Bijlage 5 - Ruimtelijke onderbouwing zonnepark

Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer

Opdrachtgever: Zonnepark Roeleveen B.V. K. Mesbahi Maarsenbroeksedijk 37 3542 DM Utrecht Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: Datum: Projectleider: Opgesteld: Gecontroleerd: Status: Versie:

202951 20-6-2023 T. Rood T. Rood M. Brakels Definitief 2

© 2023 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.

Inhoudsopgave 1

Inleiding...................................................................................................................................................... 5

1.1

Aanleiding ...............................................................................................................................................5

1.2

Ligging en begrenzing plangebied ..........................................................................................................5

1.3

Vigerend bestemmingsplan ....................................................................................................................6

1.4

Leeswijzer ...............................................................................................................................................7

2

Planbeschrijving ......................................................................................................................................... 8

2.1

Inleiding ..................................................................................................................................................8

2.2

Beschrijving huidige situatie plangebied ................................................................................................8

2.3

Het zonnepark ........................................................................................................................................9

2.4

Landschappelijke inpassing ..................................................................................................................11

3

Beleidskaders ........................................................................................................................................... 16

3.1

Inleiding ................................................................................................................................................16

3.2

Rijksbeleid .............................................................................................................................................16

3.3

Provinciaal beleid .................................................................................................................................19

3.4

Regionaal beleid ...................................................................................................................................30

3.5

Gemeentelijk beleid..............................................................................................................................31

4

Waardentoets .......................................................................................................................................... 35

4.1

Inleiding ................................................................................................................................................35

4.2

Natuurwaarden ....................................................................................................................................35

4.3

Archeologische waarden ......................................................................................................................37

4.4

Cultuurhistorische waarden .................................................................................................................38

4.5

Water ....................................................................................................................................................38

5

Milieuaspecten......................................................................................................................................... 41

5.1

Inleiding ................................................................................................................................................41

5.2

Bodem ..................................................................................................................................................41

5.3

Geluid ...................................................................................................................................................42

5.4

Luchtkwaliteit .......................................................................................................................................43

5.5

Externe veiligheid .................................................................................................................................44

5.6

Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................................45

5.7

Verkeer en parkeren .............................................................................................................................46

5.8

Vormvrije m.e.r.-beoordeling ...............................................................................................................46

5.9

Kabels en leidingen ...............................................................................................................................48

5.10

Elektromagnetische straling .................................................................................................................48

5.11

Warmteomtwikkeling ...........................................................................................................................48 Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 3

5.12

Lichtreflectie .........................................................................................................................................49

5.13

Conclusie...............................................................................................................................................50

6

Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................................... 51

6.1

Inleiding ................................................................................................................................................51

6.2

Ruimtelijke uitvoerbaarheid .................................................................................................................51

6.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................................51

6.4

Economische uitvoerbaarheid ..............................................................................................................51

6.5

Conclusie...............................................................................................................................................51

Bijlagen .................................................................................................................................................................. 52

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 4

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De Nederlandse overheid heeft in juni 2019 het Klimaatakkoord vastgesteld. Het centrale doel binnen dit akkoord is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Voor de elektriciteitssector geldt hierbij een opgave om in eerste instantie in 2030 de CO2-emmissies met tenminste 20,2 Mton te verminderen. In het verlagen van deze uitstoot is het van belang om energie op te wekken met hernieuwbare bronnen. In het Energieakkoord is afgesproken dat in 2023 het aandeel hernieuwbare energieopwekking 16% dient te zijn. Daarnaast spelen zich ook andere ruimtelijke vraagstukken af, zoals het spanningsveld tussen landbouw en natuur en het grote beslag op ruimte. Het is wenselijk om deze vraagstukken integraal mee te nemen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Ook de provincie Zuid-Holland wil in 2050 een groot deel van haar CO2-uitstoot verminderen. De provincie Zuid-Holland werkt mee aan Europese en nationale energiedoelen om de CO2-uitstoot te verminderen en het energieverbruik te reduceren. Het gaat om een CO2-reductie van 85 - 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Om deze doelstellingen te halen wil de provincie inzetten in het opwekken van duurzame energie. Vanuit het Klimaatakkoord is Nederland verdeeld in 30 energie regio's de zogenaamde RES.

In feite dienen deze regio's aan te geven wat zij willen bijdragen aan het doel van het Rijk om in 2030 35 TWh te realiseren. Vanuit de RES 1.0 van de regio Rotterdam-Den Haag is voor de regio een opgave geformuleerd om 2,8-3,2 TWh aan duurzame energie op te wekken in 2030. Gemeente Zoetermeer heeft de ambitie om in 2030 149 GWh aan duurzame energie op te wekken. Gemeente Zoetermeer heeft in een verkennend stadium al integraal gekeken naar de mogelijkheden voor zon op land, middels de realisatie van zonneparken. Om haar bod aan de RES en zo het Klimaatakkoord te kunnen geven, heeft de gemeente Zoetemeer onderzocht wat voor de gemeente mogelijke opties zijn. De gemeente heeft hiervoor een lokale verkenning naar de potentie en wenselijkheid van windenergie en zonnestroom uitgevoerd. Hiervoor heeft o.a. een participatietraject plaatsgevonden, waarbij gesprekken zijn gevoerd met omwonenden en stakeholders rondom de Roeleveenseweg. De gemeenteraad van Zoetemeer heeft hierop volgend de keuze gemaakt om hoofdzakelijk in te zetten op zon op dak. Om het bod aan de RES te halen is er naast zon op dak ook zon op grond nodig. Hiervoor heeft de gemeenteraad een tweetal mogelijke locaties aangewezen. Sunvest Ontwikkeling B.V. (hierna: Sunvest) heeft een plan ontwikkeld op een van de twee locaties, aan de Roeleveenseweg, voor een grondgebonden zonnepark.

Voor de realisatie van het grondgeboden zonnepark wordt een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo). Deze voorliggende ruimtelijke onderbouwing is onderdeel van de vergunningsaanvraag. Hierin komen alle relevante aspecten vanuit ruimtelijke ordening voor dit project aan de orde en deze ruimtelijke onderbouwing toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied van voorliggend zonnepark is gelegen in de gemeente Zoetermeer, in het buurtschap Roeleveen. Roeleveen betreft een poldergebied begrenst door de gemeenten Den Haag en Zoetermeer en is gelegen in het Groene Hart. Voorliggend plangebied is gelegen op de grens van de twee gemeenten, waarbij de Roeleveenseweg de grens tussen beide gemeenten vormt. Ten zuiden van het plangebied is de rijksweg A12 gelegen en ten oosten van het plangebied ligt de golfclub van Zoetermeer. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 9,7 hectare en is op dit moment agrarisch in gebruik als grasland. Onderstaande afbeeldingen geven de ligging van het plangebied weer. Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 5

Afbeelding 1. Ligging plangebied aan de Roeleveenseweg (rode vlak) binnen de grenzen van de gemeente Zoetermeer.

