Bijlage 2. Complete set vergaderstukken VNG 14 juni 2023

Aan de leden

Datum

17 mei 2023 Ons kenmerk

U202300358 Lbr. 23/019 Telefoon

0703738393 Bijlage(n)

Onderwerp

Uitnodiging ALV 14 juni 2013

Geachte leden van college en gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de agenda en stukken voor onze Algemene Leden Vergadering (ALV) van woensdag 14 juni 2023, 11.30-13.00 uur. Met de ledenbrief van 26 april 2023 ‘Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030’ ontving u eerder de concept-agenda voor de ALV. Deze ALV maakt deel uit van het tweedaagse VNG Jaarcongres op 13 en 14 juni 2023. Meer informatie over het VNG Congres vindt u hier: https://www.vngjaarcongres.nl U bent van harte welkom bij deze ALV bij Martiniplaza in Groningen. In deze ledenbrief geven wij u een toelichting op: - Agenda en stukken voor deze ALV (zie de bijlagen voor de volledige agenda en stukken) - De besluitvormingsprocedure: indienen van amendementen en moties, de stemprocedure en de mogelijkheid tot inspreken U kunt statutair tot uiterlijk donderdag 1 juni a.s. amendementen op voorstellen indienen. Wij vragen u nadrukkelijk om ook eventuele moties uiterlijk op deze datum in te dienen, zodat het VNG-bestuur tijdig preadviezen kan vaststellen en de leden hun standpuntbepaling kunnen voorbereiden. Wij zijn u daarvoor bij voorbaat dankbaar en u kunt voor vragen hierover altijd contact opnemen met de VNG-medewerkers. Indienen amendementen en moties - Amendementen en moties kunt u indienen via e-mail: motiealv@vng.nl - Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening vindt u hier.

- Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

Agenda en stukken ALV Agenda ALV De ALV start om 11.30 uur met de volgende agenda. In de bijlage ontvangt u per agendapunt een korte toelichting.

1. 2. 3. 4. 5.

Opening Benoeming van de notulencommissie ALV 14 juni 2023 Vaststelling notulen Najaars ALV 2 december 2022 Mededelingen Jaarverslag 2022, inclusief Financieel Jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) 6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2024 a. Contributievoorstel VNG b. Kadernota 2024 met ambities voor beleidsinzet en inzet op gebied GGU c. De totale GGU-begroting 2024 en financiële bijdrage Fonds GGU (inclusief 5 proposities) 7. Stand van zaken actuele trajecten a. Meerjarig financieel perspectief financiën gemeenten b. Principeakkoord Hervormingsagenda Jeugd c. Verhoogde rijksdoelstelling voor CO2-reductie d. Asielzaken 8. Verantwoording uitvoering moties 9. Invulling vacatures in VNG-bestuur en -commissies 10. Verenigingsstrategie 2030 11. Rondvraag/WVTTK 12. Sluiting en aankondiging locatie VNG Congres 2024

Tijdpad voorbereiding ALV 14 juni 2023 Het tijdpad richting de ALV van 14 juni ziet er als volgt uit: - 17 mei (woensdag): Verzending ALV-voorstellen aan de leden - 1 juni (donderdag): Deadline indiening amendementen (statutaire termijn) en moties (dringend verzoek van VNG-bestuur aan de leden) -

2 juni (vrijdag): VNG-bestuur stelt preadviezen vast over moties en amendementen Zo spoedig mogelijk: Toezending moties, amendementen en preadviezen aan de leden

-

14 juni (woensdag): ALV

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/5

Besluitvormingsprocedure Indienen amendementen en moties Aanbevelingen werkgroep ‘Anders communiceren over moties’ In de ledenbrief van 26 april 2023 ‘Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030’ hebben wij u eerder uw aandacht gevraagd voor de aanbevelingen van de werkgroep ‘Anders communiceren over moties’. Aanleiding hiervoor was het complexe en omvangrijke bouwwerk van circa 50 aangenomen en aangehouden moties dat in de periode tot juni 2022 was ontstaan. De belangrijkste aanbevelingen van de werkgroep zijn door het VNG-bestuur overgenomen en worden in de bijlage nader toegelicht. Kort samengevat waren de aanbevelingen: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (zie bijlage voor toelichting). - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur. - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen.

- Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan. - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies, provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde: hiermee willen wij niets afdoen aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen. Alleen de mogelijkheid voor het indienen van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. Wij vragen gemeenten, provinciale afdelingen en netwerken om hun medewerking door hun achterbannen hierin mee te nemen en er gezamenlijk voor te zorgen dat wij met de nieuwe werkwijze tijdens de ALV het gesprek kunnen voeren over wat voor gemeenten van belang is. Procedure indienen moties en amendementen Statutair is het mogelijk amendementen in te dienen op aanhangige voorstellen. Amendementen kunnen tot uiterlijk negen werkdagen voorafgaand aan de ALV worden ingediend.

Dat betekent dat amendementen uiterlijk donderdag 1 juni a.s. bij het VNG-bureau moeten zijn ingediend. Vervolgens zullen wij de leden op de hoogte stellen van de ingediende amendementen en de preadviezen van het bestuur daarbij, zodat zij op basis daarvan de standpuntbepaling binnen de gemeente kunnen voorbereiden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/5

Wij vragen u ook om moties uiterlijk donderdag 1 juni a.s. in te dienen. Dat stelt het bestuur in staat om de leden tijdig te informeren over de motie en het preadvies van het bestuur daarop. Op basis daarvan kunnen de leden de standpuntbepaling binnen de gemeente voorbereiden. Definitief ingediende moties worden gepubliceerd op de ALV-pagina op de VNG-site, voor zover beschikbaar met het preadvies van het bestuur. Voor moties geldt geen formele statutaire uiterlijke termijn voor indiening. Indienen amendementen en moties - Amendementen en moties kunt u indienen via e-mail: motiealv@vng.nl - Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening vindt u hier. - Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Stemprocedure en mogelijkheid tot inspreken Stemprocedure In deze fysieke ALV is sprake van een gewogen stemming, waarbij een vooraf aangewezen vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uitbrengt. Zoals gebruikelijk bij fysieke ledenvergaderingen kunnen alleen in de zaal aanwezige vertegenwoordigers van de gemeenten aan de stemmingen deelnemen. De procedure voor aanwijzing van de stemgerechtigde vertegenwoordiger van de gemeente en het deelnemen aan de stemmingen ziet er als volgt uit: • Per gemeente is er één vertegenwoordiger die is gemachtigd om de stemmen van de gemeente uit te brengen. • Alle gemeentesecretarissen ontvangen in de week van 22 mei a.s. per e-mail een stemkaart met barcode voor de vertegenwoordiger van de gemeente. De gemeente kan worden vertegenwoordigd door een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid. Het is aan de gemeente zelf om een vertegenwoordiger aan te wijzen. • De vertegenwoordiger van de gemeente moet zich bij binnenkomst van de locatie Martiniplaza in Groningen aanmelden en registreren bij de stembalie met de geprinte of digitale stemkaart met barcode. Daarna ontvangt de vertegenwoordiger een persoonlijke stempas (met het aantal stemmen van de betreffende gemeente). Hiermee kan de vertegenwoordiger aan de stemmingen deelnemen.

