Bijlage 2 - Analyse ten behoeve van de mobiliteitsstrategie Binnenstad 2040 (Mobycon rapport)

RAPPORT

In opdracht van: Gemeente Zoetermeer Projectnummer: M08703-R-E Datum: 27 januari 2025

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040 (update 1-1-2025)

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .............................................................................................................................................. 4 1.1

Woord vooraf .......................................................................................................................................... 4

1.2

Waarom een Mobiliteitsstrategie voor de Binnenstad? .......................................................................... 5

1.3

Gehanteerde werkwijze voor het opstellen van de analyse..................................................................... 6

1.4

Leeswijzer ................................................................................................................................................ 6

2.

Elementen voor de mobiliteitsstrategie Binnenstad ............................................................................ 7 2.1

Wat is er gedaan na de vaststelling van de Visie Binnenstad 2040? ....................................................... 7

2.2

Aspecten om rekening mee te houden voor de mobiliteitsstrategie ....................................................... 8

2.3

De ontwikkeling van Zoetermeer en de Binnenstad in het perspectief van trends en ontwikkelingen.... 9

3.

Strategie met betrekking tot parkeren .............................................................................................. 11 3.1

Parkeeranalyse en conclusies ................................................................................................................ 11

3.2

Adviezen voor de parkeerstrategie ........................................................................................................ 14

3.3

Adviezen voor de parkeergarages ......................................................................................................... 16

3.4

Adviezen voor een doelgroepgerichte benadering ................................................................................ 17

4.

Strategie met betrekking tot mobiliteit ............................................................................................. 18 4.1

Mobiliteitsanalyse en conclusies ........................................................................................................... 18

4.2

Adviezen voor de mobiliteit ................................................................................................................... 19

4.3

Overige aspecten voor de mobiliteitsstrategie ...................................................................................... 22

4.4

Eindconclusie wat betreft de mobiliteit ................................................................................................. 22

5.

6.

Nader ingezoomd op deelgebieden ................................................................................................... 23 5.1

Conclusies deelgebied 3 ......................................................................................................................... 24

5.2

Conclusies deelgebied 5a ....................................................................................................................... 25

5.3

Conclusies deelgebied 6 ......................................................................................................................... 25

5.4

Conclusies deelgebieden 1 en 2 ............................................................................................................. 27

5.5

Samenvatting van de deelgebieden ...................................................................................................... 27 Conclusies en aanbevelingen ............................................................................................................. 28

Bijlage 1: Koopstromenonderzoek ................................................................................................................ 31 Bijlage 2: Resultaten Parkeeronderzoek Stadshart 2022 ............................................................................... 32

Pagina 2 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Bijlage 3: Resultaten parkeeronderzoek Stadshart 2023 ............................................................................... 33 Bijlage 4: Verkeersonderzoek programma Binnenstad Zoetermeer ............................................................... 34 Bijlage 5: Verkeersonderzoek programma Binnenstad Zoetermeer; kruispunttoets ...................................... 35

Colofon Wim van Tilburg René Hogerheijde Moniek Jansen Tom Scheppink

Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

Pagina 3 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

1.

INLEIDING

1.1 Woord vooraf

Zoetermeer bouwt en verandert de komende decennia sterk. De Visie Zoetermeer 2040 en de Visie Binnenstad 2040 bieden de kaders voor deze ontwikkelingen. In de ontwikkeling van Zoetermeer loopt de Binnenstad voor op de rest van de stad. In de Visie Binnenstad 2040 is in relatie tot mobiliteit de volgende doelstelling opgenomen: <Om een kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte te realiseren is het uitgangspunt om de voetganger en de fietser centraal te stellen. De binnenstad is een bestemming, dat betekent dat de circulatie rondom de binnenstad belangrijk is, en de circulatie en doorstroming door de binnenstad minder prioriteit heeft. Dat kan door het instellen van een 30 km/u regime. De auto te gast in plaats van de hoofdrol.= Deze doelstelling is in de Visie vertaald in maatregelen voor de toekomstige mobiliteit in de Binnenstad, die in deze analyse nader worden beschouwd. Op 26 juni 2023, heeft de raad de 8Uitvoeringsstrategie 2024-2030 programma Binnenstad Zoetermeer9 vastgesteld. Daarbij is aangegeven dat een 8scenariostudie mobiliteit9 één van de prioriteiten is voor 2024. Als gevolg hiervan is bureau Mobycon gevraagd om deze studie uit te voeren. Er zijn in de Visie en de Uitvoeringsstrategie al veel keuzes gemaakt voor de uitvoering van het programma voor de Binnenstad.

Het eindbeeld voor de Binnenstad is helder en daarom is gekozen om de studie uit te voeren als een analyse voor de Mobiliteitsstrategie 2040 voor de Binnenstad. Het accent ligt op de kritische punten voor de toekomstige mobiliteit in relatie tot de verdichting van de Binnenstad en de gewenste opwaardering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Dat is toegespitst op de verkeersafwikkeling, aanpassingen van de infrastructuur met meer ruimte voor prettig lopen, verblijven en fietsen. Hiervoor moet ruimte gemaakt worden door het herverdelen van de openbare ruimte en het deels verwijderen van parkeerplaatsen op maaiveld. In de Binnenstad zijn voor verschillende deelgebieden en bouwprojecten op korte termijn besluiten aan de orde. Deze studie heeft ook als doel om die besluiten te kunnen nemen in het perspectief van het 8eindplaatje 20409 voor de gehele Binnenstad.

Pagina 4 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

De studie biedt mede input voor discussies over toekomstig parkeerbeleid en de invulling van de in het kader van de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer 2040 te actualiseren Mobiliteitsvisie 2030, waarbij de samenhang van de Binnenstad met de rest van de gemeente en de daar spelende ontwikkelingen nadrukkelijk in ogenschouw wordt genomen. De Binnenstad bestaat uit drie verschillende delen: de Dorpsstraat, het Stadshart en het Woonhart, elk met unieke kenmerken. Aangezien de grote bouwontwikkelingen plaatsvinden in het Stadshart en rondom het Woonhart, richten we ons vooral op deze gebieden, waarbij de nadruk ligt op het Stadshart. De mobiliteitsstrategie voor de Binnenstad gaat primair over de bereikbaarheid en het parkeren, maar wel in het perspectief van: ¥ duurzaamheid/energietransitie; ¥ gezondheid en leefbaarheid; ¥ kwaliteit openbare ruimte.

1.2 Waarom een Mobiliteitsstrategie voor de Binnenstad? De Visie Binnenstad 2040 is een ambitieus document, waarin veel doelen in samenhang worden uitgewerkt. Naast de verdichtingsopgave is een centraal element de benodigde ruimte om toe te werken naar een leefbare, gezonde, veilige, duurzame en aantrekkelijke (binnen)stad voor bewoners, ondernemers en bezoekers. De vragen die een andere verdeling van de beschikbare openbare ruimte oproepen ten aanzien van de mobiliteit zijn de afgelopen jaren in verschillende rapporten uitgewerkt en met de raad besproken (zie hoofdstuk 4 en bijlagen). Die rapporten zijn uitgangspunt voor deze studie, waarbij waar nodig kanttekeningen zijn geplaatst. Ook zijn voor de toekomstige uitwerking van de Visie Binnenstad 2040 adviezen opgenomen om rekening mee te houden.

Pagina 5 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Mede door ontwikkelingen in de tijd zijn er punten waarop de Visie Binnenstad 2040 nog geen concreet antwoord geeft. Punten waarover aanvullende besluitvorming wenselijk is en in deze studie aanbevelingen zijn gedaan.

