Bijlage 9 - Nota van wijzigingen RSZ en OER

Concentratie in een compacter centrumstedelijk gebied H-structuur zorgt voor schuifruimte en balans op stadsniveau

Focus op maatwerk en kleinschalig Wonen

+- 10.000 12.350 woningen 16.000 woningen tot 2040 tot 2040

16.000 woningen tot 2040

27.500 woningen tot 2040

16.000 woningen tot 2040

Natuur en klimaat

Vergroening binnenstad

Versterken groene hoofdstructuur en (lange) lijnen door de stad (ecologie en biodiversiteit)

Verdere versterking verblijfs- en gebruikswaar de regionale groenparken

Bestaande open verbindingen met omliggend landschap onbebouwd laten

Hoe veel woningen wil de gemeente op welke plek?

Hoe gaan we om met natuur in en om de stad? Welke ruimte is daarvoor nodig? Gaat dit ten koste van bestaande ruimte?

Versterken van fijnmazig groennetwerk in alle wijken – groen om de hoek Iedere wijk een bijzondere ontmoetingsplek: iedere wijk een plein Klimaatadaptatie grotendeels op wijkniveau – water vasthouden en verkoeling door toevoegen groen in de buurt

Ruimte langs H-structuur mede benutten voor klimaatopgave n (water, hittestress)

Meerpolder als waterbuffer

Toevoegen en versterken van binnenstedelij ke parken Verbeteren en verbinden van de Zoetermeerse wijk- en stadsparken Toegang tot regionale parken en onderlinge verbinding verbeteren Vergroenen van gebieden met acute hittestress

Voorzieningen Wat is de positie van voorzieningen in de stad?

Verbeteren van toegankelijkheid, vergroten multifunctioneel gebruik gym- en sportzalen en Vernieuwen onderwijshuisve sting

Ontbreekt aan voldoende kritische massa voor behoud van bijzondere stedelijke voorzieningen (toekomst ziekenhuis onder druk) De wijkcentra als dé centrale

Beperkte kritische massa voor behoud van bestaande voorzieningen, beperkte groei Concentratie van voorzieningen in Binnenstad

Ruim voldoende kritische massa voor behoud- en versterken bestaand voorzieningen niveau, zoals winkelvoorzie ningen, cultuur, sport, onderwijs en ziekenhuis

Meegroeien van voorzieningen langs gezonde routes en ontmoetingsp lekken Inzetten op multifunction eel gebruik van maatschappe lijk vastgoed

ontmoetingsplekk en in de wijk Concentratie van bijzondere stedelijke voorzieningen in een compacte Binnenstad

Toename aan voorzieningen behoefte aan oostkant van de stad (gemengde gebieden)

Regionale aantrekkingsk racht voor nieuwe voorzieningen

Nieuwe leefmilieus en reuring in de binnenstad Vernieuwen van verouderd vastgoed

Grotere recreatieve voorzieningen liggen verspreid en gekoppeld aan grotere groen gebieden Energie

Op welke wijze wordt de energievoorzien ing ruimtelijk vormgegeven?

Economie

Hoe gaan we om met nieuwe werkgebieden? Hoe veel

Er wordt ingezet op woningisolatie en individuele warmteoplossin gen, terwijl duurzame elektriciteit wordt opgewekt via zonnepanelen op zowel grote als kleine daken, parkeerplaatsen en geluidschermen. Daarnaast wordt een zonnepark ontwikkeld bij de Roeleveenseweg en het baggerdepot in Oosterheem, als onderdeel van de Regionale Energiestrategie (RES). Tot slot wordt het elektriciteitsnet vernieuwd en uitgebreid, waaronder de middenstations van Stedin.

Zonne-energie op daken bij gemengde bedrijventerreinen

Zonne-energie op daken bij gemengde bedrijventerrei nen

Kleinschalige WKO-systemen en uitwisseling energie en warmtebehoefte bedrijven en wonen

Kleinschalige WKOsystemen en uitwisseling energie en warmtebehoef te bedrijven en wonen

Doorontwikkelin g en uitbreiding Dutch Innovation Park

Intensivering van Waar mogelijk zuidelijke worden bedrijventerreinen bedrijventerrei nen minder

Inzetten op innovatieve manieren om energie op te wekken

ZonneAardgasvrij in energie op 2050 bedrijventerre inen In centrumgebie d collectieve Zonneenergie langs oplossingen infrastructuur In gebied buiten Netwerk van gekoppelde centrum individuele WKOsystemen in oplossingen centrumgebie d Twee zonneparken aan Roeleveense weg en voormalig baggerdepot Oosterheem

Intensivering Beter bedrijventerre benutten inen voor bedrijventerre inen

oppervlak / banen voegen we waar toe?

