Bijlage 2 - Complete set vergaderstukken VNG ALV 29 juni 2022

AGENDA Algemene Ledenvergadering VNG Woensdag 29 juni 2022, van 11.00 tot 13.00 uur, De Westfries in Hoorn. 1.

Opening

2.

Benoeming van de notulencommissie ALV 29 juni 2022

3.

Vaststelling notulen ALV 13 januari 2022

4.

Mededelingen

5.

Jaarverslag 2021, inclusief Financieel Jaarverslag en inhoudelijke verantwoording collectieve financiering Gemeentefonds

Bijlage

6.

Voorstellen inzet en financiën VNG 2023

Bijlagen

Bijlage

a. Contributievoorstel VNG b. Kadernota 2023 met ambities voor beleidsinzet en inzet op gebied GGU c. De totale GGU begroting 2023 en financiële bijdrage Fonds GGU d. Toevoegen saldo beklemde gemeentefondsreserve aan algemene reserve VNG Realisatie 7.

Uitwerking Regeerakkoord en de gevolgen voor gemeenten

Bijlage

8.

Bestuurlijke afspraken klimaat en energie

Bijlage

9.

Overzicht rijksbeleid op het gebied van wonen

Nazending

10.

Verantwoording uitvoering moties ALV 13 januari 2022 en eerdere

Bijlage

ledenvergaderingen

11.

Rondvraag/WVTTK

MOGELIJKHEID AMENDEMENTEN EN STEMPROCEDURE Mogelijkheid tot indiening amendementen Statutair is het mogelijk amendementen in te dienen op aanhangige voorstellen. Amendementen kunnen tot uiterlijk negen werkdagen voorafgaand aan de ALV worden ingediend. Dat betekent dat amendementen uiterlijk donderdag 16 juni mei a.s., 10.00 uur, bij het VNG-bureau

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

moeten zijn ingediend (via e-mail: bestuurszaken@vng.nl). Vervolgens zullen wij de leden op de hoogte stellen van de ingediende amendementen en de preadviezen van het bestuur daarbij, zodat zij op basis daarvan de standpuntbepaling binnen de gemeente kunnen voorbereiden. Mogelijkheid tot indienen moties Moties kunnen worden ingediend tot in de ledenvergadering zelf. Indien mogelijk wordt u gevraagd moties zo vroeg mogelijk in te dienen bij het VNG bureau (via e-mail: bestuurszaken@vng.nl). Dat stelt het bestuur in staat om de leden tijdig te informeren over de motie en het preadvies van het bestuur daarop. Op basis daarvan kunnen de leden de standpuntbepaling binnen de gemeente voorbereiden. Aantal stemmen per gemeente en gewest In artikel 10 van de Statuten van de VNG worden regels gesteld voor het uitbrengen van de stemmen door een lid van de vereniging en voor het aantal stemmen dat door een lid van de vereniging kan worden uitgebracht. De volledige tekst luidt als volgt: Artikel 10 Stemmen 1. De stemmen van een lid worden ter algemene vergadering uitgebracht door de vertegenwoordiger van dat lid, bedoeld in artikel 9, lid 1. 2.

Elke gemeente die lid is van de Vereniging, brengt door tussenkomst van haar vertegenwoordiger zoveel stemmen uit als het aantal veelvouden van éénduizend (1.000) inwoners dat de bevolking van de door haar gerepresenteerde gemeente telt, met dien verstande dat zij ten minste één en ten hoogste vijfenzeventig (75) stemmen uitbrengt. 3. Maatstaf voor het aantal stemmen van een gemeente is het aantal inwoners dat de gemeente telde op 1 januari van het voorafgaande jaar volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers. Een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van het aantal uitgebrachte stemmen het voorstel steunt, tenzij statutair een andere meerderheid is voorgeschreven.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

3. Concept-notulen ALV 13 januari 2022 Bijlage bij ledenbrief 1 juni: “Uitnodiging ALV 29 juni 2021” Concept verslag ALV 13 januari 2022 1.

Opening

2.

Mededelingen

3.

Benoeming notulencommissie Extra ALV 13 januari 2022

4.

Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021

Bijlage

5.

VNG Jaarplan 2022, inclusief GGU (ter kennisname)

Bijlage

6.

Regeerakkoord (ter bespreking) Resolutie Hervormingsagenda Jeugd (ter besluitvorming)

Bijlage

7.

Herijking gemeentefonds, inclusief resolutie (ter besluitvorming)

Bijlage

8a.

Stand van zaken lopende trajecten

Bijlagen

1. Uitvoering Klimaatakkoord (inclusief behandeling moties 1-4) 2. Hervormingsagenda jeugd 3. Versterking integrale dienstverlening gemeenten 4. Raadsverkiezingen 5. Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies na de raadsverkiezingen 6. VNG Visie 2030 * Behandeling moties 5-9 8b.

Verantwoording bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen (ter besluitvorming)

9.

Wat verder ter tafel komt en rondvraag

Bijlage

2- -

CONCEPT NOTULEN ALGEMENE LEDENVERGADERING 13 JANUARI 2022 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op donderdag 13 januari 2022. De vergadering heeft digitaal plaatsgevonden. Aanwezig zijn een aantal bestuursleden – waaronder Jan van Zanen (burgemeester van Den Haag) als voorzitter, tevens voorzitter van de vergadering – en de algemeen directeur van de Vereniging, alsmede, blijkens de deelname aan de digitale stemmingen de volgende gemeenten: a. vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging Gemeente Aa en Hunze Gemeente Bloemendaal Gemeente Drimmelen Gemeente Aalten Gemeente Bodegraven-Reeuwijk Gemeente Dronten Gemeente Achtkarspelen Gemeente Boekel Gemeente Druten Gemeente Alblasserdam Gemeente Borger-Odoorn Gemeente Duiven Gemeente Albrandswaard Gemeente Borsele Gemeente Edam-Volendam Gemeente Alkmaar Gemeente Boxtel Gemeente Ede Gemeente Almelo Gemeente Breda Gemeente Eemnes Gemeente Almere Gemeente Brielle Gemeente Eemsdelta Gemeente Alphen aan den Rijn Gemeente Bronckhorst Gemeente Eersel Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Brummen Gemeente Eindhoven Gemeente Altena Gemeente Brunssum Gemeente Elburg Gemeente Ameland Gemeente Bunnik Gemeente Emmen Gemeente Amersfoort Gemeente Bunschoten Gemeente Enkhuizen Gemeente Amstelveen Gemeente Buren Gemeente Enschede Gemeente Amsterdam Gemeente Capelle aan den IJssel

Gemeente Epe Gemeente Apeldoorn Gemeente Castricum Gemeente Ermelo Gemeente Arnhem Gemeente Coevorden Gemeente Etten-Leur Gemeente Assen Gemeente Cranendonck Gemeente Geertruidenberg Gemeente Asten Gemeente Culemborg Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Baarle-Nassau Gemeente Dalfsen Gemeente Gemert-Bakel Gemeente Baarn Gemeente Dantumadiel Gemeente Gennep Gemeente Barendrecht Gemeente De Bilt Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Barneveld Gemeente De Fryske Marren Gemeente Goeree-Overflakkee Gemeente Beek Gemeente De Ronde Venen Gemeente Goes Gemeente Beekdaelen Gemeente De Wolden Gemeente Goirle Gemeente Beesel Gemeente Delft Gemeente Gooise Meren Gemeente Berg en Dal Gemeente Den Haag Gemeente Gorinchem Gemeente Bergeijk Gemeente Den Helder Gemeente Gouda Gemeente Bergen (L) Gemeente Deurne Gemeente Groningen Gemeente Bergen NH Gemeente Deventer Gemeente Gulpen-Wittem Gemeente Bergen op Zoom Gemeente Diemen Gemeente Haaksbergen Gemeente Berkelland Gemeente Dijk en Waard Gemeente Haarlem Gemeente Bernheze Gemeente Dinkelland Gemeente Haarlemmermeer Gemeente Best Gemeente Doesburg Gemeente Halderberge Gemeente Beuningen Gemeente Doetinchem Gemeente Hardenberg Gemeente Beverwijk Gemeente Dongen Gemeente Harderwijk Gemeente Bladel Gemeente Dordrecht Gemeente Hardinxveld-Giessendam Gemeente Blaricum Gemeente Drechterland Gemeente Harlingen