1.3 Gehanteerde werkwijze voor het opstellen van de analyse Er zijn veel belanghebbenden bij de ontwikkeling van de Binnenstad. Daarom zijn er in de afgelopen jaren t.b.v. de Visie Binnenstad 2040 en de uitwerking in deelgebieden veel participatietrajecten doorlopen. Voor het opstellen van de mobiliteitsstrategie is daarop voortgeborduurd en zijn interviews gehouden met de eigenaren en beheerders van vastgoed, business-club Dorpsstraat en een breed scala van betrokken ambtenaren. De resultaten en eerste analyses zijn gedeeld in een workshop met de belanghebbenden. De verdere analyses, adviezen en aanbevelingen zijn besproken in het programmateam voor de Binnenstad en in enkele sessies met de meest betrokken wethouders en in een carrousel met het voltallige college. Parallel aan het opstellen van de Mobiliteitsstrategie voor de Binnenstad is de gemeente bezig met het opstellen van de Ruimtelijke Strategie 2040 voor de hele gemeente. Tijdens het opstellen van dit rapport heeft nauwe afstemming plaatsgevonden met de Ruimtelijke Strategie in wording en bijbehorende visie op mobiliteit richting 2040. De ambitie van de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer op het gebied van mobiliteit, zal naadloos aansluiten op de Visie Binnenstad 2040 en onze conclusies en aanbevelingen voor de Mobiliteitsstrategie Binnenstad.

1.4 Leeswijzer Dit rapport gaat in op de relevante onderwerpen voor de Mobiliteitsstrategie. Allereerst wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op welke elementen er nodig zijn voor de mobiliteitsstrategie. In dit hoofdstuk is uitgewerkt wat er gedaan is sinds de vaststelling van de Visie Binnenstad 2040, welke aspecten van belang zijn om in het oog te houden en welke trends en ontwikkelingen relevant zijn. Daarna volgen analyses, conclusies en adviezen voor de gehele Binnenstad. Hoofdstuk 3 gaat daarbij in op de parkeerstrategie en hoofdstuk 4 op adviezen met betrekking op mobiliteit. Deze analyse t.b.v. de Mobiliteitsstrategie is ook bedoeld om vandaag keuzes te kunnen maken voor de besluitvorming van lopende en binnenkort startende projecten. Daarom wordt in hoofdstuk 5 apart ingezoomd op enkele deelgebieden. En in hoofdstuk 6 worden de conclusies en aanbevelingen beschreven.

Pagina 6 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

2.

ELEMENTEN VOOR DE MOBILITEITSSTRATEGIE BINNENSTAD

In de Visie Binnenstad 2040 zijn ambities geformuleerd, die kunnen worden samengevat in toewerken naar: ¥ een leefbaardere stad: een transformatie van de functionele, door auto gedomineerde, openbare ruimte naar prettige, groene en veilige openbare ruimte, waar verblijfskwaliteit voorop staat; ¥ een gezondere stad: meer ruimte voor lopen en fietsen: betere voetgangers- en fietsverbindingen; ¥ een duurzamere stad: een modal shift naar meer schone vervoerswijzen: versterken ov-functie naar en in binnenstad; ¥ een aantrekkelijkere stad: terugdringen doorgaand verkeer door binnenstad, borgen van bereikbaarheid van parkeergarages en expeditie verkeer, hulp- en servicediensten; ¥ andere kijk op parkeren: parkeren minder aan de openbare weg en zoveel mogelijk in garages. Na de vaststelling in 2020 van de Visie Binnenstad 2040 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd om te toetsen of deze ambities zijn waar te maken met de in de Visie opgenomen maatregelen c.q. wat aanvullend nodig is. En is een dynamische parkeerbalans ontwikkeld om gedetailleerd in de loop van de tijd te kunnen volgen hoe het parkeren er voorstaat. In dit hoofdstuk worden de onderzoeken en de daaruit getrokken conclusies kort toegelicht.

2.1 Wat is er gedaan na de vaststelling van de Visie Binnenstad 2040? Om een goed beeld te krijgen van de huidige situatie en de effecten van de realisatie van de Visie Binnenstad 2040 te kunnen beoordelen, zijn diverse gedetailleerde parkeeronderzoeken en verkeerstellingen en 3 onderzoeken uitgevoerd.

Pagina 7 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Parkeeronderzoeken en dynamische parkeerbalans Voor de gehele Binnenstad zijn in 2022 en 2023 parkeertellingen uitgevoerd1. De resultaten van deze tellingen zijn verwerkt in een dynamische parkeerbalans2. In deze balans zijn ook alle geplande ontwikkelingen in de Visie Binnenstad 2040 tot en met 2040 opgenomen conform de geldende normen in de Parkeernota 2019. De dynamische parkeerbalans is ingedeeld per deelgebied van de Binnenstad en is uitgesplitst naar parkeren op straat en parkeren in garages. De parkeerbalans biedt inzicht in de parkeersituatie per jaar. De veranderingen in de parkeercapaciteit (o.a. door het vervallen van parkeerterreinen die bebouwd worden en door vervallen van straatparkeerplaatsen) en de toename van de parkeervraag (door de bouw van nieuwe woningen en voorzieningen) worden in de parkeerbalans doorgerekend. De parkeerbalans is een krachtig instrument om de match te maken tussen aanbod en vraag voor het parkeren voor de komende jaren en inzichtelijk te maken waar eventuele knelpunten ontstaan. Ook eventuele aanpassingen van de ontwikkelingen in het aantal en type woningen en andere inzichten over parkeerbeleid zijn eenvoudig door te voeren en te monitoren.

Met dit instrument heeft de gemeente op ieder moment inzicht in de actuele parkeerbalans, houdt de gemeente in parkeerkundig opzicht grip in een veranderende Binnenstad, en kan zo nodig worden bijgestuurd. In hoofdstuk 3 is met de dynamische parkeerbalans de situatie per deelgebied van de Binnenstad geanalyseerd voor het basisjaar 2024 en de te verwachten situatie 2040. Verkeerstellingen en -onderzoeken In de Visie Binnenstad 2040 is uitgangspunt dat het accent meer komt te liggen op de voetganger en fietser en veel minder op faciliteren van (doorgaand) autoverkeer door de Binnenstad en parkeren aan de openbare weg. Er zijn verkeerstellingen voor het auto- en fietsverkeer gehouden en verwerkt in een verkeersonderzoek3. Naast de actuele situatie is doorgerekend wat de effecten zijn van het bouwprogramma voor de Binnenstad en de verwachte autonome groei van het verkeer. In het verkeersonderzoek zijn vragen beantwoord over de afsluiting van de verkeerslus Bovenlangs, het invoeren van éénrichtingsverkeer Duitslandlaan-Nederlandlaan en het invoeren van 30km/uur. Ook is een eerste verkenning gedaan naar de mogelijke herinrichting van de infrastructuur en de kruispunten rond de Binnenstad4. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de studies samengevat.

2.2 Aspecten om rekening mee te houden voor de mobiliteitsstrategie De uitvoering van de Visie Binnenstad 2040 zorgt voor een toename in mobiliteit en een meer diverse mix van bewoners, werkenden en bezoekers. Samen met de voorziene kwalitatieve impuls van de Binnenstad en de opwaardering van de openbare ruimte, zijn er keuzes nodig op het gebied van mobiliteit om de ambities voor de Binnenstad te kunnen realiseren.

