Bijlage 3 - Beeldkwaliteitsplan Entree
Tekst van het document
De architectuur van de gevels draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit en de beleving van de stad, waarbij de parkeergarage niet alleen een functioneel element is, maar ook een waardevolle stedelijke bijdrage levert.
Mobiliteitshub geïntegreerd in het blok
Parkeerpanden (hubs) en parkeren binnen de bouwblokken
Mobiliteitshub met bouwsystemen (demontabel en circulair)
Zorgvuldig inpassing en vormgegeving inrit parkeergarage
37
Impressie richting Bredewater
38
BEELDKWALITEITSPLAN ENTREE ZOETERMEER
39
17. ZORGVULDIGE INPASSING VAN BESTAANDE GEBOUWEN ESSENTIE Bestaande gebouwen worden zorgvuldig ingepast, waarbij bij transformaties nadrukkelijk aansluiting wordt gezocht bij de karakteristieken van het gebouw. Er wordt gestreefd naar een balans tussen architectuurhistorische waarden en de impact van ingrepen. Historische gebouwen kunnen een nieuwe functie krijgen in een eigentijdse omgeving zonder verlies van waarde, mits de transformatie zorgvuldig wordt uitgevoerd. Zo biedt bestaande bebouwing de kans om een historische laag te behouden binnen een overwegend nieuw te bouwen wijk. ONTWERPPRINCIPES • Historische gebouwen kunnen worden opgenomen in een nieuwe omgeving en een andere functie krijgen, zonder dat hun erfgoedwaarde verloren gaat. Dit vraagt echter om een zorgvuldige transformatie, waarbij creatieve oplossingen nodig zijn op stedenbouwkundig, architectonisch, bouwtechnisch en programmatisch niveau. • Bij de inpassing van bestaande gebouwen in Entree Midden zijn de gewenste ruimtelijke kwaliteiten en het passend gebruik leidend, terwijl de historische waarde richtinggevend is. De essenties en ontwerpprincipes die gelden voor nieuwe gebouwen, zijn ook van toepassing op aanpassingen en uitbreidingen van bestaande panden. • Daar waar het gaat om gebouwen met cultuurhistorische waarden (zie afbeelding) vormt het bestaande pand of ensemble de spil.
Aanpassingen of uitbreidingen krijgen een eigentijdse uitwerking, waarbij respect wordt getoond voor de oorspronkelijke architectuur en erfgoedwaarde. Alle ingrepen worden uitgevoerd in balans met, en met respect voor, de bestaande waarden van het pand.
Inpassing Poortgebouw als onderdeel Entreepoort
Transformatieproject Terra Nova in Entree-Midden
© Gemeente Zoetermeer
40
Bestaande gebouwen zijn zorgvuldig ingepast
BEELDKWALITEITSPLAN ENTREE ZOETERMEER
Optoppen dmv contrast in materiaalgebruik
18. BUITENRUIMTE NODIGT UIT TOT GEBRUIK ESSENTIE Omdat er veel mensen gebruik van maken vraagt een hoog stedelijke wijk als Entree om een hoge kwaliteit van de openbare ruimte. Daarnaast is de ambitie om zoveel mensen op een gezonde manier in de openbare ruimte te laten bewegen leidend voor een inrichting die daar ook toe uitdaagt, waar ruimte is voor persoonlijke ontplooiing, ontmoeting en beweging. Dit leidt tot de opgave van het maken van: • Een robuust raamwerk dat de noodzakelijke verbinding maakt met structuren op stadniveau, zowel op het gebied van een netwerk voor voetgangers, fietsers, maar ook op het gebied van groen en water. • Waar voorlopig de doorstroming van de auto wordt gewaarborgd, welke in de loop van de tijd kan transformeren naar meer verblijven. • Een duurzame en stijlvolle openbare ruimte. • Een inrichting die functioneel en ruimtelijk is afgestemd op een hoogstedelijk gebied. • Een openbare ruimte die klimaatbestendig en natuurinclusief wordt aangelegd, met voldoende ruimte voor ecologische verbindingen. ONTWERPPRICIPES Rondom de stedelijk blokken Het bestratingsmateriaal is in het hele plangebied herkenbaar; Bredewater, Afrikaweg, Boerhaavelaan hebben in principe alle de zelfde type verhardingen. In de trottoirs is stevig bestratingsmateriaal gewenst dat zich verhoudt tot de grote stadsblokken, in de vorm van een robuuste elementenverharding.
