Bijlage 18 MER Bijlage 4 Rapportage Geluid hoofdrapport - definitief 2025-05-19
Tekst van het document
Maatregelen moeten financieel doelmatig zijn en geen overwegende bezwaren ontmoeten. Als sprake blijft van een overschrijding, moet aandacht worden besteed aan de geluidwering van de gevels. De geluidwering van de gevels moet, volgens tabel 3.53 Bkl, zodanig zijn dat de binnenwaarde, afhankelijk van de situatie niet hoger is dan 36 of 41 dB(A). Indirecte effecten van wijziging in de geluidoverdracht Bijvoorbeeld als gebouwen worden gesloopt, kan het geluid bij achterliggende gebouwen toenemen. Dat kan ook aan de orde zijn bij reflectie tegen een nieuw gebouw. Volgens art. 5.78ai moet, als sprake is van een significante toename van het geluid: maatregelen worden getroffen om de toename te voorkomen of zoveel als mogelijk te beperken, of geluidwerende maatregelen worden getroffen om te voldoen aan 36 of 41 dB binnenwaarde (Bkl tabel 3.53). Het is niet aangegeven wat wordt verstaan onder significant. Dit is aan de gemeente zelf om te beoordelen. In het kader van dit onderzoek wordt aangesloten bij het criterium voor veranderend verkeer. Dat leidt tot een toename van 1,5 dB ten opzichte van de autonome situatie. 2.6.3.3
Analyse van het aantal gehinderden bij bestaande woningen De analyse van het aantal gehinderden is geen wettelijke plicht, maar geeft een algemeen beeld van de groei of afname van het aantal gehinderden. Voor de bepaling van het aantal
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 38
gehinderden wordt (voor panden waar daadwerkelijk sprake is van bewoning), uitgegaan van een gemiddelde bezetting van 2,2 personen per woning6.
2.7
Maatregelen waarmee al rekening wordt gehouden Bij de invulling van het plangebied wordt op voorhand rekening gehouden met het toepassen maatregelen die in het kader van de aanpassing van de wegen relatief eenvoudig kunnen worden meegenomen. 1. 2.
Toepassen van stiller asfalt in de vorm van akoestisch geoptimaliseerd SMA op de Afrikaweg7 en de Zuidweg. Toepassen van stiller asfalt in de vorm van Gelders Mengsel op de te wijzigen gedeelten van de Van Leeuwenhoeklaan, Meerzichtlaan, Boerhaavelaan en Van Stolberglaan.
Een maatregel aan het wegdek van de A12 is op voorhand niet mogelijk gebleken. Er is hier al sprake van een geluidreducerend tweelaags ZOAB. Rijkswaterstaat is zeer terughoudend met de toepassing van het nog stillere tweelaags ZOAB-fijn. Dit wegdektype heeft een beperkte levensduur en Rijkswaterstaat wil toepassing daarvan reserveren voor het oplossen van eventuele toekomstige overschrijdingen van geluidproductieplafonds.
2.8
Aanvullende maatregelen Aanvullend op de maatregelen uit de vorige paragraaf is onderzocht op welke wijze het geluid van de A12 verder kan worden beperkt. Daarvoor zijn varianten onderzocht stiller asfalt en snelheidsverlaging, geluidschermen, luifels en een tunnel voor de hoofdrijbaan. Het voorliggende onderzoek geeft inzicht in de effecten van een aantal mogelijke maatregelen. In vervolg op het MER-onderzoek zal in de verdere (ruimtelijke) procedures (BOPA) moeten worden afgewogen welke maatregelen exact worden getroffen.
6
In januari 2024 (https://zoetermeer.incijfers.nl/home) woonden er 128.451 inwoners op 58.213 adressen in de gemeente Zoetermeer. Hiermee is het gemiddeld aantal inwoners per woning 2,2. 7 Een deel van de Afrikaweg is op dit moment voorzien van een dunne deklaag type B. Overwogen is dit wegdektype te handhaven bij de aanpassing van de Afrikaweg in het kader van dit plan. Dit is redelijkerwijs niet mogelijk gebleken. In de praktijk blijkt namelijk dat dit wegdek niet goed bestand is tegen wringkrachten die optreden bij verkeer met wisselende snelheden en bij kruisingen en aansluitingen. Ook blijkt de levensduur van deze wegdektypen zeer beperkt en garanderen aannemers de kwaliteit van het wegdek niet meer. Daarom is hier niet langer een dunne deklaag type B voorzien maar een ander, sterker type stil asfalt. Dit type asfalt is stiller dan regulier asfalt, maar maakt (in de eerste jaren na aanleg) wat meer geluid dan de dunne deklagen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 39
3
HUIDIGE SITUATIE
3.1
Geluidsituatie In de volgende figuren zijn de geluidcontouren vanwege het weg- en railverkeer weergegeven. De contouren geven een impressie van de huidige geluidsituatie in het jaar 2025 op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
Figuur 23 Lden totaal wegverkeer huidige situatie. Beoordelingshoogte 5 meter.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 40
Figuur 24 Lden totaal railverkeer huidige situatie. Beoordelingshoogte 5 meter.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 41
Figuur 25 Lcum totaal wegverkeer + railverkeer huidige situatie. Beoordelingshoogte 5 meter. In bijlage 9 en 10 is een tabellarisch overzicht gegeven waarin het geluid in de omgeving van het plangebied per geluidbronsoort en cumulatief per punt zijn opgenomen.
3.2
Aantal gehinderden Het aantal geluidbelaste woningen en gehinderden is bepaald door het geluid op een beoordelingspunt op de gevel van een gebouw te koppelen aan de adrespunten volgens BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen). De beoordelingshoogte verschilt per gebouw. Voor appartementengebouwen is uitgegaan van beoordelingspunten op drie hoogten. Voor de overige verdiepingen, zijn gemiddelden aangehouden. De analyse is uitgevoerd voor de woningen in de directe omgeving van het plangebied. In de volgende figuur is dit weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 42
Figuur 26 Beoordelingspunten die zijn betrokken bij de analyse In de volgende tabel is het aantal gehinderden in de omgeving van het plangebied weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez). Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid maal het aantal woningen bepaald. Met dit getal kan de totale geluidkwaliteit worden vergeleken met de autonome en de toekomstvarianten.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 43
Tabel 9
Aantal8 geluidbelaste bestaande woningen – huidige situatie
Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 2.507 1.035 1.031 484 131 0 0 0 5.188
Lden gemeentewegen 366 612 1.014 1.881 1.098 206 10 0 5.188
Lden hoofdspoorweg 4.768 331 88 0 0 0 0 0 5.188
Lden lokale spoorweg 4.710 256 156 65 0 0 0 0 5.188
Lcum9 (2.650) 0 0 1.068 1.246 214 10 0 5.188
Lgez 23 307 1.061 2.094 1.454 239 10 0 5.188
205.466
265.835
145.801
155.763
143.177
276.156
Tabel 10 Aantal gehinderde personen bij bestaande woningen – huidige situatie Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
Lden rijksweg 5.514 2.277 2.267 1.066 289 0 0 0 11.414
Lden gemeentewegen 806 1.347 2.232 4.139 2.416 453 22 0 11.414
Lden hoofdspoorweg 10.490 729 195 0 0 0 0 0 11.414
Lden lokale spoorweg 10.363 563 344 144 0 0 0 0 11.414
Lcum (5.831) 0 0 2.350 2.740 471 22 0 11.414
Lgez 50 676 2.335 4.606 3.199 525 22 0 11.414
8 De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal
afwijken van de optelling van de individuele getallen. 9 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 44
4
AUTONOME SITUATIE
4.1