Afbeelding 2. Begrenzing plangebied aan de Roeleveenseweg.

1.3 Vigerend bestemmingsplan Voorliggend plangebied is gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Nieuwe Driemanspolder – Roeleveen’, vastgesteld op 28 september 2011 door de gemeenteraad van Zoetermeer en onherroepelijk in werking.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 6

Het plangebied kent de enkelbestemmingen ‘Sport – Golfbaan’, ‘Groen’ en ‘Natuur’. In het noordwestelijke deel van het plangebied is de dubbelbestemming ‘Waterstaat – Waterkering’ met de functieaanduiding ‘cultuurhistorische waarden’ gelegen. Langs de zuidoostzijde van het plangebied dubbelbestemming ‘Leiding – Leidingstrook’ gelegen. Onderstaande afbeelding geeft een weergave van het bestemmingsplan weer. De realisatie van een zonnepark is niet passend binnen het vigerend bestemmingsplan. Daarom wordt voor het zonnepark een omgevingsvergunning, in afwijking op het bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3o Wabo) aangevraagd.

Afbeelding 3. Weergave bestemmingsplan 'Nieuwe Driemanspolder - Roeleveen'.

1.4 Leeswijzer De ruimtelijke onderbouwing is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt eerst ingegaan op het voorgenomen plan. In hoofdstuk 3 komt het beleidskader aan bod. In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het van toepassing zijnde rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt daarbij getoetst aan dit beleid. Hoofdstuk 4 bevat een waardentoets. Hieruit blijkt welke waarden in het plangebied aanwezig zijn en of deze worden aangetast door de ontwikkeling. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieuaspecten aan bod. In hoofdstuk 6 wordt tot slot ingegaan op de ruimtelijke, maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 7

2 Planbeschrijving 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie nader toegelicht en wordt het voorgenomen plan voor het zonnepark beschreven. Ten behoeve van het zonnepark is door Haver Droeze een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, waarin de landschappelijke inpassing nader wordt toegelicht en onderbouwd. Deze is als bijlage aan de ruimtelijke onderbouwing toegevoegd.

2.2 Beschrijving huidige situatie plangebied 2.2.1 Ligging en beschrijving plangebied Het plangebied is gelegen ten westen van de stad Zoetermeer op de grens met de gemeente Den Haag. De percelen van voorliggend plangebied zijn op dit moment agrarisch in gebruik als grasland. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 9,7 hectare, waarvan ongeveer 79% wordt gebruikt voor het panelenveld. Voor de opstelling van pv-panelen wordt netto 67% van het plangebied gebruikt. Aan de oostzijde wordt het plangebied van het voorgenomen zonnepark begrensd door de golfbaan van Zoetermeer. Ten noorden en ten westen van het plangebied zijn een tweetal waterplassen gelegen. De zuidzijde wordt begrensd doormiddel van de rijksweg A12.

Afbeelding 4. Vogelvlucht vanuit de zuidwesthoek op het plangebied (bron: Google/Robbert).

2.2.2 Het landschap Het plangebied is gelegen in het Groene Hart, op de grens tussen het gebied van hoogheemraadschap rijnland en hoogheemraadschap van Delfland. Dit gebied betreft een verveend en drooggemaakt deel van de veenkussens die aanwezig waren tussen de Oude Rijn en de Maas. Na droogmaking van de veenkussens bleef een strak slagenlandschap over bestaande uit polders (droogmakerijen) die via een complexe waterhuishouding hun water uiteindelijk uitmaalden naar de grote rivieren en de zee. De Roeleveense polder, waar het plangebied onderdeel van is, is omstreeks 1850 drooggemaakt samen met een aantal andere polders rond Nootdorp. Rondom dit poldergedeelte hebben zich vanaf de 19e eeuw ingrijpende infrastructurele en stedenbouwkundige ontwikkelingen voorgedaan. De aanleg van spoorwegen en snelwegen hebben het poldergebied opgeknipt in verschillende stukken. Grote oppervlakten van oorspronkelijke polders zijn getransformeerd naar stedelijke woongebieden. Het plangebied als onderdeel van de Roeleveense polder is Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 8

hierdoor een geïsoleerd onderdeel geworden van het oorspronkelijke landschap. Het plangebied maakt op die manier onderdeel uit van een polderlandschap, wat haar primaire agrarische functie verloren heeft.

2.3 Het zonnepark 2.3.1 Initiatief voor het zonnepark Sunvest heeft samen met de grondeigenaar een plan gevormd voor de realisatie van een grondgebonden zonnepark in de gemeente Zoetermeer. Sunvest wil samen met de grondeigenaren bijdragen aan de transitie naar duurzame energie. Dit doen zij door middel van de ontwikkeling van natuurlijke zonneparken. Sunvest ontwikkelt, financiert, bouwt en exploiteert deze natuurlijke zonneparken, waarbij zij bij alle zonneparken concrete maatregelen neemt ten behoeve van de verbetering van de biodiversiteit en de landschappelijke inpassing. Samen met de betrokken grondeigenaren is Sunvest tot een plan gekomen voor de realisatie van een grondgebonden zonnepark van circa 9,7 hectare (bruto).

2.3.2 Locatiekeuze De gemeente Zoetermeer heeft in een vroeg stadium, als onderdeel van de RES Rotterdam Den Haag, verkend wat de mogelijkheden voor de gemeente zijn voor het opwekken van duurzame energie doormiddel van wind en zon. Hiertoe heeft de gemeente Zoetermeer in 2020 de ‘Lokale verkenning potentie en wenselijkheid windenergie en zonnestroom binnen en buiten de stad Zoetermeer’ opgesteld. Uit deze verkenning zijn een drietal locaties naar voren gekomen waar een grondgebonden zonnepark mogelijk zouden zijn. Door de gemeenteraad is op 25 januari 20221 besloten om een tweetal locaties nader te onderzoeken om daar mogelijk een grondgebonden zonnepark te realiseren, dit betreft ook voorliggend plangebied aan de Roeleveenseweg. Door middel van de realisatie van onder andere zonnepanelen op dak, geluidwallen, taluds, maar ook een gedeelte aan zonneparken wil de gemeente Zoetermeer haar bijdrage leveren aan de opgave uit de RES om in 2030 2,8-3,2 TWh aan duurzame energie op te wekken. Om de lokale ambitie van 149 GWh te halen, is voorliggend zonnepark een groot aandeel in deze ambitie. Voorliggend plangebied aan de Roeleveenseweg is gelegen in één van de zoekgebieden voor zonneparken. Daarnaast behoort het plangebied tot één van de twee potentieel geschikte locaties voor een zonnepark.

Met de ontwikkeling van voorliggend zonnepark op de voorliggende locatie wil Sunvest bijdrage leveren aan de transitie naar de opwekking van duurzame energie.