1 Mobycon; Resultaten parkeeronderzoek Stadshart d.d. 1-11-2022 Mobycon; Resultaten parkeeronderzoek Binnenstad d.d. 2-11-2023 2 Spark; dynamische parkeerbalans Binnenstad 2024 3 Mobycon; Verkeersonderzoek programma Binnenstad 4 Mobycon; Verkeersonderzoek programma Binnenstad; Kruispunttoets

Pagina 8 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Keuzes waarbij ook het behoud van de unieke onderscheidende positie van het winkelgebied een rol speelt; borgen van goede bereikbaarheid voor alle modaliteiten en 2 uur gratis parkeren voor bezoekers in garages met ruime capaciteit. Ook de eigenaren en de ondernemers hechten daar veel waarde aan. Parkeren is voor zowel de betrokken private partijen en ontwikkelaars als voor de gemeente een dominant onderwerp, mede voor de besluitvorming over actuele ontwikkelingen in deelgebieden. Het in opdracht van de vastgoedeigenaren uitgevoerde onderzoek5 geeft inzicht in de herkomst van de bezoekers van het Stadshart. Hieruit blijkt dat 60% van de bezoekers uit Zoetermeer komt en bijna 40% uit de regio (waarvan 9% oostelijk Den Haag, 16% omliggende dorpen). Voor de Dorpsstraat liggen de cijfers anders, mede door de ligging en aard van het winkelaanbod. Er mag verondersteld worden dat het accent hier meer ligt op de bezoeker uit Zoetermeer zelf (i.p.v. uit de regio). Verder toont het Koopstromenonderzoek 2021 (zie bijlage 1) de manier van reizen en de waardering voor de verschillende vervoerwijzen. Uit dit onderzoek valt op de hoge waardering voor bereikbaarheid met alle modaliteiten en de dominantie van de auto als vervoerwijze (circa 2/3e van de respondenten komt met de auto). Daarnaast blijkt dat 82% van de bezoekers minder dan 2 uur in het Stadshart verblijft.

Voor het Woonhart blijkt dat 95% van de bezoekers minder dan 2 uur verblijft.

2.3

De ontwikkeling van Zoetermeer en de Binnenstad in het perspectief van trends en ontwikkelingen

Het vooruitkijken naar mobiliteit over een periode van enkele decennia is gecompliceerd en veelal niet in harde cijfers te duiden. Niettemin zijn er trends en ontwikkelingen die zich zeer waarschijnlijk voordoen en kunnen dienen als een scenario voor beleidsvorming. Onderstaande tabel geeft deze trends en ontwikkelingen weer en toont wat deze kunnen betekenen voor Zoetermeer. Belangrijke trends en ontwikkelingen Ontwikkeling deelmobiliteit: Minder voertuigbezit en meer delen van voertuigen.

Toename elektrische voertuigen: Stekker(vracht)auto9s en fietsachtige voertuigen. Diversificatie fietsen en LEV9s: Fietsen en licht elektrische voertuigen in allerlei vormen. Stadslogistiek: Uitfasering bevoorrading met voertuigen met fossiele brandstof. Thuiswerken en digitalisering: Structurele toename thuiswerken en digitale communicatie

Betekenis voor Zoetermeer Aanbod deelvervoer vergroten, rekening houdend met doelgroepen. Ketenmobiliteit ondersteunen met goede alternatieven (OV. Fiets). Koppelen met scherp parkeerbeleid Aanpassingen laadinfrastructuur, met name in parkeergarages. Anticiperen op nieuwe voertuigen en vereiste aanpassingen van de infrastructuur en de plaats op de weg van deze voertuigen. Invoeren emissie-zonering voor bestel- en vrachtauto9s. Zorgen voor snellaadpunten Toename bestelverkeer en behoefte aan 9ommetjes9 voor wandelen. Faciliteren van wandelroutes.

Tabel 1: Trends en ontwikkelingen inclusief impact op Zoetermeer

5 CBRE: Stadshart Zoetermeer 16 februari 2022

Pagina 9 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Verbeelding toekomstige inrichting Italiëlaan

Pagina 10 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

3.

STRATEGIE MET BETREKKING TOT PARKEREN

Het parkeerbeleid van Zoetermeer is in 2019 vastgesteld in de Beleidsnota Parkeerbeleid 2019 en de daarbij behorende Nota Parkeernormen en Uitvoeringsregels. De Binnenstad is daarin het centrumgebied Zone A, met een lage autoafhankelijkheid welke zich kenmerkt door: ¥ hoogwaardige OV-knooppunten in de directe nabijheid met RandstadRailhalte of treinstation op loopafstand en busdiensten die verbinding geven met minimaal 1 treinstation; ¥ de aanwezigheid van goede fietsinfrastructuur en centrale grootschalige fietsstallingen; ¥ een ruim aanbod aan (dagelijkse)voorzieningen en zorgvoorzieningen; ¥ een gemiddeld autobezit van < 0,90 auto per huishouden in de afgelopen 5 jaar. Voor het verlenen van parkeervergunningen geldt het Besluit Uitgifte Parkeervergunningen 2023, waarin voor de Binnenstad aparte regels zijn opgenomen. Onder andere: ¥ bewoners Entree en Stadshart van woningen gebouwd na 2020 komen niet in aanmerking voor een 2e of volgende vergunning (tenzij geen parkeerplaats op eigen terrein); ¥ bewoners van de Nederlandlaan en Buitenom dienen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het aanschaffen van een parkeerabonnement in parkeergarage Nederlandlaan. Voor een tweede auto kan wel een vergunning worden aangevraagd; ¥ bewoners van de Reimsstraat dienen gebruik te maken van de mogelijkheid van parkeren in de garageboxen of op beugelparkeerplaatsen.

Hierna eerst een analyse en conclusies van de parkeersituatie in de Binnenstad, met daarna adviezen ten behoeve van de strategie.

3.1 Parkeeranalyse en conclusies Voor de dynamische parkeerbalans is de Binnenstad in deelgebieden verdeeld. In de onderstaande figuren worden de bezettingsgraden per deelgebied weergegeven voor de huidige situatie en het toekomstbeeld 2040. De bezettingsgraad is het aantal geparkeerde auto9s gedeeld door de totale parkeercapaciteit (zowel op straat als in garages). De deelgebieden zijn sterk verschillend wat betreft de parkeercapaciteit, de huidige bezettingsgraad en de omvang van de nieuwe stedenbouwkundige ontwikkelingen.

Figuur 1: Bezettingsgraad per deelgebied in 2023 conform de dynamische parkeerbalans (meetmoment: september 2023). Deelgebied 6b is de Dobbeplas waar geen parkeercapaciteit is.

Pagina 11 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

In 2023 zijn er 6.700 openbare parkeerplaatsen (excl. laden en lossen) in het gebied Binnenstad, waarvan zich 3.040 op straat bevinden (45%). Op het drukste moment van de week, zaterdagmiddag6, bedraagt de bezettingsgraad 59%, wat overeenkomt met 3.800 bezette parkeerplaatsen, waarvan 2225 in garages. In (bijna) alle deelgebieden is er restruimte in de parkeercapaciteit; de mate waarin verschilt enigszins per deelgebied. Conclusie: Er zijn op dit moment veel meer openbare parkeerplaatsen dan er nodig zijn in de Binnenstad.

Figuur 2: Bezettingsgraad per deelgebied in 2040 conform de dynamische parkeerbalans (meetmoment: september 2023). Deelgebied 6b is de Dobbeplas waar geen parkeercapaciteit is.

In 2040 zijn er bij volledige realisatie van de Visie Binnenstad ongeveer 1.490 parkeerplaatsen minder vanwege het opheffen van parkeerplaatsen op plekken waar wordt gebouwd, door straatparkeerplaatsen die worden opgeheven ten behoeve van de herinrichting van de openbare ruimte en infrastructuur en door het vervallen van openbare parkeerplaatsen in bestaande garages door bouwprojecten. De in de Visie Binnenstad 2040 voorziene sloop van parkeergarage P5 is daarbij mee berekend. De sloop van P5 leidt tot een zeer hoge parkeerdruk in het betreffende deelgebied 5a en dat heeft negatieve invloed op omringende deelgebieden. Het totale aantal openbare parkeerplaatsen in 2040 is dan 5.180, waarvan 1.550 op straat7. Op het drukste moment van de week, zondagmiddag, is de bezettingsgraad circa 94%, wat neerkomt op circa 4.900 bezette parkeerplaatsen. Restruimte in de parkeercapaciteit is nog aanwezig in een beperkt aantal deelgebieden, maar in de meeste onstaat een relatief hoge parkeerdruk of een tekort. In het parkeerbeleid van Zoetermeer is voor het Stadshart (incl. Woonhart) geen maximale bezettingsgraad benoemd, wel is voor de eerste schil rond het Stadshart gesteld dat 90% acceptabel is. Het kennisnetwerk parkeren (CROW en Vexpan) stelt dat een maximale bezettingsgraad van 90% niet leidt tot overlast als gevolg van zoekverkeer.3

6 N.B. op de zondagmiddag is de parkeerdruk ongeveer even hoog.

7 Dit betreft sec de straatparkeerplaatsen, conform de definitie van de dynamische parkeerbalans. Er is dan ook nog sprake van circa 500 parkeerplaatsen 3 in de openbare ruimte 3 op terreinen, zoals de parkeerterreinen Osylaan, Tempel, Nicolaasplein, Vuurtorenplein.