Geluidsituatie In de volgende figuren zijn de geluidcontouren vanwege het weg- en railverkeer weergegeven. De contouren geven een impressie van de autonome geluidsituatie in het jaar 2040 op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
Figuur 27 Lden totaal wegverkeer autonome situatie. Beoordelingshoogte 5 meter.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 45
Figuur 28 Lden totaal railverkeer autonome situatie. Beoordelingshoogte 5 meter.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 46
Figuur 29 Lcum totaal wegverkeer + railverkeer autonome situatie. Beoordelingshoogte 5 meter. In bijlage 9 en 10 is een tabellarisch overzicht gegeven waarin de geluidbelastingen in de omgeving van het plangebied per geluidsoort en cumulatief per punt zijn opgenomen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 47
4.2
Aantal gehinderden In de volgende tabel is het aantal gehinderden in de omgeving van het plangebied weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez). Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid x het aantal woningen bepaald en vergeleken met de huidige situatie. Tabel 11 Aantal10 geluidbelaste bestaande woningen – autonome situatie Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid Huidig: Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 2.409 970 1.086 583 115 24 0 0 5.188
Lden gemeentewegen 334 678 1.137 2.009 856 164 10 0 5.188
Lden hoofdspoorweg 3.914 787 375 112 0 0 0 0 5.188
Lden lokale spoorweg 4.553 331 228 76 0 0 0 0 5.188
Lcum11 (2.738) 0 0 1.210 1.026 205 10 0 5.188
Lgez 24 284 1.036 2.247 1.333 253 10 0 5.188
208.235
264.323
174.105
162.845
137.836
276.425
205.466
265.835
145.801
155.763
143.177
276.156
Tabel 12 Aantal gehinderde personen bij bestaande woningen – autonome situatie Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
Lden rijksweg 5.300 2.134 2.390 1.283 254 53 0 0 11.414
Lden gemeentewegen 734 1.491 2.501 4.420 1.884 361 22 0 11.414
Lden hoofdspoorweg 8.611 1.732 824 247 0 0 0 0 11.414
Lden lokale spoorweg 10.017 727 501 168 0 0 0 0 11.414
Lcum (6.023) 0 0 2.661 2.257 451 22 0 11.414
Lgez 52 624 2.280 4.944 2.933 558 22 0 11.414
10 De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal
afwijken van de optelling van de individuele getallen. 11 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 48
5
PLANSITUATIE 7.250 WONINGEN In dit hoofdstuk wordt de plansituatie in het jaar 2040 met een maximale invulling met woningen behandeld. Het betreft 7.250 woningen, waarbij ook de 401 woningen in het gebouw Terra Nova zijn meegerekend. Dit is de situatie met zowel het hoogste aantal nieuwe woningen als het meeste verkeer. Voor de beoordeling is deze situatie dus maatgevend. In hoofdstuk 6 wordt de plansituatie met een minimale invulling met woningen (6.250 woningen) behandeld. In dit hoofdstuk wordt de volgende structuur aangehouden: 1.
2.
3.
Geluidsituatie nieuwe woningen De geluidsituatie vanwege weg- en railverkeer op de nieuwe woningen wordt in beeld gebracht en getoetst aan de wettelijke criteria volgens het Bkl. Ook wordt aangegeven waar sprake is van knelpunten en mogelijke conflicten met het Afwegingskader geluid Zoetermeer. Tot slot wordt inzicht gegeven in het aantal gehinderden. Geluidsituatie bestaande woningen De geluidsituatie vanwege weg- en railverkeer op de bestaande woningen wordt in beeld gebracht en getoetst aan de wettelijke criteria volgens het Bkl en de Bruidsschat. Ook wordt aangegeven waar sprake is van knelpunten en mogelijke conflicten met het Afwegingskader geluid Zoetermeer. Tot slot wordt inzicht gegeven in het aantal gehinderden. Maatregelen Waar sprake is wettelijke standaard- of grenswaarden worden overschreden, wordt het effect van mogelijke maatregelen in beeld gebracht.
Voor gedetailleerde informatie per beoordelingspunt wordt verwezen naar bijlage 9. In deze bijlage zijn tabellarische overzichten gegeven waarin het geluid per geluidbronsoort en cumulatief per punt zijn opgenomen.
5.1
Geluidsituatie nieuwe woningen
5.1.1
Wegverkeer Contouren totaal wegverkeer In de volgende figuur zijn de geluidcontouren vanwege het totale wegverkeer (gemeentewegen plus rijksweg) weergegeven. De contouren geven een impressie van de geluidsituatie op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 49
Figuur 30
Lden totaal wegverkeer plansituatie 7.250 woningen
Uit deze figuur blijkt dat het geluid bij de nieuwe woningen in belangrijke mate wordt bepaald door de A12, de Afrikaweg, de Meerzichtlaan en de Van Leeuwenhoeklaan. De invloed van de overige wegen is, naar rato, minder groot. Ook blijkt dat aan de ‘binnenzijden’ van de velden sprake is van duidelijk minder geluid. Geluid rijksweg In de volgende figuren zijn impressies gegeven van het geluid van de rijksweg op de gevels van de nieuwe woningen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 50
Figuur 31 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen
Figuur 32
Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen
Figuur 33 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 51
Figuur 34 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen
Figuur 35 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen Het geluid vanwege de A12 is het hoogst op de nieuwbouw direct langs de A12. Uit een modelanalyse blijkt dat het geluid Lden hier varieert (afhankelijk van met name de hoogteligging) van circa 63 tot 72 dB. Uit de analyses blijkt dat het verschil tussen Lden en Lnight circa 9 dB is. Lnight varieert dus van circa 54 tot 63 dB. Bij de tweedelijns bebouwing achter de nieuwbouw direct langs de A12 is het geluid sterk afhankelijk van de verdieping. Het geluid op de onderste bouwlaag is circa 53 dB. Dit loopt op naar circa 65 dB op de hoogste verdiepingen. Geconcludeerd wordt dat de grenswaarde van 60 dB wordt overschreden bij de velden Station 1-3, West 1 en Oost 1. Bij de velden Station 1-3, West 1 en Oost 1, en ook bij verder
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 52
weg gelegen hogere panden, is sprake van meer geluid dan de standaardwaarde van 50 dB op meerdere gevels. De overschrijding van de grenswaarde is ter plaatse van de eerstelijns bebouwing zeer groot. Realisatie van geluidgevoelige functies is hier enkel mogelijk door zeer verregaande maatregelen aan de gebouwen zelf (in de vorm van bijvoorbeeld dubbele vliesgevels). Overwogen kan worden om, in ieder geval aan de gebouwzijden met direct zicht op de A12, géén geluidgevoelige functies te realiseren. Aan de zijden zonder een direct zicht op de A12 is wel realisatie van geluidgevoelige functies binnen de wettelijke grenswaarden mogelijk. Het geheel vraagt om een zorgvuldig stedenbouwkundig en bouwkundig ontwerp. Ook bij de tweedelijns en verder weggelegen bebouwing is sprake van veel geluid (tot circa 65 dB de hoogste verdiepingen). Met een goed stedenbouwkundig en bouwkundig ontwerp is het hier mogelijk om binnen de grenswaarden te blijven. Voor de hoog gelegen verdiepingen op de tweedelijns bebouwing zal dit, gelet op de mate van overschrijding een uitdagende opgave vormen. Het is waarschijnlijk dat hier (onder andere) niet zonder meer sprake is van geluidluwe gevels. Bij de uitwerking van de plannen moet daarom, volgens het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Entree een zorgvuldig ontwerp worden gemaakt.