De basis is gebakken klinkers in de Zoetermeerse stoep, de dwarsstraten en het doorgaande voetpad door de binnenterreinen. Aan de Afrikaweg zorgt een elementenverharding in een contrasterende kleur voor
Plankaart Entree met openbare ruimte
Als basis gebakken klinkers toepassen met de Zoetermeerse stoep © Gemeente Zoetermeer
Duurzame en stijlvolle inrichting
Brede trottoirs met vele ontmoetingsplekken, groen en
© Gemeente Zoetermeer
zitgelegenheden © Gemeente Zoetermeer
41
continuïteit en herkenbaarheid van de stadsstraat. Het biedt een samenhangend geheel waaraan de diverse bouwblokken staan. Op de brede trottoirs komen vele ontmoetingsplekken en zitgelegenheden, ruim voorzien van groen. In de stadsnissen is extra kwaliteit gewenst om de verblijfswaarde te benadrukken. Afrikaweg • De Afrikaweg ligt op hoogte en wordt getransformeerd tot een stadsstraat met een laanprofiel met 4 rijen bomen van de eerste grootte en sierlijk groen in de trottoirs. • Van midden tot de gevels: 2x2 autostroken en een vrije busbaan, gescheiden door groene bermen, fietspad, brede trottoirs met groenvakken en -bakken en zitbankjes en een ‘Zoetermeerse’ stoep. • Fietspaden en de rijbanen in de Afrikaweg worden uitgevoerd in asfalt. • Er is altijd een 3 meter brede vrije zone voor voetgangers, die ook gebruikt kan worden voor hulpdiensten en incidenteel verkeer. • De trottoirs zijn breed en zo groen mogelijk ingericht., met veel plantvakken en zitgelegenheden, afgestemd op de aanliggende functies. De plantvakken worden deels voorzien van een hoge opsluitband, waardoor zij met een houten zitting kunnen dienen als zit- en ontmoetingsplek. • In de plantvakken worden bomen geplant die schaduw kunnen geven (bomen van de 3e orde).
De Zoetermeerse stoep is een anderhalve meter brede zone rond de bouwblokken die als tussenruimte kan worden ingericht tussen woning / winkel / voorziening en het trottoir. De stoep blijft daarbij officieel openbaar gebied, waardoor er geen hekken, paaltjes, trappen en dergelijke worden geplaatst. De verschillen tussen de Zoetermeerse stoep en de trottoirs zijn subtiel: een afwijkende kleur klinkers of een afwijkend straatverband. Bij de entree (de deuren) is eventueel een verbijzondering in de bestrating mogelijk. Boerhaavelaan en Bredewater/Abdissenbos
Brede laan met vier rijen bomen van eerste grootte © Gemeente Zoetermeer
Dwarsstraten • De dwarsstraten zijn in principe hellend naar de hogere ligging van de Afrikaweg en dus bereikbaar voor voetgangers, fietsers en hulpdiensten. • Op een aantal plekken (zie Ontwikkelvisie) kan een dwarsstraat op hoogte worden gerealiseerd, waarbij de parkeergarage onder de straat kan worden doorgetrokken. In deze straten zorgen hellingbanen en trappen voor het overbruggen van het hoogteverschil tussen Afrikaweg en de buitenstraten. • De bestrating is van gevel tot gevel uitgevoerd in elementenverharding, aansluitend op de trottoirs en op het pad dat de hoven verbindt. • Langs de gevels ligt de Zoetermeerse stoep in
Zoetermeerse stoep als overgangszone tussen openbaar en privé © Gemeente Zoetermeer
42
• De parallelwegen hebben een asymmetrisch profiel met ‘Zoetermeerse stoep’, trottoir, fietspad, utilitaire zone, 2x1 rijbaan en Groene Kraag; • In Bredewater ligt het fietspad aan de westzijde van de rijbaan. • De utilitaire-strook met vuilniscontainers, fietsnietjes, laden&lossen, mobiliteitshub en waar mogelijk sierplantsoen is geen deel van de rijbaan, maar van het trottoir. De strook heeft de zelfde verharding als het trottoir en ligt op dezelfde hoogte. • De rijbanen van Bredewater en Boerhaavelaan worden heringericht met een 30 km/uur verkeersregime. Er komen tweerichtings-rijbanen, gebakken klinkers en snelheidsbeperkende drempels en plateaus. • Het lengteprofiel gaat voor: de verharding van het trottoir gaat door, bij zijstraten en inritten van de parkeergarages rijdt afslaand verkeer over het trottoir. • Abdissenbos heeft een zelfde profiel als Bredewater, maar het groen wijkt af en sluit aan op het Bossenpark. • Langs Bredewater en Boerhaavelaan ligt de Groene kraag die Entree omsluit en aansluit op de parken en plantsoenen rondom.
