Bijlage 1 - Uitvoeringsstrategie programma Binnenstad 2024-2030
Tekst van het document
geeft.
inkomsten in kaart zijn gebracht die een gevolg zijn van de in het programma voorgenomen
Beleidskader uitgifte vastgoed (Didam-arrest).
ruimtelijke ingrepen. De in een deelgebied
Gemeenten zijn verplicht om iedereen die
en/of op projectniveau te maken keuzes en
mogelijk geïnteresseerd is in door de gemeente
gevolgen worden altijd in samenhang bezien met
uit te geven grond de gelegenheid te geven om
het totaal van de Businesscase. De uitkomsten
daarvoor in aanmerking te komen. De Hoge Raad
daarvan leiden tot een antwoord op de vraag
heeft eind 2021 in het zogenaamde Didam-arrest
of de ontwikkelingen uit zowel programmatisch
op hoofdlijn uitgelegd hoe de gemeente dit moet
(inhoudelijk) als financieel oogpunt aantrekkelijk
doen. De gemeente Zoetermeer heeft daar in het
zijn of niet.
Beleidskader uitgifte vastgoed verder invulling aan gegeven. Het Beleidskader is niet van toepassing op uitgifte van grond waarbij tevens sprake is van een overheidsopdracht. Dan zijn de aanbestedingsregels van toepassing.
27
5.5 Kansen en risico’s Het succes van het programma binnenstad is afhankelijk van een goed samenspel van planprocedures, planvorming en planfinanciering. Voor het programma binnenstad is een risicoregister opgesteld dat elk kwartaal wordt gemonitord. In de analyse wordt een onderscheid gemaakt in externe risico’s (bijvoorbeeld economie, markt en extern draagvlak) en interne risico’s (capaciteit, financiële middelen). Ook binnen projecten worden kansen en risico’s onderscheiden en wordt hierover gerapporteerd in de halfjaarlijkse voortgangsrapportage van Ruimtelijk fysieke projecten.
28
HOOFDSTUK 6: ORGANISATIE PROGRAMMA BINNENSTAD 6.1 Inleiding Een binnenstad waarin uiteenlopende
slagvaardig (voortvarend), wendbaar (flexibel
ontwikkelingen permanent in beweging zijn,
inspelen op veranderingen in markt en politiek),
vraagt om een wendbare en flexibele organisatie.
domein overstijgend (multidisciplinair),
Dit is nodig om continuïteit in projecten
toegankelijk (voor collega-ambtenaren, bewoners
en initiatieven te borgen. Daarbij blijft het
en ondernemers) en uitnodigend (gericht op
hoofduitgangspunt de Zoetermeerse werkwijze
samenwerking).
projectmatig werken. Financieel meerjarenperspectief: De organisatiestructuur zoals die vanaf 2022 wordt
Het programma binnenstad heeft
opgebouwd wordt verbeterd op basis van een
continuïteit nodig voor het realiseren van de
drietal voortschrijdende inzichten:
uitvoeringsstrategie. De continuïteit krijgt mede vorm in een financieel meerjarenperspectief
Lange looptijd vraagt een stabiele organisatie:
voor de bekostiging van de organisatie, de
De uitvoering van het programma binnenstad
haalbaarheidsfasen van de deelgebieden, de
duurt tenminste 15 tot 20 jaar. Het is een
programmering en activiteiten en onderzoek
maatschappelijke, stedenbouwkundige
en is onderdeel van de Businesscase. Op
en financiële opgave. Het vergt daarom
basis van het meerjarenperspectief wordt een
multidisciplinaire collegiale samenwerking
begrotingsvoorstel aan de gemeenteraad gedaan
met vele publieke en private partijen met
met budget voor de periode 2024-2030. Volgens
uiteenlopende belangen. De voorwaarde om tot
afspraak worden daarnaast per deelgebied
succesvolle resultaten te komen is een stabiele,
middelen aangevraagd per fase zoals bedoeld in
toegewijde en goed uitgeruste ambtelijke
de Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken.