Pagina 12 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Conclusie De restcapaciteit in de binnenstad wordt substantieel minder dan in 2023 (circa 280 t.o.v. circa 2.800), waardoor er onvoldoende restcapaciteit blijft voor de gehele Binnenstad. Daar waar een hogere bezettingsgraad dan 90% in een deelgebied is voorzien, zal dit leiden tot een overloop van parkeerders naar aangrenzende deelgebieden, waar nog wel beschikbare parkeercapaciteit is. Echter zijn er een aantal clusters van deelgebieden met een hoge bezettingsgraad (zoals deelgebieden 4 en 8 en deelgebieden 5 en 6) waardoor de omliggende deelgebieden naar verwachting ook de maximale bezettingsgraad zullen bereiken, c.q. overschrijden. Meest opvallend is de erg hoge parkeerdruk in deelgebied 5a met 178%. De sloop van garage P5 (476 parkeerplaatsen) is daar de bepalende factor. De sloop van deze parkeergarage staat vooralsnog gepland voor het jaar 2030. Daardoor stijgt in 2030 de parkeerdruk in de gehele Binnenstad op het maatgevende moment (zondagmiddag van 71% naar 88%. De parkeerdruk loopt in 2035, uitgaande van het huidige parkeerbeleid en realisatie van alle projecten in de binnenstad, op tot boven de 90% en met name op de zaterdag- en zondagmiddag. Op de overige momenten blijft de parkeerdruk er ruim onder. In bepaalde deelgebieden is nog restruimte aanwezig, terwijl in andere deelgebieden duidelijk een tekort of een hoge parkeerdruk is.

De ontwikkelingen in de binnenstad staan niet stil en grijpen op elkaar in. Daarom is het bij iedere uitwerking van de deelgebieden noodzakelijk om steeds weer een actualisatie uit te voeren van de dynamische parkeerbalans en na te gaan of de bezettingsgraden acceptabel blijven (tussen de 85% en 90% bezetting). Daarbij is het van belang om voldoende strategische schuifruimte te hebben om overlast vanuit overbelaste deelgebieden naar omliggende deelgebieden zoveel mogelijk te vermijden. En tegelijkertijd invulling te geven aan het in de Visie Binnenstad 2040 voorgenomen beleid om het parkeren van bezoekers vooral naar de randen van de Binnenstad te brengen. Hierbij worden enkele kanttekeningen geplaatst: ¥ hoewel het mogelijk lijkt om de parkeerdruk te spreiden over de Binnenstad, is dat in de praktijk lastig o.a. door barrières; ¥ er is een aanzienlijk aantal straatparkeerplaatsen die nu private plaatsen zijn en slechts beperkt worden benut, maar niet als openbare capaciteit beschikbaar zijn; ¥ de deelgebieden zijn deels niet fysiek gescheiden. Voor deelgebieden waar de parkeerdruk te hoog wordt, zal worden uitgeweken naar omringende gebieden (waterbed-effect). Dit speelt vooral voor het straatparkeren; ¥ er zijn voor straatparkeren nu 1.221 parkeervergunningen afgegeven.

Het vergunningenbeleid moet anticiperen op de reductie van straatparkeerplaatsen om de balans tussen beschikbare parkeerplaatsen, het aantal vergunningen en bezoekersplaatsen te behouden; ¥ voor het bewonersparkeren in bestaande garages is gerekend met gereserveerde parkeerplaatsen en zijn geen zwerfplekken toegepast (m.u.v. de nieuwe garage Denemarkenstraat); ¥ de toekomstige toename van bezoekers van de Binnenstad door de woningbouwopgave in geheel Zoetermeer en de verwachte veranderingen in de keuze voor vervoerswijzen door de mobiliteitstransitie is nog niet doorgerekend in de parkeerbalans.

Pagina 13 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

3.2 Adviezen voor de parkeerstrategie Mobycon adviseert de gemeente Zoetermeer om in haar strategie voor de Binnenstad rekening te houden met de volgende punten omtrent parkeren. Punten die randvoorwaardelijk (kunnen) zijn voor het slagen van de Visie Binnenstad 2040 en in een breder perspectief van toekomstig parkeerbeleid voor Zoetermeer moeten worden bezien en uitgewerkt. Ook geldt voor het parkeren dat naadloos wordt aangesloten op de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer. Adaptief parkeerbeleid De gefaseerde realisatie van ontwikkelingen over een lange periode brengt onzekerheden met zich mee. In de tijd moet rekening worden gehouden met het beschikbaar hebben van parkeervoorzieningen en worden gemonitord wat er feitelijk gebeurt en eventueel maatregelen en beleid adaptief aanpassen. Daarbij speelt ook mee het inschatten en monitoren van de effecten van de te verwachten mobiliteitstransitie en de maatregelen die Zoetermeer in dat kader neemt, zoals het stimuleren van deelmobiliteit, invoeren van zero-emissiezones en het plaatsen van laadinfrastructuur. Tijdelijke parkeervoorzieningen Te overwegen is om op plekken waar voorlopig nog geen bouwplannen of-projecten zijn voorzien tijdelijke parkeervoorzieningen aan te leggen. Vooral in de buurt van deelgebieden waar de parkeerdruk hoog oploopt door het vervallen c.q. verminderen van het aantal openbare parkeerplaatsen.

Mogelijke locaties zijn bij de Canadalaan en Belgiëlaan. Aanpassen parkeervergunningenbeleid in relatie tot de fasering van de reductie van straatparkeerplaatsen. Denk hierbij aan instellen van een vergunningenplafond, aanpassen van de bezoekersregeling en aanscherping van de toepassing van het vergunningenbeleid. Voor de nadere invulling van deze aanscherping en een zorgvuldige procedure voor de bestaande vergunninghouders zal een nader voorstel moeten worden uitgewerkt bij de update van het parkeerbeleid.

Pagina 14 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Een belangrijk element daarbij is een besluit of nieuwe bewoners van de Binnenstad geen parkeervergunning meer kunnen aanvragen, tenzij aan nadere regels wordt voldaan. Hierbij kan ook onderzocht worden in hoeverre bestaande parkeergarages door middel van een abonnement systeem ook voor bewoners parkeren benut kunnen worden. Nadat het aantal vergunningen voldoende is gedaald kunnen openbare maaiveldparkeerplaatsen in evenredigheid worden opgeheven. Parkeertarieven op straat verhogen en uniformeren In het betaald parkeren gebied in de Binnenstad het tarief voor straatparkeren van bezoekers substantieel verhogen om ruimte te behouden voor de vergunninghouders, het gebruik van parkeergarages te stimuleren8 en deels compensatie te verwerven voor de vermindering van parkeerinkomsten door het vervallen van straatparkeerplaatsen. Stapsgewijs toegroeien naar een nieuwe parkeerstructuur Werk stapsgewijs toe naar een nieuwe parkeerstructuur, waarbij parkeren meer aan de 8randen van de binnenstad9 wordt gefaciliteerd en minder 8in de binnenstad9. Dit vraagt overigens een bredere discussie over het op termijn wenselijke parkeerbeleid voor de gehele gemeente. Realiseer extra openbare parkeercapaciteit aan de randen van de Binnenstad Voor de lange termijn is realiseren van openbare parkeercapaciteit t.b.v.