Gemengde woon-werkmilieus in Binnenstad en Entree

voor zwaardere bedrijven Zoeterhage transformeert naar woongebied Dutch Innovation Park groeit door samenwerking met Horti-campus in oostelijke richting Beperkte concentraties van gemengde zakelijke milieus (station Zoetermeer, Binnenstad)

monofunction eel, maar aantrekkelijke gemengde gebieden Regionaal wordt ingezet op sterke samenwerking om HMC elders te faciliteren (bv Havengebied) Binnenstad en Entree vormen samen het gemengdstedelijk gebied Dutch Innovation Park wordt beter verbonden met de stad en breidt uit richting Rokkehage

Mobiliteit

Welke ingrepen in het mobiliteitssyste em voorzien we?

Verdichten OVknooppunten, Bleizo-West en doortrekken verbinding Rotterdam (ZORO)

Prioriteit bij ontspannen bewegen door de stad: langzaam verkeer Stimuleren deelmobiliteit om parkeerbehoefte te minimaliseren en ruimte te benutten voor meer groen Westelijke ontsluiting op A12 om Afrikaweg en verkeer door de stad te minimaliseren

A12 Overkluizen ten gunste van extra langzaamverke ersroutes noord-zuid

zwaardere bedrijven Verplaatsen mengbare lichte bedrijven (lage milieu categorie (LMC) naar groot gemengd centrumstedelijk gebied Dutch Innovation Park als onderscheide nde groeibriljant in de regio in het netwerk van campussen. Groei van innovatiehubs verspreid door de stad, gekoppeld aan versterken kernsectoren Versterken regionale verbondenhei d

Lansinghage, RokkeveenOost, Rokkehage, Zoeterhage en Oosterhage Waar mogelijk realiseren van gemengde woon-werk milieus Hoornerhage transformere n tot gemengd woon-werk gebied Kantoorlocati es rondom stations transformere n Opknappen wijkwinkelcen tra Meerzicht, Buytenweg en Seghwaert Doorontwikke len Dutch Innovation Park

Onder voorwaarden verlagen van maximumsnel heid op HIC-Station structuur en Lansingerland wijkontsluitin gswegen -Zoetermeer als regionale IC-Station als overstap dé plek voor Uitbreiden verbondenheid fiets- en voetgangersn Snelheid op etwerk Snelheid op de de ring terug ring terug naar naar 50 km/h 50 km/h Behoud van huidige ruimte voor verkeer

Snelheid in gehele stad terug naar 30 km/u. Geen intercitystation, inzetten op hogere frequentie van de bestaande stations.

Behoud van de Krakeling en inzet op LeiZo en ZoRo Mobiliteitsnor men in plaats van parkeernorme n

Paragraaf 7.2.1 Verkeer en vervoer Autoverkeer (...) Echter is in het VKA dit effect veel kleiner dan in de onderzoeksalternatieven doordat de 50 km/h-wegen binnen de wijken zijn omgezet naar GOW30-wegen, om te voorkomen dat er te veel doorgaand verkeer door de wijken gaat rijden8. Voetnoot 8 8 De gemeenteraad van Zoetermeer heeft de Ruimtelijke Strategie (RSZ) en bijbehorend OER vastgesteld. Aanleiding voor het opstellen van een aanvulling zijn de aangenomen amendementen ‘Geen generieke snelheidsverlaging van 70 naar 50’ en ‘Geen generieke snelheidsverlaging van 50 naar 30’ (2503-B VVD en 2503-C VVD). In deze amendementen is vastgelegd dat het uitgangspunt voor de maximumsnelheid op de hoofdwegen 70km/u blijft en niet geleidelijk teruggebracht wordt naar 50km/u en de maximumsnelheid in de wijken 50km/u en niet generiek wordt verlaagd naar 30km/u. Snelheidsverlaging in beide gevallen kan op grond van het amendement alleen aan de orde zijn als: 1. Het gaat om specifieke delen; 2. De weginrichting ook daadwerkelijk wordt aangepast, en; 3. De gemeenteraad (op voorstel van het college) een snelheidsverlaging heeft vastgesteld. Hoewel deze uitgangspunten een eindbeeld als vastgelegd in de ontwerp RSZ niet uitsluiten, maakt het dit eindbeeld wel minder aannemelijk. Voor de beoordeling van het voorkeursalternatief is uitgegaan van generieke snelheidsverlaging.