organisatie van het programma binnenstad. 6.2 Taken en verantwoordelijkheden Variëteit projecten vraagt multidisciplinaire
De reikwijdte van taken en verantwoordelijkheden
vaardigheden van organisatie:
van de ambtelijk organisatie van het programma
De vernieuwing van de binnenstad leidt nu
binnenstad neemt toe. Tenminste halfjaarlijks
al tot een groeiend en gevarieerd aantal
wordt in overleg tussen de gebiedsmanager
uitvoeringsprojecten. Deze zullen elkaar
en ambtelijk opdrachtgever besproken of de
versterken en elkaar soms beïnvloeden . Het
ambtelijke organisatie nog steeds toereikend is.
werk van de ambtelijke organisatie is domein
De volgende hoofdtaken worden onderscheiden:
overstijgend (ruimtelijk fysiek én sociaal én bedrijfsvoering). Dit stelt eisen aan de vaardigheden van de ambtelijke organisatie:
•
Programma, gebieds- en projectontwikkeling. Dit betekent het van A tot en met
29
Z begeleiden en coördineren van
met en zonder grond en/of vastgoedpositie
de verschillende deelgebieden en
op meer en minder strategische locaties.
uitvoeringsprojecten in het doorlopen van de
•
komende jaren steeds meer bouwactiviteiten
initiatief, haalbaarheid, ontwerp, uitvoering
en als gevolg daarvan (tijdelijke)
en nazorg. Tevens omvat dit verschillende
wegomleidingen waar bewoners, bezoekers
inhoudelijke planuitwerkingen die ten
en ondernemers mee te maken krijgen.
dienste staan aan het programma binnenstad
Daarom is een integraal BLVC plan opgesteld
(openbare ruimte plan, beeldkwaliteitsplan,
(Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid
woonprogramma, etc.)
en Communicatie), dat periodiek zal worden
Voorbereiden en monitoren van voldoende
geactualiseerd. Interne communicatie: De binnenstad is van iedereen: zo moet dat ook voelen
planvorming indien ergens (serieuze)
voor iedereen in het stadhuis. En hoewel
vertraging optreedt of wordt verwacht.
de organisatie binnenstad als een spin in
Het betekent ook het tijdig en adequaat
het web functioneert, leveren steeds meer
reageren op (markt)trends en zich voordoende
stadhuismedewerkers vanuit hun eigen
kansen. Continuïteit van de bouwproductie
expertise hun bijdrage. Ook de buitenwereld
in de binnenstad is namelijk een belangrijke
verwacht dat iedereen met één mond
doelstelling: daarbij zullen gemeentelijke
spreekt en van alle laatste ontwikkelingen
grond- en vastgoedposities strategisch
op de hoogte is. Vandaar dat het belang
worden ingezet.
van communicatieverbindingen in de interne
Programma- en projectbeheersing: Enkele
organisatie toeneemt. De verwachtingen
uitzonderingen daargelaten zitten de
moeten goed worden gemanaged. •
De organisatie binnenstad zal in de tweede
twee deelgebieden naar de afronding van
helft van 2023 met voorstellen komen hoe de
de haalbaarheidsfase. Financieel betekent
interne informatie-uitwisseling (en feedback)
dit dat er vooral sprake is van ramingen en
periodiek georganiseerd kan worden op
dat er nog in beperkte mate verplichtingen
zodanige manier dat het niet alleen effectief
worden aangegaan. Met de voortgang in de
is maar ook leidt tot een langdurig collegiale
uitvoering zal dit wijzigen en neemt het belang
betrokkenheid.
van programma en projectbeheersing toe. Niet alleen in financiële zin, ook in termen van kwaliteitsborging en planning. Extern relatiemanagement: Naast de contacten via bijvoorbeeld de PMZ hebben de gebiedsmanager en projectmanagers dagelijks contact met een veelheid aan externe partijen
30
•
het adequaat kunnen opschalen van de
projecten nog in de initiatieffase en gaan
•
Omgevingscommunicatie: Er vinden de
opeenvolgende onderscheiden planfasen:
(strategische) planvoorraad. Dit betekent
•
•
6.3 Organisatiestructuur
wisselen of van karakter wijzigen.