3- Gemeente Hattem Gemeente Leusden Gemeente Heemskerk Gemeente Lingewaard Gemeente Heemstede Gemeente Lisse Gemeente Heerde Gemeente Lochem Gemeente Heerenveen Gemeente Loon op Zand Gemeente Heerlen Gemeente Lopik Gemeente Heeze-Leende Gemeente Losser Gemeente Heiloo Gemeente Maasdriel Gemeente Hellendoorn Gemeente Maasgouw Gemeente Hellevoetsluis Gemeente Maassluis Gemeente Helmond Gemeente Maastricht Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Gemeente Medemblik Gemeente Hengelo Gemeente Meerssen Gemeente Het Hogeland Gemeente Meierijstad Gemeente Heumen Gemeente Meppel Gemeente Heusden Gemeente Middelburg Gemeente Hillegom Gemeente Midden-Delfland Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Midden-Drenthe Gemeente Hilversum Gemeente Midden-Groningen Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Moerdijk Gemeente Hof van Twente Gemeente Molenlanden Gemeente Hollands Kroon Gemeente Montferland Gemeente Hoogeveen Gemeente Montfoort Gemeente Hoorn Gemeente Mook en Middelaar Gemeente Horst aan de Maas Gemeente Neder-Betuwe Gemeente Houten Gemeente Nederweert Gemeente Huizen Gemeente Nieuwegein Gemeente Hulst Gemeente Nieuwkoop Gemeente IJsselstein Gemeente Nijkerk Gemeente Kaag en Braassem Gemeente Nijmegen Gemeente Kampen Gemeente Nissewaard Gemeente Kapelle Gemeente Noardeast-Fryslân Gemeente Katwijk Gemeente Noord-Beveland Gemeente Kerkrade Gemeente Noordenveld Gemeente Koggenland Gemeente Noordoostpolder Gemeente

Krimpen aan den IJssel Gemeente Noordwijk Gemeente Krimpenerwaard Gemeente Nuenen c.a. Gemeente Laarbeek Gemeente Nunspeet Gemeente Land van Cuijk Gemeente Oegstgeest Gemeente Landgraaf Gemeente Oirschot Gemeente Landsmeer Gemeente Oisterwijk Gemeente Laren Gemeente Oldambt Gemeente Leeuwarden Gemeente Oldebroek Gemeente Leiden Gemeente Oldenzaal Gemeente Leiderdorp Gemeente Olst-Wijhe Gemeente Leidschendam-VoorburgGemeente Ommen Gemeente Lelystad Gemeente Oost Gelre Gemeente Leudal Gemeente Oosterhout

Gemeente Ooststellingwerf Gemeente Oostzaan Gemeente Opmeer Gemeente Opsterland Gemeente Oss Gemeente Oude IJsselstreek Gemeente Ouder-Amstel Gemeente Oudewater Gemeente Overbetuwe Gemeente Papendrecht Gemeente Peel en Maas Gemeente Pijnacker-Nootdorp Gemeente Purmerend Gemeente Putten Gemeente Raalte Gemeente Reimerswaal Gemeente Renkum Gemeente Renswoude Gemeente Reusel-De Mierden Gemeente Rheden Gemeente Rhenen Gemeente Ridderkerk Gemeente Rijssen-Holten Gemeente Rijswijk Gemeente Roerdalen Gemeente Roermond Gemeente Roosendaal Gemeente Rotterdam Gemeente Rozendaal Gemeente Rucphen Gemeente Schagen Gemeente Scherpenzeel Gemeente Schiedam Gemeente Schiermonnikoog Gemeente Schouwen-Duiveland Gemeente 's-Hertogenbosch Gemeente Simpelveld Gemeente Sint-Michielsgestel Gemeente Sittard-Geleen Gemeente Sliedrecht Gemeente Sluis Gemeente Smallingerland Gemeente Soest Gemeente Someren Gemeente Son en Breugel Gemeente Stadskanaal Gemeente Staphorst Gemeente Stede Broec

4- Gemeente Steenbergen Gemeente Westerveld Gemeente Steenwijkerland Gemeente Westland Gemeente Stein Gemeente Weststellingwerf Gemeente Stichtse Vecht Gemeente Westvoorne Gemeente Súdwest-Fryslân Gemeente Wierden Gemeente Terneuzen Gemeente Wijchen Gemeente Terschelling Gemeente Wijdemeren Gemeente Texel Gemeente Wijk bij Duurstede Gemeente Teylingen Gemeente Winterswijk Gemeente Tholen Gemeente Woensdrecht Gemeente Tiel Gemeente Woerden Gemeente Tilburg Gemeente Wormerland Gemeente Tubbergen Gemeente Woudenberg Gemeente Twenterand Gemeente Zaanstad Gemeente Tynaarlo Gemeente Zaltbommel Gemeente Tytsjerksteradiel Gemeente Zandvoort Gemeente Uitgeest Gemeente Zeewolde Gemeente Uithoorn Gemeente Zeist Gemeente Urk Gemeente Zevenaar Gemeente Utrecht Gemeente Zoetermeer Gemeente Utrechtse Heuvelrug Gemeente Zoeterwoude Gemeente Valkenburg aan de Geul Gemeente Zuidplas Gemeente Valkenswaard Gemeente Zundert Gemeente Veendam Gemeente Zutphen Gemeente Veenendaal Gemeente Zwartewaterland Gemeente Veere Gemeente Zwijndrecht Gemeente Veldhoven Gemeente Zwolle Gemeente Velsen Gemeente Venlo Gemeente Venray Gemeente Vijfheerenlanden Gemeente Vlaardingen Gemeente Vlissingen Gemeente Voerendaal Gemeente Voorschoten Gemeente Voorst Gemeente Vught Gemeente Waadhoeke Gemeente Waalre Gemeente Waalwijk Gemeente Waddinxveen Gemeente Wageningen Gemeente Wassenaar Gemeente Waterland Gemeente Weert

Gemeente Weesp Gemeente West Betuwe Gemeente Westerkwartier

5-

-

01. Opening Voordat de formele ledenvergadering begint, spreekt de voorzitter zijn speech uit en vindt een gesprek plaats tussen Leonard Geluk de algemeen directeur en Hanke Bruins Slot, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De voorzitter geeft eerst het woord aan Paul Depla, voorzitter van de commissie Sociale impact COVID-19. Deze commissie heeft zich in de afgelopen periode ingezet voor een lange termijn-agenda, zodat de samenleving versterkt uit de coronacrisis kan komen. Ook is namens de gemeente Breda een motie ingediend “Evenwicht in coronamaatregelen” die straks in de ledenvergadering wordt behandeld en toegelicht. Paul Depla geeft een toelichting op het werk van de commissie die zich heeft gebogen over de centrale vraag: hoe kunnen we als samenleving op de lange termijn leren leven met corona en hoe kunnen we ervoor zorgen dat onze economie minder kwetsbaar wordt. Dit heeft een “oogstdocument” opgeleverd dat laat zien wat gemeenten zelf kunnen doen. De oproep aan gemeenten is om vooral aan te sluiten bij de kracht van de samenleving zelf, zoals de talloze verenigingen en organisaties die actief zijn in wijken en buurten.

De commissie roept het rijk op te zorgen voor een evenwichtige aanpak met niet alleen oog voor de effecten van corona op de korte termijn (met name de medische kant) maar juist ook voor de maatschappelijke en economische effecten op de lange termijn. Zodat er draagvlak in de samenleving blijft voor corona-maatregelen. Het oogstdocument wordt verspreid onder alle gemeenten. De voorzitter dankt Paul Depla voor het werk van zijn commissie en voor het oogstdocument. De voorzitter heet nogmaals de leden welkom en opent de algemene ledenvergadering. Omdat deze ledenvergadering digitaal plaatsvindt, wordt er op afstand gestemd en zullen vooraf aangemelde insprekers via een digitale verbinding het woord voeren. De ALV kan weer via een livestream worden gevolgd. De voorzitter geeft een toelichting op het stemproces. Zoals gebruikelijk vindt in deze ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Dat betekent dat elke gemeente per 1.000 inwoners één stem heeft, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen van de stemmingen zijn openbaar en het stemgedrag wordt daarom na de vergadering via de VNG website bekend gemaakt. Van de voorstellen waarover gestemd wordt, wordt een samenvatting van het dictum in beeld gebracht. Dat geldt ook voor de stemuitslagen. Zo kan er geen misverstand bestaan over de vraagstelling en de uitslag van de stemming.