In de periode tussen vaststelling van de ontwerp RSZ en definitieve RSZ zijn gevoeligheidsanalyses uitgevoerd naar wat het betekent als de maximumsnelheid gedeeltelijk afgewaardeerd wordt. Ten opzichte van het doorgerekende VKA komen hier geen grote verkeerskundige knelpunten uit naar voren.

(…) Fietsverkeer In de Ruimtelijke Strategie is het verbeteren van het fietsnetwerk één van de uitdrukkelijke deelopgaven die de gemeente ziet, o.a. door het verbeteren van de kwaliteit van het netwerk en het geven van ruimte. Op de deelkaart mobiliteit zijn gewenste fietsverbindingen en verbeterlocaties weergegeven. Deze verbindingen en locaties, in combinatie met de groeilocaties, leiden tot een forse toename van fietsverkeer. Vanuit milieuperspectief is dit een gunstig uitgangspunt (ook gelet op de ambitie om tot een

groei van het aantal fietsverplaatsingen te komen (50%, zie beoordelingskader). Dit leidt tot een positieve (+) score voor het aspect fietsverkeer. Paragraaf 7.2.2 Gezond milieu (…) Beoordeling De analyse van de luchtkwaliteitssituatie in het voorkeursalternatief leidt tot een licht positieve score (0/+). De beoordeling van het aspect is niet (zeer) positief omdat de tDe toename van concentraties door ontwikkelingen zal op lokaal niveau mogelijk tot een licht negatief effect kan leiden. maar sStadsbreed en rondom de bedrijventerreinen is een positief effect aanwezig. Paragraaf 7.2.3 Veiligheid Omgevingsveiligheid (…) Er is in de Ruimtelijke Strategie geen sprake van nieuwvestiging van risicovolle activiteiten op de bedrijventerreinen. Hooguit worden (te) risicovolle activiteiten uitgeplaatst naar één van de bedrijventerreinen waar deze activiteiten thuishoren. Omdat er nu ook al sprake is van een aanvaardbaar veiligheidsniveau, gaat het, als er al een relevante verschuiving optreedt, om verbeteringen ten opzichte van de referentiesituatie. De aanwezigheid van risicobronnen binnen gebieden waar de verstedelijkingsopgave landt (Entreegebied en de bedrijventerreinen) kan leiden tot een groter risico dan in de huidige situatie. In de uitwerking zal dit aandachtspunt geborgd moeten worden, maar in deze fase scoort dit aspect hierdoor licht negatief (0/-).

Op hoofdlijnen zal er geen sprake zijn van een relevante verandering ten opzichte van de referentiesituatie. Om die reden scoort het aspect omgevingsveiligheid neutraal (0).

Paragraaf 7.2.8 Historisch kapitaal (…) Stedelijk lLandschappelijke waarden Het voorkeursalternatief gaat uit van een significante wijziging van de stedelijke structuur van Zoetermeer. Grote nadruk zal komen te liggen op de H-structuur, waar de binnenstad nu qua bebouwing dominant is. In principe is dit geen negatief stedenbouwkundig effect, zo lang er geen te grote schaalbreuk ontstaat tussen bestaande stad en “nieuwe” stad langs de H-structuur. Het beleid rondom hoogbouw borgt dat dit risico niet of beperkt optreedt, en stelt bovendien kwaliteitseisen aan de hoogbouw. Voor de ruimtelijke structuur wordt hierdoor een neutraal effect toegekend (0). Voor het ‘ruimtelijk beeld’ zal Zoetermeer eveneens veranderen. Meer dan in de huidige situatie zal sprake zijn van een hoogstedelijk landschap, waar het accent nu meer ligt op laagbouw. De eerste ontwikkelingen zijn hiervoor in gang gezet. Deze verandering wordt niet als negatief noch als positief gewaardeerd, omdat beide stedelijke landschappen waarde vertegenwoordigen. Dit scoort daardoor neutraal (0).