bezoekers aan de randen van de Binnenstad (Denemarkenlaan en eventueel bij Centrum-West) gewenst om uitvoering van de Visie Binnenstad, zoals beoogd, mogelijk te maken, en het biedt planflexibiliteit. Dit kan mede noodzakelijk zijn als de reductie van straatparkeerplaatsen groter uitvalt dan thans voorzien. Om de parkeerdruk van bezoekers van de binnenstad meer naar de rand van de binnenstad te verplaatsen is het toevoegen van extra openbare parkeerplaatsen in de garage Denemarkenlaan voorzien en wordt geadviseerd om te onderzoeken hoe in deelgebied 8 (Centrum-West) ook extra ca. 200 openbare parkeerplaatsen kunnen worden gerealiseerd. Dit zijn strategische opties om slopen van P5 zoals voorzien te realiseren. Met ca. 200 extra openbare parkeerplaatsen wordt de parkeerdruk in 2030 beperkt tot 85% en loopt de druk tot 2040 op tot 91%. Strategisch is spreiden van extra openbare parkeerplaatsen aan de Denemarkenlaan en aan de westkant in deelgebied 8 Centrum West gewenst. Dat spreidt de parkeervraag, vermindert zoekverkeer door de Binnenstad en draagt zo bij aan het autoluwer maken van de Binnenstad. Aandacht voor fietsparkeren Voldoende ruimte én kwaliteit bieden voor fietsparkeren, met name in het middengebied en in deelgebied Dorpsstraat.

Comfortabele, veilige en voldoende fietsenstallingen zijn noodzakelijk voor het stimuleren van het gebruik van de fiets in en naar de Binnenstad. Uitbreiding van het aantal fietsparkeerplaatsen (van ca. 3.000 naar ca. 4.000 plaatsen) bij de logische entrees van de Binnenstad kan gefaseerd meegroeien met de realisatie van de deelgebieden. waarbij de ontwikkeling van het gebruik van de stallingen wordt gemonitord en adaptief wordt ingespeeld op die ontwikkeling, bijvoorbeeld door modulair aan te passen stallingen.

8 Voorafgaand aan een dergelijke maatregelen dient in beeld te worden gebracht hoe het gebruik van de parkeerplaatsen op straat zich thans manifesteert, te weten in welke mate deze parkeerplaatsen worden gebruikt door vergunninghouders versus kortparkeerders.

Pagina 15 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

3.3 Adviezen voor de parkeergarages Parkeergarages inrichten op de toekomst Transformatie van parkeergarage naar mobiliteitshub (met extra services voor deelmobiliteit en voorzieningen als pakketafhaalpunt), het implementeren van voldoende laadinfrastructuur en juiste maatvoering voor parkeervakken en rijbanen. In overleg met de eigenaren onderzoeken hoe ruimte kan worden geboden voor betere benutting c.q. dubbelgebruik in bestaande parkeergarages i.r.t. binnenstedelijke opgaven/programma. Verbeteren van de kwaliteit van parkeergarages Sommige parkeergarages zijn gedateerd, bijvoorbeeld de garage Belgiëlaan, en worden niet optimaal benut, omdat bezoekers deze als te onaantrekkelijk of onveilig ervaren (o.a. smal, steil, donker,ontbrekende voorzieningen). Hoewel het primair aan de eigenaren van de garages is om hierin verbetering te brengen hebben de gemeente en de ondernemers er ook belang bij dat de garages (gaan) voldoen aan de eisen van de tijd. Verbeteren van de kwaliteit van de garages vergt uiteraard goed overleg met de eigenaren. Invoeren van een dynamisch parkeerverwijssysteem (PRIS) Door de nieuwe verkeerscirculatie en toename parkeerdruk in parkeergarages kost het meer tijd om een parkeerplek te zoeken. Met een PRIS is optimalere vindbaarheid van vrije parkeerruimte, spreiding van de bezetting parkeergarages en minder zoekverkeer te realiseren.

Ontwikkelen van een digitaal (privaat) reserveringssysteem In samenwerking met de eigenaren van parkeergarages is het raadzaam om een digitaal reserveringssysteem voor bezoekers te ontwikkelen.

Pagina 16 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

3.4 Adviezen voor een doelgroepgerichte benadering Wat betreft de doelgroepsgerichte benadering in de parkeerstrategie adviseren we de volgende zaken: ¥ bezoekers van de binnenstad aanmoedigen om te parkeren in (nieuwe) parkeervoorzieningen aan de rand van de binnenstad. Het ontwikkelen en stimuleren van P+R-faciliteiten voor bezoekers is daarbij van belang; ¥ behouden van de eerste 2 uur gratis parkeren in garages. Dit is een onderscheidend voordeel voor de bezoekers van de Binnenstad en is ook van belang om bezoekers van bewoners te verleiden om in de garages te parkeren; ¥ gelet op de verschillende doelgroepen en hun motieven voor het bezoeken van de Binnenstad is ook stimuleren van het gebruik van de (deel)fiets en realiseren van voldoende en kwalitatief goede stallingen van belang; ¥ afhankelijk van de doelgroep is sprake van bepaalde acceptabele loopafstanden. De Nota Parkeernormen 2019 biedt hiervoor handvaten.

Pagina 17 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

4.

STRATEGIE MET BETREKKING TOT MOBILITEIT

Voor de mobiliteit in en rond de Binnenstad zijn al diverse onderzoeken uitgevoerd voor de bereikbaarheid met auto en fiets. De algemene conclusies uit die onderzoeken zijn, dat de voorstellen in de Visie Binnenstad 2040 voor het herontwerpen van de infrastructuur in relatie tot het opwaarderen van de openbare ruimte goed mogelijk zijn. Hierna wordt kort ingegaan op de belangrijkste conclusies uit de onderzoeken. Voor het openbaar vervoer zijn er ook plannen en voorstellen om de bereikbaarheid van de Binnenstad te versterken, zoals het doortrekken van lijn 400 naar station Zoetermeer en het doorkoppelen van Randstadrail halte Centrum-West naar de metro richting Rotterdam. De bereikbaarheid van de Binnenstad waarborgen voor alle modaliteiten met prioriteit voor lopen, fietsen en openbaar vervoer is essentieel om de (verdere) verdichting van de Binnenstad mogelijk te maken en draagt bij aan 8de compacte stad9 filosofie die in de Ruimtelijke Strategie onderdeel is van de scenario9s.

4.1 Mobiliteitsanalyse en conclusies Er zijn tellingen uitgevoerd voor het auto- en fietsverkeer in de Binnenstad. Deze zijn verwerkt in een verkeersonderzoek naar de voorstellen uit de Visie Binnenstad. Deze voorstellen omvatten: ¥ het afsluiten van de lus Bovenlangs; ¥ het instellen van eenrichtingsverkeer Duitslandlaan richting Amsterdamstraat en Nederlandlaan; ¥ het invoeren van een maximumsnelheid van 30 km/uur. De tellingen van het huidige auto- en fietsverkeer wijzen uit dat de intensiteiten in relatie tot de inrichting van de infrastructuur ruimschoots kunnen worden verwerkt. Om het beeld voor 2040 te kunnen schetsen is allereerst de verkeersproductie van de nieuwe woningen bepaald conform de CROW-richtlijnen en is gerekend met een autonome groei van het verkeer van 1% per jaar. Vervolgens is voor twee varianten (afsluiten lus Bovenlangs en éénrichtingsverkeer DuitslandlaanNederlandlaan) bepaald hoe het verkeer door de Binnenstad zich herverdeelt. En daarna voor het gezamenlijk effect van deze varianten. De conclusie is dat door deze maatregelen een rustiger verkeersbeeld in de Binnenstad ontstaat. Ook zijn de toekomstige autointensiteiten zodanig dat de beschikbare ruimte voor gemotoriseerd verkeer verkeerskundig bezien kan worden verkleind ten gunste van fietsers, voetgangers en een groenere inrichting.