2.3.3 Technische gegevens zonnepark Het plangebied voor de ontwikkeling van zonnepark Roeleveen heeft een oppervlak van circa 9,7 hectare. Van het totaal wordt circa 79% gereserveerd voor het panelenveld, inclusief de tussenruimtes. Netto wordt 67% gebruikt voor de opstelling van zonnepanelen De gronden tussen en rondom de pv-panelen worden ingezet voor de landschappelijke inpassing en de versterking van de biodiversiteit. Opstelling PV-panelen Zonnepark Roeleveen kent een oostwest-opstelling, waarbij het kavelpatroon van het plangebied gevolgd wordt. De oostwest-opstelling is ontstaan uit gesprekken met omwonenden en stakeholder. Daarnaast zorgt het voor een betere inpassing in het landschap, aangezien de structuren van het slangenlandschap en de droogmakerij hierbij leidend zijn en deze met de huidige opstelling zoveel mogelijk worden behouden. Om de openheid van de polder te respecteren heeft de pv-opstelling een hoogte van circa 1,5 meter boven maaiveld. Tussen de panelen wordt ruimte vrijgelaten zodat regenwater de bodem onder de panelen kan bereiken. Daarnaast zorgt de oostwest-opstelling voor een gelijkmatigere zonproductie, wat ten goede komt van het net.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 9

Afbeelding 5. Impressie opstelling pv-panelen (bron: Sunvest).

Fundering De draagconstructies van de zonnepanelen worden niet gefundeerd. Ten behoeve van de stabiliteit van de zonnepanelen worden stalen palen de grond in geheid. Een sonderingsonderzoek voorafgaand aan de bouw bepaald uiteindelijk de exacte diepte die nodig is om de frames stevig genoeg te plaatsen. Na de exploitatieperiode van 25 jaar worden deze op een eenvoudige wijze, zonder graafwerkzaamheden, uit de grond getrokken. Betonnen funderingen zijn niet benodigd. Technische installaties Naast de opstelling van pv-panelen worden binnen het hekwerk van het zonnepark diverse technische installaties gerealiseerd, welke noodzakelijk zijn voor het functioneren van het zonnepark. Transformator- en inkoopstations Binnen het zonnepark worden drie transformatorstations van 6 MVA en een inkoopstation gerealiseerd. Het inkoopstation en de transformators/converters worden zoveel mogelijk uit het zicht geplaatst. Daarnaast worden de technische installaties uitgevoerd in een kleur welke niet opvalt in het landschap. De hoogte van de transformator- en inkoopstations bedraagt 3 meter. Energieopslagsysteem (BESS) Naast de benodigde technische installaties voor het functioneren van het zonnepark wordt binnen zonnepark Roeleveen ook ingezet op de realisatie van een energieopslagsysteem (BESS).

De batterijopslag zal maximaal bestaan uit negen batterijcontainers (vergelijkbaar met zeecontainers), twee transformatorstations, een reserveonderdelencontainer en maximaal negen omvormers (PCS) behorende bij het energieopslagsysteem. Het energieopslagsysteem wordt gerealiseerd in bouwwerken, welke vergelijkbaar zijn met een 40-feet zeecontainer. De bouwhoogte van deze containers bedragen maximaal 3 meter. Over het energieopslagsysteem heeft reeds al overleg plaatsgevonden met de veiligheidsregio. Mocht het energieopslagsysteem niet gerealiseerd worden, wordt de gereserveerde ruimte opgevuld met pv-panelen. Aansluiting netbeheerder Aan de andere zijde van de A12 is een onderstation van netbeheerder Stedin gelegen. Stedin heeft aangegeven dat op dit onderstation capaciteit beschikbaar is. De initiatiefnemer staat in contact met de netbeheerder over een aansluiting op het onderstation. Hiervoor is Stedin op dit moment bezig met een tracéstudie.

2.3.4 Toegankelijkheid en ontsluiting De ontsluiting van het zonnepark vindt plaatst op de Roeleveenseweg, waar het op een veilige manier ontsloten kan worden op de bestaande rotonde. Op die plek is tevens een bestaande ontsluiting richting de percelen. Vanaf de toegangspoort wordt binnen het zonnepark zoveel mogelijk gebruik gemaakt van onverharde paden. Ten behoeve van de veiligheid zal een deel van de paden bestaan uit halfverharding, zodat het gehele zonnepark tijdens een eventuele calamiteit bereikbaar is voor hulpdiensten. Deze toegangswegen en beheerpaden worden geschikt gemaakt voor zwaardere voertuigen, zoals bluswagens. Daarnaast worden maatregelen, zoals een bord met noodnummer, genomen, zodat hulpdiensten te allen tijde het zonnepark kunnen betreden. Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 10

2.3.5 Bouw De start van de bouw is afhankelijk van het moment waarop de vergunningen zijn verleend, de netaansluiting met voldoende transportcapaciteit opgeleverd kan zijn en de benodigde rijkssubsidies zijn toegewezen. De aanlegfase van de panelen en bijbehorende installaties beslaat waarschijnlijk een tijdsperiode van meerdere maanden. Tijdens de bouw van het zonnepark is het voornemen om de ontsluiting van het plangebied via de oostzijde van het plangebied plaats te laten vinden. Op die manier ondervinden de bewoners aan de Roeleveenseweg zo min mogelijk hinder van de transportbewegingen.

2.3.6 Looptijd Het zonnepark heeft een exploitatiefase van 25 jaar. Na deze termijn zal het zonnepark volledig worden ontmanteld en wordt de grond teruggebracht naar de huidige staat van gebruik. Ten behoeve van voorliggend zonnepark wordt een omgevingsvergunning in afwijking op bestemmingsplan aangevraagd voor een periode van 25 jaar. Na het aflopen van de vergunning blijven de huidige bestemmingen van toepassing.

2.3.7 Communicatie en participatie Sunvest hecht veel waarde aan de betrokkenheid van de lokale gemeenschap in gemeente Zoetermeer. Hiertoe heeft Sunvest een procesparticipatieplan en een financieel participatieplan opgesteld (zie separate bijlagen). Het procesparticipatieplan beschrijft hoe de omgeving betrokken is gedurende de planvorming. Het financieel participatieplan beschrijft hoe de lokale omgeving financieel kan participeren rondom de voorgenomen ontwikkeling. Procesparticipatie Zie de separate bijlage met het procesparticipatie overzicht. Financiële participatie Zie de separate bijlage met het financiële participatie overzicht.

