Bijlage 2 - Volkshuisvestingsprogramma (opgemaakt)

Toekomstbestendig bouwen betekent namelijk dat corporaties en ontwikkelaars woningen bouwen waar rekening wordt gehouden met het materiaalgebruik, de milieu-impact en het waardebehoud van bouwmaterialen, maar ook met de gevolgen van het veranderende klimaat zoals wateroverlast, droogte, hitte en een afname van de biodiversiteit. Vergroening is een integrale oplossingsrichting die bijdraagt aan de aanpak van meerdere van deze problemen.

|

Concrete acties de komende 5 jaar We werken intensiever samen met corporaties om de leefbaarheid te verbeteren We werken het volkshuisvestingsprogramma, ruimtelijke strategie en gebiedsatlas (product corporaties) uit in gebiedsgerichte afspraken met corporaties, bijvoorbeeld over waar zij bouwen, waar ze verkopen, hoe ze omgaan met huurbeleid, waar ze renoveren en welke leefbaarheidsinzet er noodzakelijk is. Uiterlijk het eerste kwartaal van 2026 leveren we de resultaten op. We intensiveren het gesprek met corporaties en andere vastgoedeigenaren over hun woningbezit We stimuleren corporaties en andere vastgoedeigenaren te verduurzamen en gaan vaker in gesprek over de portefeuillestrategie, en kijken of we een snellere en verdergaande verduurzaming kunnen faciliteren. Daarnaast wegen we andere volkshuisvestelijke doelstellingen mee en betrekken die in renovatie waar mogelijk en haalbaar. Uiterlijk het eerste kwartaal van 2026 leveren we de resultaten op. We passen criteria voor toekomstbestendig bouwen toe waar mogelijk en noodzakelijk De gemeente ondersteunt het convenant Toekomstbestendig bouwen en maakt hierover afspraken met corporaties en marktpartijen bij projecten. Deze afspraken zijn op basis van vrijwilligheid. We houden aandacht voor het effect op de bouwkosten. Naast kwaliteit zijn betaalbaarheid en woningbouwproductie ook van belang.

27

7

Wonen, welzijn en zorg

Wonen, welzijn en zorg De Woonzorgvisie is ons vertrekpunt

De gemeente heeft in 2021 een woonzorgvisie vastgesteld en die visie is nog steeds van kracht. De afgelopen jaren zijn hierdoor verschillende projecten met passende woningen voor senioren gestart, zoals Van Aalstpark, Roggeakker, ’t Seghewaert, Edisonpark en Seghwaertseweg. Entree en Paltelaan worden nu opgepakt. Naast passend wonen gaat het in de Woonzorgvisie ook over passende zorg en ondersteuning en de sociale basis. In dit Volkshuisvestingsprogramma is het onderwerp passend wonen uitgewerkt. We hebben daarnaast een uitvoeringsprogramma opgesteld in samenwerking met corporaties, marktpartijen, zorg- en welzijnspartijen en belangenverenigingen. We zetten bij het uitvoeringsprogramma in op bereikbare maatschappelijke voorzieningen, op stimuleren van ontmoeting en saamhorigheid. Dat laatste doen we door inwoners in hun kracht te zetten en ze de handvatten geven om als mantelzorger of vrijwilliger te kunnen functioneren. Ook zetten we in op het bouwen en versterken van gemeenschappen in bestaande en nieuwbouwcomplexen. We behandelen in dit Volkshuisvestingsprogramma de woningbehoefte van senioren en mensen die zorg nodig hebben. Recent regionaal onderzoek en het woningbehoefteonderzoek hebben namelijk nieuwe informatie opgeleverd over de behoefte aan nieuwbouwseniorenwoningen, waardoor we dit scherper in beeld hebben.

Verder behandelen we ook de woonopgave voor aandachtsgroepen. We werken met twee categorieën: 1. Groepen die behoefte hebben aan betaalbare sociale huurwoningen met daarnaast zorg en ondersteuning. We richten ons vooral op deze aandachtsgroepen omdat ze behoefte hebben aan een betaalbare sociale huurwoning met ondersteuning of zorg. Deze groepen hebben vaak op wettelijke of maatschappelijke gronden recht op zo’n woning. Ook hebben ze een dringende woonvraag, waardoor ze voorrang krijgen.

2. Groepen die vrijwel geen zorg en ondersteuning nodig hebben, maar wel een specifieke woonwens. Deze groepen kunnen geen aanspraak maken op voorrang. We onderscheiden enkele groepen die een specifieke woonwens hebben en meestal geen zorg of ondersteuning nodig hebben. Ze slagen door die specifieke woonwens moeilijk voor een woning. Hier liggen kansen voor Zoetermeer bijvoorbeeld omdat we deze groepen willen binden. Een uitgebreide beschrijving van deze aandachtsgroepen kunt u vinden in de bijlage.

Doelen tot 2040 1. We realiseren 5.800 woningen extra passende woningen voor senioren door middel van nieuwbouw, transformatie en woningaanpassingen. Deze woningen zijn ook geschikt voor andere doelgroepen. 2. We zorgen voor de beschikbaarheid van voldoende sociale huurwoningen om zowel regulier woningzoekenden als aandachtsgroepen te kunnen huisvesten. 3. We binden groepen aan onze stad die belangrijk zijn voor onze economie en samenleving.

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

|

29

1. We realiseren 5.800 woningen extra passende woningen voor senioren.

We bouwen 4000 woningen We realiseren de woningbehoefte aan seniorenwoningen. Dit zijn in totaal 2.650 nultredenwoningen, 1.000 geclusterde woningen en 350 zorggeschikte woningen. Daarbij kijken we vooral naar locaties nabij het Stadscentrum en rondom de wijkwinkelcentra. De komende 5 jaar gaan we als eerste aan de slag met wijkwinkelcentra in Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. Ons doel is in deze wijken een geschikt alternatief te bieden aan senioren voor hun eengezinswoning. Zij willen namelijk binnen hun eigen buurt en sociale omgeving te blijven wonen. Dat is wenselijk voor de sociale structuur in zo’n buurt. We streven ernaar om voor senioren te zorgen voor variëteit in het aanbod. We zetten in op huur en koop, in het sociale segment maar ook in de vrije sector. Er is ruimte voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor senioren in de diverse prijssegmenten. We transformeren 1800 bestaande woningen Ook bestaande woningen zijn geschikt te maken voor senioren. De komende 15 jaar zetten we in op het transformeren van 1.800 woningen naar meer passend voor senioren. Dat kan op verschillende manieren: 1. Eengezinswoningen horizontaal splitsen, zodat er een (nultreden) benedenwoning ontstaat; 2. appartementen zonder lift optoppen en een lift toevoegen; 3. Uitplinten, zodat toegankelijke woningen kunnen worden toegevoegd aan bestaande complexen.

Voor de mensen die toch in hun eengezinswoning blijven wonen zijn aanpassingen zoals een traplift een optie.

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

Toegankelijkheidsnorm Het is voor iedereen van belang om relaties te onderhouden. Woningen moeten bezoekbaar zijn om dit te ondersteunen. Voor mensen met een beperking is dit niet vanzelfsprekend. Nieuwbouwwoningen moeten daarom toegankelijk en bezoekbaar zijn. Het is jammer dat Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) nog onvoldoende eisen stelt om dit te borgen en NEN 9120 vrijwillig is. We vragen corporaties en marktpartijen daarom bij nieuwbouw en renovatie om NEN 9120 zo mogelijk toe te passen. We geven met deze inspanningen uitvoering aan het coalitieakkoord4.

2. We stellen meer dan voldoende sociale huurwoningen beschikbaar.

Meer voorrangscategorieën vraagt om scherpe keuzes Het aantal groepen dat de gemeente moet huisvesten neemt toe. Evenals het aantal groepen dat daarbij afhankelijk is van een sociale huurwoning. Het aandeel sociale huurwoningen dat met lokale voorrang mag worden toegewezen is wettelijk gemaximeerd op 50%. Hieronder vallen ook de (meeste) urgentiecategorieën. Dat betekent dat er scherpe keuzes nodig zijn, vooral binnen de groepen die we nu met lokaal maatwerk woningen toewijzen. Het daarbij cruciaal dat we de doorstroming bevorderen, aan onze wettelijke taakstellingen voldoen en onze inwoners ondersteunen in hun zoektocht naar een woning. Daarmee zorgen we ervoor dat reguliere woningzoekenden met een laag inkomen kans blijven maken op een sociale huurwoning. Op deze manier zorgen we voor een eerlijk en rechtvaardige woningverdeling. Uitstroom uit instellingen: uitbreiden van de voorraad en voortzetten van de samenwerking In principe spreiden we deze doelgroep beter over de stad. Tegelijkertijd heeft voor sommige doelgroepen clustering de voorkeur. Het is dan makkelijker om goede begeleiding te organiseren. Daarom laten we de keuze tussen beide strategieën afhangen van de doelgroep, locatie en de mogelijkheden en wensen van zorgaanbieders om goede begeleiding te organiseren.