Vanwege de hoogte van het geluid overschrijdingen zijn geluidbeperkende maatregelen aan en langs de A12 beschouwd. Dit wordt behandeld in paragraaf 5.3. Conclusie: De grenswaarde van 60 dB wordt overschreden bij de velden Station 1-3, West 1 en Oost 1. Ook bij verder weg gelegen hogere panden is sprake van meer geluid dan de standaardwaarde van 50 dB op meerdere gevels. Onder andere doordat niet (zonder meer) sprake is van geluidluwe gevels zal op veel locaties niet kunnen worden voldaan aan het Afwegingskader geluid Zoetermeer. Maatregelen moeten worden afgewogen. Als maatregelen niet afdoende zijn, is afwijking van grenswaarden mogelijk vanwege zwaarwegende belangen. Daarbij moet wel worden voldaan aan het Geluidkader Entree. Geluid gemeentewegen In de volgende figuren zijn impressies gegeven van het geluid van de gemeentewegen op de gevels van de nieuwe woningen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 53
Figuur 36 Lden gemeentewegen plansituatie 7.250 woningen
Figuur 37
Lden gemeentewegen plansituatie 7.250 woningen
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 54
Figuur 38
Lden gemeentewegen plansituatie 7.250 woningen
Figuur 39
Lden gemeentewegen plansituatie 7.250 woningen
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 55
Figuur 40
Lden gemeentewegen plansituatie 7.250 woningen
Het geluid van gemeentewegen is ten hoogste 68 dB. De grenswaarde van 70 dB wordt niet overschreden. Uit de analyses blijkt dat het verschil tussen Lden en Lnight circa 9 dB is. Lnight is dus ten hoogste 59 dB. De geluidsituatie wordt met name bepaald door de Afrikaweg. Ook is het geluid van de resterende 50 km/uur wegen direct nabij de aansluiting op de Afrikaweg relevant. Het geluid van de 30 km/uur wegen is in verhouding minder relevant, maar kan nog steeds tot overschrijdingen van de standaardwaarde leiden. Vooral bij de eerstelijns bebouwing langs de Afrikaweg, Boerhaavelaan en Meerzichtlaan, en ook bij verder weg gelegen hogere panden, is sprake van meer geluid dan de standaardwaarde van 53 op meerdere gevels. Het is waarschijnlijk dat hier (onder andere) niet zonder meer sprake is van geluidluwe gevels. Bij de uitwerking van de plannen moet daarom, volgens het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Entree een zorgvuldig ontwerp worden gemaakt. Vanwege de hoogte van het geluid zijn geluidbeperkende maatregelen beschouwd. Dit wordt behandeld in paragraaf 5.3. Conclusie: De grenswaarde van 70 dB wordt niet overschreden. Bij in ieder geval de eerstelijns panden is sprake van meer geluid dan de standaardwaarde van 50 dB op meerdere gevels.
Onder andere doordat niet (zonder meer) sprake is van geluidluwe gevels zal op veel locaties niet kunnen worden voldaan aan het Afwegingskader geluid Zoetermeer. Maatregelen moeten worden afgewogen. Als maatregelen niet afdoende zijn, is afwijking van het Afwegingskader geluid Zoetermeer mogelijk. Daarbij moet wel worden voldaan aan het Geluidkader Entree.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 56
5.1.2
Railverkeer Contouren totaal railverkeer In de volgende figuur zijn de geluidcontouren vanwege het totale railverkeer (hoofdspoorweg + lokale spoorweg) weergegeven. De contouren geven een impressie van de geluidsituatie op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
Figuur 41
Lden totaal railverkeer plansituatie 7.250 woningen
Uit deze figuur blijkt dat het geluid bij de nieuwe woningen in belangrijke mate wordt bepaald door de hoofdspoorweg Den Haag - Gouda. De invloed van de lokale spoorweg Randstadrail is, naar rato, minder groot. Ook blijkt dat ten noorden van de eerstelijns nieuwbouw er geen wezenlijke geluidbijdrage van railverkeersgeluid is.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 57
Geluid hoofdspoorweg In de volgende figuren zijn impressies gegeven van het geluid van de hoofdspoorweg op de gevels van de nieuwe woningen.
Figuur 42 Lden hoofdspoorweg plansituatie 7.250 woningen
Figuur 43 Lden hoofdspoorweg plansituatie 7.250 woningen Het geluid van de hoofdspoorweg is ten hoogste 62 dB. De standaardwaarde van 55 dB wordt bij de eerstelijns gebouwen overschreden. De grenswaarde van 70 dB wordt niet overschreden. Uit de analyses blijkt dat het verschil tussen Lden en Lnight circa 9 dB is. Lnight is dus ten hoogste 53 dB. Het is waarschijnlijk dat hier (onder andere) niet zonder meer sprake is van geluidluwe gevels. Het ontbreken van geluidluwe gevels wordt met name veroorzaakt door de bijdrage van het geluid van wegverkeer. Het is daarom belangrijk dat bij de uitwerking van de plannen moet
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 58
daarom, volgens het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Entree een zorgvuldig ontwerp wordt gemaakt. Vanwege de hoogte van het geluid zijn geluidbeperkende maatregelen aan spoorweg beschouwd. Dit wordt behandeld paragraaf 5.3 Geluid lokale spoorweg (Randstadrail) In de volgende figuren zijn impressies gegeven van het geluid van de lokale spoorweg op de gevels van de nieuwe woningen.
Figuur 44 Lden lokale spoorweg plansituatie 7.250 woningen
Figuur 45 Lden lokale spoorweg plansituatie 7.250 woningen Het geluid van de lokale spoorweg is ten hoogste 57 dB. De standaardwaarde van 55 dB wordt bij de eerstelijns gebouwen overschreden. De grenswaarde van 70 dB wordt niet
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 59
overschreden. Uit de analyses blijkt dat het verschil tussen Lden en Lnight circa 9 dB is. Lnight is dus ten hoogste 48 dB. Het is waarschijnlijk dat hier (onder andere) niet zonder meer sprake is van geluidluwe gevels. Het ontbreken van geluidluwe gevels wordt met name veroorzaakt door de bijdrage van het geluid van wegverkeer. Het is daarom belangrijk dat bij de uitwerking van de plannen moet daarom, volgens het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Entree een zorgvuldig ontwerp wordt gemaakt. Vanwege de hoogte van het geluid zijn geluidbeperkende maatregelen aan spoorweg beschouwd. Dit wordt behandeld in hoofdstuk 5.3.
5.1.3
Totaal weg- en railverkeer In de volgende figuur zijn de geluidcontouren vanwege de cumulatie van het totale wegverkeer + railverkeer Lcum weergegeven. De contouren geven een impressie van de geluidsituatie op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 60
Figuur 46 Lcum totaal wegverkeer + railverkeer plansituatie 7.250 woningen. Beoordelingshoogte 5 meter. De geluidcontouren zijn vrijwel gelijk aan de geluidcontouren van alleen wegverkeer. Dat houdt in dat het cumulatieve geluid vrijwel geheel wordt bepaald door wegverkeer. De bijdrage van railverkeer is minder relevant.