In deze digitale ledenvergadering kunnen de gemachtigde vertegenwoordigers hun stem uitbrengen via het digitale stemplatform. Alle gemeentesecretarissen hebben een unieke code ontvangen, waarmee een vertegenwoordiger op afstand kan deelnemen aan de stemmingen. De voorzitter test het systeem met een proefstemming die luidt: “Ik zie de toekomst met vertrouwen tegemoet”. De uitslag is: 85,76 % voor.

5

6-

-

De voorzitter geeft een toelichting op de ALV-stukken. Met de ledenbrief van 16 december 2021 zijn de stukken naar de leden gestuurd inclusief een toelichting op de vergaderwijze en besluitvorming. Vorige week is ook de resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd” en een aantal moties met preadviezen van het bestuur toegezonden. Op 12 januari zijn de allerlaatste moties met preadviezen naar de leden gestuurd inclusief een geactualiseerde versie van de resolutie Hervormingsagenda Jeugd, waarin enkele passages zijn verduidelijkt. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen is een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Eelco Eerenberg, wethouder in Utrecht.

02. Mededelingen De voorzitter heeft de volgende mededelingen: • De gemeenten Uden en Landerd worden samengevoegd tot de gemeente Maashorst • De gemeenten Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert, en Sint Anthonis worden samengevoegd tot de gemeente Land van Cuijk • De gemeenten Heerhugowaard en Langedijk worden samengevoegd tot de gemeente Dijk en Waard • De gemeenten Beemster wordt toegevoegd aan de gemeente Purmerend • Op 24 maart wordt de gemeente Weesp toegevoegd aan de gemeente Amsterdam. Dat betekent dat het aantal gemeenten op dit moment 345 is en na de laatstgenoemde herindeling nog 344.

03. Benoeming Notulencommissie extra ALV 13 januari 2022 04. Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021 De voorzitter licht toe dat agendapunt 2 en 3 zijn samengevoegd in één stemming. Normaal gesproken wordt over de notulen en de samenstelling van de notulen besloten bij acclamatie, maar dat is in een digitale ALV niet mogelijk. Ook van deze vergadering werkt het VNG-bureau een verslag uit, dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt statutair een notulencommissie ingesteld bestaande uit ten minste drie personen. Het bestuur stelt voor om de volgende personen te benoemen in de notulencommissie: Reshma Roopram, wethouder Barendrecht Erik Drenth, wethouder Midden-Groningen Nermina Kundic, wethouder Soest. Dan de vaststelling van de notulen van onze vorige vergadering, de ALV van 16 juni 2021. De notulencommissie voor deze vergadering werd gevormd door: Gerolf Bouwmeester, burgemeester Leusden Floor Bal, wethouder Velsen Ria Boere, wethouder Krimpenerwaard. Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. De voorzitter brengt beide voorstellen tegelijk in stemming. 6

-

7De voorstellen worden aangenomen met 100% van de stemmen.

De voorzitter stelt voor om nu eerst te stemmen te stemmen over de motie van de gemeente Breda “Evenwicht in coronamaatregelen”. Het bestuur heeft een positief preadvies hierop uitgebracht. De voorzitter verwijst nog naar de oproep van de gemeente Schouwen-Duivenland aan de leden om de motie te steunen. Voor deze motie heeft zich een aantal insprekers gemeld: • Thierry van Vugt, wethouder Gouda • Joanne Blaak, wethouder Hoeksche Waard • Jos Wienen – Burgemeester Haarlem Wethouder Van Vugt is blij met het initiatief van de gemeente Breda. Het is van belang dat er meer ruimte komt voor winkels, horeca en de cultuursector. Het college maakt zich zorgen over de manier waarop de coronaregels gehandhaafd kunnen worden. Het is van belang om uit de impasse te komen. Wethouder Blaak voelt machteloosheid. De coronacrisis is vooral een zorgcrisis; de maatschappelijke schade is nog veel groter dan de economische schade. De mentale veerkracht van met name ondernemers en jongeren neemt steeds meer af. De samenleving moet onder randvoorwaarden weer open. Burgemeester Wienen steunt de boodschap van Paul Depla maar is minder gelukkig met de formulering van de motietekst. Die mag scherper. Versoepeling van de maatregelen is echt noodzakelijk om draagvlak te houden. Dit is mogelijk op een verantwoorde manier.

We moeten niet per gemeente gaan kijken wat wel of niet mogelijk is, het landelijke beleid moet helder zijn. Paul Depla is blij met de brede steun voor de motie. Evenwicht in de aanpak is belangrijk. Kijk lokaal wat wel veilig kan binnen de bestaande regels, in overleg met de eigen inwoners en instellingen. De voorzitter onderstreept het van belang van een gezamenlijke en gecoördineerde aanpak op lokaal niveau binnen de landelijke richtlijnen. De motie wordt aangenomen met 100% van de stemmen.

05. VNG Jaarplan 2022 Het Jaarplan 2022, inclusief begroting, ligt ter kennisneming aan de leden voor. Daarbij wordt bij het onderdeel GGU, naar aanleiding van de inbreng van burgemeester Naafs van Utrechtse Heuvelrug in de ALV in juni, aandacht besteed aan de versterking van de betrokkenheid van de leden in de GGU governance. De voorzitter geeft het woord aan Karin Walters, wethouder van Hilversum, die zich als inspreker heeft gemeld. Wethouder Walters spreekt mede namens de regio Gooi- en Vechtstreek. In het jaarplan staat als doel om het aantal typen contracten in het sociaal domein te beperken tot maximaal drie om zo de administratieve lasten te beperken. Deze beperking vindt de wethouder onwenselijk. De regio heeft 7

8-

-

onlangs nieuwe langjarige contracten afgesloten. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de colleges en raden. Zij moeten ruimte houden om indien nodig meer dan drie verschillende contractvormen te gebruiken. Eelco Eerenberg, voorzitter commissie Zorg Jeugd en Onderwijs reageert namens het VNG-bestuur. Er zijn nu veel verschillende contractvormen die voor grote administratieve druk zorgen. Daar moeten we meer eenheid in aanbrengen om de zorg betaalbaar te houden voor de mensen die het nodig hebben. Het gaat vooral om standaardisatie aan de achterkant van het proces. Goed om hierover in het kader van de GGU met elkaar het gesprek aan te gaan. Eelco Eerenberg is ervan overtuigd dat de effecten van meer standaardisatie op lokaal beleid erg mee zullen vallen, maar goed om hiervoor de vinger aan de pols te houden. Wethouder Walters gaat graag het gesprek aan, mochten zich toch problemen voordoen.

6.

Regeerakkoord en Resolutie Hervormingsagenda Jeugd

De voorzitter stelt aan de orde het regeerakkoord dat op 15 december jl. is verschenen. In de ledenbrief van 20 december jl. is een eerste duiding gegeven van de belangrijkste zaken uit het akkoord. Op dit moment bestaat op een aantal belangrijke thema’s nog veel onduidelijkheid over wat dit betekent voor gemeenten. De VNG zal in de komende periode bij het nieuwe kabinet aandringen op meer duidelijkheid en op een uitwerking van het regeerakkoord die recht doet aan de taken en verantwoordelijkheden van de gemeenten. Op een belangrijk onderdeel baart het regeerakkoord meteen grote zorgen. De voorziene bezuinigingen op de jeugdzorg lopen sterk op. Hiermee wijkt het kabinet af van het eerdere oordeel van de Commissie van Wijzen. Naar het oordeel van het bestuur kunnen de gemeenten door deze bezuinigingen geen goede invulling meer geven aan de Hervormingsagenda Jeugd. In de resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd” stelt het bestuur de leden daarom voor om de gesprekken over de hervormingsagenda voorlopig op te schorten. Gisteren is een aangepaste tekst van de resolutie naar de leden gestuurd, waarin enkele passages zijn verduidelijkt. Bredere inzet richting nieuwe kabinet De voorzitter benadrukt dat op dit moment vooral behoefte is aan meer duidelijkheid en aan een uitwerking van het regeerakkoord die gemeenten recht doet.