Paragraaf 7.2.11 Energie en grondstoffen Energieverbruik De Ruimtelijke Strategie bevat geen uitgangspunten voor beleid die ingrijpen op het te verwachten energieverbruik. Autonoom neemt het energieverbruik licht af. Op basis van de maatregelen in de

Ruimtelijke Strategie wordt de de de mogelijke aanleg van grootschalige warmtenetten (vrijblijvend) benoemd. Hierbij kan gebruikt gemaakt worden van verschillende (duurzame) warmtebronnen. Het verbruik daalt hier niet direct mee, maar het biedt wel kansen. Omdat dit positieve effect nog niet ingeboekt kan worden, is het effect vooralsnog neutraal beoordeeld (0). Paragraaf 7.3 (…) Uit het MER voor het Entreegebied10 blijkt bijvoorbeeld dat de ambities uit de RSZ niet autonoom gevolgd worden. Voetnoot 10 In Zoetermeer wordt, parallel met de RSZ, gewerkt aan onder meer het Entreegebied. Ook in dat vervolgproject is een mer-procedure doorlopen. De positie van dat MER is een uitwerking op dit OER. Dat wil zeggen: resultaten in die mer-onderzoeken kunnen door een concretisering van uitgangspunten, detaillering van onderzoeksresultaten of hanteren van een kleinere scope afwijken van de in dit OER (vanuit worstcaseperspectief) gepresenteerde risico’s. In het MER Entreegebied worden de risico’s uit dit OER uitdrukkelijk geadresseerd.Hoewel het MER opgesteld is bij een ontwerpbestemmingsplan dat geen status meer heeft, heeft het MER bij de RSZ op onderdelen wel gebruik gemaakt van de destijds opgestelde effectbeschrijvingen. Dit is gedaan om de doorwerking vanuit de RSZ naar gebiedsontwikkelingen te kunnen illustreren.

Gelijktijdig met de RSZ worden de programmatische uitgangspunten in het Entreegebied aangepast en wordt een MER opgesteld. De effectbeoordeling van dat MER kan afwijken van het oude MER. 10

(...) Onzekerheden in de beoordeling Bij het beoordelen van effecten zijn er verschillende onzekerheden die een rol kunnen spelen. Deze onzekerheden kunnen voortkomen uit verschillende bronnen en kunnen de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van de effectbeoordelingen beïnvloeden. Dit kan invloed hebben op de uiteindelijke uitwerking van effecten die in het OER onderscheiden zijn. Dit kan te maken hebben met modelonzekerheden (bijvoorbeeld doordat de referentiesituatie zich in sneller tempo door ontwikkelt dan verondersteld), effecten door tijdelijkheid of fasering of beleids- en regelgevingsonzekerheden. Voor elk van de effectscores is aangegeven of en zo ja, of hoe groot de mate van onzekerheid is. Daarbij is een verklaring opgenomen in de effecttabel. In de paragraaf is onderstaande tabel toegevoegd

Thema

Verkeer en vervoer

Gezond Milieu

Beschouwde aspecten

Beoordeling Ruimtelijke Strategie

Mate van onzekerheid

Verklaring mate van onzekerheid

Autoverkeer

0

Middel

Vanwege fasering van projecten kunnen effecten eerder of later optreden

Openbaar vervoer

+

Groot

Vanwege afhankelijkheid van investeringen in OV door andere overheden

Langzaam verkeer

+

Klein

Gemeente heeft grote invloed op inrichting fietsverbindingen

Luchtkwaliteit

0/+

Klein

De autonome ontwikkeling is zeer bepalend voor de trend, het effect is relatief klein

Veiligheid

Gezondheid

Geluid

0/+

Middel

De mate van geluidhinder is in sterke mate afhankelijk van de wijze waarop woningen gebouwd worden