We zijn tevreden over de samenwerking met woningcorporaties en zorg- en welzijnspartijen met het convenant Zorgafhankelijke Groepen. Deze samenwerking willen we doorzetten.

4

Zie hoofdstuk 10, coalitieakkoord_zoetermeer_2022-2026_juni_2022.pdf

|

30

Toename van urgent woningzoekenden verwacht We verwachten dat het aantal urgentieverklaringen weer zal stijgen. De oorzaak is de wet Versterking regie volkshuisvesting die het aantal wettelijk verplichte urgentiedoelgroepen zal uitbreiden met bijvoorbeeld(dreigend) dakloze mensen. Dit heeft invloed op de verdeling van sociale huurwoningen die al schaars zijn. Het aantal urgentieaanvragen dat in behandeling genomen moet worden zal ook meer vragen van de capaciteit van de gemeente. Bijdragen naar vermogen aan taakstelling statushouders De gemeenten hebben een wettelijke plicht om een jaarlijks vastgesteld aantal statushouders te huisvesten. Hoe het invullen van deze wettelijke plicht er in de toekomst uitziet is onzeker. De gemeente volgt de landelijke ontwikkelingen op de voet en zal aan de hand daarvan bepalen hoe de wettelijke plicht om statushouders te huisvesten wordt uitgevoerd. Huisvesting woonwagenbewoners We implementeren het Beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid met de volgende punten: • Cultuurbehoud: Erkenning en behoud van de woonwagencultuur • Behoeftemonitoring: periodieke evaluatie van standplaatsbehoefte • Gelijke behandeling: het streven naar vergelijkbare wachttijden voor standplaatsen en sociale huurwoningen • Aanpassing van het toewijzingsbeleid zodat deze aansluit bij het landelijke beleidskader

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

3. We binden groepen aan onze stad die belangrijk zijn voor onze gezondheidszorg, economie en samenleving.

We willen (beroeps)groepen die voorzien in een basisbehoefte binden aan onze stad. Zij zijn belangrijk voor het goed functioneren van de samenleving. Het gaat hierbij om studenten, cruciale beroepsgroepen en jongeren. Deze groepen hebben weinig of geen zorg en ondersteuning nodig, maar wel hulp bij het vinden van een woning. Inzetten op studentenhuisvesting Zoetermeer huisvest meerdere (hogere) beroepsopleidingen: het MBO Rijnland en de Haagse Hogeschool. Tegelijkertijd biedt Zoetermeer beperkt aanbod voor de huisvesting van studenten. Extra Studentenhuisvesting zou positief zijn voor het vestigingsklimaat van de Haagse Hogeschool en MBO Rijnland. Ook voor Zoetermeer is het positief als we deze jongeren beter kunnen trekken en behouden, aangezien dit een doelgroep is die juist relatief veel de stad verlaat. Daarom realiseren we in de Entree een project met honderden studentenwoningen. We wijzen in een aantal wijken plekken aan waar studentenhuisvesting kan landen. Daarbij zetten we in op verkameren en splitsen van woningen voor deze doelgroep. Inzet huisvesting arbeidsmigranten De 800.000 arbeidsmigranten in Nederland leveren een bijdrage aan de energietransitie, zoals installatie van zonnepanelen, logistiek en landbouw. Zonder hen zou de economie letterlijk tot stilstand komen.

De centrale ligging van Zoetermeer maakt de stad een aantrekkelijke plek voor huisvesting van arbeidsmigranten die in de regio werkzaam zijn. In Zoetermeer vindt de huisvesting plaats in de reguliere woningvoorraad. Hierdoor hebben we de omvang van de

huisvestingsopgave onvoldoende in beeld. We krijgen daarom eerst grip op de opgaven die spelen voor arbeidsmigranten. Dat betekent dat we vooralsnog geen noodzaak zien voor het realiseren van grootschalige huisvestingsprojecten of een verhuurvergunning voor de verhuur aan arbeidsmigranten. Cruciale beroepsgroepen van belang voor een leefbare stad We vinden de inzet van deze beroepsgroepen onmisbaar voor onze stad. We zetten ons extra in om cruciale beroepsgroepen te helpen bij het vinden van geschikte huisvesting. Middenhuur en betaalbare koopwoningen passen het beste voor het merendeel van deze medewerkers. Inzetten op de realisatie van betaalbare huur- en koopwoningen Daarom zien we de noodzaak om koop- en huurwoningen specifiek voor deze doelgroep te bouwen. We ontwikkelen in twee nieuwbouwinitiatieven: Javalaan en Sumatra, woningen voor deze doelgroep. Voorrang in bezit van particuliere verhuurders Uit navraag blijkt dat enkele particuliere verhuurders zelf al voorrang geven aan cruciale beroepsgroepen. Zij mogen zelf eigen voorrangsregels vaststellen, omdat dit niet gereguleerd is via de huisvestingsverordening. We maken met hen afspraken over hun bezit met de bedoeling dit goed initiatief verder aan te jagen. Verhuurder die dit nog niet doen proberen we te beïnvloeden.

Die afspraken bestaan uit actief adverteren van (nieuwbouw)woningen via de gemeentesite en dit actief communiceren richting de beroepsgroepen. Voorrang in corporatiebezit Bij corporatiebezit zijn we gebonden aan de huisvestingsverordening, die regionaal is afgestemd. We vinden het belangrijk dat ook dit corporatiebezit met voorrang beschikbaar

|

31

komt voor beroepsgroepen. De stand van zaken nu is dat er regionaal geen prioriteit wordt gegeven aan voorrangsregels voor cruciale beroepsgroepen, aangezien de focus daar ligt op het stimuleren van de doorstroming. We blijven ons vanuit Zoetermeer inzetten om die prioriteit te verleggen, bij uitstek voor het corporatiebezit dat als middenhuur wordt verhuurd. Mocht dat onvoldoende opleveren dan kunnen we ervoor kiezen om lokaal een andere koers te gaan varen. Dat heeft nu niet de voorkeur gezien de schade die dit kan opleveren voor de samenwerking met corporaties en buurgemeenten en de uitvoeringslast die voor onze rekening komt. Toch kan dit de moeite waard zijn als samenwerken onvoldoende oplevert.

Aansluitend op regionaal en landelijk beleid Eerlijk aandeel in de regionale woonzorgopgave in Haaglanden In 2025 wordt een regionale woonzorgvisie ter besluitvorming voorgelegd. Ook komt er in 2025 uitsluitsel over de wet regie volkshuisvesting en wordt de impact daarvan op de huisvestingsverordening, het volkshuisvestingsprogramma en de woonzorgvisie duidelijk. Waarschijnlijk zal de woonzorgvisie geactualiseerd moeten worden. Zoetermeer wil haar eerlijke aandeel nemen in deze afspraken en verwacht hetzelfde van de andere gemeenten in Haaglanden. Voor zover al bekend zijn de regionale afspraken verwerkt in dit volkshuisvestelijk programma. Met name de kwantitatieve onderbouwing van de opgave voor senioren heeft ons meer richting gegeven voor de totale opgave.

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

|

Concrete acties de komende 5 jaar Woonzorgvisie uitvoeren We voeren de uitvoeringsagenda Woonzorgvisie – ontwikkeld met corporaties, marktpartijen en zorg- en welzijnspartijen – uit. Seniorenhuisvesting • In totaal gaan we tot 2040 4.000 passende woningen voor senioren bouwen, waarvan a. 2650 nieuwbouw nulttredenwoningen waarvan 800 sociale huur; b. 1000 nieuwbouw geclusterde woningen, waarvan 500 sociale huur; c. 350 nieuwbouw zorggeschikte woningen, waarvan 175 sociale huur. Over sociale huurwoningen maken we prestatieafspraken met woningcorporaties. Over de andere huur en koopwoningen maken we afspraken met marktpartijen. In de gebiedsgerichte uitwerking (zie hoofdstuk 8) geven we per wijk gebieden aan waar de passende woningen voor senioren bij voorkeur landt. • De komende 5 jaar werken we aan de ontwikkeling van de wijkwinkelcentra van Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. Dit levert seniorenwoningen op, verbetert de leefbaarheid en verhoogt het voorzieningenniveau in deze wijken. Toegankelijk bouwen en renoveren • Bij aanbestedingen voor woningbouw op gemeentegrond nemen we NEN-9120 als eis mee in de uitvraag. We stimuleren corporaties en marktpartijen hier bij andere nieuwbouwprojecten en vergunningaanvragen ook aan te voldoen. We maken afspraken met verhuurders om de toegankelijkheid na renovatie

zo mogelijk te verbeteren. Daarmee maken we de bestaande woningvoorraad geschikter voor senioren en mensen met een beperking. • De Vrijwillige Adviescommissie (VAC) en Raad Fysieke Toegankelijkheid (RFT) adviseren de gemeente over toegankelijkheid. We nemen hun signalen serieus en zorgen voor verbeteringen.