5.1.4
Aantal gehinderden In de volgende tabel is het aantal gehinderden bij de nieuwe woningen 12 in het plangebied weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor
12 Exclusief de woningen in het gebouw Terra Nova omdat deze al vergund zijn en daarom wel deel uitmaken van de
7.250 woningen maar geen onderdeel zijn van deze beschouwing.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 61
weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez). Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid x het aantal woningen bepaald. Tabel 13 Aantal13 geluidbelaste nieuwbouw woningen – plansituatie 7.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 2.954 1.244 1.125 599 335 251 244 98 6.849
Lden gemeentewegen 1.335 674 793 1.360 1.372 1.316 0 0 6.849
Lden hoofdspoorweg 5.021 1.056 241 179 250 101 0 0 6.849
Lden lokale spoorweg 6.298 203 172 149 26 0 0 0 6.849
Lcum14 (2.272) 0 0 1.182 1.474 1.566 236 118 6.849
Lgez 465 946 656 1.224 1.599 1.580 227 151 6.849
301.827
350.686
244.647
195.928
271.569
373.879
Tabel 14 Aantal gehinderde personen bij nieuwbouw woningen – plansituatie 7.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
Lden rijksweg 4.874 2.052 1.856 988 552 414 403 161 11.301
Lden gemeentewegen 2.202 1.112 1.308 2.244 2.263 2.171 0 0 11.301
Lden hoofdspoorweg 8.285 1.743 397 296 413 167 0 0 11.301
Lden lokale spoorweg 10.392 335 284 246 43 0 0 0 11.301
Lcum (3.749) 0 0 1.951 2.432 2.585 390 195 11.301
Lgez 768 1.562 1.082 2.020 2.638 2.607 374 250 11.301
13
De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal afwijken van de optelling van de individuele getallen. 14 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van
die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 62
5.2
Geluidsituatie bestaande woningen In de vorige paragrafen is (met contourfiguren) inzicht gegeven in de geluidsituatie bij de nieuwe, maar ook bij de bestaande woningen. Het geluid is berekend op een groot aantal beoordelingspunten bij bestaande woningen. Dit is niet alleen gedaan in de directe omgeving van het plangebied, maar ook, steekproefsgewijs, langs wegen waarvan het verkeer met meer dan 25% kan wijzigen. Langs deze wegen zou mogelijk een relevant geluideffect kunnen optreden. In de onderstaande impressie is aangegeven op welke punten het geluid is bepaald.
Figuur 47
5.2.1
Impressie ligging beoordelingspunten bij bestaande woningen
Wegverkeer In de figuren van paragraaf 3.1, 4.1 en 5.1 is de geluidsituatie van het totale wegverkeer in en direct om het plangebied weergegeven op een hoogte van 5 meter voor de huidige situatie 2025, de autonome situatie 2040 en de toekomstige situatie 2040. Hierna zijn impressies van deze figuren opgenomen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 63
Figuur 48 Lden totaal wegverkeer huidige / autonome / plansituatie. Beoordelingshoogte 5 meter. Uit de figuren blijkt dat, over het algemeen, de verschillen tussen de huidige, autonome en plansituatie zeer gering zijn. Uit de figuren blijkt dat de bijdrage van het geluid van de A12 in de plansituatie enigszins afneemt bij de bestaande woningen. Dit wordt veroorzaakt door de afschermende werking van de nieuwbouw langs de A12. De verschillen tussen de huidige, autonome en plansituatie zijn voor wat betreft de bijdrage van de gemeentewegen zeer gering. In de resultaatoverzichten in bijlage 9 is het geluid per beoordelingspunt en per situatie opgenomen. In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op de geluidsituatie van gemeentewegen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in wegvakken waarop de Bruidsschat en wegvakken waarop het Bkl van toepassing is (zie hoofdstuk 2).
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 64
Bruidsschat Bkl Figuur 49 5.2.1.1
Wegvakken waarop Bkl of Bruidsschat van toepassing is
Beoordeling geluid van gemeentewegen – Bruidsschat De beoordeling van het geluid van te wijzigen wegen wordt per weg uitgevoerd en volgens de reconstructiebeoordeling (inclusief de reken- en beoordelingsmethode) volgens de Wet geluidhinder. Daarbij wordt (ter hoogte van de te wijzigen wegvakken waarop de Bruidsschat van toepassing is) gekeken naar de toename van het geluid ten opzichte van de huidige situatie en de toename van het geluid ten opzichte van een eerder vastgestelde hogere grenswaarde. Toename van geluid ten opzichte van de huidige situatie Uit de analyse van de modelresultaten blijkt dat er, ten opzichte van de huidige situatie, nergens sprake is van een toename van 1,50 dB of groter bij huidig aanwezige geluidgevoelige gebouwen. Daarmee is geen sprake van een reconstructie in de zin van de Wet geluidhinder. Daarmee zijn de beoogde wijzigingen toelaatbaar.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 65
Toename van geluid ten opzichte van eerder vastgestelde hogere grenswaarden Ter hoogte van de te wijzigen wegvakken waarop de Bruidsschat van toepassing is, zijn bij drie locaties hogere grenswaarden vastgesteld 1.
Plangebied ten oosten van de Afrikaweg tussen Van Leeuwenhoeklaan en de Boerhaavelaan.
Uit de berekeningsresultaten blijkt dat de vastgestelde hogere waarde vanwege de Afrikaweg (zie paragraaf 2.6) aan de oostzijde wordt overschreden met 3 dB. In de volgende figuur is de ligging van de overschrijdingslocatie weergegeven.
Overschrijding Figuur 50
Reconstructiesituaties Bouwvlak 1
De overschrijding wordt veroorzaakt door de gewijzigde inrichting van de Afrikaweg en de toepassing van akoestisch geoptimaliseerd SMA. Dit asfalttype is wat minder stil dan het huidige op een deel van de weg aanwezige asfalt ‘dunne deklagen B’. Het huidige asfalt is echter niet goed bestand tegen optrekkend, afremmend en afslaande verkeersbewegingen. Daarom wordt uitgegaan van akoestisch geoptimaliseerd SMA, een relatief stil asfalt dat wel bestand is tegen deze bewegingen. De beoogde woningen zijn nog niet aanwezig. Verdere geluidbeperkende maatregelen aan of langs de Afrikaweg zijn redelijkerwijs niet mogelijk. Omdat de Wet geluidhinder niet meer van kracht is, kunnen geen aangepaste hogere grenswaarden worden vastgesteld. Wel moet de geluidsituatie van de nieuw te bouwen woningen voldoen aan het Bkl en moet ook rekening gehouden worden met het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Zoetermeer. Tot slot moet hierbij ook worden gezorgd voor een goede geluidwering van de gevels. Vanwege de Boerhaavelaan is geen sprake van een reconstructiesituatie omdat de rijsnelheid van dit wegvak wordt verlaagd naar 30 km/uur waardoor de Wet geluidhinder dit niet meer
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 66
typeert als een te beoordelen weg. Bovendien zal het geluid van deze weg worden betrokken bij de geluidwering van de gevels van de nieuw te bouwen woningen. 2.
Terra Nova, Boerhaavelaan 1-7
Uit de berekeningsresultaten blijkt vanwege de Afrikaweg een geluidbelasting van ten hoogste 55 dB15 op de westzijde van het gebouw. Voor deze zijde is een hogere grenswaarde van 56 dB van toepassing. Er is dus geen sprake van een reconstructiesituatie in de zin van de Wet geluidhinder. Vanwege de Boerhaavelaan is geen sprake van een reconstructiesituatie omdat de rijsnelheid van dit wegvak wordt verlaagd naar 30 km/uur waardoor de Wet geluidhinder dit niet meer typeert als een te beoordelen weg. De nu berekende geluidbelasting is bovendien lager dan da al vastgestelde hogere waarden. Ook vanwege de Van Leeuwenhoeklaan is de nu berekende geluidbelasting lager dan de al vastgestelde hogere waarden. Ook hier is dus geen sprake van een reconstructiesituatie. 3.