Die duidelijkheid is ook nodig om de vraag te kunnen beantwoorden of “de koek” nu voldoende groter is geworden. Bij dit agendapunt heeft zich een aantal insprekers gemeld: 1. Marijke van der Meer – Raadslid Zoetermeer 2. Jelle Beintema – Wethouder Hellendoorn 3. Sylvia Fleuren – Wethouder Berg en Dal 4. Bram Diepstraten – Wethouder Velsen 5. Bob Vostermans, burgemeester Beesel De voorzitter geeft eerst het woord aan Marijke van der Meer, raadslid van Zoetermeer. In de vorige ALV heeft zij als woordvoerder van Raadsleden in Verzet een toelichting gegeven op de motie van de gemeente Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten”. Daarna krijgen de andere insprekers het woord. 8

-

9-

Mevrouw Van der Meer vindt het regeerakkoord een klap in het gezicht van de gemeenten. Zij stelt de houding van het rijk richting gemeenten aan de kaak: het lijkt erop dat gemeenten alleen nog gezien worden als uitvoeringsloketten die je aanwijzingen kunt geven. We moeten met elkaar blijven strijden voor voldoende structurele middelen, conform de in de eerdere ALV aangenomen motie van het Actiecomité Raden in Verzet. Raadsleden willen het allerbeste voor gemeenten. We moeten als gemeenten solidair blijven met elkaar. De resolutie die voorligt, is daarbij een goede eerste stap. Wethouder Beintema merkt op dat er veel onderwerpen in het regeerakkoord staan die van belang zijn voor gemeenten. We moeten nu aan de slag met het kabinet om de financiën voor de lange termijn te regelen en om te zorgen voor voldoende beleidsvrijheid op lokaal niveau. Hij vraagt daarnaast aandacht voor het onderwerp onderwijshuisvesting dat veel van gemeenten vraagt. Wethouder Diepstraten constateert dat de code interbestuurlijke verhoudingen sleets is geworden. Gemeenten zijn het eerste loket als het gaat om de aanpak van de grote maatschappelijke opgaven. De gezamenlijke overheden moeten gezamenlijk schouder aan schouder blijven optrekken. Wethouder Fleuren benadrukt het grote belang van stabiele gemeentefinanciën.

De inwoners hebben er recht op te weten welke lokale voorzieningen in stand worden gehouden en hoe hoog de lokale belastingen zijn. Er zijn nu teveel schommelingen. Hierover moet zo snel mogelijk duidelijkheid komen, we moeten niet wachten op de uitkomsten van de nieuwe normeringssystematiek. Het verzoek is om de ledenbrief van de VNG hierover nog aan te vullen. Burgemeester Vostermans merkt op dat gemeenten als volwaardige partners met voldoende beleidsvrijheid gezien moeten worden in de aanpak van maatschappelijke opgaven. Hij kondigt bij dezen alvast de oprichting in februari van de K80 aan, het netwerk van kleine gemeenten. Victor Everhardt, voorzitter commissie Financiën, reageert namens het VNG-bestuur. Hij dankt de insprekers voor hun inbreng en onderstreept het belang van onderlinge solidariteit als gemeenten. Er ligt een zware taak voor het VNG-bestuur om in gesprek te blijven met het rijk met als doel structurele en stabiele gemeentefinanciën. De commissie Financiën houdt ook de vinger aan de pols als het gaat om de (financiële) gevolgen van inhoudelijke opgaven zoals onderwijshuisvesting. De voorzitter benadrukt nogmaals dat de VNG zich blijft inzetten richting rijk en Kamer voor stabiele en structurele financiën. Daarbij is onderlinge solidariteit van groot belang.

Resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd” De voorzitter gaat over tot behandeling van de resolutie “Randvoorwaarden hervormingsagenda Jeugd”. Hij geeft eerst het woord aan de insprekers die zich voor dit onderwerp gemeld hebben. Daarna reageert Eelco Eerenberg, voorzitter van de commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, namens het VNG-bestuur. De volgende insprekers hebben zich gemeld: - Reshma Roopram, wethouder Barendrecht - Bob Vostermans, burgemeester Beesel - Sylvia Fleuren, wethouder Berg en Dal.

9

-

10-

Wethouder Roopram is van mening dat bij de maatregelen die in de Hervormingsagenda zijn opgenomen, te weinig gekeken is naar de maatschappelijke impact. We kunnen niet experimenteren met kwetsbare jongeren, helemaal niet in deze coronacrisis die veel impact op hen heeft. Nog niet alle maatregelen zijn per 1 januari geïmplementeerd terwijl er al wel gekort is op het budget Jeugdhulp. Dit drukt zwaar op de begrotingen van de M50 gemeenten. De bezuiniging gaat ten koste van de inwoners en de voorzieningen. Dat geeft geen gevoel van vertrouwen. De hervorming van de jeugdzorg vraagt om: extra investeringen in preventie en kennisontwikkeling; evenwichtige interbestuurlijke verhoudingen inclusief respecteren de uitspraak van de Commissie van Wijzen; verbetering kwaliteit van de jeugdhulp; breed draagvlak bij gemeenten en goed onderbouwde maatregelen die na invoering gemonitord worden. De M50 gemeenten steunt de resolutie. Burgemeester Vostermans ondersteunt het betoog van mevrouw Roopram. Wethouder Fleuren is verrast door de brief die de G4 naar het rijk gestuurd heeft met als oproep niet over te gaan tot een eigen bijdrage voor de jeugdzorg. Zij doet een oproep als gemeenten gezamenlijk te blijven optrekken. Eelco Eerenberg reageert namens het VNG-bestuur: in 2015 meende het rijk te kunnen bezuinigen op de jeugdzorg en nu gebeurt het weer.

Dit ondanks het advies van de Commissie van Wijzen. Je kunt niet de jeugdzorg verbeteren en ondertussen extra bezuinigen. Dit laat zien dat het rijk gemeenten niet serieus neemt. Over al dan niet een eigen bijdrage in de jeugdzorg verschillen gemeenten nog van mening. De VNG heeft hierover nog geen standpunt ingenomen. Belangrijk punt daarbij is wel om geen drempels op te werpen die de toegang tot de zorg belemmeren. Goed om hierover nog verder het gesprek met elkaar te voeren. De resolutie wordt in stemming gebracht en met 100% van de stemmen aangenomen.

7. Herijking gemeentefonds De voorzitter stelt aan de orde van behandeling de herijking van het gemeentefonds. De oproep in de informele bestuurlijke sessies van 26 november jl. over de herijking gemeentefonds is de reden dat deze extra ALV gehouden wordt. Op 14 en 15 december jl. is opnieuw een aantal sessies gehouden, waarin de ROB een toelichting gaf op haar advies. Daarover is in deelsessies nader van gedachten gewisseld. Het bestuur legt hierbij de resolutie “Naar een uitlegbaar en stabiel beter verdeelmodel gemeentefonds” aan de leden voor. Bij dit agendapunt wordt ook de motie behandeld van de gemeente Baarn: “Het te volgen proces in vervolg op de resolutie herverdeling gemeentefonds”. Bij dit agendapunt heeft een aantal insprekers zich gemeld die eerst het woord krijgen. Daarna geeft Hugo Prakke, wethouder van Baarn, een toelichting op de motie. Daarna reageert Victor Everhardt, bestuurslid en voorzitter van de commissie Financiën, op alle insprekers. De volgende insprekers hebben zich gemeld:

10

-

11-

1. Erik Drenth – Wethouder Midden Groningen 2. Niels Dauven – Wethouder Valkenburg ad Geul 3. Adam Elzakalai – Wethouder Lelystad 4. Janine van Hulsteijn – Wethouder Gennep 5. Hans Adriani – Wethouder Nieuwegein 6. Dorine Burmanje – Burgemeester Ermelo 7. Nevin Özütok – Wethouder Beverwijk 8. Frank Niens – Wethouder Raalte 9. Gilbert Isabella – Burgemeester Houten 10. Jos Wienen, burgemeester Haarlem 11. Hugo Prakke – Gemeente Baarn Wethouder Drenth spreekt namens 28 gemeenten (vanuit Groningen, Friesland en nog enkele gemeenten). Hij benoemt de zorgen over het model dat nu voorligt en benadrukt het belang van solidariteit als voor- en nadeelgemeenten. De adviezen van de ROB moeten eerst worden uitgevoerd, voordat het model ingevoerd kan worden. De 28 gemeenten stemmen van harte in met de resolutie met daarbij de vraag aan het bestuur: - hoe het bestuur erop gaat toezien dat BZK niet zijn eigen huiswerk nakijkt - ervoor te zorgen dat de resultaten van het herziene model ter consultatie aan de leden voorgelegd worden en - te stimuleren dat het herziene model opnieuw ter advisering aan de ROB wordt voorgelegd. Wethouder Dauven kan zich voor het merendeel vinden in de adviezen van de ROB met uitzondering van het advies van de ROB om de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds meer afhankelijk te maken van de overige eigen middelen.