2.3.8 Levenscyclus Voor de levenscyclus van het zonnepark wordt gekeken naar een optimaal evenwicht tussen de landschappelijke kwaliteit, innovatieve technieken, materiaalkwaliteit en duurzaamheid. Zo worden zonnepanelen gebruikt welke niet alleen goed scoren op de prijs-kwaliteitverhouding, maar ook op maatschappelijke prestatie van de fabrikant. In voorliggend zonnepark wordt gebruik gemaakt van glas-glas panelen, welke licht doorlaten. Daarnaast worden installaties, zoals de onderconstructie van de panelen, zo uitgevoerd dat deze na exploitatie gemakkelijk te verwijderen zijn. Tijdens de exploitatie vindt preventief onderhoud plaats om de frequentie van elektrische en mechanische defecten te minimaliseren. Het doel is om na de exploitatie van het zonnepark te voldoen aan de richtlijn Afgedankt Elektrisch en Elektronisch Afval (AEEA). Hierbij zorgt Sunvest voor een goede en milieuvriendelijk verwerking en recycling, via Stichting Zonne energie Recycling Nederland (ZRN), van de aanwezige componenten en materialen. Na het aflopen van de exploitatieperiode worden de gronden weer in oorspronkelijke staat gebracht. Op die manier streeft Sunvest naar een zo goed en duurzaam mogelijke levenscyclus van het zonnepark.

2.4 Landschappelijke inpassing De landschappelijke inpassing van zonnepark Roeleveen, is beschreven in een landschappelijk inrichtingsplan, opgesteld door Haver Droeze. Het landschappelijk inrichtingsplan is als bijlage bij voorliggende ruimtelijke onderbouwing opgenomen. In deze paragraaf worden de hoofdpunten van de landschappelijke inpassing toegelicht. De landschappelijke inpassing van het zonnepark is tot stand gekomen op basis van een Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 11

beleidsanalyse, landschapsanalyse, de technische uitgangspunten en in overleg met omwonenden, Gemeente Zoetemeer en andere stakeholders.

Afbeelding 6. Structuurschets landschappelijk inpassing zonnepark Roeleveen (bron: Haver Droeze).

Afbeelding 7. Bovenaanzicht plangebied (bron: Haver Droeze).

2.4.1 Schaal van het landschap en directe omgeving Het plangebied aan de Roeleveenseweg maakt deel uit van een droogmakerij die is afgegraven tot op de kleiondergrond en ligt tegen de landscheiding (een veenrest-dijk langs de noordoostzijde van het plangebied). Het plangebied kent nog de oorspronkelijke slagenverkaveling, waar de waterhuishouding is verstoord door infrastructurele- en stedenbouwkundige ingrepen rondom het plangebied. De Roeleveense polder, waarbinnen Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 12

het plangebied is gelegen, betreft een gedeelte van een aantal drooggemaakte polders rondom Nootdorp. De verkavelingsrichting staat min of meer haaks op de Landscheiding in tegenstelling tot naastgelegen polders. Rondom dit poldergedeelte hebben zich vanaf de 19e eeuw ingrijpende infrastructurele en stedenbouwkundige ontwikkelingen voorgedaan. De aanleg van spoorwegen en snelwegen hebben het poldergebied opgeknipt in verschillende stukken. Grote oppervlakten van oorspronkelijke polders zijn getransformeerd naar stedelijke woongebieden. Andere gedeelten zijn voor kascultures omgezet, zijn als zandwinning gebruikt, zijn ingericht als stedelijk groengebied of hebben een functie als waterbuffer gekregen voor het Groene hart. De Roeleveense polder, gekoppeld aan de Landscheiding, is hierdoor als een geïsoleerd deel van het oorspronkelijke landschap achtergebleven. Vanuit het landschap zijn een aantal kansen die bij de landschappelijke inpassing van Zonnepark Roeleveen benut kunnen worden. Dit zijn: Behoud en versterken van de schaal, structuur en richting van het bestaande polderlandschap. Behoud en versterken van de primair agrarische functie en het groene landelijke karakter van het gebied in goede samenhang met andere functies als natuur, water, recreatie en wonen. Het uitwerken van mogelijkheden voor recreatief medegebruik van het betreffende stuk landschap.

Ecologische kansen voor het zonnepark Vanwege de ligging in de Groenblauwe Slinger heeft het plangebied een ecologische betekenis voor de directe omgeving. De Groeneblauwe Slinger betreft een verbinding, wat voorheen onder de ecologische hoofdstructuur (EHS) viel en hedendaags als belangrijke ecologische verbinding geldt. Hier wordt met de landschappelijke inrichting van het zonnepark nadrukkelijk op ingezet. Zo zorgt de Landscheiding, waaraan het plangebied grenst voor een belangrijke waterhuishoudkundige, landschappelijke en ecologische betekenis binnen de Groenblauwe slinger.

2.4.2 Schaal van het zonnepark Met de landschappelijke inpassing van het zonnepark wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de kenmerken van het landschap, de droogmakerij gelegen aan de rand van het Groene Hart. Hierbij worden de herken- en beleefbaarheid van het landschap gerespecteerd en verschillende ecologische verbindingen, waaronder de Groenblauw slinger versterkt. Groenblauwe infrastructuur Binnen het plangebied wordt een groenblauwe ecologische infrastructuur ontwikkeld, vanaf de bosschages en watergang ten zuiden van het fietspad tot aan de landscheiding in de noordpunt van het plangebied voor zonnepark Roeleveen, waarmee en bijdrage wordt geleverd aan de versterking van de Groenblauwe slinger. Deze Groenblauwe slinger is een aaneengeregen ketting van natuur- en recreatiegebieden tussen de stedelijke gebieden van Den Haag en Rotterdam, waarin beoogd wordt gebieden te verbinden ten behoeve van de natuur- en recreatiefuncties. Waar binnen de plangrenzen van het zonnepark het zonnepark onderbroken wordt door sloten, worden daarlangs verbindingen ontwikkeld voor reptielen en amfibieën. Zo wordt de bermsloot van de Landscheiding verbreedt met een plasberm en poelen over de gehele lengte. Daarnaast worden de oevers van de bermsloot langs de Roeleveenseweg natuurvriendelijker beheerd, waarbij die als blauwe verbinding een rol kunnen spelen.

Dwars over het plangebied zal een bestaande kavelsloot worden verbreed met een natuuroever aan één zijde, en worden mogelijk losgekoppeld van de overige sloten zodat hier een blauw habitat ontstaat voor amfibieën en reptielen, insecten en vogels.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 13

Afbeelding 8. Doorsnede 4 van de inrichting zonnepark, ter plaatse van de Landscheiding (bron: Haver Droeze).

Aan de zuidzijde van het zonnepark, langs het bestaande fietspad en langs de Roeleveenseweg worden brede zones met kleinere bomen, struweel, struweelhagen en kruidenachtige vegetaties vrijgehouden voor natuur en recreatie. Hiermee wordt aangesloten op de faunapassage, welke onder de rijksweg A12 door uitkomt in het plangebied. Gemeente Zoetermeer probeert deze faunapassage onder de A12 te versterken. Daarnaast worden de randen van het zonnepark met een bloem- en kruidenrijkmengsel ingezaaid ten behoeve van insecten.

Afbeelding 9. Doorsnede 1 ter plaatse van de zuidzijde van het plangebied (bron: Haver Droeze).