In artikel 11 van de Statuten van de VNG worden regels gesteld voor het uitbrengen van de stemmen door een lid van de vereniging en voor het aantal stemmen dat door een lid van de vereniging kan worden uitgebracht. De volledige tekst luidt als volgt: Artikel 11 - Stemmingen algemene vergadering 1. Het lid dat aan de stemming in de algemene vergadering wenst deel te nemen, wijst daartoe een vertegenwoordiger aan. Alleen een lid van het college van burgemeester en wethouders, een lid van de raad, de secretaris of de griffier van de eigen gemeente kan als vertegenwoordiger worden aangewezen. 2. De aangewezen vertegenwoordiger legt bij aanvang van de algemene vergadering een door of namens het bestuur te bepalen schriftelijke of elektronische verklaring over waaruit zijn volmacht blijkt.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/5

3. Een lid heeft één stem voor elke veelvoud van één duizend (1.000) inwoners, met een minimum van één stem en een maximum van vijfenzeventig (75) stemmen. 4. Maatstaf voor het aantal stemmen van een lid is het aantal inwoners volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari. 5. Bij stemmingen over zaken wordt het stemgedrag per lid openbaar gemaakt. Een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van het aantal uitgebrachte stemmen het voorstel steunt, tenzij statutair een andere meerderheid is voorgeschreven. Inspreken in de ALV Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen tijdens de ALV het woord voeren. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNGbureau aanmeldt en aangeeft wat de strekking van uw betoog is. Dat stelt ons in de gelegenheid om een antwoord van het bestuur voor te bereiden. U kunt zich aanmelden via e-mail: motiealv@vng.nl. Tijdens de ALV krijgt u dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen tijdens de ALV. De vergadering wordt live gestreamd zodat iedereen die niet fysiek bij de ALV aanwezig kan zijn de vergadering toch kan volgen via www.VNG.nl/ALV. Hiervoor is geen toegangscode nodig. Ik kijk er naar uit om u te ontmoeten op het VNG Congres.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr. J.H.C. van Zanen Voorzitter

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/5

Toelichting op agenda ALV 14 juni 2023 Bijlage bij ledenbrief “Uitnodiging ALV 14 juni 2023” van 17 mei 2023

Toelichting op de ALV-agenda Per agendapunt is er een korte toelichting en wordt aangegeven of er een voorstel ter besluitvorming wordt voorgelegd. 2. Benoeming van de notulencommissie ALV 14 juni 2023 (ter besluitvorming) In de ALV ontvangt u een voorstel voor de nieuwe notulencommissie. 3. Vaststelling notulen Najaars ALV 2 december 2022 (ter besluitvorming) De notulen van de Najaars ALV van 2 december 2022 geven volgens de toenmalige notulencommissie een goede weergave van hetgeen daar is besproken. 4. Mededelingen (op basis van actualiteit) 5. Jaarverslag 2022, inclusief Financieel Jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) (ter informatie respectievelijk ter besluitvorming) Het bestuur heeft het Bestuurlijk Jaarverslag 2022 vastgesteld en legt dit ter informatie aan u voor. Het bestuur stelt u voor het Financieel jaarverslag 2022 vast te stellen en het bestuur decharge te verlenen. 6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2024 (ter besluitvorming) Vooraf: één VNG Kadernota 2024 Voor 2024 wordt opnieuw een gezamenlijke kadernota gepresenteerd voor de hele VNG op basis van de maatschappelijke opgaven waar gemeenten voor staan. De Kadernota 2024 geeft inzage in de jaardoelen en -resultaten van de VNG. Door beleid en uitvoering te combineren in één plan ontstaat er voor gemeenten een overzichtelijk geheel van alle activiteiten.

Omwille van de overzichtelijkheid dienen we rekening te houden met de verschillen in governance die samenhangen met 3 financieringsstromen, te weten de VNG-contributie, het Fonds GGU en subsidies. De beleidsinzet wordt primair vanuit de VNG-contributie gefinancierd, en wordt door het VNG-bestuur vastgesteld. De GGU-activiteiten worden primair vanuit het Fonds GGU gefinancierd, en zijn vooraf voorgelegd aan het College voor Dienstverleningszaken. Aansluitend stelt het VNG-bestuur deze onderdelen vast. Ten slotte zijn er activiteiten die op basis van subsidies worden gefinancierd. Deze activiteiten worden na de zomer in het Jaarplan 2024 uitgewerkt. Voor deze gesubsidieerde activiteiten is er geen aanvullende besluitvorming noodzakelijk in de ALV. Dit alles leidt ertoe dat aan de ALV de volgende 3 voorstellen ter besluitvorming worden voorgelegd.

6a. Contributievoorstel VNG voor 2024 Conform de in de ALV van 2018 vastgestelde meerjarige systematiek stelt het bestuur u voor om de contributie voor 2024 te indexeren voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers, aangevuld met 1% voor de ingroei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie. Op basis van de gehanteerde indices zijn de verwachte kosten voor de VNG berekend, waarmee de gewogen indexatie voor de loon- en prijsontwikkeling uitkomt op 5,1%. Op basis van deze indexatie en de vastgestelde ingroei stellen wij voor de contributie voor 2024 met 6,1% te verhogen. 6b. Kadernota 2024 met ambities voor beleidsinzet en inzet op gebied GGU Het bestuur stelt de leden voor om in stemmen met de Kadernota 2024. 6c. De totale GGU begroting 2024 en financiële bijdrage Fonds GGU (inclusief 5 proposities) Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de totale GGU begroting 2024 met daarin de financiële bijdrage aan het Fonds GGU en met de 5 proposities, inclusief de financiering daarvan. Concreet gaat het om intensivering van het GGU in verband met de volgende nieuwe proposities en structurele dienstverlening. Proposities: 1. Ontwikkelagenda gezond leven IZA/GALA 2. 3. 4. 5.

Programma’s Fysieke Leefomgeving Inkoop en aanbesteden VNG Academie en Kennishub Arbeidsmarktkrapte

Nieuwe structurele diensten: 1. Structurele dienstverlening Omgevingswet 2. Haven-standaard (Platform-onafhankelijke cloud hosting) 3. Single Digital Gateway invoervoorziening 4. Doorontwikkeling Informatie Beveiligingsdienst De ophoging van het Fonds GGU in 2024 komt daarmee op 10% t.b.v. deze inhoudelijke ontwikkelingen en 5,1% indexatie.

7. Stand van zaken actuele trajecten: 7a. Meerjarig financieel perspectief gemeenten Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel zo’n €3 mld. minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en biedt het accres vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken. Het is goed dat er nu een aanzet is voor een nieuwe normeringssystematiek, maar alles bij elkaar geeft deze voorjaarsnota niet de gewenste structurele financiële zekerheid voor gemeenten. De ledenbrief van vandaag, 17 mei 2023, geeft een nadere duiding van de Voorjaarsnota en geeft aan welke acties vanuit de VNG naar aanleiding hiervan in gang zijn gezet. 7b. Principeakkoord Hervormingsagenda Jeugd De VNG en het rijk hebben na lang onderhandelen op 17 april jl. een principeakkoord bereikt over het financieel kader bij de Hervormingsagenda jeugd. Bij de onderhandelingen over het financieel kader heeft de bestuurlijke delegatie zich laten leiden door de motie Krimpenerwaard, zoals die is aangenomen in de ALV van december 2022. Toetsing wijst uit dat aan de vier daarin gestelde criteria is voldaan.

Gezien het feit dat er in het coalitieakkoord van het rijk al een grote bezuiniging was opgenomen, is het winst dat de bezuiniging voor de jaren 2024 en 2025 worden bevroren en een zwaarwegende deskundigencommissie in januari 2025 met terugwerkende en vooruitwerkende kracht uitspraak doet over het benodigde financieel kader. Wij stellen u voor in te stemmen met de Hervormingsagenda Jeugd, inclusief het financieel kader. Zoals gebruikelijk bij conceptakkoorden die wij met andere partijen sluiten, wordt het akkoord niet amendabel aan de leden voorgelegd. 7c. Verhoogde rijksdoelstelling voor CO2 reductie Het kabinet heeft de ambities in het Klimaatakkoord voor CO 2-reductie (49% in 2030 ten opzichte van 1990) verhoogd. Dat vraagt een forse extra inzet. In de ALV van 14 juni willen we u informeren over de invulling van de randvoorwaarden op basis waarvan gemeenten extra taken kunnen uitvoeren die aanvullend zijn op de huidige afspraken in het Klimaatakkoord. Op basis hiervan zullen wij het gesprek voeren met het rijk. Over de uitkomsten zullen wij u afhankelijk van de ontwikkelingen in de Najaars ALV van 2023 opnieuw informeren of een voorstel voorleggen. 7d. Asielzaken Op basis van actualiteit en met onder meer aandacht voor de Spreidingswet. 8.