Engelandlaan 2-10
Uit de berekeningsresultaten blijkt een geluidbelasting van ten hoogste 51 dB op de westzijde van het gebouw. Voor deze zijde zijn een hogere grenswaarden van 52-54 dB van toepassing. Er is dus geen sprake van een reconstructiesituatie in de zin van de Wet geluidhinder. 5.2.1.2
Beoordeling geluid van gemeentewegen – Bkl Bij de beoordeling van het geluid in het kader van het Bkl wordt onderscheid gemaakt in de beoordeling van directe in indirecte effecten. Directe effecten zijn de gevolgen van de aanleg of wijziging van een weg. Indirecte effecten zijn de gevolge van gewijzigd verkeer of wijzigingen in de geluidoverdracht. Als sprake is van directe effecten mag het geluid ten opzichte van de huidige situatie niet toenemen (afgerond op hele getallen mag het verschil niet groter dan 0 dB zijn). Als sprake is van indirecte effecten mag het geluid ten opzichte van de autonome situatie niet toenemen met meer dan 1,5 dB. Directe effecten Waar sprake is van een relevante wijziging van de weg, is ook telkens sprake van een combinatie van een ander wegdek en/of een lagere rijsnelheid en/of een grotere afstand tot bestaande woningen. Dit leidt er in totaal toe dat bij de wegvakken waar het Bkl van toepassing is, ten opzichte van de huidige situatie, de geluidemissie van de weg zelf niet toeneemt. Er is daarmee geen sprake van een direct effect groter dan 0 dB.
15 Dit is inclusief een effect van 3 dB vanwege een gesloten borstwering, zoals omschreven in het bij het hogere
waardenbesluit horende geluidrapport.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 67
Bij sommige woningen lijkt wel sprake te zijn van een toename groter dan 0 dB. Dit wordt echter niet veroorzaakt door een direct effect maar door bijvoorbeeld het vervallen van een afscherming langs de Afrikaweg of extra reflecties tegen de nieuw te bouwen woningen. Dat is echter een indirect effect waarop een separate toetsing van toepassing is. Indirecte effecten Ter plaatse van het pand De Baron (Bredewater 18) neemt het geluid in de plansituatie met meer dan 1,5 dB toe ten opzichte van de autonome situatie. In de volgende situatie is het geluid van de gemeentewegen in beide situaties weergegeven.
autonoom 2040 Figuur 51
plan 2040
Geluid van gemeentewegen bij De Baron (beoordelingshoogte 2 / 5 / 8 / 11 meter)
Het geluid aan de noord- oost- en westgevel neemt ter plaatse van de begane grond en de eerste verdieping toe met meer dan 1,5 dB. Op hogere verdiepingen is geen sprake van een toename, maar juist van een afname. De toename wordt veroorzaakt door het verwijderen van de huidig aanwezige grondwal tussen de Afrikaweg en het gebouw en is daarmee een indirect effect. Omdat de Afrikaweg al is voorzien van een stiller wegdek en geluidwallen of schermen langs de Afrikaweg om stedenbouwkundige redenen niet wenselijk zijn, is het redelijkerwijs niet mogelijk om de toename van het geluid door de Afrikaweg te voorkomen of te beperken. Daarom moeten geluidwerende maatregelen aan de gevel worden getroffen om alsnog te voldoen aan de een binnenwaarde van 36 dB16, als dit uit een nader geluidonderzoek naar de geluidwering van de gevel blijkt. NB: Ook aan de zijde van Bredewater is sprake van een toename groter dan 1,5 dB. Ten opzichte van de standaardwaarde van 53 dB is de toename echter niet groter dan 1,5 dB. Hier is dus geen sprake van een overschrijding. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) wordt voorgesteld om ook deze zijde van het gebouw te betrekken bij het onderzoek naar de geluidwering van de gevels. 16 Op grond van Bkl art 5.78ai waarin wordt verwezen naar Bkl tabel 3.53.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 68
Bij overige woningen is geen sprake van een toename groter dan 1,5 dB.
5.2.2
Railverkeer In de figuren van paragraaf 3.1, 4.1 en 5.1 is de geluidsituatie van het totale railverkeer in en direct om het plangebied weergegeven op een hoogte van 5 meter voor de huidige situatie 2025, de autonome situatie 2040 en de toekomstige situatie 2040. Hierna zijn impressies van deze figuren opgenomen.
Figuur 52 Lden totaal railverkeer huidige / autonome / plansituatie. Beoordelingshoogte 5 meter. Uit de figuren blijkt dat ten opzichte van de huidige situatie, in de autonome en de toekomstige plansituatie sprake is van een geringe toename van het geluid. Dit wordt veroorzaakt door de hogere wettelijk toegestane geluidemissie van de hoofdspoorweg en doordat voor Randstadrail is verondersteld dat het verkeer kan toenemen in de toekomst. Ten opzichte van de autonome situatie, zorgt de plansituatie niet voor een wezenlijke toename van het geluid. Bij bestaande woningen nabij het plangebied is sprake van een afname van het geluid door de afschermende werking van de eerstelijns nieuwbouw. Geconcludeerd wordt dat de geluidsituatie vanwege railverkeer toelaatbaar is.
5.2.3
Totaal weg- en railverkeer In de figuren van paragraaf 3.1, 4.1 en 5.1 is de geluidsituatie van het totale weg- en railverkeer in en direct om het plangebied weergegeven op een hoogte van 5 meter voor de huidige situatie 2025, de autonome situatie 2040 en de toekomstige situatie 2040. Hierna zijn impressies van deze figuren opgenomen.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 69
Figuur 53 Lcum totaal weg- + railverkeer huidige / autonome / plansituatie. Beoordelingshoogte 5 meter. Uit een vergelijking van de cumulatieve geluidsituaties blijkt dat de geluidsituatie in de omgeving van het plangebied over het algemeen gelijk blijft of gering verbetert ten opzichte van de autonome situatie. Bij bestaande woningen nabij het plangebied is sprake van een afname van het geluid door de afschermende werking van de eerstelijns nieuwbouw. Geconcludeerd wordt dat de geluidsituatie vanwege het totale gecumuleerde geluid toelaatbaar is.
5.2.4
Aantal gehinderden In de volgende tabel is het aantal gehinderden bij de bestaande woningen weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez). Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid x het aantal woningen bepaald en vergeleken met de autonome en de huidige situatie.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 70
Tabel 15 Aantal17 geluidbelaste bestaande woningen – plansituatie 7.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid Huidig: Totaal aantal woningen x geluid Autonoom: Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 3.056 753 909 367 80 22 0 0 5.188
Lden gemeentewegen 544 823 1.650 1.404 602 156 10 0 5.188
Lden hoofdspoorweg 4.220 562 318 88 0 0 0 0 5.188
Lden lokale spoorweg 4.572 314 226 76 0 0 0 0 5.188
Lcum18 (2.565) 0 0 1.746 689 178 10 0 5.188
Lgez 37 432 1.556 2.144 818 191 10 0 5.188
196.669
255.385
163.816
157.716
143.364
268.964
205.466
265.835
145.801
155.763
143.177
276.156
208.235
264.323
174.105
162.845
137.836
276.425
Tabel 16 Aantal gehinderde personen bij bestaande woningen – plansituatie 7.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
5.3
Lden rijksweg 6.723 1.657 2.001 808 176 48 0 0 11.414
Lden gemeentewegen 1.197 1.810 3.629 3.088 1.324 344 22 0 11.414
Lden hoofdspoorweg 9.285 1.237 699 193 0 0 0 0 11.414
Lden lokale spoorweg 10.059 690 497 168 0 0 0 0 11.414
Lcum (5.643) 0 0 3.842 1.515 392 22 0 11.414
Lgez 82 950 3.423 4.717 1.799 421 22 0 11.414
Maatregelen Het geluid van de A12 leidt tot overschrijdingen van de grenswaarde van 60 dB bij een deel van de nieuwe woningen. Daarom is verkennend of deze met maatregelen kunnen worden weggenomen. De volgende maatregelvarianten ter hoogte van het plangebied zijn verkend: 1. Verlagen van de wettelijke rijsnelheid van de A12 naar 100 km/uur (24/7) en toepassen van tweelaags ZOAB-fijn; 2. Realiseren van een scherm langs de A12 met een hoogte van 9 meter boven kant verharding A12 (toerit blijft buiten het scherm); 17 De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal
afwijken van de optelling van de individuele getallen. 18 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 71
3. 4.