Honoreren van bewonersinitiatieven rond collectief particulier opdrachtgeverschap • We stellen een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) document op (doorlooptijd 6 maanden). We geven hier richtlijnen mee om bewonersinitiatieven op weg te helpen. CPO is een vorm van bouwen waarin je gezamenlijk woningen laat bouwen. • We stellen een locatie voor 1,5 jaar beschikbaar voor een bewonersinitiatief nadat dit document bestuurlijk is vastgesteld en leggen dit vast in het omgevingsplan.

32

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

Huisvesting aandachtsgroepen • We stemmen af met woningcorporaties waar en hoeveel woningen zij verhuren aan aandachtsgroepen binnen de betaalbare sociale woningvoorraad. Binnen de betaalbare woningen houden we rekening met het beschikbaar stellen van woningen voor de aandachtsgroepen en de uitstromers vanuit beschermd wonen, maatschappelijke opvang, jeugdzorg en instellingen. We houden er rekening mee dat deze vraag in de toekomst zal toenemen. • We stellen woningcorporaties in staat om met nieuwbouw en huurbeleid aandachtsgroepen beter te spreiden over de stad. Waar er gepaste begeleiding geboden kan worden, zetten we in op clustering van aandachtsgroepen.

Cruciale beroepsgroepen Voor cruciale beroepsgroepen bewandelen we drie sporen

Toewijzingsbeleid • De Huisvestingsverordening wordt per 1 januari 2026 aangepast en 1 juli 2027 herzien. • We wijzen met lokaal maatwerk woningen toe op basis van de volgende volgorde: 1) woningzoekenden waar we een wettelijke verplichting voor hebben, 2) Zoetermeerders die een woning achterlaten, 3) Zoetermeerse starters. Dit werken we in 2025 uit in een nieuw voorstel voor lokale voorrang bij sociale huurwoningen. • We zetten in op een regionale urgentiecommissie. Dit vraagt draagvlak binnen de regio Haaglanden en uitwerkingstijd. De regionale urgentiecommissie start na 1 juli 2027.

Arbeidsmigranten nader onderzoeken We leveren in Q4-2026 een onderzoek op naar arbeidsmigranten, waarbij de omvang van de huidige huisvesting, locatie en behoefte aan huisvesting in beeld worden gebracht. Dit doen we zorgvuldig en in samenwerking met de regio om te komen tot een structurele aanpak die aan alle belangen recht doet.

• We starten twee nieuwbouwintiatieven: Javalaan en Sumatra met als doel om betaalbare koopwoningen te bouwen en die met voorrang toe te wijzen aan cruciale beroepsgroepen. • We beïnvloeden particuliere verhuurder die hun bezit nog niet met voorrang aanbieden aan cruciale beroepsgroepen. We rapporteren periodiek over de voortgang. • We zetten in de Bestuurlijke Tafel Wonen in op voorrang voor cruciale beroepsgroepen in corporatiewoningen. We rapporteren bij de raadsbehandeling van de actualisatie van de Huisvestingsverordening (per 1-1-2026 en 1-7-2027) over de voortgang op alle drie de sporen.

Huisvesting woonwagenbewoners • Voor 2026 brengen we toewijzingsregels in lijn met het landelijk beleidskader om passend te kunnen toewijzen. Deze aanpassing sluit beter aan bij de woonwensen van het wonen in familieverband van de doelgroep. • We integreren woonwagenbeleid in de prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorgansaties. • We sluiten een intentieovereenkomst af voor overdracht in erfpacht van de woonwagenlocaties in gemeentebezit naar de woningcorporaties.

|

33

8

Gebiedsgerichte uitwerking

Gebiedsgerichte uitwerking In dit hoofdstuk doen we uitspraken over het woningbouwprogramma op wijkniveau, doelgroepen en gevraagd huurbeleid aan de corporaties. Het doel is om in iedere wijk te voldoen aan de doelstelling voor balans: 23-43% sociale huur, 23-43% betaalbare huur- en koopwoningen en 23-43% dure huur- en koopwoningen. In ieder gebied zijn al woningbouwontwikkelingen bekend. Die tellen gezamenlijk op tot de genoemde percentages. Ook is er door de hele stad extra planvoorraad verkend. Hier zijn op wijkniveau percentages aan meegegeven. We doen uitspraken over de gewenste doelgroepen per gebied. Deze vormen een kader voor huidige en toekomstige woningbouwontwikkelingen in dat gebied. Waar de woningen per doelgroep precies landen wordt verder uitgewerkt in projecten. We willen hiermee maatwerk bieden om de creativiteit van onze partners te benutten.

In elke wijk is verkend welk huurbeleid nodig is om in balans te komen. We zijn hierbij afhankelijk van onze woningcorporaties. Wij sturen met lokale prestatieafspraken op de realisatie. Bij het definitieve volkshuisvestingsprogramma worden per wijk de woningbouwontwikkelingen per locatie uitgesplitst, waarbij op detailniveau inzichtelijk wordt hoeveel woningen, percentages en voor welke doelgroepen worden voorzien. Dat is echter alleen mogelijk als hier over geparticipeerd is met inwoners. We hebben de huidige situatie in elk gebied en elke wijk in beeld. Als alle ontwikkelingen conform het volkshuisvestingsprogramma worden uitgevoerd dan is “Woningvoorraad 2040” het eindbeeld. Hiermee voldoen we aan de doelstelling om iedere wijk in balans te brengen.

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

|

35

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 2.900 woningen programma 3.000 woningen

8.1 Binnenstad

21%

23%

25%

Sociaal

-

53%

26%

36

woningen 53%

Betaalbaar

Dit is de Binnenstad

De binnenstad is het kloppend hart van Zoetermeer en speelt een belangrijke rol in de ambities van dit programma. Met een grote diversiteit aan inwoners en de vele bezoekers van buiten Zoetermeer is het de grootste ontmoetingsplek van de stad. Er is een gemoedelijke sfeer die wij als gemeente koesteren en willen versterken. Het karakter van de woningen in de binnenstad wordt gevormd door de vele appartement complexen in zowel de hoog- als laagbouw. De vele winkels, horeca en diensten trekt iedereen, maar voornamelijk jongeren, stedelijke huishoudens en senioren hebben interesse om hier te wonen.

Dit gaan we doen

Inzetten op een woningvoorraad in balans We gaan veel betaalbare woningen realiseren in de Binnenstad. De huidige woonvoorraad bestaat momenteel voornamelijk uit sociale huur en een bijna gelijke hoeveelheid betaalbare en duur koop/huur woningen. Een ongeveer gelijke hoeveelheid van sociale en dure woningen worden aan deze mix toegevoegd om er in totaal 3000 woningen bij te bouwen. Seniorenhuisvesting De Binnenstad is hier gezien het hoogstedelijke leefmilieu door de centrale ligging en het voorzieningenniveau een geschikte plek voor.

Extra planvoorraad 0 woningen 30%

40%

-

Woningvoorraad 2040

woningen

23% 38%

Duur

-

woningen

Doelgroepen aantrekken We trekken meer jongeren, stedelijke huishoudens en senioren aan naar de Binnenstad. De binnenstad moet bruisen en de vele voorzieningen, ligging en recreatiemogelijkheden zijn hier de motor voor. Met een passend woningaanbod realiseren we deze ambitie.

Afbakening

De Binnenstad omvat de wijk ‘Stadscentrum’ inclusief de ‘Dorpsstraat’ en ‘Schouwenbuurt-Zuid’. De Binnenstad valt volledig in leefmilieu ‘hoogstedelijk’, met uitzondering van de Dorpsstraat die in leefmilieu ‘historisch’ valt.