Verantwoording uitvoering moties (ter besluitvorming) Het bestuur stelt de leden voor om in te stemmen met de verantwoording door het bestuur over de uitvoering van alle op 2 december 2022 ingediende en eerder aangehouden moties. Op deze plaats worden ook de nieuwe moties behandeld die geen betrekking hebben op een eerder agendapunt. 9. Invulling vacatures in VNG-commissies De door de Voordrachtscommissie voorgedragen kandidaten en eventuele tegenkandidaten worden aan de leden voorgelegd. Alleen de voorgedragen kandidaat voor de vacature van lid in de commissie Europa & Internationaal wordt door het bestuur benoemd (conform het Reglement van de commissie).

Het bestuur heeft de voorgedragen kandidaat, Jan van Zanen, burgemeester Den Haag, op 11 mei jl. benoemd tot lid van de commissie Europa & Internationaal met ingang van 14 juni 2023. Sharon Dijksma is in de Najaars ALV van 2022 door de leden reeds benoemd als voorzitter vanaf 14 juni. Bij dit agendapunt draagt Jan van Zanen het voorzitterschap aan haar over. Op 10 mei jl. zijn de door de Voordrachtscommissie voorgedragen kandidaten door het VNG-bestuur bekend gemaakt en is de mogelijkheid tot het stellen van tegenkandidaten geopend. 10. VNG strategie 2030 door Sharon Dijksma (ter besluitvorming) Het VNG -bestuur heeft de ‘Verenigingsstrategie VNG 2030, stap naar voren’ vastgesteld in haar vergadering van 21 april en heeft deze reeds met de ledenbrief van 26 april jl. aan u voorgelegd, zodat er voldoende tijd is deze te bespreken in uw gemeente. Wij stellen u voor om in te stemmen met de VNG Verenigingsstrategie 20230. 11. Rondvraag/WVTTK 12. Sluiting en aankondiging locatie VNG Congres 2024

Procedure en regels voor indiening en ondertekening amendementen en moties voor de ALV van 14 juni 2023 Deze notitie beschrijft in het kort: 1. De procedure voor het indienen van amendementen 2. De procedure voor het indienen van moties 3. De regels die gelden voor de ondertekening 4. Het sjabloon voor de opbouw van moties. 1. De procedure voor het indienen van een amendement: Indienen van amendementen De leden kunnen bij voorstellen die ter besluitvorming aan de ALV worden voorgelegd volgens de statuten uiterlijk 9 werkdagen voorafgaand aan de ALV amendementen indienen. Dit betekent voor de ALV van 14 juni 2023 als deadline uiterlijk donderdag 1 juni 2023, 12.00 uur. U kunt voor amendementen hetzelfde mailadres gebruiken als voor moties: motiealv@vng.nl). Voor een amendement geldt dat helder moet zijn verwoord hoe het ALV-voorstel moet worden aangepast. Dit betekent dat precies moet worden aangegeven wat er in de tekst moet worden geschrapt en wat ervoor in de plaats moet komen. Voor het indienen van een amendement gelden voor ondertekening dezelfde voorwaarden als bij het indienen van een motie. Zie verder paragraaf 3. U kunt bij vragen over het indienen van een amendement contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersoon is Frans van de Waart. (06-57593279). Per mail bereikbaar via: motiealv@vng.nl. 2.

De procedure voor het indienen van een motie: Vooraf: alternatieven voor het indienen van een motie Overweeg of er alternatieven zijn voor het indienen van een motie Graag verzoeken wij de gemeenten die het voornemen hebben om een motie in te dienen om te overwegen of het ook mogelijk is om op een andere wijze aandacht te vragen voor hun inhoudelijke boodschap. Dat kan door het woord te voeren in de ALV, waarbij de verantwoordelijke commissievoorzitter namens het bestuur reageert, of door de VNG te vragen om het betreffende onderwerp te bespreken in VNG-bestuur, commissies en/of colleges. Dat laatste is een goed alternatief voor meer specifieke/gedetailleerde moties en moties die slechts een beperkt deel van de gemeenten raken. De achtergrond van dit verzoek is dat het aantal ingediende moties in de afgelopen jaren sterk is gestegen en het daardoor in de praktijk nauwelijks mogelijk is om moties inhoudelijk te bespreken. Vaak is het al een race tegen de klok om alle stemmingen op tijd plaats te laten vinden. Uiteindelijk

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

is het echter vanzelfsprekend aan de gemeente(n) zelf om een motie in te dienen of om op een andere manier aandacht te vragen Aanbevelingen werkgroep “Anders communiceren over moties” Ten behoeve van de beperking van het aantal ingediende moties en het voorkomen van het opnieuw ontstaan van een complex en omvangrijk bouwwerk van nieuwe en aangehouden moties (op een gegeven moment circa 50 moties, die vaak inhoudelijk deels achterhaald waren) heeft een werkgroep op verzoek van het VNG-bestuur een aantal aanbevelingen gedaan. Deze aanbevelingen zijn door het bestuur overgenomen. De belangrijkste aanbevelingen zijn: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (lees: die voor een substantieel deel van de leden herkenbaar zijn en een breder gemeentelijk belang betreffen) - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen - Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden

vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde, hiermee wordt niets afgedaan aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen. Alleen de mogelijkheid van indiening van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. De procedure Verzoek delen concept motieteksten met de VNG De VNG stelt het op prijs wanneer een gemeente een motie al in het concept-stadium deelt met het VNG-bureau (via motiealv@vng.nl) zodat er contact kan worden gelegd tussen de beleidsafdeling van de VNG en de betreffende gemeente. Dat stelt de VNG in staat om VNG standpunten/inzet en actuele ontwikkelingen nader toe te lichten. In de praktijk is gebleken dat deze afstemming vaak leidt tot aanpassingen of aanscherpingen in de tekst van de motie. U kunt bij vragen over de procedure voor het indienen van moties contact opnemen met de Concernstaf. Contactpersonen zijn Rommy Bakker (06-55893983) en/of Frans van de Waart (0657593279).

Zij zijn per mail bereikbaar via motiealv@vng.nl.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/6

De deadline voor het indienen van moties De deadline voor het indienen van definitieve moties voor de ALV van 14 juni is uiterlijk donderdag 1 juni 2023 vóór 12 uur via motiealv@vng.nl. Dit is geen statutaire deadline, maar een dringend verzoek van het VNG bestuur aan de leden. Als moties op tijd worden ingediend, kan de VNG de leden tijdig informeren over de moties en de preadviezen van het VNG-bestuur bij de moties. Latere indiening betekent dat het VNG bestuur geen tijdig preadvies meer kan vaststellen. Het gevolg hiervan is dat de gemeenten hun standpuntbepaling over de motie en het preadvies niet meer tijdig kunnen voorbereiden. Gemeenten geven aan dat ze het heel vervelend vinden als niet alle moties behandeld kunnen worden in de laatste B&W vergadering voor de ALV. Voorbereiden en vaststellen preadviezen door het VNG-bestuur en informeren van de leden Het VNG-bureau bereidt op basis van de ingediende definitieve motie een preadvies van het VNGbestuur bij de motie voor. Er zijn drie smaken: overnemen, aanhouden of ontraden. De planning is als volgt: • Op vrijdag 2 juni van 10 tot 11 uur bespreekt het VNG-bestuur in een extra ingelaste bestuursvergadering de tot dan toe definitief ingediende moties en stelt het VNG-bestuur de preadviezen vast.