Recreatief medegebruik Langs de Roeleveenseweg en het Waterpad is het plangebied toegankelijk voor recreatief medegebruik. Hiervoor worden een ruiterpad en een struinpad aangelegd en wordt op een plaats een picknickbank met informatiepanelen geplaatst.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 14

Afbeelding 10. Impressie ooghoogteperspectief Waterpad en eco-recreatieve strook aan de westzijde van het zonnepark (bron: Haver Droeze).

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 15

3 Beleidskaders 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het plangebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan, de realisatie van het grondgebonden zonnepark, wordt getoetst aan dit beschreven beleid.

3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Nederland staat in de komende jaren voor een aantal opgaven van nationaal belang. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) stelt dat grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw Nederland flink zullen veranderen. Deze opgaven moeten benut worden om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden. De NOVI biedt perspectief om de grote opgaven aan te pakken Hierbij is omgevingskwaliteit het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. In de NOVI wordt gesproken over een ‘omgevingsinclusief’ beleid. De NOVI beschrijft enerzijds een toekomstperspectief met ambities en anderzijds de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven. Deze opgaven zijn het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Waar de opgaven vragen om een geïntegreerde benadering, komen deze samen in vier prioriteiten. Op deze vier prioriteiten zijn beleidskeuzes gemaakt. De vier prioriteiten gemaakt: 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuze weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven, gehanteerd namelijk; 1) Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies, 2) Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal en 3) Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaatneutraal. De ambitie is dat de omslag naar 100 procent circulair in 2050 gerealiseerd is en dat een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in de leefomgeving is. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. De opgave is dan ook om de broeikasgassen ten opzichte van 1990 te reduceren met tenminste 49 procent in 2030 en met 95 procent in 2050. Een andere opgave is het vervangen van fossiele energiebronnen door duurzame bronnen.

Bovenstaande opgaven manifesteert zich rond een van de vier prioriteiten, namelijk prioriteit 1 ‘Ruimte voor klimaatadaptatie energietransitie’. In beleidskeuzes van deze prioriteit wordt benoemd dat overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan het bijtijds halen van doelstellingen, die in het Klimaatakkoord zijn bepaald. Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 16

Het Nationaal Programma RES vormt een platform voor onderling samenwerken, vergelijken, leren en uitdagen. De energietransitie kan een hefboom zijn voor kwaliteitsverbetering, zowel ruimtelijke als bijvoorbeeld voor ecologische, economische of sociale verbeteringen. Zonneparken kunnen bijvoorbeeld economische dragers voor het landelijk gebied worden. Daarnaast moeten zonneparken in het landschap worden ingepast. De afwegingprincipes van de NOVI leiden tot een voorkeur voor zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen. Vanuit diezelfde principes hebben daarna onbenutte terreinen in bebouwd gebied de voorkeur. Om aan de gestelde energiedoelen te voldoen, kunnen ook locaties in het landelijk gebied nodig zijn. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Met voorliggend plan wordt een bijdrage geleverd aan de ambities in de NOVI. Het zonnepark draagt bij aan de opwekking van duurzame energie door middel van zonnepanelen en draagt hiermee bij aan een reductie van de uitstoot van broeikasgassen. Het zonnepark wordt landschappelijk en ecologisch ingepast waarmee er tevens een bijdrage wordt geleverd aan de biodiversiteit in het gebied.

3.2.2 Barro en Bro Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro wordt een aantal projecten die van rijksbelang zijn met name genoemd en met behulp van digitale kaartbestanden exact ingekaderd. Per project worden vervolgens regels gegeven, waaraan ruimtelijke plannen moeten voldoen. Binnen het Barro worden de volgende onderdelen besproken: o Project Mainportontwikkeling Rotterdam. o Kustfundament. o Grote rivieren. o Waddenzee en waddengebied. o Defensie. o Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op rijkswegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater, maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer en is het onderwerp duurzame verstedelijking in regelgeving opgenomen. Per 1 juli 2016 zijn er nog enkele wijzigingen van de Barro van kracht geworden. Deze wijzigingen hebben geen directe invloed op de voorgenomen ontwikkeling. Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen.

Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd, waarbij ook een nieuwe "Laddersystematiek" wordt toegepast. Deze nieuwe regeling is opgenomen in artikel 3.1.6 Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen. De toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien'.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 17

Het aanleggen van een zonnepark is geen nieuw stedelijke ontwikkeling. Op basis van eerdere uitspraken van de Raad van State 11 blijkt dat soortgelijke projecten die niet tot leegstand van bestaande bebouwing leiden, niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kunnen worden aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een weg, windpark of een hoogspanningsleiding. Ook de Rechtbank Overijssel heeft in april 2018 geoordeeld dat een zonnepark geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft (zaaknummer akzwo_17_2460 en ak_zwo_17_2461). Een toets aan de Ladder is daarom niet van toepassing. In een uitspraak van 23 januari 20192 is dit nog eens bevestigd door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

1 Zie: ABRvS 18 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:448, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016: 465. ABRvS 16 maart 2016,

ECLI:NL:RVS:2016:708. ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724. 2 ECLI:NL:RVS:2019:178, uitspraak 201804681/1/A1

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 18

3.2.3 Klimaatakkoord Het Klimaatakkoord is vastgesteld op 28 juni 2019. In het Klimaatakkoord heeft het kabinet de landelijke ambities en doelstellingen vastgelegd. Centraal hierin staat het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen met 49% ten opzichte van 1990 in 2030. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend zonnepark draagt met een oppervlakte van circa 9,7 hectare (bruto) en een opgesteld vermogen van 14 MWp bij aan de doelstellingen uit het klimaatakkoord. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de reductie van broeikasgassen.

3.2.4 Rijk investeert in duurzame energie De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren diverse doelstellingen geformuleerd betreffende het opwekken van duurzame energie. Om deze doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonneparken kan SDE++ subsidie worden aangevraagd. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De subsidieregeling vanuit het Rijk laat zien dat het Rijk initiatieven voor het opwekken van duurzame energie, zoals in voorliggend zonnepark, stimuleert. Voor de realisatie van het zonnepark zal door de initiatiefnemer de SDE++-subsidie worden aangevraagd.

3.2.5 Conclusie Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling past binnen de gestelde beleidskaders van het Rijk, zowel op het gebied van duurzame energieopwekking als op het gebied van landschappelijke inpassing en de versterking van biodiversiteit. Vanuit deze beleidsdocumenten en regelgeving zijn geen randvoorwaarden of uitgangspunten die rechtstreeks doorwerken op het voorgenomen plan.

3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsbeleid Zuid-Holland De Omgevingsvisie vormt samen met het Omgevingsprogramma en de Omgevingsverordening het gezamenlijke Omgevingsbeleid van Zuid-Holland. Dit Omgevingsbeleid omvat al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. Met het Omgevingsbeleid bereidt provincie Zuid-Holland zich voor op de nieuwe Omgevingswet. Met het Omgevingsbeleid wil de provincie sturing geven aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.