30%

Sociaal

Huidige woningvoorraad (totaal 2.900)

40%

Betaalbaar

Huidig programma (totaal 750)

Duur

Extra planvoorraad (totaal 0)

Huurbeleid

2.500

Ext

2.000

690

Hui

690

1.500

Huu

1.590

1.000

1.537

500

754

609

Betaalbaar

Duur

0 Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Sociaal

Hui

750

1.537

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

1.537

0

690

0

Betaalbaar

754

0

1.590

0

Duur

609

0

750

0

Totaal

2.900

3.000

0

Sociaal inclusief huurbeleid

1.537

690

0

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 2.800 woningen programma 1.050 woningen

8.2 Palenstein

23%

38%

29%

37

Sociaal

-300

59%

woningen

18% 33%

Betaalbaar

Dit is Palenstein

Als een van de eerste uitbreidingswijken van Zoetermeer is Palenstein in de laatste jaren grootschalig gerenoveerd. Er zijn circa 1.000 woningen gesloopt en er zijn honderden woningen teruggebouwd. Naast de verdunning van huishoudens was hier het doel om andere inkomens- en doelgroepen te trekken naar Palenstein. Het is een wijk met een diverse samenstelling van huishoudens en culturen. Met meerdere parkjes gelegen tussen de hoogbouw zijn er laagdrempelige ontmoetingsplekken waar men kan genieten van de wijk. Voorzieningen uit de omliggende wijken zijn makkelijk bereikbaar en dragen bij aan de weerbaarheid van de wijk.

Dit gaan we doen

Woningvoorraad in balans brengen We zetten door met het aanbrengen van balans in de woningvoorraad. Ook na de herstructurering kent de wijk een relatief hoog percentage sociale huurwoningen (59%) wat zich uit in een hoger aandeel inwoners met een laag inkomen en/of een kwetsbaarheid. We werken hier samen met de corporaties en marktpartijen aan door sociale huur in een lager aandeel toe te voegen en in te zetten op woningen in het betaalbare en dure segment. Ook zetten we in op afspraken over huurbeleid met als doel 300 sociale huurwoningen in de toekomst te verhuren als middenhuurwoning. Meer seniorenhuisvesting Palenstein is hier gezien het voorzieningenniveau een geschikte plek voor. In Palenstein is een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren. In het (huidige)

Extra planvoorraad 200 woningen 30%

30%

+300

Woningvoorraad 2040

woningen

27%

Duur

43%

-

woningen 30%

40%

woningbouwprogramma wordt daarom specifiek ingezet op deze doelgroep. Ook verwachten we een toename in het aantal senioren dat in de wijk woont. Doelgroepen aantrekken We trekken meer stedelijke huishoudens naar Palenstein. InwonersDeze doelgroep bestaat vooral uit 1-en 2-persoonshuishoudens. We zien dat dit aansluit bij de demografie van Palenstein zijn. De wijk bestaat nu relatief vaak alleenstaandvooral uit alleenstaanden (circa 50%) of samensamenwonenden (25%). Door meer diversiteit in de huishoudelijke samenstelling wordt de wijk draagkrachtiger en weerbaarder. Afbakening Palenstein omvat de wijk Palenstein. Palenstein is een stedelijk leefmilieu, met uitzondering van de noordrand van Palenstein dat een hoogstedelijk leefmilieu is. Gebiedsontwikkeling Edisonpark valt binnen wijk Palenstein.

Sociaal

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad (totaal 2.800)

Duur

Huidig programma (totaal 1.050)

Extra planvoorraad (totaal 200)

Huurbeleid

2.500

Ext

2.000 305

1.500 1.000

60

1.652

1.352

500

305

0 Sociaal incl. huurbeleid

-300

Sociaal

60

Hui

Huu 346

80 399

300 504

644

Betaalbaar

Duur

Huidig programma

Hui

60

Extra planvoorraad

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

1.652

-300

305

60

504

300

346

80

Duur

644

0

399

60

Totaal

2.800

1.050

200

Sociaal inclusief huurbeleid

1.352

305

60

Sociaal Betaalbaar

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 3.400 woningen programma 180 woningen

8.3 Driemanspolder

24%

32%

Woningvoorraad verder in balans brengen Driemanspolder is bijna in balans, alleen het betaalbare segment is omvangrijk. We leggen de nadruk op het toevoegen van sociale huur en dure huur- en koopwoningen. Dit zal de samenstelling van de wijk lichtelijk veranderen zodat deze toekomstbestendiger wordt. Inzetten op seniorenhuisvesting Driemanspolder is hier gezien het voorzieningenniveau een geschikte plek voor. In de wijk is een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren. Ook verwachten we een toename in het aantal senioren dat in de wijk woont. Doelgroepen aantrekken We gaan meer jongeren en stedelijke huishoudens aantrekken. Inwoners van Driemanspolder zijn nu relatief vaak alleenstaand (circa 45%).

-

woningen

Dit is Driemanspolder

Dit gaan we doen

Sociaal

50%

50%

44%

Driemanspolder is een van de oudere wijken van de stad met haar eigen geschiedenis en karakter. De wijk is in de jaren ’70 ontwikkeld en wordt gekenmerkt door haar functionaliteit. De wijk ligt tegen het stadshart, station centrum west en station Driemanspolder aan waardoor het makkelijk is voor bewoners om van A naar B te reizen. In het midden van de wijk ligt het Willemalexanderplantsoen dat omringt wordt door meerdere woonflats met een combinatie van sociale huur en betaalbare huur/ koop woningen. Veel mensen genieten van de stukken groen in de wijk en door de ligging van openbare voorzieningen trekt het ook bezoekers uit andere wijken.

38

0%

Extra planvoorraad 80 woningen

-

Woningvoorraad 2040

woningen

26%

30%

40%

Betaalbaar

Duur

33%

-

woningen 41%

30%

Afbakening

De wijk Driemanspolder bevat een stedelijk en historisch leefmilieu.

Sociaal

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad (totaal 3.400)

Duur

Huidig programma (totaal 180)

Extra planvoorraad (totaal 80)

Huurbeleid

2.000

Ext

1.000

Hui

24

1.500 24

90

1.496

1.088

1.088

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

500

Huu

24

90

Hui

32

90 816

0 Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

1.088

0

90

24

Betaalbaar

1.496

0

0

24

Duur

816

0

90

32

Totaal

3.400

180

80

Sociaal inclusief huurbeleid

1.088

90

24

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 2.600 woningen programma 200 woningen

8.4 Dorp

31%

30%

40%

Sociaal

+100

22%

47%

39

woningen 30%

Betaalbaar

Dit is het Dorp

Dorp is een prettige woonwijk waar inwoners met veel plezier wonen. De wijk kent doorgaans een luwe sfeer dat gepaard gaat met gemoedelijkheid, ruimte en groen. Het Dorp is ontstaan rondom de historische linten van Zoetermeer. De Dorpsstraat is het gezellige en historische hart van Zoetermeer. Naast dit historisch leefmilieu heeft de wijk een centrum rondom de Oranjelaan. Met de vele winkels en diensten trekt het centrum bezoekers uit de hele stad.

Dit gaan we doen

De woningvoorraad verder in balans brengen Om meer balans aan te brengen in de wijk gaan we het aandeel sociale huur vergroten. We leggen de nadruk op een mix van sociale huur, betaalbare woningen en dure huur- en koopwoningen toevoegen. Ook zetten we in op afspraken met corporaties over huurbeleid met als doel 100 dure huurwoningen in de toekomst te verhuren als sociale huurwoning. Daarmee zorgen we voor schuifruimte. Bouwen voor senioren Wij gaan bouwen en woningen inrichten op de hulpvraag van senioren. Gezien het voorzieningenniveau is Dorp hiervoor een uiterst geschikte plek. Momenteel is er namelijk een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren, terwijl dit aantal wel blijft toenemen. In samenwerking met onze partners gaan we passend en gericht woningen realiseren voor deze doelgroep.

Duur

-100

50%

woningen

Afbakening

De wijk Dorp is hier exclusief de Dorpsstraat en inclusief de subbuurt ‘Dorp-Oost’, dus inclusief de woningen aan de Bleiswijkseweg en de woningen tussen de Rokkeveensweg, Bleiswijkseweg en Binnenweg. De wijk omvat de woonmilieus stedelijk, wijkcentrum, suburbaan en historisch conform de kaart uit de Ruimtelijke Strategie.

woningen

28%

29% 50%

-

Woningvoorraad 2040

Extra planvoorraad 200 woningen

43%

0%

Sociaal

Huidige woningvoorraad (totaal 2.600)

Betaalbaar

Duur

Huidig programma (totaal 200)

Extra planvoorraad (totaal 200)

Huurbeleid

1.500

900 600

Ext

60

1.200

60

100

60

672

300

100

100

Hui 80

1.222

Huu

100

Hui 806

572

0

-100 Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Sociaal

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Duur

Huidig programma

Extra planvoorraad

100

572

100

60

1.222

0

60

0

Duur

806

-100

80

100

Totaal

2.600

200

200

672

60

100

Betaalbaar

Sociaal inclusief huurbeleid

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 7.300 woningen programma 350 woningen 17%

8.5 Meerzicht

22%

20%

Sociaal

-500

51%

32%

woningen 58%

Dit is Meerzicht

Meerzicht is een dynamische wijk. Er wordt momenteel veel ondernomen in Meerzicht. Als wijk van de toekomst wordt er aandachtig gewerkt aan de hand van het gebiedsprogramma en het Meer voor Meerzicht 2035. In deze gebiedsgerichte uitwerking ondersteunen we de uitvoering van deze ontwikkelingen. Met deze aandacht willen we de wijk laten opbloeien en in z’n kracht zetten. Het winkelcentrum speelt hierbij een grote rol als hart van Meerzicht. Deze ontmoetingsplek gaat veel ontwikkeling zien. Daarnaast kunnen inwoners van de vele groene gebieden genieten, zoals het Bossenpark en de kinderboerderij.