Gemeenten hebben deze overige eigen middelen nodig om specifieke kosten te dekken, zoals bijvoorbeeld de inzet van boa’s in gemeenten met veel toerisme. Hij zou graag de resolutie op dit punt aangepast zien. Het risico van het advies is dat gemeenten bepaalde belastingen niet meer gaan heffen als ze gekort worden op de uitkering gemeentefonds. Wethouder Elzakalai is van mening dat invoering van de herijking pas mogelijk is nadat een aantal zaken uit het ROB is getoetst en verder uitgekristalliseerd. Wethouder Van Hulsteijn omarmt de resolutie en het advies van de ROB. Er zitten nu weeffouten in het systeem waardoor het voor gemeenten niet mogelijk is goede begrotingen te maken. Wethouder Adriani spreekt mede namens de M50 dat er een transparant en eerlijk verdeelmodel moet komen. De resolutie zou unaniem aangenomen moeten worden. Hij heeft een paar vragen bij het dictum: wanneer is de koek groter? Hoe kunnen we dit “smart” maken? Is het model uitlegbaar voor alle gemeenten? Is er geen sprake van een sigaar uit eigen doos? Als dat laatste het geval is, moet er compensatie tegenover staan. Burgemeester Burmanje geeft aan dat de gemeente Ermelo veel nadeel ondervindt van het herijkte verdeelmodel omdat de gemeente veel instellingen heeft. Ze gaat graag in gesprek over alternatieven.

11

-

12Wethouder Özütok meldt dat er voor haar gemeente Beverwijk een onverklaarbaar verschil is ontstaan tussen het model zoals dat voorlag in september en het model zoals dat nu voorligt. De situatie is niet veranderd maar Beverwijk is van voordeelgemeente nu nadeelgemeente geworden. De gemeente steunt de resolutie die voorligt. Wethouder Niens steunt de resolutie met uitzondering van punt 5. Voorkomen moet worden dat gemeenten een sigaar uit eigen doos krijgen. Als dat zo is, moet dit worden aangevuld met extra rijksmiddelen. Burgemeester Isabella en burgemeester Wienen sluiten zich aan bij de vorige sprekers en steunen de resolutie.

Victor Everhardt reageert namens het VNG-bestuur. Het advies van de ROB is helder. Het nieuwe model is een verbetering maar er moet nog meer verbeterd worden, o.a. als het gaat om de uitlegbaarheid van het model, de kostenoriëntatie en de toekomstbestendigheid. In december hebben we de reactie van de fondsbeheerders op het advies van de ROB ontvangen. Hierover heeft het bestuur met de leden gesproken in een aantal bijeenkomsten. Belangrijkste conclusie van die gesprekken was het belang van zorgvuldigheid boven snelheid. Dat is de achtergrond van beslispunt 5 uit de resolutie (compensatie gemist voordeel als het model niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd). Als het gaat om het vervolgproces: het standpunt van het VNG-bestuur is dat recht moet worden gedaan aan het advies van de ROB en dat de ROB opnieuw in stelling wordt gebracht om haar oordeel te kunnen geven. Zorgvuldigheid gaat daarbij vóór snelheid. Uiteraard worden ook de leden betrokken in het vervolgproces. Zorgvuldigheid is essentieel voor het draagvlak. Wat betreft het punt van de overige eigen middelen: dit moet door de fondsbeheerders uitlegbaar worden gepresenteerd. Het VNG-bestuur zal daarop toezien. Het vergroten van de koek is een belangrijke randvoorwaarde voor de VNG, zoals vastgelegd in de ledenvergadering.

Belangrijke criteria daarbij zijn: voldoende middelen voor de jeugdzorg; wat gebeurt er met de opschalingskorting en de ontwikkeling van het accres. De VNG gaat hierover in gesprek met het rijk. Op basis van die gesprekken zal het VNG-bestuur de weging maken of de koek daadwerkelijk groter is en dit bespreken met de leden. De resolutie wordt in stemming gebracht en met 89,81% van de stemmen aangenomen. De voorzitter stelt aan de orde van behandeling de motie van de gemeente Baarn die met een positief preadvies van het bestuur aan de leden is voorgelegd. Wethouder Prakke waardeert de inzet van het VNG-bestuur om te zorgen voor structurele financiën voor gemeenten. Hij benadrukt dat de motie bedoeld is als aanvulling op de resolutie en vooral aandacht vraagt voor het instelling brengen van de ROB en voor een helder tijdpad waarin gemeenten worden betrokken zodat gemeentebesturen de eigen raden en inwoners tijdig kunnen informeren en waar nodig kunnen bijsturen. Victor Everhardt dankt namens het bestuur voor de steun. Hij benadrukt nog een keer de eigen verantwoordelijkheid van zowel de gemeenten, als de fondsbeheerders als de ROB in dit proces. 12

-

13-

De motie wordt in stemming gebracht en met 91,80% van de stemmen aangenomen.

8a. Stand van zaken lopende trajecten (inclusief moties) De voorzitter stelt aan de orde van behandeling de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van de in eerdere ledenvergaderingen aangenomen moties. Het bestuur heeft een voorstel naar de leden gestuurd met een stand van zaken op een aantal actuele thema’s. Bij dit agendapunt worden ook de nieuwe moties behandeld. Deze moties en de preadviezen van het bestuur daarbij zijn naar de leden gestuurd op 16 december en 5 januari jl. De behandeling van dit agendapunt is als volgt: - Eerst de “Stand van zaken uitvoering Klimaatakkoord” en aansluitend de vier moties die hierop betrekking hebben - Daarna de stand van zaken op vijf andere actuele thema’s. Op deze thema’s zijn geen moties ontvangen - Daarna worden de moties behandeld die andere thema’s betreffen - Tenslotte wordt het voorstel met de verantwoording van het bestuur behandeld over de uitvoering van moties die in eerder ledenvergaderingen zijn aangenomen. 8a.1 Stand van zaken uitvoering Klimaatakkoord Over het Klimaatakkoord zijn vier moties ingediend. Op alle moties ligt er een positief preadvies van het VNG-bestuur. De indieners van de moties krijgen eerst de gelegenheid om de motie toe te lichten. Daarna reageert Lot van Hooijdonk, voorzitter van de commissie Economie, Klimaat, Energie & Milieu namens het VNG-bestuur. Daarna volgt de stemming over de moties.

Motie 1. Soest: “Financiering van de energietransitie” De voorzitter geeft het woord aan Nermina Kundic, wethouder Soest, voor een toelichting op de motie. Wethouder Kundic merkt op dat de centrale vraag is hoe we ervoor zorgen dat de energietransitie haalbaar en betaalbaar blijft. Het is verder belangrijk dat duidelijk is welke overheidslaag wat doet. De verantwoordelijke overheidslaag moet beschikken over voldoende beleidsruimte en financiële middelen. Er is een overkoepelende strategie nodig voor alle overheden en een heldere communicatielijn wie wat doet. Motie 2. Amersfoort: “Met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie” De voorzitter geeft het woord aan Astrid Janssen, wethouder Amersfoort. Wethouder Janssen benadrukt dat de effecten van klimaatbeleid steeds zichtbaarder worden, bijvoorbeeld door de groei van het aantal zonnepanelen. Dit leidt tot congestie op het hoogspanningsnet. Het is daarom van belang dat de opslagcapaciteit van het elektriciteitsnetwerk op korte termijn versterkt wordt en dat er meer mogelijkheden komen om te experimenteren. Motie 3. Ooststellingwerf e.a.: “Netwerkproblematiek Energietransitie” De voorzitter geeft het woord aan Rob Jonkman, wethouder Opsterland.

13

-

14Wethouder Jonkman geeft aan dat deze motie in het verlengde ligt van de motie Amersfoort. Door de beperkte capaciteit van het netwerk, lopen initiatieven van bewoners vast. Zij kunnen hun duurzame stroom niet kwijt op het net. De motie roept op om af te zien van het verder uitkleden van de salderingsregeling.