Realiseren van een luifel langs/over de A12 met een hoogte van 12 meter boven. De top van de luifel bevindt zich boven de middenberm (toerit blijft buiten de luifel); Realiseren van een tunnel voor de hoofdrijbanen (toe-en afritten blijven buiten de tunnel).
In de volgende paragrafen wordt de geluidsituatie inclusief maatregelen aan de A12 besproken. Ook maatregelen aan de gemeentewegen en spoorwegen worden besproken.
5.3.1
Snelheidsverlaging en stiller wegdek
Figuur 54 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen – met snelheidsverlaging en stiller wegdek Uit de verkenning blijkt dat het verlagen van de snelheid en het toepassen van een stiller wegdek, leidt tot minder geluid. Er blijft echter op zowel de eerste als de tweedelijns bebouwing sprake van een overschrijding van de grenswaarde van 60 dB. Het geluid vanwege de A12 bedraagt ten hoogste 70 dB.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 72
5.3.2
Geluidscherm
Figuur 55 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen – met geluidscherm Uit het onderzoek blijkt dat een geluidscherm effectief is ter plaatse van de onderste bouwlagen. Op hogere bouwlagen heeft het scherm geen effect. Er blijft op zowel de eerste als de tweedelijns bebouwing sprake van een overschrijding van de grenswaarde van 60 dB. Het geluid vanwege de A12 bedraagt ten hoogste 72 dB.
5.3.3
Luifel
Figuur 56 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen – met luifel Uit de verkenning blijkt dat een luifel effectief is ter plaatse van het oostelijke plandeel. Bij het westelijke deel van het plan blijft sprake van overschrijdingen als gevolg van het verkeer op de toerit naar de A12. Het geluid vanwege de A12 bedraagt ten hoogste 68 dB.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 73
5.3.4
Tunnel voor de hoofdrijbaan
Figuur 57 Lden rijksweg A12 plansituatie 7.250 woningen – met tunnel voor de hoofdrijbaan Uit de verkenning blijkt dat een tunnel effectief is ter plaatse van het oostelijke plandeel. Bij het westelijke deel van het plan blijft sprake van overschrijdingen als gevolg van het verkeer op de toerit naar de A12. Het geluid vanwege de A12 bedraagt ten hoogste 68 dB.
5.3.5
Afweging maatregelen A12 Uit de verkenning blijkt dat ook met de maatregelen sprake blijft van overschrijdingen van de grenswaarde vanwege de A12. Omdat er bovendien geen duidelijkheid is in hoeverre de wegbeheerder wil meewerken aan deze maatregelen en de meest effectieve maatregelen (luifel en tunnel) zeer kostbaar zijn, zijn deze maatregelen in overleg met de gemeente Zoetermeer niet verder onderzocht. De uiteindelijke afweging daarvoor ligt bij de gemeente Zoetermeer.
5.3.6
Maatregelen gemeentewegen De geluidsituatie van de gemeentewegen wordt in belangrijke mate bepaald door de Afrikaweg. Omdat de Afrikaweg en relevante delen van direct aansluitende wegen al worden voorzien van een stiller wegdek en geluidwallen of schermen langs deze wegen om stedenbouwkundige redenen niet wenselijk zijn, is het redelijkerwijs niet mogelijk om het geluid door gemeentelijkwegen te voorkomen of te beperken.
5.3.7
Maatregelen spoorwegen Het geluid van spoorwegen is relevant aan de zuidzijde van het plangebied. De geluidsituatie wordt hier in belangrijke mate bepaald door het geluid van de A12. Een maatregel aan spoorwegen zou daarmee niet leiden tot een wezenlijke verbetering van de geluidsituatie. Daarom zijn maatregelen aan of langs spoorwegen niet effectief.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 74
5.4
Conclusie Er is sprake van een (deels) zeer hoog geluidbelaste situatie vanwege met name de A12 en de Afrikaweg. Zelfs met zeer ingrijpende maatregelen aan de A12 zoals een luifel of een tunnel, resteren overschrijdingen van de grenswaarde van 60 dB voor de A12. Daarom worden deze maatregelen niet verder beschouwd. De gemeente Zoetermeer heeft dit gemotiveerd in de notitie zwaarwegende belangen dat als bijlage bij het Omgevingsprogramma is gevoegd. Er resteert daarom een situatie waarbij de grenswaarde vanwege de A12 wordt overschreden bij de nieuwe woningen in de velden Station 1-3, West 1 en Oost 1. Ook bij de verder weggelegen nieuwbouw is sprake van veel geluid vanwege met name wegverkeer. Met een goed stedenbouwkundig en bouwkundig ontwerp is het hier mogelijk om binnen de grenswaarden te blijven. Voor delen van het plan zal dit een uitdagende opgave vormen. Het is waarschijnlijk dat hier (onder andere) niet zonder meer sprake is van geluidluwe gevels. Bij de uitwerking van de plannen moet daarom, volgens het Afwegingskader geluid Zoetermeer en het Geluidkader Entree een zorgvuldig ontwerp wordt gemaakt. Bij bestaande woningen leidt het plan over het algemeen tot geen of een gering effect en worden de criteria van de Bruidsschat en het Bkl gerespecteerd. Uitzondering daarop is de geluidsituatie bij De Baron.
Op de lage verdiepingen is sprake van een toename van het geluid als gevolg van het verwijderen van de huidige wal langs de Afrikaweg. Omdat de Afrikaweg al is voorzien van een stiller wegdek en geluidwallen of schermen langs de Afrikaweg niet wenselijk zijn, is het redelijkerwijs niet mogelijk om de toename van het geluid door de Afrikaweg te voorkomen of te beperken. Daarom moeten geluidwerende maatregelen aan de gevel worden getroffen om alsnog te voldoen aan de een binnenwaarde van 36 dB, als dit uit een nader geluidonderzoek naar de geluidwering van de gevel blijkt. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) wordt voorgesteld om ook de westzijde van het gebouw te betrekken bij het onderzoek naar de geluidwering van de gevels.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 75
6
PLANSITUATIE 6.250 WONINGEN In dit hoofdstuk wordt de plansituatie in het jaar 2040 met een minimale invulling met woningen behandeld. Het betreft 6.250 woningen, waarbij ook de 401 woningen in het gebouw Terra Nova zijn meegerekend. Dit is de situatie met zowel het laagste aantal nieuwe woningen als het minste verkeer. Voor de beoordeling is deze situatie dus niet maatgevend. De situatie met 7.250 woningen (zoals behandeld in het vorige hoofdstuk) is maatgevend. De situatie met 7.250 en 6.250 woningen zijn qua nieuwe gebouwen identiek. De enige verschillen zijn de hoeveelheid verkeer en het aantal woningen in de nieuwe gebouwen. De verkeerssituatie op de wegen die bepalend zijn voor de geluidsituatie, zijn gelijk voor de A12 en praktisch gelijk voor de Afrikaweg. Alleen de hoeveelheid verkeer op de directe ontsluitingswegen Bredewater en Boerhaavelaan is duidelijk lager. Deze, over het algemeen weinig afwijkende verkeerssituatie, onderscheiden de plansituaties met 6.250 en 7.250 woningen zich niet wezenlijk en leiden deze niet tot een andere afweging. Daarom wordt de plansituatie met 6.250 woningen in dit hoofdstuk beknopt besproken. Voor gedetailleerde informatie per beoordelingspunt wordt verwezen naar bijlage 10. In deze bijlage zijn tabellarische overzichten gegeven waarin het geluid per geluidbronsoort en cumulatief per punt zijn opgenomen.