• Na deze bestuursvergadering informeert de VNG de leden zo spoedig mogelijk (streefdatum is maandag 5 juni) in een ledenbrief over de moties en preadviezen. 3. De regels voor ondertekening Hieronder volgt meer informatie over de ondertekening van moties voor de ALV aan de hand van de meest gestelde vragen. Wie ondertekent namens de gemeente een motie voor de ALV? Het indienen van moties voor de ALV is een uitvoerende bestuurlijke aangelegenheid, die volgens artikel 160 van de Gemeentewet binnen de bevoegdheid van het college valt. Dit betekent dat moties namens het college ondertekend worden. Daarnaast is medeondertekening door raadsleden uiteraard ook mogelijk. Het advies aan het college is om de inhoud van de motie vóór indiening af te stemmen met de gemeenteraad. Wie ondertekent namens het college een motie voor een ALV? Namens het college zijn de volgende ondertekeningen mogelijk: • De burgemeester namens het college; • De burgemeester samen met de (inhoudelijk) betrokken wethouder namens het college; • De burgemeester samen met de gemeentesecretaris namens het college; Uitgangspunt is dat de inhoud van de motie binnen het college is afgestemd. Hoe zit het met de ondertekening van een motie die mede door andere gemeenten worden ingediend?

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/6

Onderaan de motie kunnen de namen worden gezet van de gemeenten die de motie mede indienen met daarbij een handtekening namens het college van de mede indienende gemeente (wie ondertekent namens het college van de mede-indienende gemeente is niet van belang). Hoe om te gaan met gemeenten die de motie willen ondersteunen? Daarvoor volstaat een opsomming (in bullets) van de namen van deze gemeenten onderaan de motie of in een aparte bijlage. Hiervoor zijn geen handtekeningen nodig. Steunbetuigingen aan moties dienen door ondersteunende gemeenten bij de indienende gemeente te worden aangeleverd. De gemeente is dus zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van overzichten van ondersteunende gemeenten. De indienende gemeente kan het VNG-bureau tot uiterlijk 1 dag voor de ALV een definitieve lijst van ondersteunende gemeenten doorgeven. Deze lijst wordt geplaatst op de site van de VNG. Dit is een aparte lijst als bijlage bij de motie. Verzoeken hiervoor dienen uiterlijk dinsdag 13 juni vóór 10.00 uur te zijn ingediend via motiealv@vng.nl.

Doorgeven ambtelijke en bestuurlijke contactpersonen en mogelijkheid tot inspreken in ALV Wij vragen u om bij het indienen van de motie ook de naam en gegevens van de ambtelijke contactpersoon en van de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurder (burgemeester, wethouder, raadslid, secretaris of griffier) van de gemeente aan ons door te geven (via motiealv@vng.nl) Daarnaast is het mogelijk dat een vertegenwoordiger van de gemeenten als inspreker de motie in de ALV toelicht. Dat kan een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid zijn. Voor moties waarop door het VNG bestuur een positief preadvies is uitgebracht is dit niet per se nodig. Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen in de ALV het woord vragen. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNG-bureau aanmeldt (liefst maandag 12 juni vóór 12 uur) via motiealv@vng.nl zodat wij een reactie namens het VNGbestuur kunnen voorbereiden. U krijgt dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen in de ALV. Wat is nog meer van belang om te weten? • Een motie is pas definitief als deze is ondertekend. De VNG publiceert alleen moties met een handtekening. • Logo’s van gemeenten op een motie is prima, maar hoeft niet per se.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/6

4. Sjabloon voor opbouw motie ALV Vooraf Bij de opstelling van dit sjabloon, inclusief de toelichting bij de onderdelen, is rekening gehouden met het advies van de werkgroep “Anders communiceren over moties”. Aandachtspunten: - Ingediende moties en preadviezen daarop van het bestuur bereiken de gemeenten meestal pas (zeer) kort voor de ledenvergadering. Dat beperkt de mogelijkheden van colleges en raden om hun standpunten voor te bereiden - In de praktijk is er maar zeer beperkt tijd om moties in de ALV te bespreken - In plaats van het indienen van een motie is het ook mogelijk om het woord te voeren in de ALV of aan het bestuur te vragen om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Gelet hierop vragen wij gemeenten die een motie willen indienen: - Moties zo vroeg mogelijk in te dienen en in ieder geval uiterlijk donderdag 1 juni vóór 12 uur a.s.

(tenzij er sprake is van een actuele ontwikkeling waardoor eerdere indiening van de motie redelijkerwijs niet mogelijk is) - De motie niet te gedetailleerd en te technisch te formuleren - Zich te beperken tot moties die voor een substantieel deel van de achterban herkenbaar en van belang zijn - Van het bestuur een inspanningsverplichting (en geen resultaatsverplichting) te eisen, wanneer het bestuur niet de eindverantwoordelijke of bevoegde partij is en derhalve ook geen doorzettingsmacht heeft - Te overwegen of in plaats van het indienen van een motie in het betreffende specifieke geval ook kan worden gekozen voor woordvoering in de ALV of het indienen van een vraag bij het VNG-bestuur om een bepaald onderwerp te bespreken in VNG-bestuur en commissies. Opbouw sjabloon motie Indiener(s), titel en datum Motie van de gemeente(n): .... Titel motie: …. Datum indiening: …. Inhoud motie Aanleiding Omschrijving directe aanleiding voor de motie. Dat kan zijn: een actuele ontwikkeling (bijv. nieuwe regelgeving, een calamiteit, nieuwe cijfers die bekend zijn geworden), een langer levende zorg (bijv. uitblijven van oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, signalen van inwoners en bedrijven) of een andere aanleiding.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/6

Overweging/constatering (“overwegende, dat ....” of “constaterende, dat ....”) Duiding van de problematiek die aan de orde is met aandacht voor: - Omvang probleem en betekenis voor gemeenten (en hun inwoners) - Urgentie van het probleem (welke actie/aanpak is op welke termijn nodig) - De betrokken stakeholders en de rol van gemeenten. Oproep aan het VNG-bestuur Gerichte oproep aan het bestuur om zich in te spannen voor een oplossing van het probleem door: - Belangenbehartiging richting rijk, medeoverheden en andere partijen - Als VNG aan de gemeenten te vragen om een bepaalde actie te ondernemen - Eigen VNG-beleid te gaan voeren of aan te passen. Slotzin “En gaat over tot de orde van de dag.” Ondertekening indiener(s) Het indienen van moties is een bevoegdheid van het college (of meerdere colleges). Ondertekening vindt daarom plaats door: - De burgemeester(s) van de indienende gemeente(n) - Eventueel met medeondertekening van gemeentesecretaris(sen), wethouder (s) of raadslid/raadsleden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

6/6

“Op een andere manier ruimte geven aan moties en signalen in de ALV” Bijlage bij ledenbrief 17 mei 2023 “Uitnodiging ALV 14 juni 2023” Aanleiding In de periode tot juni 2022 is een complex en omvangrijk bouwwerk ontstaan van aangenomen en aangehouden moties. Sommige moties zijn jaren aangehouden, waarbij iedere keer opnieuw verantwoording moest worden afgelegd door het bestuur. Dat bouwwerk bevatte rond de 50 moties, waarvan een groot gedeelte deels achterhaald en niet actueel waren. In de ALV van juni 2022 heeft voorzitter Jan van Zanen aangekondigd dat de VNG in overleg met vertegenwoordigers van de leden zou komen met een voorstel over het anders communiceren over moties, waarbij we de leden goed willen informeren over de opvolging van moties en het aantal aangehouden moties willen beperken. Aanbevelingen werkgroep “Op een andere manier ruimte geven aan moties en signalen in de ALV” Samenstelling werkgroep De werkgroep die zich heeft gebogen over het anders omgaan met moties bestond uit: - Arnold Bloem, strategisch adviseur Noordoostpolder (zijn burgemeester Roger de Groot voerde in de ALV van juni 2022 het woord hierover) - Genie Hendriks, ambtelijk secretaris G40 - Leo Bezemer, ambtelijk secretaris VNG Afdeling Gelderland - Pim Bannink, ambtelijk secretaris VNG Afdeling Utrecht.