Motie 4: Eindhoven en Groningen: “Uitvoeringskosten gemeenten klimaatakkoord” De voorzitter geeft het woord aan Rik Thijs, wethouder Eindhoven. Wethouder Thijs wijst op het regeerakkoord dat 73 miljoen beschikbaar stelt voor decentrale overheden voor de uitvoering van klimaatbeleid. Dat is mooi maar veel te weinig. De energietransitie gaat de volgende uitvoeringsfase in waarvoor miljarden nodig zijn. Lot van Hooijdonk reageert namens het VNG-bestuur dat positieve preadviezen heeft uitgebracht bij de vier moties. In het regeerakkoord is veel aandacht voor het Klimaatakkoord en de wetgevingsmachine begint te draaien. Dat is positief. Maar in het regeerakkoord mist de aandacht voor de gemeentelijke opgave voor de RES-en en de transitievisies warmte. Het regeerakkoord stelt weliswaar financiële middelen beschikbaar voor de uitvoering van klimaatbeleid maar dit is bij lange na nog niet genoeg. Volgens de adviezen van AEF en de ROB is veel meer nodig, zeker met het oog op de verhoogde doelstellingen voor klimaatbeleid. Daar komt bij dat de energietransitie wel betaalbaar moet blijven voor huishoudens. Wat betreft de moties over de onvoldoende netwerkcapaciteit: dit probleem moet inderdaad zo spoedig mogelijk worden opgelost.. Dit vraagt ook (experimenteer)ruimte binnen de bestaande regels.

De VNG is hierover in gesprek met het rijk De motie Soest wordt in stemming gebracht en aangenomen met 100% van de stemmen. De motie Amersfoort wordt in stemming gebracht en aangenomen met 100% van de stemmen. De motie van Ooststellingwerf e.a. wordt in stemming gebracht en aangenomen met 97,37% van de stemmen. De motie van Eindhoven en Groningen wordt in stemming gebracht en aangenomen met 100% van de stemmen. Stand van zaken op andere actuele thema’s De voorzitter gaat verder met de stand van zaken op een aantal andere actuele thema’s. De stand van zaken Hervormingsagenda jeugd is al aan bod gekomen bij het agendapunt over het regeerakkoord. Daarnaast hebben de leden een stand van zaken ontvangen op de volgende vier actuele thema’s: - Versterking integrale dienstverlening gemeenten - Voorbereiding op de raadsverkiezingen - Werving nieuwe leden bestuur & commissies na de raadsverkiezingen - VNG Visie 2030. Voor de stand van zaken op deze actuele thema’s hebben zich geen insprekers aangemeld. Nieuwe moties Aan de orde van behandeling zijn de andere nieuwe moties. Deze worden in de volgende volgorde besproken: 14

-

15-

Motie Moerdijk: Beheerskosten Omgevingswet Motie Eindhoven: Vergroening woningbouwopgave Motie De Bilt en Zeist: Eerlijk speelveld woningbouwfonds Motie Kerkrade: Ventilatie van schoolgebouwen Motie 's-Hertogenbosch: Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard.

De behandeling is als volgt: - Eerst geeft de vertegenwoordiger van de indienende gemeente een toelichting op de motie - Daarna reageert de betreffende commissievoorzitter namens het bestuur op de moties en volgt eventueel een tweede termijn in de bespreking - Daarna volgt de stemming over de motie. Motie Moerdijk: Beheerskosten Omgevingswet De voorzitter meldt dat de gemeente Moerdijk geen gebruik maakt van de mogelijkheid om de motie toe te lichten. Bij deze motie hebben zich twee insprekers aangemeld. Eerst krijgt Peter Bekker, wethouder IJsselstein, het woord en daarna Gilbert Isabella, burgemeester Houten. Peter Bekker verwijst naar een brief die in december namens 19 gemeenten naar de directeur Leefomgeving van de VNG is gestuurd met nogmaals de oproep dat er gemeenten snel duidelijkheid krijgen over de financiële effecten van de kosten van de Omgevingswet en over de voorfinanciering. Hij brengt dit hierbij graag onder de aandacht. Gilbert Isabella wijst erop dat de implementatiekosten van de Omgevingswet inmiddels veel hoger zijn dan eerder was ingeschat. Hij verwijst naar de decentralisaties in het sociaal domein waardoor gemeenten met financiële tekorten werden opgezadeld. Het kan niet zo zijn dat gemeenten met de Omgevingswet in een vergelijkbare situatie belanden. Er moet snel boter bij de vis komen.

Ed Anker, voorzitter commissie Ruimte Wonen en Mobiliteit, reageert namens het VNG-bestuur: Het VNG-bestuur heeft een positief preadvies gegeven bij deze motie. De problematiek is bekend en herkenbaar. Met het rijk zijn hierover al gesprekken gevoerd maar dat was lastig gezien de demissionaire status van het kabinet. Wordt nu weer opgepakt met de nieuwe minister. Er zijn inmiddels wel afspraken gemaakt over de compensatie voor gemeenten van de kosten van de Wet kwaliteitsborging bouwen. De motie Moerdijk wordt in stemming gebracht en aangenomen met 100% van de stemmen. Motie Eindhoven: Vergroening woningbouwopgave Wethouder Thijs benadrukt het belang van wonen in het groen. Het gaat bij de woningbouwopgave niet alleen om de kwantiteit maar ook om de kwaliteit. Dat is met name binnenstedelijk een grote opgave. Het is belangrijk hierover in gesprek te gaan met het rijk. Ed Anker reageert namens het VNG-bestuur. De motie sluit aan bij de inzet van de VNG. Over dit onderwerp heeft de VNG een brief aan de Kamer gestuurd. De ministeries van BZK en LNV hebben een werkgroep in het leven geroepen waaraan Martina Huijsmans, wethouder in Delft, namens de commissie Ruimte Wonen en Mobiliteit deelneemt. De vergroening van de woningbouwopgave is een

15

-

16belangrijke opgave, niet alleen voor de inwoners maar ook om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen. De motie Eindhoven wordt in stemming gebracht en aangenomen met 98,80% van de stemmen.

Motie De Bilt en Zeist: Eerlijk speelveld woningbouwfonds Burgemeester Potters benadrukt het belang van een eerlijk speelveld en een goede financiële regeling. Gemeenten zijn afhankelijk van woningbouwfondsen. Dit mag geen sigaar uit eigen doos zijn. Ed Anker reageert namens het VNG-bestuur. Het VNG-bestuur steunt de motie. Het kan niet zo zijn dat er geld uit het gemeentefonds gehaald wordt dat gemeenten dan maar onderling moeten verdelen. De motie wordt in stemming gebracht en aangenomen met 98,12% van de stemmen. Motie Kerkrade: Ventilatie van schoolgebouwen De voorzitter meldt dat de gemeente zelf geen gebruik maakt van de mogelijkheid om de motie toe te lichten. Wel hebben zich twee insprekers aangemeld. Als eerste krijgt Thierry van Vugt, wethouder Gouda, het woord en daarna aan Karin Walters, wethouder Hilversum. Wethouder Van Vugt benadrukt dat het bij onderwijshuisvesting niet alleen gaat om het belang van ventilatie, maar ook om stijgende bouwkosten en normbedragen die niet matchen met de beschikbare budgetten. Hierover staat helaas niets in het regeerakkoord. Het is van belang dat er nu opvolging gegeven wordt aan het IBO (interdepartementaal beleidsonderzoek) over onderwijshuisvesting van april 2021. Wellicht kan hiervoor door de VNG een expertiseteam worden ingericht. Wethouder Walters steunt namens de regio Gooi- en Vechtstreek de motie van Kerkrade.

Goede ventilatie is erg belangrijk, hiervoor is meer geld nodig en meer regie. Ze wijst op de mogelijkheid voor het plaatsen van losse mobiele luchtreinigers. Dat kan al voor een beperkt bedrag. Eelco Eerenberg, voorzitter commissie Zorg Jeugd en Onderwijs, reageert namens het VNG-bestuur. Hij onderstreept het belang van investeren in goede ventilatie in scholen. Dit is een knellende situatie die met spoed aangepakt moet worden. Wat betreft de mobiele luchtreinigers: goed om hierop expertise te ontwikkelen om na te gaan of dit een kansrijke techniek is om in te zetten. De door wethouder Van Vugt breder geschetste problematiek bij onderwijshuisvesting heeft zeker de aandacht van het VNG-bestuur. Vorig jaar heeft de VNG hierover al een brief aan het kabinet gestuurd met de boodschap dat er meer middelen voor gemeenten nodig zijn. Het VNG-bestuur zal dit met het nieuwe kabinet met spoed oppakken. De motie Kerkrade wordt in stemming gebracht en aangenomen met 99,78% van de stemmen. Motie 's-Hertogenbosch: Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard De voorzitter stelt de motie ’s-Hertogenbosch “Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard” aan de orde van behandeling. Bij de motie zat aanvankelijk het preadvies “ontraden” maar na wijziging van de tekst van de motie die de leden gister ontvangen hebben, heeft het VNG-bestuur een positief preadvies is uitgebracht.