Dit gaan we doen

Woningvoorraad in balans brengen De woningvoorraad van Meerzicht is niet in balans. Het aandeel sociale huurwoningen is te hoog en het aandeel dure huur en koopwoningen te laag. We werken hier samen met de corporaties en marktpartijen aan door sociale huur in een lager aandeel toe te voegen en in te zetten op woningen in het betaalbare en dure segment. Ook zetten we in op afspraken over huurbeleid met als doel 500 sociale huurwoningen in de toekomst te verhuren als middenhuurwoning. Het aandeel dure woningen dat erbij komen blijft in verhouding lager. Inzetten op seniorenhuisvesting In Meerzicht is een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren. Geschikte leefmilieus hiervoor zijn: wijkcentrum, suburbaan en historisch. We verwachten een toename in het aantal senioren dat in de wijk woont. Het wijkcentrum Meerzicht is een geschikte plek om hen te huisvesten gezien het voorzieningenniveau.

40

Extra planvoorraad 300 woningen

Betaalbaar

Duur

43%

40%

-

woningen

50%

Doelgroepen aantrekken We binden groepen aan onze stad die belangrijk zijn voor onze economie en samenleving: jongeren, starters, studenten en stedelijke huishoudens. Leefmilieu wijkcentrum is een geschikt leefmilieu voor deze groepen. Doorstromende gezinnen koppelen we aan het historische en het suburbane leefmilieus van Meerzicht.

woningen

18%

10%

Ook zijn kleinschalige inbreidingen in de suburbane en historische leefmilieus van de wijk mogelijk voor deze specifieke doelgroep.

+500

Woningvoorraad 2040

39%

Sociaal

Huidige woningvoorraad (totaal 7.300)

Betaalbaar

Duur

Huidig programma (totaal 350)

Extra planvoorraad (totaal 300)

Huurbeleid

5.000

Ext

4.000 3.000

120

70

2.000

Huu

Hui

3.723

3.223

1.000

Hui

120

70

203

0 Sociaal incl. huurbeleid

-500

Sociaal

500

150 234

30 124

77

Betaalbaar

Duur

Huidig programma

Extra planvoorraad

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

3.723

-500

70

120

234

500

203

150

Duur

124

0

77

30

Totaal

7.300

350

300

Sociaal inclusief huurbeleid

3.223

70

120

Sociaal Betaalbaar

8.6 Buytenwegh Dit is Buytenwegh

Buytenwegh is vanuit een unieke stedenbouwkundige visie ontwikkeld. De woningvoorraad bestaat vooral uit intensieve laagbouw (in de vorm van dekwoningen) en grondgebonden woningen. Buytenwegh heeft een sociaaleconomische impuls nodig heeft. Buytenwegh wordt daarom als tweede wijk van de toekomst opgepakt. Daarom wordt hier in 2024 en 2025 een wijkverkenning uitgevoerd.

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 4.700 woningen programma 60 woningen 18%

Sociaal

Meer seniorenhuisvesting In Buytenwegh is een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren. We verwachten een toename in het aantal senioren dat in de wijk woont. Het wijkcentrum Buytenwegh is een geschikte plek om hen te huisvesten gezien het voorzieningenniveau. Ook zijn kleinschalige inbreidingen in de suburbane en historische leefmilieus van de wijk mogelijk voor deze specifieke doelgroep.

-500

55%

27%

woningen 100%

Extra planvoorraad 200 woningen

Betaalbaar

-

Woningvoorraad 2040

woningen

28% 25%

Duur

43%

25%

+500

woningen 29%

50%

Sociaal

Dit gaan we doen

De woningvoorraad in balans brengen De woningvoorraad van Buytenwegh is niet in balans. Het aandeel sociale huurwoningen is te hoog en het aandeel dure huur en koopwoningen te laag. Er is nu een woningbouwontwikkeling waarbij voor 100% wordt ingezet op betaalbare huur- en koopwoningen. Wij realiseren een extra 200 woningen. We sturen met deze planvoorraad (en toekomstige planvoorraad) extra op de balans in de woningvoorraad. Ook zetten we in op afspraken met corporaties over huurbeleid met als doel 500 sociale huurwoningen in de toekomst te verhuren als dure huurwoning.

41

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad (totaal 4.700)

Duur

Huidig programma (totaal 60)

Extra planvoorraad (totaal 200)

Huurbeleid

3.500

Ext

3.000 2.500 2.000

50

60

1.500

60

Hui

Huu 100

2.585

2.085

1.000

50

500

1.269

500 0 Sociaal incl. huurbeleid

-500

Sociaal

Hui

50

846

Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

2.585

-500

60

50

Betaalbaar

1.269

0

0

100

Duur

846

500

0

50

Totaal

4.700

60

200

Sociaal inclusief huurbeleid

2.085

60

50

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 4.400 woningen programma 130 woningen

8.7 De Leyens

25%

43%

30%

40%

Sociaal

-

woningen 32%

30%

Betaalbaar

Dit is de Leyens

De Leyens is grotendeels gebouwd tussen 1970 en 1990. De wijk bestaat voornamelijk uit grondgebonden woningen en enkele seniorencomplexen. In de wijk is veel groen en water vanwege het Binnenpark, Buurttuin Zoete Aarde en de Broekwegwetering. De Meerpolder en Zoetermeerse plas liggen om de hoek. De sociaal­ economische prestatie is boven het stedelijk gemiddelde. De komt onder meer doordat opleidingsniveau, inkomen en vermogen relatief hoog zijn. De bevolking is nog redelijk jong.

42

Extra planvoorraad 200 woningen

-

Woningvoorraad 2040

25%

woningen

26% 42%

Duur

-

50%

woningen

25%

32%

Afbakening

De Leyens is exclusief Schouwenbuurt-zuid die bij de Binnenstad hoort.

Sociaal

Betaalbaar

Duur

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid Bij het huidige woningbouwprogramma zetten we in op een mix van sociale huur, betaalbaar en duur. We realiseren een extra 200 woningen. Er komen vooral meer sociale huurwoningen bij voor de aandachtsgroepen. We sturen namelijk op een verdeling van 70% sociale huur, 0% betaalbare huur- en koopwoningen en 30% dure huur- en koopwoningen. Daarbij hebben we extra aandacht de huisvesting van jongeren, senioren en aandachtsgroepen. Meer seniorenhuisvesting rondom het wijkcentrum We realiseren in heel Zoetermeer 5.800 woningen extra passende woningen voor senioren door middel van nieuwbouw, transformatie en woningaanpassingen. In De Leyens is een gebrek aan geschikte huisvesting voor senioren. De komende 15 jaar verwachten we een vergrijzingsgolf in de wijk. Het meest geschikte leefmilieus voor meer seniorenhuisvesting is het wijkcentrum. Ook in het woonmilieu suburbaan zien we kansen voor kleinschalige inbreiding.

Huidige woningvoorraad (totaal 4.400)

Huidig programma (totaal 130)

Extra planvoorraad (totaal 200)

2.000

50

52

1.500 1.000

Huurbeleid

100

39 1.100

1.100

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

500

Hui

100

39

Ext

50

39

Huu

1.892

Hui

1.408

0 Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

1.100

0

39

100

Betaalbaar

1.408

0

39

50

Duur

1.892

0

52

50

Totaal

4.400

130

200

Sociaal inclusief huurbeleid

1.100

39

100

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 7.400 woningen programma 350 woningen

8.8 Seghwaert

26%

30%

15%

2%

Sociaal

+150

woningen 83%

44%

Dit is Seghwaert

Seghwaert is een van de wijken van de toekomst uit de Visie 2040. De sociaaleconomische prestatie van seghwaert zijn gemiddeld. Bewoners kunnen gebruik maken van de twee winkelcentra in de wijk voor hun alledaagse levensbehoeften. De verschillende parkjes in de wijk vormen ontmoetingsplekken voor alle inwonersgroepen. Bewonersinitiatieven zoals de Hof van Seghwaert dragen hieraan bij. Wel zien we dat Seghwaert sinds de laatste paar jaar toe is aan meer aandacht. Voornamelijk de fysieke buitenruimte is toe aan onderhoud om de wijk duurzaam en leefbaar te houden.

