bedrijven en instellingen? c.
Welk effect heeft de ombuiging op specifieke doelgroepen (naar aanleiding van motie) Door het toepassen van deze maatregel nemen de lasten voor het huren van een accommodatie van de huurders van de afdeling vastgoed met maximaal 8% toe. Het gaat hierbij om meer dan 300 huurders. Onder de huurders bevinden zich voornamelijk stichtingen, (sport-)verenigingen, onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties. 4. Impact op inwoners, instellingen en bedrijven Informatie over de betrokken partijen: welke partijen zijn nodig om de ombuiging te kunnen realiseren? Het gaat hierbij over meer dan 300 huurders. Onder de huurders bevinden zich voornamelijk stichtingen, (sport-)verenigingen, onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties. De dreigende huurverhoging van 14,5% heeft destijds voor veel onrust gezorgd onder de huurders. Vanuit de pers is er veel aandacht aan besteed. Het nu na een aantal jaar alsnog doorvoeren lijkt op voorhand politiek en juridisch moeilijk haalbaar. 5. Impact op de eigen organisatie De uitvoering van deze maatregel vergt een eenmalige extra inzet op het gebied van verhuuradministratie, financiële administratie, subsidies en communicatie (naar huurders). Hierbij zal er impact zijn op de afdelingen F&C, Vrije Tijd, Sociaal Domein en Vastgoed. 6.
Informatie over het effect op beleid en ambities De financiële bereikbaarheid van maatschappelijke activiteiten in de stad zal onder druk worden gezet. Er is nog geen onderzoek gedaan naar het exacte effect op bestaand beleid.
97
7. Financieel effect van de maatregel Informatie over de opbrengst: wat levert de ombuiging op voor de meerjarenbegroting? Is dat effect incidenteel of structureel? En zijn er initiële investeringen nodig, transitiekosten of frictiekosten? A. Welke structurele besparing levert deze maatregel op? Graag een korte onderbouwing. B. Indien mogelijk, vragen we je de besparing uit te werken in onderstaande tabel: Jaar Besparingen/kosten Structurele besparing per jaar: Incidentele besparing per jaar Extra inkomsten
2025
2026
2027
2028
2029
2030
562.000
750.000
750.000
750.000
750.000
2031 e.v. 750.000
562.000
750.000
750.000
750.000
750.000
750.000
Investeringen/kosten Saldo besparing
8. Frictie Informatie over de tijd: vanaf welk moment is de ombuiging te realiseren en het financiële effect in te boeken? En is er voorbereidingstijd nodig, bijvoorbeeld omdat er een overeenkomst aan ten grondslag ligt? De ombuiging is te realiseren vanaf 1-1-2026. Het vergt voorbereidingstijd en uitzoekwerk wat de mogelijkheden zijn binnen de lopende huurovereenkomsten, subsidiebeschikkingen en samenwerkingsafspraken zijn en om per huurder uit te rekenen wat de vernieuwde huurprijs zal zijn. Maatschappelijke partijen in de stad zullen ook tijd nodig hebben om de begroting aan te passen aan de hogere huurprijs. 9. Wat zijn de kansen en risico’s? Informatie over de haalbaarheid: zijn er risico’s, onzekerheden of randvoorwaarden voor de implementatie? Hoe complex is de ombuiging? Er is een juridisch risico in hoeverre deze maatregel rechtmatig kan worden uitgevoerd, dit zal moeten worden uitgezocht. Er bestaat een risico dat de subsidieaanvragen van huurders hoger zullen gaan uitpakken. Het risico op imagoschade van de gemeente wordt groot geacht. De gemeente komt immers terug op een gedane toezegging (de structurele verlaging wordt teruggedraaid).
10. Wat is het plan van aanpak? - Uitzoeken juridische (on)mogelijkheden - Berekenen financieel effect per huurder - Afstemmen tussen vakafdelingen wat de gevolgen/impact is - Opstellen communicatie per huurder over de gevolgen - Afhandelen van vervolgvragen en ondersteuning voor partijen die hierdoor voor financiële uitdagingen komen te staan.