16

17-

-

De gemeente heeft geen behoefte om in te spreken op de motie. De motie wordt in stemming gebracht en aangenomen met 99% van de stemmen.

8b. Verantwoording bestuur over uitvoering eerdere moties Aan de orde van behandeling is de verantwoording van het bestuur over de uitvoering van eerdere moties. In de ALV van 16 juni jl. is opnieuw een aantal moties aangenomen. Daarnaast is een aantal moties uit eerdere ledenvergaderingen aangehouden. Gelet op de samenhang en overlapping van deze moties heeft het bestuur zijn verantwoording over de uitvoering van deze moties in een aantal gevallen geclusterd. Aan de verantwoording over de uitvoering is steeds een voorstel gekoppeld om de motie aan te houden of als uitgevoerd te beschouwen. De voorzitter benadrukt dat dit laatste nadrukkelijk niet betekent dat de VNG-inzet op het betreffende thema stopt. De inzet van de motie is in de meeste gevallen onderdeel geworden of gebleven van de reguliere VNG-inzet. Bij dit agendapunt heeft zich een inspreker gemeld. De voorzitter geeft het woord aan Frits Naafs, burgemeester Utrechtse Heuvelrug. Burgemeester Naafs wil inspreken n.a.v. de motie “Structurele Afspraken Nationale Parken” met het voorstel van het bestuur om deze motie aan te houden. Hij benadrukt dat het niet alleen gaat om nieuwe natuur maar juist ook om structurele financiering van bestaande nationale parken. Ed Anker reageert namens het VNG-bestuur. Het is van groot belang om zuinig te zijn op onze nationale parken.

De VNG zoekt naar mogelijkheden voor structurele financiering. De VNG gaat in gesprek met het rijk of hiervoor ruimte is binnen het programma landelijk gebied. Het voorstel voor afdoening van de uitvoering van eerdere moties wordt in stemming gebracht en aangenomen met 99,18% van de stemmen.

9. Wat verder ter tafel komt en rondvraag De voorzitter constateert dat we aan het einde gekomen zijn van deze digitale ledenvergadering. Het is fijn dat we opnieuw langs digitale weg een aantal belangrijke besluiten met elkaar hebben kunnen nemen. De voorzitter spreekt de hoop uit dat wij elkaar later dit jaar weer fysiek kunnen ontmoeten. Hij dankt alle insprekers, stemgerechtigden en toehoorders voor hun inbreng en aandacht.

17

5. VNG Jaarverslag 2021 5a. Online bestuurlijk jaarverslag 2021 5b. Financieel jaarverslag 2021 Bijlage bij ledenbrief 1 juni: “Uitnodiging ALV 29 juni 2021” Samenvatting Wij presenteren u het Jaarverslag 2021. Het bestaat uit een online bestuurlijk verslag en een financieel verslag. De verantwoording van het fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is opgenomen in beide verslagen. Dit onderdeel is geagendeerd tijdens de aanstaande Algemene Ledenvergadering van de VNG. Het VNG-bestuur legt het bestuurlijk verslag ter kennisname aan u voor en vraagt u om het Financieel Jaarverslag vast te stellen en om het bestuur décharge te verlenen.

5a. Online bestuurlijk jaarverslag 2021 2021 was een jaar van wachten op een nieuw kabinet met veel financiële onzekerheid voor gemeenten. De VNG zette in op structurele financiële afspraken, betere interbestuurlijke verhoudingen en het versterken van de uitvoering. Het zijn randvoorwaarden om te kunnen werken aan grote opgaven zoals de energietransitie. Het herstel van de kinderopvangtoeslagaffaire was voor gemeenten en voor de VNG veel extra werk. Ook hadden gemeenten nog te maken met coronamaatregelen en de gevolgen daarvan voor inwoners, ondernemers, cultuur en verenigingen. In het online bestuurlijk jaarverslag leest u hier meer over. Daarnaast leest u meerdere verhalen over de belangrijke onderwerpen van 2021, zoals een reconstructie van de strijd om het geld van de jeugdzorg. En interviews met diverse hoofdrolspelers, zoals Theo Weterings (Burgemeester van Tilburg) en Ingrid Hoogstrate (VNG-programmadirecteur Asiel en Migratie) over het jojobeleid in asielopvang. Het bestuurlijk verslag leest u op de website: www.vngjaarverslag2021.nl

5b. Financieel jaarverslag 2021 De VNG sluit 2021 af met een positief resultaat van € 1,124 miljoen. Dit is aanzienlijk beter dan het begrote verlies van € 4,750 miljoen (incl. de onttrekking uit de bestemmingsreserve van € 0,607 miljoen). Het resultaat is beter dan begroot en dat komt door de volgende meevallers: • Hogere projectbijdragen vanuit het rijk; • Hogere doorbelasting van de projectmedewerkers en overhead op de projecten welke in de loop van 2020 en 2021 zijn toegekend en niet waren opgenomen in de begroting 2021; • Lagere overige personeels- en bedrijfskosten als gevolg van het thuiswerken door de coronapandemie; • Vrijval van de reservering van verlofuren, vanwege de daling van het aantal niet opgenomen verlofuren; • Vrijval vanuit de egalisatievoorziening voor de WW en BWW rechten van oud-medewerkers; Het resultaat uit de deelnemingen en de effectenportefeuille zijn conform de gemaakte afspraken op de ALV van 2018 buiten de begroting gehouden.

In 2021 bedraagt is het resultaat van VNG Connect en VNG Diensten negatief. Ook in 2021 heeft VNG Connect te maken gehad met de gevolgen van de Coronacrisis, waarbij vele fysieke bijeenkomsten zijn afgelast. Daartegenover staat een positief resultaat van de overige deelnemingen en uit de effectenportefeuille.

De volledige toelichting op het resultaat van de VNG leest u in het Financieel verslag 2021. Deze vindt u in de bijlage. Voorstel aan de leden Het Financieel Jaarverslag vast te stellen en het bestuur décharge te verlenen.

Financieel Jaarverslag 2021

2

Financieel jaarverslag 2021

Inhoud Inhoud

3

Voorwoord

5

Financieel beleid

6

Kerninformatie van de VNG

15

Samenstelling bestuur en directie VNG

17

Enkelvoudige jaarrekening 2021

19

Enkelvoudige balans per 31 december 2021

20

Enkelvoudige staat van baten en lasten over 2021

22

Toelichting algemeen

24

Toelichting op de enkelvoudige balans

30

Toelichting op de enkelvoudige staat van baten en lasten

40

Geconsolideerde jaarrekening 2021

51

Geconsolideerde balans per 31 december 2021

52

Geconsolideerde staat van baten en lasten over 2021

54

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

56

Toelichting op de geconsolideerde balans

57

Toelichting op de geconsolideerde staat van baten en lasten

60

Overzicht mutatie eigen vermogen

63

Overige gegevens

65

Overige zaken betreffende de jaarrekening

66

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

67

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3

4

Financieel jaarverslag 2021

Voorwoord 2021 was een jaar van wachten op een nieuw kabinet met veel financiële onzekerheid voor gemeenten. De VNG zette in op structurele financiële afspraken, betere interbestuurlijke verhoudingen en het versterken van de uitvoering. Het zijn randvoorwaarden om te kunnen werken aan grote opgaven zoals de energietransitie. Het herstel van de kinderopvangtoeslagaffaire was voor gemeenten en voor de VNG veel extra werk. Ook hadden gemeenten nog te maken met coronamaatregelen en de gevolgen daarvan voor inwoners, ondernemers, cultuur en verenigingen. In het tweede coronajaar stond de Willemshof opnieuw vaak leeg. VNG’ers deden hun werk meestal vanuit huis. Het online schakelen met gemeenten en andere netwerken is een blijvende routine geworden; snel en effectief. Maar informele uitwisseling en het persoonlijke ontmoeten werden gemist. In het jaar voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen namen bekende bestuurlijke boegbeelden afscheid. Bestuurslid Sven de Langen nam afscheid als wethouder van Rotterdam en als voorzitter van de VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs. De vicevoorzitter, wethouder Eelco Eerenberg in Utrecht, nam de verantwoordelijkheid over. In de VNG-commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit vertrok Harriët Tiemens als voorzitter, de Nijmeegse wethouder kreeg een andere baan.