De inrichting van de infrastructuur in de Binnenstad als 30km/h gebied (en eventueel fietsstraat) conform de CROW-richtlijnen is eveneens goed mogelijk voor de toekomstige intensiteiten van auto- en fietsverkeer. Omdat er door de Binnenstad geen openbaar vervoer is, levert dat ook voor het openbaar vervoer geen probleem. Voor de volledige conclusies wordt verwezen naar het Mobycon-rapport uit 20229. Bij het uitgevoerde verkeersonderzoek voor de Binnenstad zijn drie kanttekeningen. 1. De groei elders in Zoetermeer is nog niet in het onderzoek meegenomen. Dit vergt nader onderzoek om de eventuele consequenties voor de Binnenstad hiervan in beeld te brengen. Verkeersonderzoek Mobycon (2022)9 Link: https://binnenstad-zoetermeer.nl/wp-content/uploads/2022/11/Verkeersonderzoek-StadshartM07582-R1-C03.pdf

Pagina 18 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

2. 3.

De kruispunten vanuit de Binnenstad met de Europaweg en Afrikaweg vergen nadere aandacht, zowel qua vormgeving als de verkeerslichteninstallaties. Het expeditieverkeer en laden en lossen i.r.t. het instellen van eenrichtingverkeer vergt nog nadere uitwerking, mede in relatie tot de vorige punten.

Het effect van de ontwikkeling van de Binnenstad op de omringende hoofdinfrastructuur is, gelet op de huidige capaciteit van deze wegen, relatief beperkt. Op drukke momenten zullen wel langere wachttijden op de kruispunten optreden. De vraag is of dat acceptabel wordt gevonden of dat dient te worden onderzocht of er aanvullende maatregelen wenselijk zijn, bijvoorbeeld uitbereiding van opstelruimte of optimaliseren van dynamische verkeerslichtenregeling. Voor een betere verbinding van het Woonhart met het Stadshart vormt de Europaweg momenteel een barrière voor fietsers en voetgangers. Het is een optie om in de verkeerslichtenregelingen méér prioriteit aan voetgangers en fietsers toe te kennen, wat echter nader onderzoek vergt in relatie tot de doorstroming van het overige verkeer, mede in relatie tot doorgaand (sluip)verkeer (bijv. A12 3 Zwaardslootseweg -A4). De beste optie voor het verminderen van de barrièrewerking zou zijn om het aantal rijstroken op de Europaweg te verkleinen. Dit is een thema voor de hoofdinfrastructuur van Zoetermeer in de in ontwikkeling zijnde Ruimtelijke Strategie en het daaruit af te leiden nieuwe omgevingsprogramma mobiliteit gemeente Zoetermeer.

4.2 Adviezen voor de mobiliteit De toekomst van de mobiliteit in en rond de Binnenstad hangt samen met de invulling van het mobiliteitsbeleid en -transitie voor de gehele gemeente. Specifiek voor de Binnenstad zijn wel onderstaande adviezen van belang om de voortgang van het programma voor de Binnenstad te borgen en daarmee ook te zien als input voor de bredere mobiliteitsvisie en daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma9s. Eenrichtingsverkeer Duitslandlaan Het eenrichtingsverkeer op de Duitslandlaan pas invoeren als de bouwwerkzaamheden aan de Luxemburglaan en Duitslandlaan zijn afgerond en een proefopstelling succesvol is geweest. Daarnaast adviseren we om voor de Duitslandlaan tussen de Denemarkenlaan en Berlijnstraat het tweerichtingsverkeer te behouden vanwege de bereikbaarheid van parkeergarage P9, het woongebied aan de Berlijnstraat en vrachtverkeer naar het Stadstheater.

Pagina 19 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Verbeelding toekomstige inrichting Duitslandlaan

Bereikbaarheid tijdens de herontwikkeling borgen De bereikbaarheid van parkeervoorzieningen, expeditieverkeer en bouwverkeer tijdens de herontwikkeling in de deelgebieden blijven borgen. Daarbij ook extra aandacht geven voor de eventuele omleidingen voor fietser en veilige looproutes. Openbaar vervoer stimuleren Het gebruik van het openbaar vervoer stimuleren door het busstation Centrum-West op de huidige plek te behouden en aantrekkelijker in te richten. Daarnaast adviseren we om de loop- en fietsroutes naar het busstation en de haltes Centrum West en Stadhuis van de Randstadrail en de wacht- en fietsstallingsvoorzieningen te optimaliseren (sociaal veilig en comfortabel). En zo de rol van het openbaar vervoer in de ketenmobiliteit versterken. Fietsnetwerk versterken Het fietsnetwerk verder versterken met hoogwaardige fietsroutes naar en door de Binnenstad, het verminderen van barrières en goede aansluiting op (nieuwe) stallingen. Er dient extra aandacht te zijn voor de verkeersveiligheid van fietsers. Meer aandacht voor lopen in de openbare ruimte Meer aandacht voor het lopen in de Binnenstad, met name in het Stadhart, vergt de nodige ingrepen aan de openbare ruimte, waaronder goede en ruime loopverbindingen, oversteekvoorzieningen, aantrekkelijke groene en sociaal veilige openbare ruimte en aantrekkelijke plinten.

Pagina 20 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Deelmobiliteitsaanbod vergroten Het aanbod van de 8openbare9 deelmobiliteit vergroten en het gebruik ervan stimuleren. Het aanbod toesnijden op de behoeften van zowel de huidige als de nieuwe bewoners. Dit vergt ook een verankering in het parkeer- en vergunningenbeleid en afstemming met eigenaren van parkeergarages. Het bepalen van het aanbod aan deelmobiliteit (auto, scooter, step, deelfiets, bakfiets, etc) en de samenwerking met private aanbieders zal onderdeel worden van de uitwerking van de geactualiseerde mobiliteitsvisie. Werkgeversaanpak versterken Ondernemers en instellingen hebben een rol in de toekomstige mobiliteit in Zoetermeer. Om de rol en het ruimtebeslag van de auto in de Binnenstad te beïnvloeden is een werkgeversaanpak gericht op het stimuleren van het gebruik van 8actieve mobiliteit9 en het openbaar vervoer van belang. De gemeente Zoetermeer heeft daarin een voorbeeldfunctie met de recent vastgestelde mobiliteitsregeling voor het eigen personeel. Voldoende laadinfrastructuur Inspelen op het uitfaseren van fossiele brandstoffen voor voertuigen door voldoende laadinfrastructuur op straat en in garages. Dat is ook van belang om t.z.t. emissie-zonering in de Binnenstad te kunnen invoeren.

Pagina 21 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

4.3 Overige aspecten voor de mobiliteitsstrategie De ingrepen in de Binnenstad zijn fors en er zijn veel partijen betrokken met verschillende belangen. Voor de bouwopgave zijn voor investeerders vraagstukken rond parkeren en bereikbaarheid dominant, zeker in haalbaarheidsstudies. Het samenspel tussen gemeente en vastgoedeigenaren (van parkeergarages) is vooral voor de parkeerstrategie een belangrijke factor. De transformatie van de Binnenstad met meer ruimte voor lopen, fietsen, groen en water, en minder ruimte voor de auto, komt uiteindelijk ten goede aan elke inwoner van Zoetermeerder. Dit draagt niet alleen bij aan een betere beleving van de stad, maar bevordert ook de gezondheid.

4.4 Eindconclusie wat betreft de mobiliteit Zoetermeer heeft vanuit mobiliteitsperspectief een uitstekende positie voor de realisatie van de Visie Binnenstad 2040. De seinen staan op groen en ook na de uitvoering van de gehele Visie Binnenstad 2040 zijn er geen wezenlijke problemen voor de mobiliteit in en rond de Binnenstad. Dat is het goede nieuws, wel zijn er kanttekeningen en aandachts- en discussiepunten voor de uitwerking, zoals in het voorgaande aangegeven, die het beeld kunnen veranderen. Dat geldt ook voor flexibel en adaptief inspelen op de te ontwikkelen Ruimtelijke Strategie Zoetermeer, de daarbij passende mobiliteitsvisie en op externe ontwikkelingen.