Aanbevelingen De werkgroep heeft zich gebogen over het communiceren richting de leden over moties, beperking van het aantal ingediende moties en de wijze waarop het VNG-bestuur verantwoording over moties aflegt en moties afdoet. De aanbevelingen van de werkgroep luiden als volgt: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben. Dat gaat om moties die: o een breder gemeentelijk belang dienen o een onderwerp betreffen waar gemeenten een rol spelen o niet doubleren met de reeds bestaande VNG-inzet o een uitvoerbare inspanningsverplichting van de VNG vragen (en geen resultaatsverplichting op een terrein waarop de VNG geen zeggenschap heeft) o niet het karakter hebben van een regulier ALV-voorstel dat vier weken voorafgaand aan de ALV aan de leden moet worden toegezonden ten behoeve van de standpuntbepaling in colleges en raden (NB: dus liever geen specifieke bedragen, exacte termijnen of complexe gedetailleerde omschrijvingen). - Biedt gemeenten een helder format aan voor een uniforme en herkenbare formulering van moties - Beperk de mogelijkheid om na de gestelde deadline voor de indiening van moties (negen werkdagen voorafgaand aan de ALV) nog nieuwe moties in te dienen.

Moties na de deadline zouden alleen nog moeten worden toegelaten als het gaat om een actueel onderwerp waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie konden indienen. (NB: analoog aan de regels die bijvoorbeeld door verschillende politieke partijen worden gebruikt, zou de VNG dit ook formeel kunnen opnemen in het Huishoudelijk Reglement)

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

vng.nl

-

-

-

-

Biedt gemeenten de volgende alternatieven voor het indienen van een motie: o de mogelijkheid om in te spreken in de ALV en daar een antwoord van de verantwoordelijk commissievoorzitter te krijgen o de mogelijkheid om een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNGcommissie en/of het bestuur (NB: in de praktijk zijn vele wensen/zorgen bij gemeenten meer gebaat bij inhoudelijke verdieping binnen bestuur/commissies dan een stemming in een ALV) Maak bij de verantwoording over moties voortaan het volgende onderscheid en baseer daarop het afdoen of aanhouden van de betreffende motie: o Moties die direct kunnen worden uitgevoerd: breng deze in stemming en beschouw deze moties (op basis van toelichting in preadvies van het bestuur) daarna meteen als afgedaan.

Het gaat hier om moties die volledig in lijn zijn met de VNG-inzet en waarop verantwoording in een volgende ALV geen toegevoegde waarde heeft o Moties waarvan de uitvoering meer tijd vergt: breng deze in stemming, leg in de eerstvolgende ALV verantwoording af en beschouw deze daarna als afgedaan o Moties die langer actueel zijn vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen: breng deze in stemming, leg in de eerstvolgende ALV verantwoording af en houdt deze vervolgens aan Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan door te linken naar specifieke pagina’s over het betreffende thema. Werk aan een “cultuurverandering” bij bestuur, commissies provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Spreek elkaar constructief aan op de toegevoegde waarde voor gemeenten van in te dienen moties. Kom in goed overleg soms ook tot andere oplossingen om een thema waarop gemeenten zich zorgen maken/wensen hebben zichtbaar en bespreekbaar te maken. Dat kan bijvoorbeeld door agendering bestuur/commissies of in andere bestaande gremia of door het organiseren van een bijeenkomst of het houden van een enquête.

Voor de goede orde, met deze aanbevelingen wil de werkgroep niets afdoen aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Eerder heeft het bestuur reeds de dringende oproep aan gemeenten gedaan om bij indiening van moties dezelfde uiterlijke termijn te hanteren zoals die geldt voor amendementen (negen werkdagen voor de ALV). De oproep om goed naar de inhoud van moties te kijken kan worden gezien als een vergelijkbare oproep. Het is uiteindelijk aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen. Wel stelt de werkgroep voor om de mogelijkheid om na de deadline moties in te dienen te beperken. Opvolging van de aanbevelingen Het VNG-bestuur heeft de aanbevelingen van de werkgroep overgenomen. Daarbij heeft het bestuur aangegeven het van belang te vinden dat de gemeenten en de verschillende netwerken tijdig over de nieuwe werkwijze worden geïnformeerd en worden gevraagd om zich in te zetten om de nieuwe werkwijze binnen hun achterban onder de aandacht te brengen.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

CONCEPT NOTULEN ALGEMENE LEDENVERGADERING 2 DECEMBER 2022 Notulen van de algemene ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, op vrijdag 2 december 2022 in het Beatrixtheater in Utrecht. Aanwezig zijn het bestuur – met de heer J. Van Zanen (burgemeester van Den Haag) als voorzitter, tevens voorzitter van de vergadering – en de algemene directie van de Vereniging, alsmede, blijkens de ingeleverde presentiekaarten. a. vertegenwoordigers van de volgende gemeenten, leden van de Vereniging

Gemeente Aa en Hunze Gemeente Aalten Gemeente Achtkarspelen Gemeente Alblasserdam Gemeente Alkmaar Gemeente Almelo Gemeente Almere Gemeente Alphen aan den Rijn Gemeente Alphen-Chaam Gemeente Altena Gemeente Amersfoort Gemeente Amstelveen Gemeente Amsterdam Gemeente Apeldoorn Gemeente Arnhem Gemeente Assen Gemeente Baarle-Nassau Gemeente Baarn Gemeente Barendrecht Gemeente Barneveld Gemeente Beesel Gemeente Berg en Dal Gemeente Bergeijk Gemeente Bergen op Zoom Gemeente Berkelland Gemeente Bernheze Gemeente Blaricum Gemeente Bodegraven-Reeuwijk Gemeente Boekel Gemeente Borger-Odoorn Gemeente Borne Gemeente Breda Gemeente Bronckhorst Gemeente Brummen Gemeente Bunnik Gemeente Bunschoten Gemeente Buren Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Castricum Gemeente Coevorden

Gemeente Cranendonck Gemeente Culemborg Gemeente Dalfsen Gemeente Dantumadiel Gemeente De Bilt Gemeente De Fryske Marren Gemeente De Ronde Venen Gemeente De Wolden Gemeente Delft Gemeente Den Haag Gemeente Den Helder Gemeente Deurne Gemeente Deventer Gemeente Diemen Gemeente Dijk en Waard Gemeente Dinkelland Gemeente Doetinchem Gemeente Dongen Gemeente Dordrecht Gemeente Drimmelen Gemeente Dronten Gemeente Druten Gemeente Duiven Gemeente Echt-Susteren Gemeente Edam-Volendam Gemeente Ede Gemeente Eijsden-Margraten Gemeente Eindhoven Gemeente Elburg Gemeente Emmen Gemeente Enkhuizen Gemeente Enschede Gemeente Epe Gemeente Etten-Leur Gemeente Geertruidenberg Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Gooise Meren Gemeente Gorinchem Gemeente Gouda

Gemeente Groningen Gemeente Haaksbergen Gemeente Haarlem Gemeente Haarlemmermeer Gemeente Hardenberg Gemeente Harderwijk Gemeente HardinxveldGiessendam Gemeente Heemstede Gemeente Heerde Gemeente Heerenveen Gemeente Heeze-Leende Gemeente Hellendoorn Gemeente Hellevoetsluis Gemeente Helmond Gemeente Hengelo Gemeente Het Hogeland Gemeente Heumen Gemeente Heusden Gemeente Hillegom Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Hilversum Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Hof van Twente Gemeente Hoogeveen Gemeente Hoorn Gemeente Horst aan de Maas Gemeente Houten Gemeente Huizen Gemeente Hulst Gemeente IJsselstein Gemeente Kaag en Braassem Gemeente Kampen Gemeente Katwijk Gemeente Krimpen aan den IJssel Gemeente Krimpenerwaard Gemeente Landgraaf Gemeente Landsmeer Gemeente Lansingerland Gemeente Leeuwarden Gemeente Leiden