Geur

0

Klein

Geen relevante effecten of risico’s daarop

Lichthinder

0

Klein

Geen relevante effecten of risico’s daarop

Omgevingsveiligheid

0/-

Klein

De in het OER onderscheiden veiligheidsrisico’s zijn naar verwachting goed mitigeerbaar

Verkeersveiligheid

+

Middel

Mate van veiligheid is sterk afhankelijk van fasering van de maatregelen voor snelheidsverlaging

Hoogwaterveiligheid

0

Middel

Vanwege afhankelijkheid van de wijze waarop andere overheden omgaan met veiligheidsrisico’s voor hoog water

Klein

De RSZ heeft als uitgangspunt vastgelegd dat ruimte voor sport en groen meegroeien. Nadere uitwerking moet nog plaatsvinden via een omgevingsprogramma

Sporten en bewegen Gezonde openbare ruimte

Klimaatadaptatie Hittestress

Natuur

Klein

0/+

Middel

Beleidsmatig zijn de strategieën die in de RSZ genoemd worden niet geborgd of concreet uitgewerkt. Dit heeft als risico dat het hier veronderstelde positieve effect niet ingeboekt kan worden als dit beleid niet nader geconcretiseerd wordt.

Wateroverlast

0/-

Middel

Ontwikkelingen kunnen leiden tot vermindering van de overcapaciteit in het bergingssysteem van de stad. De RSZ borgt niet dat deze ruimte opgebruikt wordt.

Droogtestress

0/+

Middel

Beleidsmatig zijn de strategieën die in de RSZ genoemd worden niet geborgd of concreet uitgewerkt. Dit heeft als risico dat het hier veronderstelde positieve effect niet ingeboekt kan worden als dit beleid niet nader geconcretiseerd wordt.

Natuurgebieden

-

Klein

De beschreven risico’s (stikstof, druk door groei van inwoners) op beschermde natuur treedt waarschijnlijk op.

Biodiversiteit

0/+

Middel

Groene woonomgeving

0/+

Middel

De focus op stedelijke groei en economische intensivering brengt het risico met zich mee dat de biodiversiteit in de gemeente meer onder druk komt te staan, ondanks de uitgesproken positieve intenties

0

Klein

Geen relevante effecten of risico’s daarop

Bodem, water en Bodemkwaliteit ondergrond Oppervlaktewater

Historisch kapitaal

+

0

Klein

Geen relevante effecten of risico’s daarop

Grondwater

0

Klein

Geen relevante effecten of risico’s daarop

Gebruik ondergrond

-

Groot

De RSZ biedt geen kader voor het gebruik van de ondergrond. Binnen de bandbreedte van de RSZ kan dus een veelheid aan effecten optreden

Archeologie

0

Klein

Wet en regelgeving borgt dat geen verslechtering optreedt

Cultureel erfgoed

0/-

Middel

De waarde van Zoetermeer als New Town is niet expliciet juridisch geborgd, en kan in ontwikkeling dus ondersneeuwen. Beleidsmatig heeft dit wel toenemende aandacht: dit blijkt ook uit het programma voor het Entreegebied

Landschappelijke waarden

0

Middel

De nieuwe landschappelijke kwaliteit is in belangrijke mate afhankelijk van de wijze

waarop Zoetermeer zich ontwikkeld. Dat is in deze fase nog in belangrijke mate onzeker. Woningvoorraad

+

Middel

De kwantitatieve bandbreedte is redelijk bekend. Daarin zit tevens een overprogrammering. Mate van onzekerheid vloeit voort uit de mate waarin gewenste diversiteit gerealiseerd wordt. Dit wordt echter geborgd in het ontwerp Volkshuisvestingprogramma.

Voorzieningenniveau

0/+

Klein

Dit is een opgave waar de gemeente zelfstandig op stuurt in omgevingsprogramma’s en wijkgerichte aanpakken

Leefbaarheid

0/+

Klein

Sociaaleconomische kracht van de stad

0/+

Klein

De effectscore is licht positief door verdichtingin wijken waar de leefbaarheid minder scoort. Hoewel afhankelijk van de wijze waarop de ‘nieuwe’ wijken ingericht worden, is de kans op een positief effect groot.