Pagina 22 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

5.

NADER INGEZOOMD OP DEELGEBIEDEN

De ontwikkeling van de Binnenstad verloopt gefaseerd en dus moeten er ook in de tijd besluiten over de verschillende deelgebieden worden genomen. Eén van de doelen van deze Mobiliteitsstrategie is om de koers naar de in de Visie Binnenstad 2024 beschreven eindsituatie in beeld te brengen en daarmee de kaders voor de uitwerking van de verschillende deelgebieden vanuit het mobiliteitsperspectief in te vullen. De deelgebieden in de Binnenstad hebben ieder specifieke kenmerken en daarbij spelende vraagstukken. Ze zijn echter ook met elkaar verbonden door loop- en fietsroutes die door de deelgebieden lopen, waarbij het verbeteren van de onderlinge verbindingen ten goede komt aan de gehele Binnenstad, voorbeelden zijn de Parkbrug, Promenadeplein en het stadssousterrain. Ook het bestemmingsverkeer voor de deelgebieden doorkruist deelgebieden, waarbij de dimensionering van de wegen en kruisingen op de gewenste 30 km/h wordt afgestemd. Drie deelgebieden (3, 5a en 6/Markt 10) doorlopen op dit moment de haalbaarheidsfase en in sommige gevallen is op dit moment een aantal bouwontwikkelingen actueel. Deze drie deelgebieden worden onderstaand onder de loep genomen voor wat betreft de parkeerkundige situatie, omdat die sterk speelt voor de bouwplannen en invloed hebben op de mobiliteitsaspecten (zie voorgaande hoofdstuk).

Ook de deelgebieden 1 en 2 komen in de komende jaren al snel aan de orde. Voor deze deelgebieden is hierna ook een korte beschouwing opgenomen.

Figuur 5: Programma Binnenstad Overzichtskaart (Programma Binnenstad)

Pagina 23 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Figuur 6: Prioritering en fasering van de deelgebieden (Programma Binnenstad, 2023)

5.1 Conclusies deelgebied 3 ¥ De parkeercapaciteit in deelgebied 3 is in 2040 1.054 parkeerplaatsen. ¥ Op het drukste moment is in 2040 de bezetting 912 parkeerplaatsen, rekening houdend met alle voorziene ruimtelijke ontwikkelingen en bijbehorende parkeervoorzieningen. Aldus is de maximale parkeerbezetting ruim 86%. ¥ De parkeerdruk in deelgebied 3 zal waarschijnlijk hoger uitvallen, indien parkeergarage P5 wordt gesloopt. De parkeergarage P5 is gelegen in deelgebied 5a, waar zich in 2040 een groot tekort voordoet, waardoor er een waterbedeffect kan worden verwacht richting deelgebied 3. In het geval dat parkeergarage P5 niet wordt gesloopt, zal er waarschijnlijk geen of slechts beperkt waterbedeffect optreden in de richting van deelgebied 3. ¥ Realiseren van een openbare parkeergarage aan de Denemarkenlaan beperkt de parkeerdruk in deelgebied 3, kan functioneren voor de opvang van bezoekers aan de Binnenstad en is een strategische opvang voor het te zijner tijd slopen van P5.

Pagina 24 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

5.2 Conclusies deelgebied 5a ¥ De parkeercapaciteit in deelgebied 5a is in 2040 1.161 parkeerplaatsen inclusief garage P5 en 685 exclusief garage P5. Hier speelt het voornemen van de projectontwikkelaar mee om de parkeervraag van nieuwbouw (deels) op te lossen in garage P2, waardoor de openbare capaciteit met 150 plaatsen is verminderd. ¥ Op het drukste moment is de parkeerbehoefte in 2040 hier 1.220 parkeerplaatsen, rekening houdend met alle voorziene ruimtelijke ontwikkelingen en de daarbij horende parkeervoorzieningen. ¥ De maximale parkeerdruk wordt in deelgebied 5a na de voorziene sloop van P5 in 2030 overschreden. ¥ Een deel van de parkeerbehoefte zal uitwijken naar aanpalende deelgebieden (w.o. deelgebied 3). De parkeercapaciteit in de aanpalende deelgebieden en (nieuwe)garages maakt dit overigens wel mogelijk, maar de parkeerdruk zal ook daar op piekmomenten als (te) hoog worden ervaren.

Figuur 7: verbeelding ontwikkeling deelgebied 5a

5.3 Conclusies deelgebied 6 ¥ Deelgebied 6 is onderverdeeld in 6a, 6c en 6d. In 2040 bestaat de parkeercapaciteit uit 211 parkeerplaatsen en een parkeerbezetting op het drukste moment van 313 (148%). ¥ Voor de parkeervraag van bewoners voor Markt 10 (deelgebied 6a) is in de planvorming voorzien in een eigen (stallings-)parkeergarage. ¥ Bezoekers zullen moeten uitwijken naar aangrenzende deelgebieden, maar gelet op de parkeerdruk in die deelgebieden is het op termijn realiseren van een openbare parkeergarage aan de Denemarkenlaan nodig om de parkeerduk op te vangen.

Pagina 25 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Figuur 8: Visualisatie Dobbepark Sant en Co (Visie Binnenstad 2040)

Pagina 26 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

5.4 Conclusies deelgebieden 1 en 2 Voor de deelgebieden 1 en 2 is de verwachte parkeerdruk in 2040 resp. 63% en 70%10. Dat geeft niet direct aanleiding tot maatregelen, maar het zijn wel de twee deelgebieden die een westelijke poort naar het winkelcentrum vormen. Gelet op de wens voor een meer autoluw centrum is het parkeren in deze deelgebieden daarom in breder verband te bezien. In deelgebied 2 bestaat relatief veel vrije parkeerruimte, maar voor de aansluiting op het Stadshart is de huidige Europaweg een barrière. Verminderen van de barrièrewerking is nodig om het gebruik van de beschikbare openbare capaciteit te kunnen stimuleren. Kanttekening is overigens dat de eigenaar van de huidige parkeergarage van het Woonhart een deel van de capaciteit verhuurd aan derden en dat de openbare capaciteit daardoor lager kan zijn dan nu is aangenomen. In deelgebied 1 biedt realisatie van een nieuwe openbare parkeergarage op het huidige parkeerveld aan de Denemarkenlaan flexibiliteit naar de toekomst en dient deze als opvang voor bezoekers aan de Binnenstad en voor bezoekers van bewoners in de omliggende wijken. De capaciteit van deze nieuwe garage vergt nader onderzoek. Realisatie van deze garage kan ook bijdragen aan een discussie over het al dan niet in de toekomst slopen van andere garages in de Binnenstad om de daar vrijkomende ruimte met andere functies in te vullen.

5.5 Samenvatting van de deelgebieden De parkeerkundige gevolgen van de voorziene gebiedsontwikkelingen in de deelgebieden 3, 5a en 6 zijn zodanig dat deze passen binnen de gehele binnenstedelijke parkeerbalans tot 2030. Daarna is de voorziene sloop van garage P5 en het realiseren van nieuwe capaciteit een belangrijke factor om de gewenste ontwikkelingen te kunnen faciliteren. Met name de erg hoge parkeerdruk in deelgebied 5a heeft uitstralingseffecten naar omliggende gebieden en noopt tot een meer gedetailleerde nadere analyse en eventueel nadere besluitvorming omtrent compensatie van de verloren gegane parkeercapaciteit. Voor de deelgebieden 1 en 2 zijn er vanuit de in die gebieden voorziene ontwikkelingen geen toekomstige parkeerproblemen verwacht. Wel kunnen de parkeervoorzieningen in deze deelgebieden een functie vervullen voor het opvangen van bezoekers aan de westelijke rand van het Stadshart. Een nieuwe openbare parkeergarage aan de Denemarkenlaan draagt daar ook aan bij en biedt tevens de nodige flexibiliteit voor de toekomstige parkeerstructuur. De overige deelgebieden komen in een latere fase aan bod. De ervaringen met de prioritaire deelgebieden en de ontwikkelingen van de mobiliteit in brede zin zijn input om de strategie voor die gebieden te zijner tijd fijn te slijpen.