2- Gemeente Leiderdorp Gemeente LeidschendamVoorburg Gemeente Lelystad Gemeente Leusden Gemeente Lingewaard Gemeente Lisse Gemeente Lochem Gemeente Loon op Zand Gemeente Lopik Gemeente Losser Gemeente Maasdriel Gemeente Maasgouw Gemeente Maassluis Gemeente Maastricht Gemeente Meierijstad Gemeente Meppel Gemeente Middelburg Gemeente Midden-Delfland Gemeente Midden-Drenthe Gemeente Midden-Groningen Gemeente Molenlanden Gemeente Montferland Gemeente Mook en Middelaar Gemeente Neder-Betuwe Gemeente Nieuwegein Gemeente Nieuwkoop Gemeente Nijkerk Gemeente Nijmegen Gemeente Nissewaard Gemeente Noardeast-Fryslân Gemeente Noordenveld Gemeente Noordoostpolder Gemeente Nunspeet Gemeente Oegstgeest Gemeente Oisterwijk Gemeente Oldambt Gemeente Oldebroek Gemeente Oldenzaal Gemeente Olst-Wijhe Gemeente Oost Gelre Gemeente Oosterhout Gemeente Ooststellingwerf Gemeente Oostzaan Gemeente Opsterland Gemeente Oss Gemeente Oude IJsselstreek Gemeente Ouder-Amstel Gemeente Overbetuwe Gemeente Papendrecht Gemeente Pijnacker-Nootdorp Gemeente Purmerend Gemeente Putten Gemeente Raalte

Gemeente Renkum Gemeente Renswoude Gemeente Rheden Gemeente Rhenen Gemeente Ridderkerk Gemeente Rijssen-Holten Gemeente Rijswijk Gemeente Rotterdam Gemeente Rozendaal Gemeente Schagen Gemeente Schiedam Gemeente Schouwen-Duiveland Gemeente 's-Hertogenbosch Gemeente Sittard-Geleen Gemeente Sliedrecht Gemeente Sluis Gemeente Soest Gemeente Son en Breugel Gemeente Staphorst Gemeente Stede Broec Gemeente Steenbergen Gemeente Steenwijkerland Gemeente Stichtse Vecht Gemeente Terneuzen Gemeente Teylingen Gemeente Tiel Gemeente Tilburg Gemeente Twenterand Gemeente Tynaarlo Gemeente Tytsjerksteradiel Gemeente Uitgeest Gemeente Uithoorn Gemeente Urk Gemeente Utrecht Gemeente Utrechtse Heuvelrug Gemeente Veenendaal Gemeente Veldhoven Gemeente Velsen Gemeente Venray Gemeente Vijfheerenlanden Gemeente Vlaardingen Gemeente Vlissingen Gemeente Voorschoten Gemeente Vught Gemeente Waadhoeke Gemeente Waalre Gemeente Waalwijk Gemeente Wageningen Gemeente Waterland Gemeente Weert Gemeente West Betuwe Gemeente West Maas en Waal Gemeente Westerkwartier Gemeente Westerveld

Gemeente Westervoort Gemeente Westland Gemeente Weststellingwerf Gemeente Wierden Gemeente Wijdemeren Gemeente Wijk bij Duurstede Gemeente Winterswijk Gemeente Woensdrecht Gemeente Woerden Gemeente Wormerland Gemeente Woudenberg Gemeente Zaanstad Gemeente Zandvoort Gemeente Zeewolde Gemeente Zeist Gemeente Zoetermeer Gemeente Zuidplas Gemeente Zundert Gemeente Zutphen Gemeente Zwijndrecht Gemeente Zwolle

3-

-

01. Opening en Agenda De voorzitter heet de leden welkom en geeft een toelichting op de stemprocedure. Zoals gebruikelijk vindt in de ALV besluitvorming plaats op basis van gewogen stemmen. Elke gemeente heeft per 1000 inwoners 1 stem, met een maximum van 75 stemmen per gemeente. De uitslagen zijn openbaar en het stemgedrag wordt na de vergadering via de VNG-website bekend gemaakt. Het systeem wordt getest met een proefstemming. Alleen vooraf aangemelde sprekers kunnen het woord voeren. Om toe te zien op een juist verloop van de stemmingen wordt een commissie van stemopneming aangewezen. Deze staat onder voorzitterschap van Maarten Divendal, burgemeester van de Ronde Venen.

02. Voorstel notulencommissie Van deze vergadering zal het VNG-bureau een verslag uitwerken dat ter accordering op de eerstvolgende vergadering aan de leden wordt voorgelegd. Om toe te zien op een correcte weergave van de vergadering wordt statutair een notulencommissie ingesteld, bestaande uit ten minste drie personen. De voorzitter stelt voor om de volgende drie personen te benoemen in de notulencommissie: 1. Femke Koekoek-Van de Kolk, raadslid Hoogeveen 2. Jan Nathan Rozendaal, burgemeester Elburg 3. Jacky Silos, wethouder Vlaardingen Het voorstel wordt bij acclamatie aangenomen.

3. Voorstel tot goedkeuring notulen ALV 29 juni 2022 Aan de orde van behandeling is de vaststelling van de notulen van de vorige ledenvergadering van 29 juni 2022 in Hoorn. De notulencommissie voor deze vergadering werd gevormd door: 1. Erik van Merrienboer, burgemeester Terneuzen 2. 3.

Jacqueline van Dongen, wethouder Zwijndrecht Riekje van Vugt-Buter, wethouder Loon op Zand.

Zij hebben verklaard dat de notulen een getrouw beeld geven van wat tijdens de vergadering is besproken en besloten. Het voorstel tot goedkeuring van de notulen wordt bij acclamatie aangenomen.

04. Mededelingen De voorzitter kondigt aan dat bij agendapunt 12. “Verantwoording over uitvoering moties” ook wordt ingegaan op de actuele ontwikkelingen rond asiel & migratie.

3

4-

-

05. VNG jaarplan 2023 Het bestuur legt het VNG Jaarplan 2023 ter informatie aan de leden voor. Het Jaarplan is uitgewerkt binnen de kaders van de Kadernota 2023 die in de ALV van 29 juni jl. is vastgesteld. Beleidsplannen en GGU-activiteiten worden in samenhang gepresenteerd, en tegelijkertijd onderscheiden. Zo is het voor gemeenten duidelijk wat de beoogde inspanningen op de verschillende inhoudelijke opgaven zijn in 2023. Er hebben zich geen sprekers gemeld. De voorzitter constateert dat de stukken ter kennisgeving zijn aangenomen.

06. Integraal Zorgakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord De voorzitter licht toe dat in de recente ledenbrief van 28 november de stand van zaken inzake het IZA en het GALA is toegelicht. Het bestuur vraagt de leden nu om in te stemmen met het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat eerder door de VNG is ondertekend onder voorbehoud van instemming van de leden. Daarnaast vraagt het bestuur om mandaat van de leden om op basis van de geschetste contouren voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) dit akkoord nader uit te werken met het rijk en de verzekeraars en het akkoord te sluiten. Bij dit agendapunt zal ook de motie van Gorinchem over “behoud streekziekenhuizen” worden behandeld. Cathalijne Dortmans, voorzitter van de commissie Zorg, Jeugd & Onderwijs, geeft een toelichting op de voorstellen rond IZA en GALA. Het IZA is in september gesloten door het ministerie van VWS, zorgverzekeraars en zorgpartijen en betreft de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg en de beheersing van de kosten. Het IZA gaat ook over de verbinding met het sociaal domein, gezondheid en preventie. Het is een vastgesteld onderhandelaarsakkoord dat niet te amenderen is. Onder voorbehoud van instemming van de leden heeft het VNG-bestuur ingestemd met het IZA. In het GALA maken rijk, gemeenten en verzekeraars afspraken over hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt.