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid De extra planvoorraad voorziet in 350 woningen. We sturen met deze planvoorraad (en toekomstige planvoorraad) extra op de balans in de woningvoorraad. We sturen namelijk op een verdeling van 30% sociale huur, 50% betaalbare huur- en koopwoningen en 20% dure huur- en koopwoningen. Daarbij hebben we extra aandacht de huisvesting van jongeren, senioren en aandachtsgroepen. De afgelopen jaren zijn hier sociale huurwoningen gesloopt die nu van hogere kwaliteit worden teruggebouwd. Ook wordt ’t Seghewaert getransformeerd naar (permanente) woningen. In het huidige woningbouwprogramma zitten daarom vooral sociale huurwoningen. Ook zetten we in op afspraken met corporaties over huurbeleid met als doel 150 dure huurwoningen in de toekomst te verhuren als sociale huurwoning. Daarmee zorgen we voor schuifruimte.

43

Betaalbaar

Extra planvoorraad 300 woningen

Woningvoorraad 2040

20%

23%

30%

-

woningen

34%

Duur

-150

Meer seniorenhuisvesting bij wijkcentra In het huidige woningbouwprogramma is al veel aandacht voor seniorenhuisvesting. De komende 15 jaar verwachten we ook in deze wijk een vergrijzingsgolf. Het meest geschikte leefmilieus voor meer seniorenhuisvesting zijn de wijkcentra Petuniatuin en Leidsewallen. Ook in het woonmilieu suburbaan zien we kansen voor kleinschalige inbreiding voor senioren. Inzetten op toekomstbestendigheid Om de wijk toekomstbestendig te maken wordt er in samenwerking met onze partners ingezet op het verduurzamen van woningen en daarmee de leefbaarheid te vergroten. Hierbij valt te denken aan het installeren van warmtepompen, het leggen van zonnepanelen, het plaatsen van dubbelglas en het isoleren van daken en muren.

woningen 43%

50%

Sociaal

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad (totaal 7.400)

Duur

Huidig programma (totaal 350)

Extra planvoorraad (totaal 300)

3.500 3.000 291

2.500

90

291

2.000

150

7

90

Huu

60

52

2.220

2.370

1.000

Ext

Hui

150 3.256

1.500

Huurbeleid

Hui

1.924

500 0

-150 Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

2.220

150

291

90

Betaalbaar

3.256

0

7

150

Duur

1.924

-150

52

60

Totaal

7.400

350

300

Sociaal inclusief huurbeleid

2.370

291

90

8.9 Noordhove

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 3.500 woningen programma 100 woningen 27%

Sociaal

49%

-

woningen 23%

Dit is Noordhove

Noordhove is gebouwd in jaren 80 en 90 en bestaat voor een groot gedeelte uit grondgebonden woningen. Wat opvalt aan de wijk is dat de bevolking voor 50% uit hoge inkomensgroepen bestaat. Noordhove presteert bovengemiddeld sociaaleconomisch. Het realiseren van meer bouwkavels daarentegen blijkt lastig door de beperkte beschikbare ruimte. Wij zien echter kansen om woningen toekomstbestendig te maken en geschikt voor de hulpvraag van de aandachtsgroepen.

44

100%

Extra planvoorraad 100 woningen

Betaalbaar woningen

30%

48% 50%

-

Woningvoorraad 2040

Duur

-

50%

woningen 22%

0%

Sociaal

Betaalbaar

Duur

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid Omwille van de beschikbare ruimte komen er 100 sociale huurwoningen bij. Daarbij hebben we extra aandacht de huisvesting van jongeren, senioren en aandachtsgroepen. Inzetten op seniorenhuisvesting De wijk is rap aan het vergrijzen: ongeveer 1/3 van de huishoudens bestaat uit alleenstaanden en stellen tussen 55 – 75 jaar. Het aantal 75+ gaat de komende 15 jaar naar verwachting verdubbelen. De wijk mist geschikte woningen voor senioren. Het meest geschikte leefmilieus voor meer seniorenhuisvesting is het wijkcentrum. Ook in het woonmilieu suburbaan zien we kansen voor kleinschalige inbreiding voor senioren.

Huidige woningvoorraad (totaal 3.500)

Huidig programma (totaal 100)

Extra planvoorraad (totaal 100)

Huurbeleid

2.000

Ext

50

Hui

1.500 1.000

50

100 945

945

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

500

Huu

50

100

Hui

1.715 805

0 Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

945

0

100

50

Betaalbaar

805

0

0

0

Duur

1.715

0

0

50

Totaal

3.500

100

100

945

100

50

Sociaal inclusief huurbeleid

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 9.000 woningen programma 400 woningen 19%

8.10 Rokkeveen

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid De extra planvoorraad voorziet in 500 woningen, vooral door inbreiding en functiemenging nabij de bestaande OV-stations. We sturen met deze planvoorraad (en toekomstige planvoorraad) extra op de balans in de woningvoorraad en extra schuifruimte. We sturen namelijk op een verdeling van 60% sociale huur, 0% betaalbare huur- en koopwoningen en 40% dure huur- en koopwoningen. Daarbij hebben we extra aandacht voor de huisvesting van jongeren, senioren en aandachtsgroepen. Inzetten op seniorenhuisvesting We realiseren in heel Zoetermeer 5.800passende woningen voor senioren door middel van nieuwbouw, transformatie en woningaanpassingen. De wijk is ook

Sociaal

+300

25%

woningen

33%

Betaalbaar

Dit is Rokkeveen

Rokkeveen is een van de later gebouwde wijken en bestaat uit veel laagbouw in het groen. De woningvoorraad bestaat voornamelijk uit dure woningen met een ongeveer gelijk aanbod van sociale huur en betaalbare huur- en koopwoningen. In Rokkeveen zien we een toenemende behoefte van seniorenwoningen, starterswoningen en woningen voor stedelijke huishoudens. De woningvoorraad van Rokkeveen is niet in balans. Dat ligt aan het lage aandeel sociale huur. In het huidige woningbouwprogramma dat 400 woningen omvat, dragen we nog beperkt bij aan een betere balans. Ook zetten we in op afspraken met corporaties over huurbeleid met als doel 300 dure huurwoningen in de toekomst te verhuren als sociale huurwoningen. Daarmee zorgen we voor schuifruimte.

20% 47%

56%

45

Extra planvoorraad 500 woningen

-

Woningvoorraad 2040

woningen

24%

40%

Duur

-300

60%

rap aan het vergrijzen: ongeveer 1/3e van de huishoudens bestaat uit alleenstaanden en stellen tussen de 55 en 75 jaar. Het aantal 75+’ers gaat de komende 15 jaar naar verwachting verdubbelen. Het meest geschikte leefmilieu voor meer seniorenhuisvesting is het wijkcentrum. Ook in het suburbane leefmilieu zien we kansen voor kleinschalige inbreiding voor senioren. Doelgroepen aantrekken We binden groepen aan onze stad die belangrijk zijn voor onze economie en samenleving zoals jongeren, starters, studenten en stedelijke huishoudens. Het leefmilieu wijkcentrum is een geschikt leefmilieu voor jongeren en starters. Het leefmilieu hoogstedelijk is geschikt voor jongeren, starters, studenten en stedelijke huishoudens. Doorstromende gezinnen koppelen we aan het suburbane leefmilieu. We verwachten dat het aantal gezinnen de komende 15 jaar stabiel blijft.