Daarmee kan ook rekening worden gehouden met de stijging van de parkeerdruk, die sterk stijgt vanaf het jaar 2030 en de grens van een parkeerdruk van 90% overstijgt in 2035.

10 70% parkeerdruk is alleen deelgebied 2a. Deelgebied 2b kent een parkeerdruk van 131%, maar bevat een beperkt aantal parkeerplaatsen

(23 3 tekort van 7 parkeerplaatsen). Daarom zijn geen aanvullende maatregelen benodigd.

Pagina 27 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

6.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

In de Analyse ten behoeve van de Mobiliteitsstrategie is onderzocht welke effecten de realisatie van de Visie Binnenstad 2040 heeft op de mobiliteit in de Binnenstad. De focus van de Mobiliteitsstrategie is het eindbeeld 2040 en de daarin te verwachten situatie. Dat is van belang om een goed beeld te hebben van de effecten van de totale ontwikkeling van de Binnenstad en daar bij de gefaseerde besluitvorming over deelgebieden rekening te kunnen houden. De Visie Binnenstad 2040 heeft wat betreft de mobiliteit een hoog ambitie niveau dat past in de gewenste toekomst van de Binnenstad. De herstructurering van de infrastructuur en opwaardering van de openbare ruimte zijn ingrijpende maatregelen. In de Analyse ten behoeve van de Mobiliteitsstrategie is bezien wat dit betekent voor de verkeersafwikkeling voor alle modaliteiten, en welke maatregelen eventueel nodig zijn. Het parkeren is een belangrijk onderwerp, omdat er veel ruimte voor straatparkeren komt te vervallen door de verdichting van de Binnenstad.

Verbeelding toekomstige inrichting Engelandlaan

De algemene conclusie is dat de realisatie van de Visie Binnenstad 2040 en de daarin voorgenomen maatregelen voor de mobiliteit past binnen de beleidskaders van de gemeente. Daarbij spelen enkele kanttekeningen, die in de voorgaande hoofdstukken zijn benoemd. Belangrijk element is het effect van de bredere (woningbouw)opgave van Zoetermeer en de relatie daarvan met de Binnenstad, bijv. de aansluiting van de Entree op de Binnenstad. Ook de wijze waarop Zoetermeer in de Ruimtelijke Strategie de visie op de toekomstige mobiliteit nader invult en de komende jaren uitwerkt in een mobiliteitsprogramma heeft invloed. De weg naar 2040 is lang en er zullen in de tijd ook ontwikkelingen zijn die nu nog niet geheel zijn te overzien. De Analyse ten behoeve van de Mobiliteitsstrategie gaat uit van de feiten, ervaringen en kennis die er nu is en zal adaptief moeten worden aangepast als er substantiële nieuwe ontwikkelingen zijn. In de voorgaande hoofdstukken zijn nu spelende aandachtspunten en adviezen en benoemd. Enerzijds zijn het zaken die logisch volgen uit de keuzes die in de Visie Binnenstad 2040 zijn gemaakt en bij de uitwerking van de strategie nader kunnen worden ingevuld in uitvoeringsprogramma9s.

Pagina 28 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

Anderzijds zijn er thema9s die nog niet in de Visie Binnenstad 2040 zijn benoemd en bestuurlijke uitspraken of richting voor de uitwerking vragen. We adviseren om op korte termijn besluiten over deze onderstaande thema9s te nemen om de voortgang van het programma Binnenstad te borgen en deze thema9s ook mee te kunnen nemen in de visie op mobiliteit in de Ruimtelijke Strategie.

Aanbevelingen voor nadere besluiten t.b.v. de Mobiliteitsstrategie Binnenstad 2040 ¥ Heroverwegen c.q. voorshands uitstellen van de voorgenomen sloop van parkeergarage P5 in relatie tot de bouwplannen rond de Nederlandlaan. In deelgebied 5a is de parkeerdruk op basis van de geplande ontwikkelingen en aanpassingen van de infrastructuur veel te hoog. Door de sloop van P5 is er in deelgebied 5a een groot tekort aan parkeerplaatsen, waardoor de kans op een waterbedeffect richting deelgebied 3 groot is. Dit waterbed zal niet of beperkt optreden als P5 niet wordt gesloopt, c.q. een (of meer) nieuwe parkeervoorziening wordt gebouwd. Mogelijk kunnen tijdelijke parkeerterreinen aan bijv. de Canadalaan of Belgiëlaan ook bijdragen aan beheersing van de parkeerdruk. ¥ Realiseren van extra openbare parkeercapaciteit aan de randen van de Binnenstad (Denemarkenlaan en mogelijk Centrum-West). In deelgebied 1 biedt realisatie van een nieuwe openbare parkeergarage op het huidige parkeerveld aan de Denemarkenlaan flexibiliteit naar de toekomst en dient deze als opvang voor bezoekers aan de Binnenstad en voor bezoekers van bewoners in de omliggende wijken. De realisatie van een openbare parkeergarage(s) aan de randen van de Binnenstad is belangrijk voor de realisatie van de Visie Binnenstad 2040 en maakt het mogelijk om adaptief in te spelen op toekomstige onzekerheden (bijv.

verdere vermindering van het aantal straatparkeerplaatsen). Met het realiseren van ca. 200 parkeerplaatsen in deelgebied 8 Centrum West wordt de parkeerdruk beter gespreid, zoekverkeer verminderd en kan de parkeerdruk op de Binnenstad als geheel beter beheersbaar blijven. ¥ Uitbreiden fietsstallingsvoorzieningen van circa 3.000 nu naar circa 4.000. Stimuleren van het fietsen naar en in de Binnenstad vereist goede voorzieningen voor het stallen van fietsen. Stallingen met oog voor aantrekkelijkheid, sociale veiligheid, voldoende spreiding, kwalitatief hoog serviceniveau en goede koppeling aan het fietsnetwerk. Bestaande stallingen waar nodig aanpassen aan nieuwe eisen (zoals de toenemende verscheidenheid van fietsen) en uitbreiden van stallingen parallel aan de ontwikkeling van de deelgebieden. Monitoren wat het feitelijk gebruik in de loop van de tijd is en zo nodig adaptief aanpassen.

Pagina 29 van 36

Analyse t.b.v. Mobiliteitsstrategie Binnenstad Zoetermeer 2040

¥ Aanpassen parkeervergunningenbeleid in relatie tot de fasering van de reductie van straatparkeerplaatsen. Dit betreft het instellen van een vergunningenplafond voor de 1e vergunning voor het straat parkeren en aanscherpen van (de toepassing van) het vergunningenbeleid. Met een vergunningenplafond wordt vermeden dat er te veel vergunningen worden uitgegeven en er voor vergunninghouders onvoldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Uit een nadere analyse van het aantal straatparkeerplaatsen in de komende jaren kan de hoogte van het vergunningenplafond worden bepaald Uitgangspunt is dat de huidige vergunninghouders een vergunning kunnen behouden en dat op een nader te bepalen moment nieuwe bewoners geen parkeervergunning meer kunnen aanvragen (tenzij een uitzonderingsregel van toepassing is). ¥ Aanpassen en uniformeren van parkeertarieven. In het betaald parkeren gebied in de Binnenstad het tarief voor straatparkeren van bezoekers substantieel verhogen om ruimte te behouden voor de vergunninghouders, het gebruik van parkeergarages te stimuleren11 en deels compensatie te verwerven voor de vermindering van parkeerinkomsten. De financiële gevolgen van het verminderen van de capaciteit van straatparkeren in relatie met het verhogen van de parkeertarieven nader analyseren.