De doelen van GALA zijn ontleend aan het Nationaal Preventieakkoord en de landelijke nota Gezondheidsbeleid 2020-2024. Het GALA zorgt voor de randvoorwaarden waarbinnen gemeenten meer dan nu een preventief gezondheidsbeleid kunnen voeren. Het is een uitwerking van onze gemeentelijke voorstellen uit de propositie De winst van het sociaal domein. Het GALA wordt de komende weken nog verder uitgewerkt en in de loop van de komende maand in een bestuurlijk overleg vastgesteld. De vraag die nu voorligt is of de leden kunnen instemmen met de contouren van het GALA akkoord. IZA en GALA zijn voor gemeenten belangrijk omdat gezondheid ertoe doet. Als onze inwoners niet gezond kunnen leven, krijgen we dat als een boemerang terug in het sociaal domein. De afspraken in 4

-

5het IZA en GALA zijn wederkerig en niet vrijblijvend. Met deze akkoorden die onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn, kunnen de betrokken partijen elkaar aan de afspraken houden. Cathalijne Dortmans geeft een toelichting op het financiële kader van de akkoorden: •

IZA: 150 miljoen euro structureel voor gemeenten voor de invulling van regionale samenwerking met verzekeraars. Verder kunnen gemeenten aanspraak maken op het incidentele transformatiebudget van 1,4 miljard euro.

•

Vanuit het GALA akkoord is 300 miljoen euro incidenteel beschikbaar van 2023-2025 en vanaf 2026 205 miljoen euro aan structurele middelen. Dit bedrag is lager omdat vanaf 2026 minder taken te vervullen zijn maar meer dan de 100 miljoen die gemeenten nu krijgen.

•

In 2024 wordt een midterm review uitgevoerd om goed te volgen wat gemeenten doen en of de middelen daarvoor toereikend zijn. Mocht dat niet zo zijn, dan kunnen gemeenten besluiten om te stoppen met de verdere uitvoering van de akkoorden.

•

Vanaf 2025 krijgen gemeenten structureel 110 miljoen extra beschikbaar als compensatie van het Wmo abonnementstarief. De werkelijke kosten van de Wmo worden gemonitord en blijven onderwerp van gesprek met het rijk.

Cathalijne Dortmans benadrukt dat de afspraken over het GALA een inspanningsverplichting zijn. We willen voorkomen dat er zoals bij de jeugdzorg juridisch afdwingbare taken liggen met onvoldoende budget. In het totale budget voor preventie moet er ruimte zijn voor het stellen van eigen prioriteiten en voor een integrale aanpak. Verder is van belang te benoemen dat de VNG nog steeds in gesprek is met het rijk over de structurele financiën vanaf 2026. Voor dit agendapunt hebben zich de volgende insprekers aangemeld: Ingeborg ter Laak, wethouder van Zoetermeer John Hagens, wethouder Alkmaar Guido van Vulpen, wethouder Wageningen. Inbreng wethouder Ingeborg ter Laak, wethouder Zoetermeer. Ingeborg Ter Laak benadrukt vanuit haar ervaringen als wethouder het belang van toegankelijke zorg voor alle inwoners en voor de beheersing van de zorgkosten. Ze kan zich inhoudelijk vinden in het akkoord maar is van mening dat de financiële dekking nog ontoereikend is, ook gezien alle andere taken die op het bordje van gemeenten liggen. En daarover hebben gemeenten met elkaar de afspraak gemaakt: geen taken zonder knaken. Een akkoord moet uitvoerbaar zijn en daarom kan de gemeente Zoetermeer niet instemmen met het IZA akkoord.

Inbreng Gijsbert van Iterson Scholten, wethouder Alkmaar (ter vervanging van wethouder Hagens) Gijsbert van Iterson Scholten steunt de lijn van het IZA: voorkomen is beter dan genezen. Preventie is goedkoper dan achteraf repareren. De gemeente deelt de zorgen over de financiële gevolgen maar wil het akkoord wel steunen. Wethouder Van Iterson Scholten sluit zijn bijdrage af met de dringende oproep aan het VNG bestuur om spijkerhard te blijven onderhandelen met het rijk over structurele financiën voor gemeenten vanaf 2026.

5

6-

-

Inbreng Guido van Vulpen, wethouder Wageningen Guido van Vulpen vindt het akkoord inhoudelijk positief, met name verschuiving naar preventie en aandacht voor bestaanszekerheid. Dat sluit helemaal aan bij waar de gemeente voor staat. Wethouder Van Vulpen brengt echter ook de decentralisaties van 2015 en de gevolgen van de structurele bezuinigingen in herinnering. De huidige situatie is dat het financiële perspectief voor 2026 en 2027 ontoereikend is waardoor de gemeente niet kan investeren in allerlei voorzieningen voor de inwoners. Daarom zal de gemeente Wageningen met pijn in het hart tegen stemmen. Cathalijne Dortmans reageert namens het bestuur op de insprekers. Ze is blij te horen dat de insprekers het IZA akkoord inhoudelijk kunnen steunen. Het bestuur herkent de zorgen over de financiële middelen voor de lange termijn. Zij benadrukt dat de midterm review in 2024 een cruciaal moment is om te kijken of de gemaakte afspraken nog steeds realistisch en haalbaar zijn. Op voorstel van de voorzitter wordt afgesproken dat de midterm review te zijner tijd geagendeerd zal worden voor de algemene ledenvergadering. De voorzitter benadrukt dat voor 2026 en 2027 nog harde financiële afspraken met het rijk gemaakt moeten worden. Wethouder Ter Laak voegt in de tweede termijn nog toe dat de tegenstem vooral gezien moet worden als steun in de rug voor de onderhandelingen met het rijk.

Gemeenten hebben structureel voldoende financiële middelen nodig om te kunnen doen wat we beloven aan onze inwoners. Het voorstel van het bestuur wordt in stemming gebracht: •

Instemming met het IZA

•

Mandaat verlenen aan het bestuur om op basis van de geschetste contouren het GALA nader uit te werken met het rijk en verzekeraars en het akkoord te sluiten.

Uitslag stemming: de voorstellen zijn aangenomen met 94,76% van de stemmen. Motie Gorinchem “Behoud streekziekenhuizen” Aan de orde van behandeling is de motie van Gorinchem over “Behoud streekziekenhuizen”. Burgemeester Reinie Melissant-Briene geeft een toelichting op de motie. Ze benadrukt dat streekziekenhuizen van levensbelang zijn, niet alleen voor de stad maar ook voor de regio’s. De effecten van het IZA kunnen zijn dat in bepaalde streekziekenhuizen de spoedeisende hulp gaat verdwijnen en dat kan, zo blijkt uit de praktijk, het begin van het einde van zo’n ziekenhuis zijn. Regionale ziekenhuizen zijn van groot belang voor de leefbaarheid en de nabijheid van de zorg. Het raakt ook de zorginfrastructuur; een ziekenhuis is onderdeel van een netwerk van zorgaanbieders. Hoe minder ziekenhuizen in de regio’s hoe groter de gezondheidsverschillen worden. De gemeente Gorinchem heeft in M50 verband gesproken met de koplopers van de 28 gemeenten die een streekziekenhuis hebben waaronder Goes, Súdwest Fryslan, Winterswijk, Weert en West Betuwe. De motie draagt het bestuur op deze zorg publiekelijk te uiten, het ministerie van VWS er toe te bewegen de gevolgen van de maatregelen in beeld te brengen en met de minister voor Langdurige Zorg en Sport te spreken over de arbeidsmarkt voor verpleegkundigen en de gevolgen van het IZA. 6

7-

-

Cathalijne Dortmans reageert namens het VNG-bestuur. Ze bevestigt dat in het IZA afspraken zijn gemaakt over het concentreren van specialistische hulp. Het VNG bestuur vindt dat in de regio de basishulp altijd beschikbaar moet zijn. Bij de afspraken die in het IZA gemaakt zijn over de streekziekenhuizen waren de gemeenten niet betrokken. Maar omdat we als VNG nu wel aan tafel bij het ministerie zitten, zal de VNG de zorgen van de 28 gemeenten bij de betrokken ministeries onder de aandacht brengen. De motie wordt in stemming gebracht. Uitslag stemming: de motie is aangenomen met 98,84% van de stemmen.