Economie en Werkgelegenheid en werkgelegenheid werkloosheid

+

Groot

Dit aspect is in belangrijke mate afhankelijk van economische conjunctuur en daardoor per definitie onzeker

Vestigingsklimaat

0/+

Groot

Dit aspect hangt nauw samen met het punt hierboven

Werklocaties

0/+

Klein

De ruimte voor bedrijvigheid is beleidsmatig geborgd

Energieverbruik

0

Groot

Op basis van de RSZ zou verondersteld kunnen worden dat het energieverbruik daalt, maar dit positieve effect kan vanwege onzekerheid nog niet ingeboekt worden

Hernieuwbare energieopwekking

0

Groot

In de RSZ worden maatregelen nog vrijblijvend genoemd. Dit aspect wordt nog nader uitgewerkt in een programma

CO₂-emissies

0/+

Middel/groot

Beoordeling hangt sterk samen met de mobiliteitstransitie, en is daardoor sterk afhankelijk van de onzekerheden die onder ‘verkeer en vervoer’ benoemd zijn

Circulariteit

0/-

Groot

Binnen de bandbreedte van de RSZ kan de mate van circulariteit zich nog in alle richtingen ontwikkelen

Wonen en voorzieningen

Energie en grondstoffen

In hoofdstuk 7 zijn de volgende paragraafnummers gewijzigd: • • • • • • • • • •

7.4 Aanbevelingen en spelregels bij het voorkeursalternatief 7.4.1 7.3.1 Aanbevelingen rondom het thema Verkeer en vervoer 7.4.2 7.3.2 Aanbevelingen rondom het thema Gezond milieu 7.4.3 7.3.3 Aanbevelingen rondom het thema Veiligheid 7.4.4 7.3.4 Aanbevelingen rondom het thema Gezondheid 7.4.5 7.3.5 Aanbevelingen rondom het thema Klimaatadaptatie 7.4.6 7.3.6 Aanbevelingen rondom het thema Natuur 7.4.7 7.3.7 Aanbevelingen rondom het thema Historisch kapitaal 7.4.8 7.3.8 Aanbevelingen rondom het thema wonen en voorzieningen 7.4.9 7.3.9 Aanbevelingen rondom het thema Economie en werkgelegenheid

•

7.4.10 7.3.10 Aanbevelingen rondom het thema energie en grondstoffen

4.

Overzicht wijzigingen DSO vlakken

In het DSO is de inhoud van de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer gekoppeld aan vlakken (Geografische Informatie Objecten, ook wel locaties genoemd in de beleidsregels). Aan deze vlakken zijn verschillende aanpassingen gemaakt. Deze zijn in onderstaand overzicht weergegeven.

Aanpassing begrenzing leefmilieu's rondom Floriadepark (Rokkeveen) Toelichting: Het Floriadepark was abusievelijk als Groen leefmilieu in het DSO aangeduid maar in het ‘boekje’ goed weergegeven als Suburbaan. De grenzen van Groen leefmilieu in het DSO zijn hierop aangepast. Zowel het Floriadepark als de naast gelegen woonbuurt liggen in het Suburbane leefmilieu. Het suburbane leefmilieu kenmerkt zich door voornamelijk de woonfunctie en daarbij behorend kleinschalig buurt- en wijkgroen, zoals in dit geval het Floriadepark. Het Floriadepark, omgeven door woonbebouwing, maakt geen onderdeel uit van de aaneengesloten groenstructuur op stadsniveau.

Begrenzing DSO - oud

Begrenzing DSO - nieuw Aanpassing begrenzing leefmilieu's rondom Dorpsstraat Toelichting: Het bestaande, hoger gelegen veenkussen (groen) rondom de Dorpsstraat (inclusief Wilhelminapark) is gewijzigd in Groen Leefmilieu. Abusievelijk was het noordelijke deel opgenomen in leefmilieu Stedelijk en het zuidelijk deel deels in Leefmilieu Historisch en deels in Suburbaan leefmilieu. Gelet op de kenmerken van deze groenzone en het functioneren als verbindend groenelement in de oorspronkelijke groenblauwe structuur van de stad is dit hersteld. Hiermee sluit het groene leefmilieu ook beter aan bij de visiekaart RSZ waar de verbinding van groen tot binnenstedelijk ringpark ter plaatse is aangeduid.

Begrenzing DSO – oud

Begrenzing DSO – nieuw