6.1
Geluidsituatie nieuwe woningen
6.1.1
Wegverkeer Contouren totaal wegverkeer In de volgende figuur zijn de geluidcontouren vanwege het totale wegverkeer (gemeentewegen plus rijksweg) weergegeven. De contouren geven een impressie van de geluidsituatie op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 76
Figuur 58
Lden totaal wegverkeer plansituatie 6.250 woningen
Uit deze figuur blijkt dat het geluid bij de nieuwe woningen in belangrijke mate wordt bepaald door de A12, de Afrikaweg, de Meerzichtlaan en de Van Leeuwenhoeklaan. De invloed van de overige wegen is, naar rato, minder groot. Ook blijkt dat aan de ‘binnenzijden’ van de velden sprake is van duidelijk minder geluid.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 77
Geluid rijksweg Het geluid van de rijksweg op het plangebied is gelijk aan de plansituatie met 7.250 woningen. Voor de impressies van het geluid van de rijksweg op de gevels van de nieuwe woningen en een beoordeling van de situatie wordt verwezen naar hoofdstuk 5. Geluid gemeentewegen In de volgende figuren zijn impressies gegeven van het geluid van de gemeentewegen op de gevels van de nieuwe woningen.
Figuur 59 Lden gemeentewegen plansituatie 6.250 woningen
Figuur 60
Lden gemeentewegen plansituatie 6.250 woningen
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 78
Figuur 61
Lden gemeentewegen plansituatie 6.250 woningen
Figuur 62
Lden gemeentewegen plansituatie 6.250 woningen
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 79
Figuur 63
Lden gemeentewegen plansituatie 6.250 woningen
Het geluid van gemeentewegen is vrijwel gelijk aan het geluid in de plansituatie met 7.250 woningen en bedraagt ten hoogste 68 dB. De grenswaarde van 70 dB wordt niet overschreden. Uit de analyses blijkt dat het verschil tussen Lden en Lnight circa 9 dB is. Lnight is dus ten hoogste 59 dB. De beoordeling van de geluidsituatie is gelijk aan de beoordeling van de plansituatie met 7.250 woningen. Voor de beoordeling wordt verwezen naar hoofdstuk 5.
6.1.2
Railverkeer Het geluid van het railverkeer op het plangebied is gelijk aan de plansituatie met 7.250 woningen. Voor een beschouwing en een beoordeling van de situatie wordt verwezen naar hoofdstuk 5.
6.1.3
Totaal weg- en railverkeer In de volgende figuur zijn de geluidcontouren vanwege de cumulatie van het totale wegverkeer + railverkeer Lcum weergegeven. De contouren geven een impressie van de geluidsituatie op een hoogte van 5 meter. Deze hoogte komt overeen met het geluid ter hoogte van de 1e verdieping.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 80
Figuur 64 Lcum totaal wegverkeer + railverkeer plansituatie 6.250 woningen. Beoordelingshoogte 5 meter. De geluidcontouren zijn vrijwel gelijk aan de geluidcontouren van alleen wegverkeer. Dat houdt in dat het cumulatieve geluid vrijwel geheel wordt bepaald door wegverkeer. De bijdrage van railverkeer is minder relevant.
6.1.4
Aantal gehinderden In de volgende tabel is het aantal gehinderden bij de nieuwe woningen in het plangebied weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez).
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 81
Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid x het aantal woningen bepaald. Tabel 17 Aantal19 geluidbelaste nieuwbouw woningen – plansituatie 6.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 2.637 1.057 958 499 265 188 178 69 5.849
Lden gemeentewegen 1.181 581 692 1.194 1.075 1.125 0 0 5.849
Lden hoofdspoorweg 4.381 889 167 133 197 82 0 0 5.849
Lden lokale spoorweg 5.445 155 124 109 16 0 0 0 5.849
Lcum20 (2.013) 0 0 1.074 1.183 1.325 170 84 5.849
Lgez 426 829 580 1.150 1.256 1.335 162 111 5.849
254.564
298.005
206.668
165.189
226.738
317.233
Tabel 18 Aantal gehinderde personen bij nieuwbouw woningen – plansituatie 6.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
6.2
Lden rijksweg 4.350 1.744 1.580 823 437 310 293 114 9.651
Lden gemeentewegen 1.948 959 1.142 1.971 1.775 1.857 0 0 9.651
Lden hoofdspoorweg 7.228 1.467 275 220 325 136 0 0 9.651
Lden lokale spoorweg 8.985 255 204 181 26 0 0 0 9.651
Lcum (3.321) 0 0 1.773 1.952 2.186 280 139 9.651
Lgez 703 1.367 957 1.898 2.072 2.203 267 183 9.651
Geluidsituatie bestaande woningen In de vorige paragrafen is (met contourfiguren) inzicht gegeven in de geluidsituatie bij de nieuwe, maar ook bij de bestaande woningen. Het geluid is berekend op een groot aantal beoordelingspunten bij bestaande woningen. Dit is niet alleen gedaan in de directe omgeving van het plangebied, maar ook, steekproefsgewijs, langs wegen waarvan het verkeer met meer dan 25% kan wijzigen. Langs deze wegen zou mogelijk een relevant geluideffect kunnen optreden. In de onderstaande impressie is aangegeven op welke punten het geluid is bepaald.
19 De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal
afwijken van de optelling van de individuele getallen. 20 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 82
Figuur 65
6.2.1
Impressie ligging beoordelingspunten bij bestaande woningen
Wegverkeer In de figuren van paragraaf 3.1, 4.1 en 6.1 is de geluidsituatie van het totale wegverkeer in en direct om het plangebied weergegeven op een hoogte van 5 meter voor de huidige situatie 2025, de autonome situatie 2040 en de toekomstige situatie 2040. Hierna zijn impressies van deze figuren opgenomen.
Figuur 66 Lden totaal wegverkeer huidige / autonome / plansituatie. Beoordelingshoogte 5 meter. Uit de figuren blijkt dat, over het algemeen, de verschillen tussen de huidige, autonome en plansituatie zeer gering zijn. Uit de figuren blijkt dat de bijdrage van het geluid van de A12 in de plansituatie enigszins afneemt bij de bestaande woningen. Dit wordt veroorzaakt door de
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 83
afschermende werking van de nieuwbouw langs de A12. De verschillen tussen de huidige, autonome en plansituatie zijn voor wat betreft de bijdrage van de gemeentewegen zeer gering. In de resultaatoverzichten in bijlage 9 is het geluid per beoordelingspunt en per situatie opgenomen. Aangezien de geluidsituatie in de plansituatie met 6.250 woningen maar weinig verschilt van de plansituatie met 7.250 woningen wordt voor de beoordeling van de geluidsituatie verwezen naar hoofdstuk 5.
6.2.2
Railverkeer Het geluid van het railverkeer op de bestaande woningen is gelijk aan de plansituatie met 7.250 woningen. Voor de impressies van het geluid van het railverkeer op de gevels van de bestaande woningen en een beoordeling van de situatie wordt verwezen naar hoofdstuk 5.
6.2.3
Totaal weg- en railverkeer In de figuren van paragraaf 3.1, 4.1 en 6.1 is de geluidsituatie van het totale weg- en railverkeer in en direct om het plangebied weergegeven op een hoogte van 5 meter voor de huidige situatie 2025, de autonome situatie 2040 en de toekomstige situatie 2040. Hierna zijn impressies van deze figuren opgenomen.