52% 0%

Sociaal

Huidige woningvoorraad (totaal 9.000)

woningen

24%

Betaalbaar

Duur

Huidig programma (totaal 400)

Extra planvoorraad (totaal 500)

Huurbeleid

6.000

Ext

200

188

5.000

Hui

4.000

Huu

3.000 2.000

300

80 2.010

1.000

80 1.710

300 300

Hui

5.040

132 2.250

0

-300 Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Betaalbaar

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Duur

Huidig programma

Extra planvoorraad

300

Sociaal

1.710

300

80

Betaalbaar

2.250

0

132

0

Duur

5.040

-300

188

200

Totaal

9.000

400

500

Sociaal inclusief huurbeleid

2.010

80

300

Stad in balans Gevraagd | Huidig Volkshuisvestingsprogramma Huidig woningbouwHuurbeleid 8.900 woningen programma 800 woningen

8.11 Oosterheem

22%

15%

Sociaal

10% 10%

67%

46

+300

woningen 74%

Betaalbaar

Dit is Oosterheem

Oosterheem is een jonge en grote wijk gelegen aan het Bentwoud. Oosterheem is de laatste stadsuitbreiding binnen Zoetermeer en bestaat voornamelijk uit laagbouw en geconcentreerde hoogbouw. De wijk is gericht gebouwd voor gezinnen en senioren. De woningvoorraad van Oosterheem is niet in balans. De woonvoorraad bestaat hier voornamelijk uit dure woningen en een mix van sociale huur en betaalbare huur- en koopwoningen. De hoeveelheid dure woningen is op papier erg toegenomen door de huizenprijsstijging van de afgelopen twintig jaar. Veel voorheen betaalbare woningen vallen nu in de dure categorie.

Dit gaan we doen

Woningvoorraad in balans brengen We sturen op meer balans in de wijk. Het huidige woningbouwprogramma omvat 800 woningen: 3 projecten (Heemavenue, Duinparc en Happy Days) die uitvoering naderen of in uitvoering zijn. Hier is in het verleden gekozen vooral gekozen voor dure woningen. In 3 projecten in de initiatieffase (Sumatra, Javalaan en Oostweg 2) zetten we daarom meer in op sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen. Ook zetten we in op afspraken met corporaties over huurbeleid met als doel 300 dure huurwoningen in de toekomst te verhuren als sociale huurwoning. Daarmee zorgen we voor schuifruimte. Seniorenhuisvesting realiseren rondom lokale voorzieningen We realiseren in heel Zoetermeer 5.800 woningen extra passende woningen voor senioren door middel van

Extra planvoorraad 0 woningen 30%

Doelgroepen aantrekken We binden groepen aan onze stad die belangrijk zijn voor onze economie en samenleving: jongeren en starters. Leefmilieu wijkcentrum is een geschikt leefmilieu voor jongeren en starters. Doorstromende gezinnen koppelen we aan het suburbane leefmilieu en het historisch leefmilieu. We verwachten dat het aantal gezinnen de komende 15 jaar ligt afneemt. Betaalbaarheid Er is extra planvoorraad voorzien in Oosterheem. Mocht die zich voordoen dan zetten we op extra sociale huur en betaalbare woningen in de woningvoorraad. We sturen namelijk op een verdeling van 50% sociale huur, 50% betaalbare huur- en koopwoningen. Daarbij hebben we extra aandacht de huisvesting van jongeren, senioren en aandachtsgroepen.

woningen

25%

40%

Duur

65%

nieuwbouw, transformatie en woningaanpassingen. De wijk gaat in de komende 15 jaar rap vergrijzen. De helft van de huishoudens bestaat in 2040 uit alleenstaanden en stellen van 55 jaar en ouder. Er zijn meer passende woningen nodig voor deze senioren. Het meest geschikte leefmilieus voor meer seniorenhuisvesting is het wijkcentrum. Ook in het woonmilieu suburbaan zien we kansen voor kleinschalige inbreiding voor senioren.

-

Woningvoorraad 2040

10%

-300

woningen

30%

Sociaal

Huidige woningvoorraad (totaal 8.900) 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1000 0

Betaalbaar

Duur

Huidig programma (totaal 800)

Extra planvoorraad (totaal 0)

Huurbeleid

Ext

Hui

600

Huu

120 2.258

120

300 1.958

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Hui

5.963

890

80 -300

Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

1.958

300

120

0

890

0

80

0

Duur

5.963

-300

600

0

Totaal

8.900

800

0

Sociaal inclusief huurbeleid

2.258

120

0

Sociaal Betaalbaar

Extra planvoorraad

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans Gevraagd | Huidig woningbouwHuurbeleid programma 6.250 woningen

8.12 Entree

47

27-30%

35-48%

Sociaal

-

woningen 25-35%

Betaalbaar

Dit is de Entree

Entree is de grootste gebiedsontwikkeling van Zoetermeer. Zoetermeer heeft de ambitie om met Entree een levendige stadswijk te maken. Een levendige stadswijk waar gezondheid, duurzame mobiliteit en toekomstbestendigheid belangrijke waarden zijn. Dit kan alleen worden bereikt met een gebiedsgerichte integrale aanpak. Het wordt een wijk waar wonen in het teken staat van activiteit, verbinding, vernieuwing en gezondheid. Deze eigenschappen zie je terug in de goede bereikbaarheid en ligging ten opzichte van bijvoorbeeld je werk, het OV en aantrekkelijke (vrijetijds)voorzieningen. In de zomer van 2024 zijn er nieuwe besluiten genomen over de programmering. In bovenstaande tabel is de verdeling van het woonprogramma in drie hoofdsegmenten weergegeven, zoals wordt opgenomen in het Omgevingsprogramma en Ontwikkelvisie van Entree.

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid De Entree levert een hoge bijdrage aan betaalbare woningen. Hierop wordt in de eerste 2 hoofdsegmenten met: • Sociale huurwoningen (voor woningbouwcorporaties) • Goedkope huurwoningen • Goedkope koopwoningen • Middenhuur woningen • Bereikbare Koopwoningen

Extra planvoorraad 1.000 woningen 27-30%

35-48%

-

Woningvoorraad 2040

woningen

27-30%

Duur

-

35-48%

Realiseren van gepaste seniorenhuisvesting Entree biedt een grote verscheidenheid aan huisvesting voor diverse doelgroepen. Er zijn 3 doelgroepen die de meeste aandacht van Entree zal trekken: Jongeren, Stedelijke huishoudens en Senioren. Er wordt dan ook bij de ontwikkeling van de voorzieningen aansluiting gezocht bij de behoeftes van deze doelgroepen.

Doelgroepen aantrekken

Er is een groeiende vraag naar appartementen in een stedelijke omgeving met veel voorzieningen binnen Zoetermeer. Parallel aan deze interne ontwikkeling neemt de verstedelijkingsdruk in de Randstad toe en wijzigt de positie van Zoetermeer binnen het stedelijke netwerk. Entree voorziet in de vraag naar nieuwe mixed-use gebieden, waarbij woonvormen met veel gemeenschappelijke functies worden aangeboden. En is gelegen op een locatie met meerdere openbaar vervoer opties binnen handbereik.

woningen

25-35%

Sociaal/Goedkoop (Huur en Koop)

Huidige woningvoorraad (totaal 0)

25-35%

Midden-huur / Bereikbare Koop

Huidig programma (totaal 6.250)

Duur/vrij

Extra planvoorraad (totaal 1.000)

Huurbeleid

3.600

Extr

3.000 270-300

1.800 1.200 600

Hui

350-480

2.400 270-300

Huu

250-350

1.687-1.875

1.687-1.875

1.562-2.187

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

Betaalbaar

2.187-3.000

0 Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

Sociaal

0

0

1.687-1.875

270-300

Betaalbaar

0

0

1.562-2.187

250-350

Duur

0

0

2.187-3.000

350-480

Totaal

0

6.250

1.000

Sociaal inclusief huurbeleid

0

1.687-1.875

270-300

Hui

Volkshuisvestingsprogramma Gevraagd | Extra planvoorraad WoningvoorraadStad in balans Huurbeleid 50 woningen 2040

8.13 Hoornerhage

20%

42% 50%

48

Sociaal

-

50%

woningen 37%

0%

Dit is Hoornerhage

Betaalbaar

Sociaal

Hoornerhage is bedrijventerrein. In de Ruimtelijke Strategie wordt mogelijk besloten om functiemenging tussen werken en wonen toe te staan. Met de gebiedsontwikkeling Edisonpark is hier al een begin mee gemaakt.

Betaalbaar

-

Duur

woningen Duur

-

woningen

Dit gaan we doen

Inzetten op betaalbaarheid In Edisonpark zijn in het verleden afspraken gemaakt over de betaalbaarheid van het woningbouwprogramma. Die liggen lager dan onze huidige doelstelling van 30% sociale huur, 30% betaalbare huur- en koopwoningen, 40% dure huur- en koopwoningen voor gebiedsontwikkelingen.

Huidige woningvoorraad (totaal 0)

Daarom sturen we de verwachte extra planvoorraad van 50 woningen bij door hierin te zetten op 50% sociale huurwoningen en 50% betaalbare huur- en koopwoningen.