BEELDKWALITEITSPLAN ENTREE ZOETERMEER
Breed en groen trottoir nodigd uit om te verblijven © Gemeente Zoetermeer
klinkerverharding. • Er is ruimte voor de fiets en hulpdienstvoertuigen, maar deze krijgen hooguit een markering door bijvoorbeeld een ander bestratingsverband. • Er is veel beplanting, op de stoepen in hoge en lage plantvakken, aan de gevels en bomen van de derde orde. • Aan het einde van de straat is een snelheidsremmend plateau als oversteek van Bredewater en/of Boerhaavelaan. Groene kraag • In de groene kraag ligt de nadruk op de ecologische verbinding langs de wegen. De groene kraag sluit aan op de parken en plantsoenen in de aanliggende wijken. • Aan de Boerhaavelaan ligt een langgerekte waterpartij. Op enkele logische plekken leiden bruggen en een dam over het water als verbinding tussen Entree en Driemanspolder. • Aan het Bredewater is de ruimte beperkt; hier draagt een wadi bij aan de klimaatbestendigheid. • Op enkele plekken verbreedt de kraag zich. Hier is ruimte voor een speelplaats, een (sport)veldje en zitgelegenheden. • Ecologisch betekent niet wild, rommelig en vormloos. Vanuit duizenden ramen kijken straks mensen tegen en op de groene zoom. Er zullen mensen wandelen, spelen en honden uitlaten. Daarom worden plantsoorten gebruikt die én bessen dragen en schuilmogelijkheden bieden én mooie kleuren en texturen hebben. Hagen bijvoorbeeld kunnen ruimten omkaderen en paden begeleiden, terwijl ook dieren zich hier verplaatsen, nestelen en foerageren.
Bijzondere plekken • Bijzondere plekken zijn er bij de stadsnissen, het stationsplein en in de groene kraag bij het Abdissenbos en aan de Boerhaavelaan. • Stadsnissen zijn pleintjes aan de stadsstraat, gekoppeld
aan een oversteek of dwarsstraat, gevormd door een terugspringende gevel van het bouwblok. Hier is ruimte voor een zitplek, een terras of kleurrijk groen. De bestrating en het meubilair mogen hier afwijken om een bijzondere ruimte te maken. Over de Afrikaweg is een ruime oversteek voor voetgangers en fietsers. De pleinbestrating ligt ook in de middenbermen van de Afrikaweg, waardoor het oversteekplein als het ware voorrang neemt op het doorgaande autoverkeer. • De Centrumstraat verbindt Entree met de (winkel)centra van Meerzicht en Driemanspolder. De straat is breder dan de andere tussenstraten. Aan de straat liggen winkels en voorzieningen en hij is ingericht met veel groen, zitranden/ banken en er is ruimte voor bijzondere elementen. Bij de oversteek verbreedt de straat in een pleinruimte (stadsnis). • Er is een aantal plekken in Entree, zoals bij het viaduct van de Afrikaweg over het plein, de centrumstraten en de waterpartij naast het Arianepark waar iets bijzonders kan gebeuren. Deze worden specifiek vormgegeven om te ontmoeten, verblijven en sporten/bewegen. Meubilair en verlichting • Straatverlichting valt niet op. Onopvallend vormgegeven straatverlichting sluit aan op stadsniveau. • Langs de autorijbanen staan hoge masten. Conische masten, wolkengrijs met onopvallende led-armaturen. • Langs de trottoirs staan paaltop masten.
In de dwarsstraten hangt de verlichting aan spandraden (daarvoor worden in de bouwblokken voorbereidingen getroffen). Op de pleinen zijn hoge masten met hieraan meerdere armaturen. • Zitbanken zijn van hout. Er zijn verhoogde plantvakken met houten zitting. Overal is voldoende zitgelegenheid. • De bruggen over het water geven Entree een eigen karakter en zijn stijlvol ontworpen.
Straatmeubilari is duurzaam vormgegeven
Voorbeeld van voorzieningen in de groene kraag
© Gemeente Zoetermeer
© Gemeente Zoetermeer
Ecologische verbinding
43
4.
ENTREEPOORT
44
BEELDKWALITEITSPLAN ENTREE ZOETERMEER
4.1 ESSENTIES Tijdens de afronding van dit document waren de plannen voor de omgeving Entreepoort nog in ontwikkeling. Er zijn dan ook nog geen essenties en ontwerpprincipes voor de omgeving Entreepoort in dit beeldkwaliteitsplan opgenomen. De essenties voor Entree Midden vormen later het vertrekpunt en leggen de basis voor de beeldkwaliteit in de omgeving Entreepoort. In een later stadium worden de essenties voor de omgeving geschreven en aan dit beeldkwaliteitdsplan Entree toegevoegd.
45