Figuur 67 Lcum totaal weg- + railverkeer huidige / autonome / plansituatie. Beoordelingshoogte 5 meter. Uit een vergelijking van de cumulatieve geluidsituaties blijkt dat de geluidsituatie in de omgeving van het plangebied over het algemeen gelijk blijft of gering verbetert ten opzichte van de autonome situatie. Bij bestaande woningen nabij het plangebied is sprake van een afname van het geluid door de afschermende werking van de eerstelijns nieuwbouw. Geconcludeerd wordt dat de geluidsituatie vanwege het totale gecumuleerde geluid toelaatbaar is.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 84
6.2.4
Aantal gehinderden In de volgende tabel is het aantal gehinderden bij de bestaande woningen weergegeven. Weergegeven zijn de aantallen woningen en personen per geluidklasse voor weg- en railverkeer (Lden), cumulatief met een weging naar hinderlijkheid (Lcum) en het gezamenlijke geluid (Lgez). Behalve het aantal woningen en personen is ook de som van het geluid x het aantal woningen bepaald en vergeleken met de autonome en de huidige situatie. Tabel 19 Aantal21 geluidbelaste bestaande woningen – plansituatie 6.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal Totaal aantal woningen x geluid Huidig: Totaal aantal woningen x geluid Autonoom: Totaal aantal woningen x geluid
Lden rijksweg 3.056 753 909 367 80 22 0 0 5.188
Lden gemeentewegen 554 855 1.729 1.299 591 150 10 0 5.188
Lden hoofdspoorweg 4.220 562 318 88 0 0 0 0 5.188
Lden lokale spoorweg 4.572 314 226 76 0 0 0 0 5.188
Lcum22 (2.683) 0 0 1.649 674 172 10 0 5.188
Lgez 37 449 1.694 2.022 785 191 10 0 5.188
196.669
254.287
163.816
157.716
137.011
268.217
205.466
265.835
145.801
155.763
143.177
276.156
208.235
264.323
174.105
162.845
137.836
276.425
Tabel 20 Aantal gehinderde personen bij bestaande woningen – plansituatie 6.250 woningen Geluid [dB] ≤40 41-45 46-50 51-55 56-60 61-65 66-70 >70 Totaal
Lden rijksweg 6.723 1.657 2.001 808 176 48 0 0 11.414
Lden gemeentewegen 1.218 1.882 3.803 2.859 1.300 330 22 0 11.414
Lden hoofdspoorweg 9.285 1.237 699 193 0 0 0 0 11.414
Lden lokale spoorweg 10.059 690 497 168 0 0 0 0 11.414
Lcum (5.903) 0 0 3.628 1.482 379 22 0 11.414
Lgez 82 988 3.726 4.447 1.728 421 22 0 11.414
21 De genoemde aantallen zijn afgeronde waarden. Door het sommeren van niet-afgeronde waarden kan het totaal
afwijken van de optelling van de individuele getallen. 22 Het cumulatieve geluid wordt bepaald als het geluid van de geluidbronsoort hoger is dan de standaardwaarde van die geluidbronsoort. Als het geluid lager is dan de standaardwaarde, wordt dit niet betrokken bij de bepaling van het cumulatieve geluid. Het aantal woningen waarop dit betrekking heeft, is tussen haakjes weergegeven.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 85
6.3
Maatregelen Aangezien de geluidsituatie in de plansituatie met 6.250 woningen maar geen wezenlijke verschillen geeft met de plansituatie met 7.250 woningen wordt voor de beschouwing van de maatregelen verwezen naar hoofdstuk 5.
6.4
Conclusie Aangezien de geluidsituatie in de plansituatie met 6.250 woningen maar geen wezenlijke verschillengeeft met de plansituatie met 7.250 woningen wordt voor de conclusie verwezen naar hoofdstuk 5.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 86
7
REALISATIEFASE Tijdens de realisatie van het plan kan sprake zijn van wegen die al wel zijn aangepast terwijl de gebouwen nog niet zijn gerealiseerd. Daardoor is bijvoorbeeld geen sprake meer van de huidig aanwezige (lage) geluidwallen langs de Afrikaweg. Wel kan dan de snelheid, het wegdek en de ligging van de weg zijn aangepast. Om het effect van deze tussenfase in beeld te brengen is een scenario onderzocht waarbij de (niet te handhaven) gebouwen in het plangebied allemaal zijn verwijderd en de nieuwbouw nog niet is gerealiseerd. Qua verkeersintensiteit is uitgegaan van de autonome situatie 2040. Qua ligging en vormgeving van de wegen is uitgegaan van de uiteindelijke plansituatie 2040 met 7.250 woningen. Uit de berekeningen blijkt dat bij de meeste woningen de geluidsituatie niet wezenlijk afwijkt van de autonome situatie of zelfs sprake is van iets minder geluid van het wegverkeer. Bij een deel van de appartementen aan de Stadhoudersring is sprake van iets meer geluid vanwege wegverkeer. Het gaat daarbij om 0 tot hooguit 3 dB. Dit wordt veroorzaakt doordat afschermende gebouwen langs zowel A12 als de Afrikaweg en de geluidwal langs de Afrikaweg zijn verwijderd. In de onderstaande figuur zijn is het geluid in de autonome situatie vergeleken met het geluid in de realisatiefase.
Figuur 68 Lden totaal wegverkeer autonome situatie / realisatiefase. Beoordelingshoogte 5 meter
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 87
De tijdsduur van het effect is volledig afhankelijk van de voortgang en volgorde van de sloop en nieuwbouw. Als bijvoorbeeld nieuwbouw langs de A12 als eerste wordt uitgevoerd, heeft dit een positief effect. Niet alleen op deze bestaande appartementengebouwen, maar ook op de nieuwbouw langs de Afrikaweg. Als pas daarna ook de overige wegenstructuur geheel wordt aangepakt, zal het geluidverschil in de tussenfase worden beperkt.
20197021.R03.V03-H / definitief / 19 mei 2025 88
8
OVERIGE ASPECTEN
8.1
Huidig aanwezige bedrijvigheid In de omgeving van het plangebied is over het algemeen sprake van lichte bedrijvigheid. Bedrijvigheid die past binnen of aan de rand van een woonomgeving zoals kantooractiviteiten. Kenmerk van dit soort bedrijfsactiviteiten is dat buiten een afstand van 10 tot 30 meter (categorie 1 en 2 bedrijven) er geen hinder meer wordt verwacht. De nieuw te realiseren woningen worden over het algemeen gevestigd op afstanden groter dan 10 tot 30 meter van de huidige bedrijfsactiviteiten. Daarmee blijft sprake van een goed woon- een leefklimaat.
8.2
Toekomstige bedrijvigheid Binnen het plangebied wordt de mogelijkheid geschapen voor een mengvorm van wonen en (lichte) bedrijvigheid. Bij de uitwerking van het plan moet daarmee rekening worden gehouden. Focus ligt daarbij op een aanvaardbaar woon- en leefklimaat bij de omliggende woningen. Dit kan worden gerealiseerd door het hanteren van voldoende afstand (afhankelijk van de activiteiten gemiddeld 10 tot 15 meter 23). Dit afstandscriterium kan worden losgelaten als, ook op kortere afstand wordt voldaan aan de standaard geluidvoorschriften volgens het Bkl. In dat geval is het (afhankelijk van de bedrijvigheid) mogelijk om woningen en bedrijven direct tegen elkaar te plaatsen. De uitwerking van het plan moet daarom zodanig zijn dat het geluid van een bedrijf niet hoger is dan de standaard voorschriften volgens het Bkl. Stedin Aan de noordzijde van het plangebied (ter hoogte van het Abdissenbos) wordt rekening gehouden met een Stedin transformatorstation. Het geluidmodel dat hierbij hoort is gebruikt om de geluidsituatie in beeld te brengen (zie bijlage 12). Daaruit blijkt dat de grenswaarde voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau bij een deel van de nieuwbouw wordt overschreden. In de ruimtelijke onderbouwing van Stedin is aangegeven dat in het kader van de ontwikkeling van De Entree zal moeten worden gekeken hoe het transformatorstation kan worden ingepast.