3.3.2 Omgevingsvisie Zuid-Holland Op 20 februari 2019 heeft Provinciale Staten de Omgevingsvisie- en verordening Zuid-Holland vastgesteld en is op 1 april 2019 in werking getreden. Op 2 februari 2022 heeft Provinciale Staten besloten tot wijziging van de Omgevingsvisie Zuid-Holland inzake de Herziening 2021, deze is in werking getreden op 15 maart 2022. Met de omgevingsvisie wil de provincie Zuid-Holland richting en ruimte geven aan het verbeteren van ruimtelijke kwaliteit. Ruimtelijke kwaliteit speelt een rol bij vrijwel alle ontwikkelingsgerichte ambities, beleidskeuzes, opgaves en programma's van de provincie. De ruimte in Zuid-Holland is beperkt en het aantal nieuwe ontwikkelingen met een ruimteclaim is groot. Om een aantrekkelijke leefomgeving te creëren is het van belang zorgvuldig om te gaan met de ruimte. Hierbij is de essentie dat initiatieven enerzijds inspelen op de aanwezige kwaliteiten en anderzijds specifieke kwaliteiten toevoegen aan de omgeving die te makelen hebben met de samenleving van vandaag. Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 19

De provincie geeft richting en ruimte aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en omgevingskwaliteit. Hierbij stuurt de provincie op ‘de juiste ontwikkeling op de juiste plek’. Aangezien de ruimtelijke kwaliteit het fysieke resultaat is van menselijk handelen, natuurlijke processen en de daarbij horende wisselwerking. De gebiedsidentiteit is de basis voor nieuwe ontwikkelingen. Deze identiteit is ontstaan door eeuwenlange ingrepen in de ruimte. Daarbij zijn een aantal lagen te onderscheiden. Ruimtelijk kwaliteitsbeleid Om inzichtelijk te maken wat de verschillende lagen op locatieniveau betekenen heeft de provincie een ruimtelijk kwaliteitsbeleid opgesteld. De provincie geeft richting en ruimte aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en omgevingskwaliteit. In de gehele provincie Zuid-Holland, zowel in het stedelijk gebied als in het landelijk gebied, beoogt het kwaliteitsbeleid een ‘ja, mits-beleid’: ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk, met behoud of versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid bestaat uit een viertal kwaliteitskaarten, samengevat in één integrale kwaliteitskaart, bijbehorende richtpunten en een aantal bepalingen in de verordening. Doel van de kaart is om nieuwe ontwikkelingen binnen de provincie op een logische en aantrekkelijke manier te verbinden aan een plek in Zuid-Holland.

De vier kwaliteitskaarten zijn: 1. Laag van de ondergrond. 2. Laag van de cultuur- en natuurlandschappen. 3. Laag van de stedelijke occupatie. 4. Laag van de beleving. Om te kunnen bepalen of een ruimtelijke ontwikkeling passend is, is vooral de ruimtelijke impact van belang. De gebiedsprofielen ruimtelijke kwaliteit bieden handvatten om te bepalen hoe groot de ruimtelijke impact in specifieke gevallen is. In dit licht wordt onderscheid gemaakt in drie soorten ontwikkeling: inpassing, aanpassing en transformatie. De kwaliteitskaart is voor de provincie een belangrijk instrument om ruimtelijke ontwikkelingen zodanig te sturen dat ze een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. Voor alle vier de lagen zijn per laag de kenmerken benoemd en uitgewerkt in zogeheten richtpunten. Deze richtpunten beschrijven op welke manier kwaliteit in een gebied behouden of versterkt kan worden bij nieuwe ontwikkelingen. Hieronder wordt per laag beknopt ingegaan op de richtpunten in relatie tot de voorgenomen ontwikkeling. Laag van de ondergrond De laag van de ondergrond gaat over de grondslag van de provincie en natuurlijke (landschapsvormende) processen. De laag bestaat uit de bodem, de geomorfologische kenmerken en het water.

Binnen Zuid-Holland is daarbij grofweg een driedeling te maken tussen het complex van de kust (strand, duinen, strandwallen en strandvlakten), de natte veengronden en plassen ten oosten hiervan en de kleicomplexen en wateren van de delta. Ieder complex stelt zijn eigen eisen aan ontwikkelingen.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 20

Afbeelding 11. Uitsnede Laag van de ondergrond, met in de rode kaders het plangebied (bron: provincie Zuid-Holland, bewerking: Eelerwoude).

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het plangebied is gelegen in het ‘Bijzonder relief – oude stroomgordels en geulafzettingen’. Dit betreft een gebied waar binnen het platteland van Zuid-Holland een aantal bijzondere, natuurlijke hoogteverschillen te vinden zijn, zoals oude bovenlanden met restveen. Behoud van dit reliëf houdt de leesbaarheid van de ontstaansgeschiedenis van het gebied in stand. De beleidsmatige richtpunten voor gebied zijn: Ontwikkelingen houden de onregelmatige patronen en het reliëf in het landschap herkenbaar en in stand. Waar mogelijk worden de archeologische waarden van deze structuren meer herkenbaar gemaakt bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen Voorliggend zonnepark wordt landschappelijk ingericht, waarbij aangesloten wordt op de aanwezige bijzondere hoogteverschillen. Zo grenst het plangebied aan de Landscheiding, een veenrestdijk en oude waterscheiding tussen Delfland en Rijnland. Met de landschappelijk inrichting van het zonnepark wordt de herken- en beleefbaarheid gerespecteerd en de ecologische verbindingen versterkt. Zo wordt groenblauwe infrastructuur over het plangebied ontwikkeld vanaf de bosschages bij de A12 tot aan de landscheiding. Daarnaast worden de pv-panelen op 1,5 meter boven het maaiveld geplaatst om zo de openheid van de polder te respecteren.

Laag van de cultuur- en natuurlandschappen De laag van de cultuurlandschappen is de laag van het zichtbare landschap en het (grondgebonden) nut. Het agrarisch landschap is beeldbepalend in het buitengebied van Zuid-Holland. Naast de cultuurlandschappen worden delen van de provincie gekenmerkt door natuurlandschappen. Deze gebieden kennen geen agrarisch gebruik en hebben een (relatief) natuurlijk karakter. Deze diversiteit aan landschapstypen wordt als een belangrijke kracht van Zuid-Holland beschouwd. Voorkomen moet worden dat de verschillen langzaamaan verdwijnen. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt aandacht gevraagd voor de kenmerken en waarden van de verschillende landschapstypen in de provincie.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 21

Afbeelding 12. Uitsnede laag van de cultuur- en natuurlandschappen, met in de rode kaders het plangebied (bron: provincie Zuid-Holland, bewerking: Eelerwoude).