100

Doelgroepen aantrekken Het stedelijke milieu met voorzieningen dat we in Hoornerhage ambiëren is bij uitstek geschikt voor de passende woningen voor jongeren, starters, studenten en stedelijke huishoudens. Ook zetten we in het bestaande woningbouwprogramma in op doorstromende gezinnen.

25

Afbakening Hoornerhage omvat het bedrijventerrein Hoornerhage exclusief gebiedsontwikkeling Edisonpark.

Huidig programma (totaal 0)

Extra planvoorraad (totaal 50)

Huurbeleid

Ext

75

Hui

50

Hui

Huu

25

25

Sociaal incl. huurbeleid

Sociaal

25

0 Betaalbaar

Duur

Huidige woningvoorraad

Huurbeleid

Huidig programma

Extra planvoorraad

25

Sociaal

0

0

0

Betaalbaar

0

0

0

0

Duur

0

0

0

25

Totaal

0

0

50

Sociaal inclusief huurbeleid

0

0

0

9

Financiën en risico’s

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

Inleiding In deze paragraaf geven we invulling aan amendement 2505-I GroenLinks - Van ambitie naar realisatie van woningen. In het amendement is besloten om in te gaan op de financiële financiële uitvoerbaarheid van de ambities uit het Volkshuisvestingsprogramma. We lichten de financieel haalbaarheid van dit Volkshuisvestingsprogramma, de positie van corporaties en marktpartijen en welke middelen beschikbaar zijn toe. We gaan eerst in op de middelen. Daarna volgt een conclusie en zetten we de risico’s en beheersmaatregelen uiteen.

Financiële middelen Afhankelijk van de landelijke en gemeentelijke ambities is het gemiddeld exploitatietekort van circa € 30.000 per woning5. Het tekort ligt hoger bij de bouw van sociale huurwoningen, lager voor middenhuurwoningen en betaalbare koopwoningen en is afwezig bij de bouw van dure koop- en huurwoningen. Het daadwerkelijke financiële tekort verschilt per project. Dit is namelijk sterk afhankelijk van bijkomende investeringen en de daarbij behorende kwaliteit. De (rijks)overheid heeft vorige eeuw de wederopbouw, de bouw van groeikernen en de Vinexwijken altijd financieel sterk ondersteund. Het rijk heeft ook nu subsidieregelingen ontwikkeld en is nog bezig met nieuwe regelingen en ondersteunende wetgeving. De gemeente Zoetermeer staat dus niet als enige aan de lat om financiële tekorten te

5

6

overbruggen. Ook andere overheidslagen spelen hierin een rol. Hieronder volgt een overzicht van de verschillende landelijke en regionale middelen: Landelijk (algemeen)6 • Realisatiestimulans: € 7.000,00 per betaalbare woning vanaf 2026, vrij inzetbaar door de gemeente. • Woningbouwimpuls: een bijdrage om de bouw van betaalbare woningbouw aan te jagen. • Woningbouw op Korte Termijn (voorheen: Mobiliteitsfonds): subsidie om infrastructuur te verbeteren. • Gebiedsbudget. Gemeenten uit de grootschalige woningbouwlocaties (lees: Entree) kunnen een bijdrage uit het gebiedsbudget krijgen, waarmee zij publieke tekorten bij de gebiedsontwikkeling (deels) kunnen afdekken. • Transformatiefaciliteit aan te vragen door ontwikkelaars. Landelijk (specifieke woningtypen en doelgroepen) • Regeling huisvesting aandachtsgroepen: maximaal € 9.000 per woonruimte • Stimuleringsregeling Flex- en Transformatie-woningen (SFT): maximaal € 14.000 per woonruimte • Stimuleringsregeling Zorggeschikte Woningen (SZGW) aan te vragen door woningcorporaties of marktpartijen voor de bouw van zorggeschikte woningen. • Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting (SOO) aan te vragen door woningcorporaties of markpartijen om de bouw van ontmoetingsruimten te ondersteunen. • Volkshuisvestingsfonds. Het doel is de leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid van gebieden te verbeteren.

|

50

Provinciaal • Vliegende brigade: extra capaciteit voor woningbouwvoorbereiding. • Woonvormen senioren senioren € 6.000 per seniorenwoning • Plankosten collectieve wooninitiatieven aan te vragen door verenigingen, stichtingen of wooncoöperaties. • Knelpuntenpot biedt € 6.000 per sociale huurwoning en € 3.000 tot 6.000 per middenhuurwoning Subsidieaanvragen (tot september 2025) De gemeente Zoetermeer heeft de afgelopen jaren met succes aanvragen gedaan voor verschillende subsidieregelingen. Hieronder volgt een opsomming van de gehonoreerd subsidieaanvragen. • Woningbouwimpuls: er zijn twee aanvragen gehonoreerd: Entree ter waarde van € 11,5 miljoen en Binnenstad ter waarde van € 14,9 miljoen. • Woningbouw op Korte Termijn: 25,3 miljoen voor het verbeteren van de infrastructuur in de Binnenstad en Entree. • Volkshuisvestingsfonds: Zoetermeer heeft in 2024 € 15,8 miljoen gekregen voor de Bossenbuurt. • Uit alle overige regelingen bij elkaar heeft Zoetermeer € 4,4 miljoen aan subsidie gekregen. Conclusie Per woning varieert het subsidiebedrag tussen de € 5.000 – € 15.000 per woning. De verschillende regelingen zijn vaak niet stapelbaar en overbruggen het financiële tekort maar gedeeltelijk, hoewel de subsidies op zichzelf welkome bijdragen zijn. Er moet dus per project altijd een financiële

De-woningcrisis-in-Nederland.-Achtergronden-en-oplossingen.pdf. Bij een landelijke woningproductie van 100.000 woningen is circa € 3 miljard aan investeringen nodig. Hieruit volgt een gemiddeld tekort per woning van € 30.000. Subsidieregelingen van het rijk mogen vaak niet gecombineerd worden met elkaar. Provinciale subsidieregeling en landelijke regelingen zijn meestal wel te combineren.

Volkshuisvestingsprogramma Stad in balans

puzzel gelegd worden. Uiteindelijk lukt het over het algemeen om tot financieel haalbare projecten te komen. Een algemene onderbouwing hoe woningbouwprojecten haalbaar worden gemaakt is van tevoren dus niet te geven. Per project wordt gekeken welke regelingen het beste aansluiten bij de doelstellingen van het project, welke inbreng de gemeente doet (eventueel met hulp van het grondbeleid) en welke inbreng een corporatie doet. Gemeente De gemeente draagt bij via de instrumenten uit het Nota grondbeleid zoals strategische aankopen, minnelijk verwerven en gronduitgifte van grondposities. Woningcorporaties • Woningcorporaties vervullen een publieke rol voor de volkshuisvesting. Ze beheren, verbeteren en bouwen sociale huurwoningen uit. Ze huisvesten onze inwoners die niet zelfstandig in betaalbare huisvesting kunnen voorzien. • Ze hebben het vermogen om met een zeer laag of negatief rendement sociale huurwoningen te ontwikkelen, verbouwen en beheren. Ze hebben hierin beperkte investeringsruimte, die zij voor nieuwbouw, woningverbetering of huurmatiging in kunnen zetten. • Woningcorporaties kunnen als deelnemer van het borgstelsel via het WSW leningen aangaan. Marktpartijen Zij ontwikkelen woningen wanneer ze hiermee een redelijk rendement kunnen realiseren.

Risico’s en beheersmaatregelen De opgaven op het gebied van wonen zijn talrijk. Bovendien heeft de gemeente maar op een beperkt deel invloed en is zij in grote mate afhankelijk van de inzet van samenwerkingspartners. Risico’s Enkele risico’s zijn daarom: • Voor de uitvoering van maatregelen zijn we voor een groot deel afhankelijk van andere partijen, zoals de daadwerkelijke bouw van betaalbare woningen of de verduurzaming van de woningvoorraad. • Woningbouwontwikkelingen vinden voor het grootste deel plaats op grond van derden en met geld van derden. Ontwikkelaars en financiers gaan over hun eigen investeringen en het daarnbij te behalen rendement. De gemeente heeft beperkte mogelijkheden om bij te dragen aan de financiële haalbaarheid van projecten. De gemeente mag namelijk geen ongeoorloofde staatsteun geven en moet zich houden aan de Wet Markt en Overheid. • Voor onze bijdrage aan landelijke ambities met name voor de betaalbaarheid van woningen zijn we afhankelijk van subsidieregelingen van het rijk en provincie om tegemoet te komen aan financiële tekorten. Deze bijdragen zijn niet toereikend om aan alle ambities invulling te geven. Woningcorporaties vangen dit deels bij de realisatie van sociale huurwoningen op maar kunnen dat beperkt invullen.