7. Hervormingsagenda Jeugd De voorzitter stelt aan de orde van behandeling de Hervormingsagenda Jeugd. In de ledenbrief van 28 november hebben de leden een stand van zaken gekregen over het verloop onze gesprekken met het Rijk. Bij dit agendapunt worden twee moties behandeld: motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd” motie Vlaardingen “Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming”. Cathalijne Dortmans, voorzitter van onze commissie Zorg, Jeugd & Onderwijs, geeft een toelichting op de actuele ontwikkelingen. Al lange tijd voert de VNG intensieve gesprekken met het rijk over de budgetten voor de jeugdhulp. Sinds de uitspraak van de Commissie van Wijzen vorig jaar werken we samen met het rijk aan een Hervormingsagenda Jeugd. Dit om de jeugdzorg te verbeteren en om het stelsel financieel beheersbaar te houden. Uit de consultatieronde onder de leden blijkt steun voor een Hervormingsagenda die daadwerkelijk verbetert, mits er sprake is van een passend financieel kader. Eerder is met de leden gecommuniceerd dat het VNG-bestuur in deze ledenvergadering de Hervormingsagenda Jeugd ter goedkeuring aan de leden zou voorleggen. Dat is helaas niet gelukt. Op de inhoud van de agenda zijn er stappen gezet maar er is nog geen sprake van een akkoord tussen rijk en gemeenten over de bestuurlijke en financiële verhoudingen.

Het rijk lijkt te willen vasthouden aan het in het coalitieakkoord vastgelegde besparingspotentieel van 1 miljard euro. Ook is er nog verschil van mening met het rijk over de vraag wie welk risico draagt als maatregelen niet het gewenste effect sorteren of als zich ontwikkelingen voordoen die buiten de invloedsfeer van gemeenten liggen. Er is ook nog geen consensus over de status en taak van een deskundigencommissie. De inzet van de VNG de afgelopen 1,5 jaar sloot naadloos aan op de uitspraak van de Commissie van Wijzen: •

Een valide onderbouwing van de maatregelen

•

Compensatie van gemeenten bij het optreden van tekorten als gemeenten zich voldoende hebben ingespannen

•

En een onafhankelijke commissie die daarover oordeelt.

7

8-

-

Cathalijne Dortmans benadrukt dat in de gesprekken met het rijk voorop staat dat er goede jeugdzorg moet zijn voor de jongeren die dat nodig hebben. De voorzitter geeft het woord aan Hugo van der Wal, wethouder van Krimpen aan de IJssel, die zich als inspreker bij dit agendapunt heeft aangemeld. Wethouder Van der Wal meldt dat hij hier staat namens de 15 gemeenten van de jeugdhulpregio Rijnmond. Hij spreekt zijn steun uit voor de inzet in de onderhandelingen, maar maakt zich zorgen over de financiële gevolgen. Hoe gaat de VNG invulling geven aan de uitspraak ‘van kaft tot kaft’ van de Arbitragecommissie in relatie tot het afgelopen jaar en wellicht ook 2023? Immers, er is nog geen overeenstemming over een uitvoerbare hervormingsagenda, maar de besparingen zijn al wel ingeboekt. En gemeenten zijn het afgelopen jaar met een bedrag van 214 miljoen euro gekort. Ook de maatregelen van de visitatiecommissie Sint zijn nog niet ingevuld. Gaat de VNG het rijk houden aan de afspraak dat het rijk 100% risicodragend is? Cathalijne Dortmans reageert namens het VNG bestuur dat de gehele uitspraak van de Arbitragecommissie “van kaft tot kaft” het uitgangspunt is in de onderhandelingen met het rijk. Dat is ook de reden dat de gesprekken met het rijk moeizaam verlopen en we nog steeds niet van start kunnen gaan met de Hervormingsagenda.

De voorzitter geeft het woord aan wethouder Irma Bultman van de gemeente Krimpenerwaard. Wethouder Bultman maakt zich zorgen dat de jeugd niet de zorg krijgt die ze nodig heeft terwijl het aantal jongeren dat hulp nodig heeft maar blijft stijgen. Dit is een maatschappelijk probleem. De wethouder steunt de inhoudelijke agenda maar er wordt nu bezuinigd zonder fundament. De financiële doelstelling in plaats van betere jeugdzorg lijkt voorop te staan. We willen aan de slag als gemeenten want de jeugdzorg kan en moet beter en goedkoper. We moeten het samen doen, daarom wordt de motie ondersteund door de gemeenten uit de regio Midden-Holland. De oproep van de motie is dat het rijk zich houdt aan de uitspraak van de commissie van wijzen; dat gemeenten worden gecompenseerd voor de feitelijke uitgaven; dat de financiële taakstelling onderbouwd wordt; en dat we een uitvoerbare agenda krijgen die onafhankelijk wordt gemonitord. Wethouder Van der Wal doet in tweede termijn het aanbod aan de VNG om mee te denken als het gaat om het vermaledijde Wmo abonnementstarief waar nu wat beweging in lijkt te komen. Cathalijne Dortmans dankt de insprekers voor hun inbreng en steun die haar weer motiveert voor de gesprekken met het rijk. Dat gemeenten aan de slag willen, blijkt ook uit de consultatiegesprekken die gevoerd zijn.

De motie Krimpenerwaard “Hervormingsagenda Jeugd” wordt in stemming gebracht. Uitslag stemming: de motie is aangenomen met 98,47% van de stemmen. De voorzitter geeft het woord aan wethouder Jacky Silos van de gemeente Vlaardingen.

8

9-

-

Wethouder Silos dient de motie “Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming” in mede namens Schiedam, Maassluis en Krimpen aan den IJssel. De wethouder roept op om vooral de lange termijn voor ogen te houden en niet alleen te kijken naar de financiën en naar acute kwesties die aandacht vragen. Voor het realiseren van een toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn de proeftuinen van groot belang. Wethouder Gijsbert van Iterson Scholten ondersteunt de oproep van de gemeente Vlaardingen voor het vasthouden aan het toekomstscenario maar pleit ervoor niet alleen de 11 proeftuinregio’s vanuit het landelijke programma te steunen maar ook de 24 andere regio’s in het land. Alle regio’s willen graag aan de slag. Cathalijne Dortmans ziet de oproepen van de insprekers als steun in de rug voor de inzet van de VNG op het gebied van de jeugdbescherming. De VNG streeft naar een landelijk tarief voor alle gecertificeerde instellingen om zo de werkdruk voor medewerkers te kunnen verlagen. Daar hoort wel het gesprek met het rijk bij over compensatie voor gemeenten. Ook wil de VNG graag versnelling van het Toekomstscenario. De VNG zal, als mede opdrachtgever samen met VWS en J&V voor de proeftuinen, het gesprek met de betrokken ministeries voeren om ook andere initiatieven een kans te geven. Motie Vlaardingen “Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming” wordt in stemming gebracht.