Haar taken zijn eveneens overgedragen aan de vicevoorzitter, de Zwolse wethouder Ed Anker. Ook vertrokken de bestuursleden Annalies Usmany en Anne de Baat (penningmeester). Het resultaat van de VNG kwam uit op € 1,124 miljoen positief, dat is beter dan begroot. Dit komt doordat sommige bedrijfskosten (reiskosten, huisvesting) lager uitkwamen door corona. De resultaten van de bedrijven zijn beter dan in 2020. Vooral VNG Connect slaagde erin om door anders te gaan werken het verlies door corona te boven te komen. Het extra geld dat het VNG bestuur beschikbaar stelde voor de uitval van personeel en extra werkzaamheden door corona is voor 75% besteed. Een ontwikkeling die opvalt in 2021 is dat de VNG last begint te krijgen van de krappe arbeidsmarkt. Daardoor zijn in sommige budgetten niet alle kosten gemaakt. Dit financieel jaarverslag is opgesteld volgens het in 2019 ingezette begrotingsbeleid met een combinatie van een lichte stijging van de contributie en een geleidelijke afbouw van de financiële reserves. Uiteraard is dit financieel jaarverslag opgesteld conform de richtlijnen voor de jaarverslaggeving.

Jan van Zanen, Voorzitter Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5

Financieel beleid Het financieel beleid is in 2021 net als in voorgaande jaren gericht op een stabiele begroting en het altijd kunnen voldoen aan (betalings-)verplichtingen. Op basis van de in de ALV van juni 2018 vastgestelde contributiesystematiek (en daaruit volgende begrotingsgrondslagen) wordt de bestemming van het resultaat van de bedrijven en beleggingsportefeuille bij het vaststellen van de jaarrekening in de ALV vastgesteld. In de nieuwe meerjarige begrotingssystematiek is gekozen voor een combinatie van een contributiestijging van 1%, boven op de index als gevolg van de inflatie en een geleidelijke afbouw van de financiële reserves. In de toelichting op het contributievoorstel is geconstateerd dat het voor een stabiele begroting en een transparante verantwoording nodig is dat de basisactiviteiten (de kernorganisatie) uiteindelijk worden gedekt uit structurele inkomsten. Zolang de 100% dekking vanuit de contributie nog niet is gerealiseerd, wordt het begrotingstekort gefinancierd vanuit het vermogen. In de begroting 2021 is een dekking opgenomen uit het vermogen van € 4,750 miljoen en € 0,607 miljoen als dekking voor de afschrijvingslasten voor verbouwing van de Willemshof.

De samenstelling van de baten en lasten van de VNG De vereniging streeft in haar begroting naar een volledige dekking van de kernorganisatie uit de contributie. Naast de contributie en de inzet van het eigen vermogen zijn er ook andere bronnen waaruit de kosten van de organisatie als geheel worden gedekt. Ook subsidies en bijdragen aan het Fonds GGU vormen een wezenlijke bron van inkomsten.

19% Contributie Financiële baten 1% en lasten Interne omzet 2,5% Resultaat deelnemingen 0,5% Overige baten 2%

75% Bijdrage projecten

De lasten worden onderverdeeld in salarislasten, overige personeelslasten, activiteitslasten en de overige vaste lasten (zoals huisvestingskosten, ICT en overige kantoorkosten). Onder de activiteitslasten staan de lasten voor adviezen derden, bijeenkomsten, voorlichting. Deze lasten worden veelal gedekt vanuit de subsidies en GGU middelen.

6

Financieel jaarverslag 2021

Overige 2% personeelslasten

20% Salarislasten

Afschrijvingen 1%

1% Overige lasten 4% Kantoor- en huisvestingslasten

72% Activiteitslasten

Beleggingsportefeuille De VNG heeft in het verleden besloten een beleggingsportefeuille aan te houden voor vermogen dat niet op korte termijn aangesproken hoeft te worden. Het beleggingsbeleid heeft een horizon van 5 tot 10 jaar. De doelstelling van de beleggingen is een stabiele vermogensontwikkeling met een gemiddeld jaarrendement van circa 4%. De lange termijn beleidsbenchmark die de gewenste risico/rendement verhouding van het bestuur van de vereniging weerspiegelt, bestaat uit een portefeuille die is samengesteld uit wereldwijde aandelen (10%), onroerendgoed (5%), absoluut rendement (10%) en Euro obligaties (75%). De samenstelling van de lange termijn benchmark en de hierbij afgesproken beheerrichtlijnen blijkt voor de toekomst, steeds minder passend om binnen de gewenste risico/rendement verhouding te komen tot een langjarig rendement van 4%. Oorzaak hiervan is de ontwikkeling van de rente op lange termijn. Gezien het voorgaande wordt momenteel onderzocht in hoeverre het vermogensbeheercontract moet worden gewijzigd om aan de 4% rendementsdoelstelling te kunnen blijven voldoen, zonder dat gewenste (en aanvaardbare) risico/rendement verhouding wordt los gelaten. Omvang van de beleggingsportefeuille Ten opzichte van het voorgaande jaar is de effectenportefeuille, inclusief saldo rekening courant en beheerkosten, met € 2,20 miljoen (=3,37%) in omvang toegenomen.

Na eliminatie van beheerkosten wordt deze toename voor 74,12%% gevonden in de ongerealiseerde waarde mutaties (koersresultaten) en voor 25.81% gevonden in gerealiseerde waarden (dividenden). Daarnaast is er voor 0,07% bijgestort. De kosten komen uit op 0,067% van het gemiddelde belegde vermogen over 2021. Waarde beleggingsportefeuille De waarde van de beleggingsportefeuille ultimo 2020 komt uit op € 67,52 miljoen. Dit is inclusief het saldo rekening courant (€ 0,588 miljoen) dat de beheerder van de beleggingsportefeuille gebruikt voor aan- en verkopen. Samenstelling resultaat beleggingsportefeuille Het beleggingsresultaat bepaalt de toe en afname van de waarde van de portefeuille op de balans. Het resultaat op de beleggingsportefeuille na aftrek van management- en custodiankosten bedraagt € 2,201 miljoen. Dit is als volgt samengesteld (* € 1.000).

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

7

Coupon Dividenden (na dividendbelasting) Rente

0 580 0

Netto inkomsten

580

Overige lasten effectenportefeuille

-45

Koersresultaat 1.666 Beleggingsresultaat 2.201

Het percentuele resultaat van de effectenportefeuille 2021 komt hiermee uit op 3,37%. Met de voor de portefeuille overeengekomen benchmark wordt een resultaat beoogd van 4%. Het beleggingsresultaat blijft dus met 0,63% achter ten opzichte van de benchmark. Herwaarderingsreserve Het cumulatieve ongerealiseerde resultaat ultimo 2021 (= de herwaarderingsreserve) bedraagt € 7,172 miljoen positief.

Sturen op liquiditeitspositie en werkkapitaal Liquiditeitspositie De vereniging wil op het gebied van liquiditeitsbeheer ‘in control’ zijn. Het uitgangspunt is dat het liquiditeitssaldo van het rente- en saldocompensabel stelsel niet onder nul mag dalen. Dit wordt bereikt door: • het jaarlijks opstellen van een kasstroomoverzicht op basis van de geconsolideerde jaarrekening; • het beheersen van de jaarlijks toegestane investeringen; • het streven naar een voorspelbaar en optimaal winstuitkeringsbeleid van de door de VNG (in) direct gehouden bedrijven; • het periodiek verkopen van een deel van de effectenportefeuille indien nodig voor een aanvaardbare liquiditeitspositie; • het maximaal gebruiken van de voordelen van het rente- en saldocompensabel stelsel (RCS); • een goede en adequate informatievoorziening. De vereniging maakt met haar 100% deelnemingen gebruik van het rente- en saldocompensabelstelsel bij haar huisbankier. Dit betekent dat de bank slechts één saldo beziet voor de renteberekening, te weten het saldo van de gezamenlijke rekeningen. De liquiditeitspositie is het saldo van de liquide middelen en de kortlopende schulden aan kredietinstellingen. Ultimo 2021 bedraagt de liquiditeitspositie van de vereniging € 33,150 miljoen. Vorig jaar kwam het saldo uit op € 26,031 miljoen.