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het plangebied is gelegen in een ‘Droogmakerijen (veen)’. Bij droogmakerij met veen in de ondergrond is waterrijker, vaak kleinschaliger van opzet en is de bodem minder daadkrachtig ten opzichte van de droogmakerij met klei als ondergrond. De richtpunten voor droogmakerijen zijn: Droogmakerijen (klei en veen): De droogmakerij blijft als eenheid herkenbaar door het beleefbaar houden van de randen (ringdijk of – vaart) en het hoogteverschil tussen laaggelegen droogmakerij en omringend land. Behoud van de (ring)dijk en/of vaart als herkenbare landschappelijke structuurdrager en begrenzing van de droogmakerijpolders. Droogmakerijen (veen): Bewaren verkavelingspatroon. Lengtesloten zijn beeldbepalend en worden behouden. Behoud van maat en weidsheid van de poldereenheden. Eventuele nieuwe bebouwing en bouwwerken worden geplaatst binnen de bestaande structuren/ linten en niet in de veenweidepolders. Het plangebied is gelegen in een droogmakerij aan de rand van het Groene Hart. Het polderlandschap rondom het plangebied is door de jaren heen in transitie geweest, maar ter plaatse van het plangebied nog herkenbaar. Met de landschappelijke inrichting worden deze herken- en beleefbaarheid ook behouden. Zo worden de panelen op een hoogte van maximaal 1,5 meter boven maaiveld geplaatst en wordt met de inrichting de kavelstructuur gevolgd.

Zie hiervoor teven het separate landschappelijk inrichtingsplan en paragraaf 2.4. Laag van de stedelijke occupatie De laag van de stedelijke occupatie bestaat uit het bebouwde gebied (steden en dorpen) en de doorlopende netwerken van wegen, vaarwegen, spoor en groen. Zuid-Holland is een dynamisch gebied met een veelheid aan steden en dorpen. Steden en dorpen kennen elk hun eigen karakteristiek, ontstaan door ligging in het landschap of bijvoorbeeld verschil in economisch accent. Het voortbouwen op de eigen identiteit van steden en dorpen (en het landschap) zorgt voor herkenbare en onderscheidende woon- en werkmilieus. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt aandacht gevraagd voor het behouden of versterken van de identiteit en gebruikswaarde van stads en dorpsgebied.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 22

Afbeelding 13. Uitsnede Laag van de stedelijke occupatie, met in de rode kaders het plangebied (bron: provincie ZuidHolland, bewerking: Eelerwoude).

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het plangebied voor zonnepark Roeleveen is gelegen in het onderdeel ‘Bouwwerken voor energieopwekking’ van de Kwaliteitskaar van Zuid-Holland. Bij bouwwerken voor energieopwekking is altijd een zorgvuldige locatiekeuze en/of inpassing van belang. Het richtpunt van de laag is: Bij de plaatsing van nieuwe bouwwerken voor energieopwekking zal een beeldkwaliteitsparagraaf inzicht moeten geven in de effecten, invloed en aanvaardbaarheid van deze bouwwerken op de (wijde) omgeving. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld, welke in gaat op het behoud van de landschappelijke kenmerken, maar ook de versterking van groenblauwe verbindingen in het plangebied. Laag van de beleving Deze laag gaat over zorgvuldig omgaan met wat van waarde is in combinatie met het vergroten van de recreatieve gebruikswaarde van de provincie. Het betreft bijzondere plekken van cultuurhistorische waarde, maar gaat ook over het zorgdragen voor een recreatief toegankelijke provincie met een heldere groenstructuur als basis. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het plangebied is gelegen in de recreatie-laag. Recreatieterreinen liggen veelal op de overgang van de stedelijke dynamiek naar het luwe buiten.

De kwaliteit van deze overgangen kan versterkt worden door het vergroten van de robuustheid, continuïteit, beleefbaarheid en aantrekkingskracht van zowel de recreatie- als de natuurgebieden. De richtpunten binnen deze laag zijn: Ontwikkelingen vergroten de diversiteit in ruimtelijke inrichting en programma tussen de verschillende recreatie- en groengebieden. Recreatieve routes dragen bij aan een betere verbinding van de buitenstedelijke groengebieden onderling en met de stedelijke groen- en waterstructuur. Ontwikkelingen dragen bij aan het verbeteren van de kwaliteit ter plaatse en de samenhang tussen het binnenstedelijk en buitenstedelijk groen.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 23

-

-

(Her)inrichting van recreatiegebieden is gebaseerd op de ligging ten opzichte van het stedelijk weefsel, de recreatievraag, de landschappelijke kenmerken ter plaatse en de ligging ten opzichte van andere stedelijk groen. Ontwikkelingen behouden of versterken de openbaarheid van recreatiegebieden.

Met de ontwikkeling van het zonnepark wordt nadrukkelijk ingezet op ecologische verbetering binnen het zonnepark, waarbij de groenblauwe verbindingen worden versterkt. Deze groenblauwe verbindingen (Groenblauwe Slinger) van belang voor de verbinding van natuur- en recreatiegebieden tussen de stedelijke gebieden van Den Haag en Rotterdam. De Groenblauwe slinger betreft namelijk een aaneengeregen ketting van natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast wordt plangebied van voorliggend zonnepark langs het Waterpad toegankelijk voor recreatief medegebruik. Hiervoor worden een ruiterpad en een struinpad aangelegd en wordt op een plaats, welke wordt afgestemd met omwonenden, een picknickbank met informatiepanelen geplaatst.

Afbeelding 14. Uitsnede Laag van de beleving, met in de rode kaders het plangebied (bron: provincie Zuid-Holland, bewerking: Eelerwoude).

Gebiedsprofiel Wijk en Wouden Het plangebied is gelegen in het gebiedsprofiel ‘Wijk en Wouden’. Dit gebiedsprofiel beschrijft de ruimtelijke kwaliteiten van dit markante deel van het Groene Hart. Nergens anders in het Groene Hart wordt een open polderlandschap met een ruime maat zo contrastrijk en strak begrensd door stedelijke randen.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 24

Afbeelding 15. Ligging plangebied (binnen rode kaders) in het gebiedsprofiel Wijk en Wouden (bron: provincie Zuid-Holland, bewerking: Eelerwoude).

Ter plaatse van het plangebied is binnen dit gebiedsprofiel de ‘Droogmakerij veen’ van toepassing. De ambities zijn: • Herkenbaar houden van de polders als eenheid, omsloten door ringdijk en ringvaart. • Bewaken van de weidsheid van het gebied als totaal en de lange zichten over de tochten in het bijzonder. Hoge opgaande beplanting of nieuwe bebouwing binnen dit gebied is niet wenselijk (uitgezonderd linten en randen). • Waterbergingsopgaven koppelen aan rationele patroon van poldertochten. Waar mogelijk wordt gezocht naar vereenvoudiging van het waterbeheer en gewerkt aan een klimaatbestendige en robuuste inrichting van het watersysteem. • Accentueren van de lange lijnen in de polder. • Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van landgebruik (agrarische verbreding, natuurontwikkeling), vormen geen aantasting van de karakteristiek open polder met grasland. • Herkenbaar houden van het verschil tussen droogmakerijen en veenweide. Onder andere door het hoogteverschil te bewaken: droogmakerijen liggen meters lager dan veenweidepolders. Ook hier geldt dat met de landschappelijke inpassing nadrukkelijk wordt ingezet op het herken- en beleefbaar houden van de droogmakerij. Zo worden de panelen op een hoogte van maximaal 1,5 meter boven maaiveld geplaatst en wordt met de inrichting de kavelstructuur gevolgd.