98
1. Titel van de maatregel 174 en 192 Dienstverlening publieksbalies
2. Omschrijving van de maatregel Een beknopte toelichting: waar gaat deze ombuiging over? Wat doen we bij deze ombuiging anders, meer of niet meer? Wat kenmerkt deze maatregel? Wat gaat veranderen? Waar zit de besparing? De 1% bezuiniging op het formatiebudget wordt voor Publieksplein gerealiseerd door het sluiten van de balies op de zaterdag (€ 35.000) en het niet invullen van een openstaande vacature (€ 36.000). Met het afschaffen van de zaterdagopenstelling hebben we minder uitzendkrachten nodig, maken we geen extra kosten voor salarissen (140% op zaterdag, in nieuwe CAO bod VNG zelfs 175%) en hoeven ook de bodes niet aanwezig te zijn, zodat ook daar een kleine bezuiniging in te boeken valt. GIP bezet vanaf 9.00 uur i.p.v. 8.00 uur (1 uur minder). Dit levert een bezuiniging op van 31.000 euro op de flexibele schil. 3. Impact op het maatschappelijk effect Informatie over het maatschappelijk effect: a. Welk effect heeft de ombuiging op het voorzieningenniveau in Zoetermeer? b. Welk effect heeft de ombuiging op inwoners, bedrijven en instellingen? c. Welk effect heeft de ombuiging op specifieke doelgroepen (naar aanleiding van motie) In welke mate draagt de maatregel bij of doet de maatregel af aan de maatschappelijke effecten waar de gemeente aan wil bijdragen? Niet van toepassing. 4.
Impact op inwoners, instellingen en bedrijven Informatie over de betrokken partijen: welke partijen zijn nodig om de ombuiging te kunnen realiseren? Wat zijn de consequenties voor inwoners, instellingen en bedrijven van deze maatregel? Wat is incidenteel en wat is structureel? Voorheen was het belangrijk om de inwoners de gelegenheid te geven buiten kantooruren om producten te regelen aan de balies van burgerzaken. Sinds corona werken steeds meer mensen plaatsonafhankelijk en is het makkelijker om ook door de week de balies te bezoeken. Daarnaast behouden we de vrijdagavond openstelling. Er is geen extra vraag naar afspraken op de zaterdagochtend. De verschillende dagen worden gelijkwaardig ingepland door inwoners. Gemeenten in de regio, zoals Leiden en Alphen aan de Rijn hebben ook geen weekendopenstelling. Het eerste uur openstelling van de telefonie (8 –9 uur) is rustig. Telefonische bereikbaarheid van 917 uur is logischer en vergelijkbaar met andere gemeenten. 5. Impact op de eigen organisatie Welke veranderingen in de organisatie zijn nodig om de maatregel te realiseren? Welke processen veranderen? Wat verandert er voor personeel? Sinds juli 2024 zijn de balies extra opengegaan op de maandag om de druk in de publiekshal op te vangen i.v.m. de paspoortpiek. De mogelijkheid om de openstelling met de maandag te verlengen blijft, indien dit nodig is om normtijden te behalen.
De roosters bij GIP worden hier op aangepast. 6. Informatie over het effect op beleid en ambities
99
Welk effect heeft de ombuiging op het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen? Raakt de ombuiging het coalitieakkoord of de visie Zoetermeer 2040? Niet van toepassing. 7. Financieel effect van de maatregel Informatie over de opbrengst: wat levert de ombuiging op voor de meerjarenbegroting? Is dat effect incidenteel of structureel? En zijn er initiële investeringen nodig, transitiekosten of frictiekosten? A. Welke structurele besparing levert deze maatregel op? Graag een korte onderbouwing. B. Indien mogelijk, vragen we je de besparing uit te werken in onderstaande tabel: Jaar Besparingen/kosten
2025
Structurele besparing per jaar Incidentele besparing per jaar Extra inkomsten Investeringen/kosten Saldo besparing
2026
2027
2028
2029
2030
2031 e.v.
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
102.000
8. Frictie Informatie over de tijd: vanaf welk moment is de ombuiging te realiseren en het financiële effect in te boeken? En is er voorbereidingstijd nodig, bijvoorbeeld omdat er een overeenkomst aan ten grondslag ligt? Wat is de benodigde invoeringstijd voor de maatregel? Zijn er investerings- of frictiekosten? Niet van toepassing.
9. Wat zijn de kansen en risico’s? Informatie over de haalbaarheid: zijn er risico’s, onzekerheden of randvoorwaarden voor de implementatie? Hoe complex is de ombuiging? Welke kansen en risico’s brengt deze maatregel met zich mee? Tijdens de paspoortpiek neemt de drukte toe en kan de servicenorm niet gehaald worden. Een aantal producten van burgerzaken zijn kostendekkend. Bij zaterdagsluiting kunnen er ook geen inkomsten zijn voor ‘zaterdagproducten’.
10. Wat is het plan van aanpak? Hoe ziet het doorvoeren van de maatregel er concreet uit? Wat is de planning? Wat zijn de randvoorwaarden om risico’s te omarmen en kansen te benutten? Verlagen formatiebudget. Anders inroosteren bestaande formatie. Tijdige communicatie over zaterdagsluiting en de telefonische bereikbaarheid.
100