Tevens wordt ingezet op de ontwikkeling van de groenblauwe infrastructuur over het plangebied, vanaf de bosschages langs de A12 tot aan de Landscheiding. Zie hiervoor teven het separate landschappelijk inrichtingsplan en paragraaf 2.4. Bevorderen energietransitie en zonne-energie In de omgevingsvisie is beleid opgenomen over de energietransitie. De provincie Zuid-Holland werkt mee aan Europese en nationale energiedoelen om de CO2-uitstoot te verminderen en het energieverbruik te reduceren. Het gaat om een CO2-reductie van 85 - 95% in 2050 ten opzichte van 1990. Om deze doelstellingen te halen wil de provincie inzetten in het opwekken van duurzame energie. De provincie maakt de realisatie van zonneenergie ruimtelijke mogelijk, binnen het bestaande stads- en dorpsgebied en onder voorwaarden op een aantal locaties en functies daarbuiten. Buiten bestaand stads- en dorpsgebied hebben zonnepanelen op daken de voorkeur. Daarnaast zijn er enkele functies waar meervoudig ruimtegebruik met een zonnepark kansrijk is, Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 25

zoals onder andere een agrarisch bouwblok, voormalig stortplaatsen, locaties in stads- en dorpsranden en glastuinbouwgebieden. Zonneparken in stads-en dorpsranden zijn tevens principe uitgesloten van beschermingscategorie 1 gebieden. In beschermingscategorie 2 gebieden zijn zonneparken alleen mogelijk indien het een aanpassing betreft en het zich verenigt met de te beschermen waarden. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het voorgenomen zonnepark ligt naast een stads- en dorpsrand, tussen de kernen Den Haag en Zoetermeer op een incourant perceel, welke bestemd is als golfbaan, maar welke agrarisch in gebruik is. Het sluit hiermee aan bij de overloop tussen recreatiegebieden en de stads- en dorpsranden. In de visie wordt gesproken dat zonneparken mogelijk zijn ter plaatse van overloop- of contactgebieden. Daarnaast is het zonnepark gelegen in beschermingscategorie 2 (groene buffer en recreatiegebied), waar zonneparken onder voorwaarden mogelijk zijn. Met de realisatie van het voorgenomen zonnepark wordt de overloop van landschap en de stedelijke functies ingebed in het landschappelijk inrichtingsplan, zo wordt naast de opstelling van pv-panelen ruimte geboden voor recreatief medegebruik en wordt ingezet op de versterking van het groenblauwe netwerk. Hiermee past het voorgenomen zonnepark binnen de ambities van de omgevingsvisie Zuid-Holland.

3.3.3 Omgevingsprogramma Zuid-Holland In het omgevingsprogramma zijn geen nadere maatregelen opgenomen ten aanzien van de opwekking van zonne-energie middels grondgebonden opstellingen.

3.3.4 Omgevingsverordening Zuid-Holland In de omgevingsverordening wordt ingegaan op de specifieke regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem. Artikel 6.9b en 6.9d Het plangebied is gelegen in een tweetal gebieden met een beschermingscategorie 2, te kennen ‘groene buffer’ en ‘recreatiegebied’. De artikelen uit de omgevingsverordening zijn hieronder weergegeven.

Zonnepark Roeleveen, Zoetermeer | Eelerwoude | 26

Artikel 6.9b Beschermingscategorie 2 Recreatiegebied Een bestemmingsplan voor een locatie binnen recreatiegebied waarvan de plaats geometrisch is bepaald en verbeeld op kaart 14 in bijlage II, kan voorzien in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen voor zover: a.

de ontwikkeling geen beperking oplevert voor de openbare toegankelijkheid van het gebied, rekening houdend met het huidige gebruik van het gebied;

b.

de ontwikkeling gericht is op de vergroting van de diversiteit en de kwaliteit van het recreatiegebied en ook de recreatieve waarde van het gebied zal versterken;

c.

de ontwikkeling past bij de uitstraling en het recreatieve gebruik van het gebied;

d.

de ontwikkeling bijdraagt aan de samenhang tussen binnenstedelijke en buitenstedelijke groen- en waterstructuren;

e.

de ontwikkeling zo mogelijk gekoppeld wordt aan recreatie knooppunten en cultuurhistorisch erfgoed.

Artikel 6.9d Beschermingscategorie 2 Groene buffers 1 Een bestemmingsplan voor een locatie binnen groene buffers waarvan de plaats geometrisch is bepaald en verbeeld op kaart 14 in bijlage II kan voorzien in een ruimtelijke ontwikkeling voor zover dit geen grootschalige ontwikkelingen behelzen en de bufferfunctie blijkens een afdoende motivering niet onevenredig wordt verstoord. 2 In de motivering worden de volgende kwaliteiten betrokken: a.

de functie van het gebied als tegenhanger van de stedelijke verdichting en stedelijke dynamiek;

b.

de identiteit die het gebied verleent aan de nabij gelegen stedelijke omgeving;

c.

de bescherming die het gebied biedt tegen grootschalige stedelijke ontwikkeling;

d. de recreatieve gebruiks- en belevingswaarde en de contrastkwaliteit met het stedelijk gebied. Afbeelding 16. Weergave artikel 6.9b & d uit de Omgevingsverordening Zuid-Holland

Relatie met de voorgenomen omgeving Ter plaatse van de twee beschermingsgebieden zijn nieuwe ontwikkelingen niet uitgesloten, daarnaast spreekt de omgevingsvisie ook over mogelijkheden ter plaatse van beschermingscategorie 2. Wel stelt de verordening voorwaarde aan nieuwe functies. Met het voorgenomen zonnepark wordt voldaan aan de voorwaarden uit artikel 6.9 b en d. Zo blijft het plangebied toegankelijk voor recreatief medegebruik, wordt ingezet op versterking en verbetering van het groeneblauwe netwerk en wordt de herken- en beleefbaarheid van de droogmakerij, welke in contrast staat met de stedelijke omgeving, behouden. Hiermee wordt de functie van het plangebied als tegenhanger van de stedelijke verdichting en stedelijke dynamiek uit onder andere Zoetermeer en Den Haag gewaarborgd, daar het zonnepark ook landschappelijk en ecologisch wordt ingepast. De identiteit van het poldergebied, Roeleveen, als groene buffer tussen de stedelijke ontwikkelingen van Zoetermeer en Den Haag blijft behouden. Zo kan het gebied ook met het zonnepark gebruikt worden voor recreatief medegebruik in de groene buffer. Verder zorgt het zonnepark er tevens voor dat het plangebied, Poldergebied Roeleveen, opgaat in de stedelijke ontwikkelingen van de nabij gelegen steden en wijken.