Kernteam: Het kernteam is verantwoordelijk voor de
Uitkomsten haalbaarheidsfase deelgebieden.
inhoudelijke advisering en uitwerking van de
Volgens de Zoetermeerse werkwijze projectmatig
producten van de uitvoeringsstrategie. De
werken doorlopen projecten de gemeentelijke
kosten van producten uit het kernteam worden
planfasen: initiatief, haalbaarheid, uitwerking,
zoveel mogelijk toebedeeld aan werkgroepen of
uitvoering, nazorg. Deze planfasen zullen voor de
deelgebieden.
deelgebieden verschillend zijn in doorlooptijd; op hetzelfde moment starten betekent niet altijd
Deelgebieden:
tegelijkertijd klaar. Ook kunnen de uitkomsten
per deelgebied wordt, aan de hand van een
verschillen: van een volmonding ‘ja, het is
projectopdracht, gestart met de haalbaarheidsfase
haalbaar’ tot ‘nee, tenzij’, ‘ja, mits’ of zelfs ‘nee,
onder leiding van de projectmanager. Het
zo kan het niet’. De uitkomst vormt tevens input
doel is om het initiatief binnen bestaande
voor de programmering en Businesscase van het
kaders (denk aan Zoetermeer 2040, Visie
programma en is eventueel aanleiding om deze
Binnenstad 2040, programmering, Businesscase
aan te passen.
en subsidies) verder uit te werken naar een ruimtelijk kader (gebiedsvisie) zodat een grondexploitatiebegroting door de gemeenteraad kan worden vastgesteld dan wel een anterieure overeenkomst voor het kostenverhaal kan worden overeengekomen met de private ontwikkelaar. De haalbaarheidsfase leidt tot een deelgebiedsvisie, een businesscase voor het deelgebied en een ontwikkelstrategie. Werkgroepen: in de werkgroepen worden producten voorbereid die ten dienste staan aan het gehele programma binnenstad. Voor 2023 en 2024 zijn de volgende werkgroepen actief: •
Businesscase op programmaniveau:
•
Grondbeleid en ontwikkelstrategie
•
Programma
•
Communicatiestrategie
•
Buurtvisie
•
Planuitwerkingen
De onderwerpen zullen in de loop der tijd
31
6.4 Omvang en samenstelling
jaren stapsgewijs kan groeien naar 8.0 fte. Voor
Een wendbaar en flexibel team vertaalt zich ook
de flexibele formatie wordt uitgegaan van een
in omvang en samenstelling. Er wordt uitgegaan
gemiddelde beschikbaar van 1.5 fte.
van een vaste formatie, een flexibele formatie en
Externe inhuur is per definitie tijdelijk en wordt
externe inhuur.
gedaan voor specialistische (contra)expertise. Daarbij is het streven om externe inhuur maximaal
De vaste formatie is gereserveerd voor
25% tot 30% te laten zijn van de totale ambtelijke
het kernteam programma binnenstad,
capaciteit voor het programma binnenstad.
verantwoordelijk voor de uitvoeringsstrategie binnenstad, en de senior projectmanagers van de
Naast de aan het programma binnenstad
deelgebieden.
gebonden vaste, flexibele formatie en externe inhuur, zal een beroep worden gedaan
Het kernteam bevat de volgende permanente
op de inzet vanuit de lijnorganisatie, zoals
disciplines:
stedenbouw, verkeer, juridische zaken, onderwijs,
•
Gebiedsmanagement (programmasturing en
cultuur, maatschappelijke voorzieningen,
-coördinatie)
woningbouwprogrammering.
•
Stedenbouw (incl. openbare ruimte)
•
Grondbeleid
•
Financiën/business control
•
Stadsbeheer/ontwerp & realisatie
•
Planeconomie
•
Sociaal domein
•
Communicatie
•
Placemaking
•
Programma- en projectbeheersing
•
Organisatorische ondersteuning
Het team van drie senior projectmanagers voor de huidige 3 prioritaire deelgebieden wordt uitgebreid met een vliegende brigade (flexibele formatie): dit zijn projectmanagers die aan de hand van een projectopdracht de haalbaarheidsfase van een deelgebied uitvoeren of -tijdelijk- de verantwoordelijkheid krijgen over een urgent project. Voor de vaste formatie wordt eind 2023 gerekend met circa 6.0 fte, die de komende
32
33
BIJLAGEN 1 Programmering wonen, werken, openbare ruimte en voorzieningen dd. oktober 2022 Zie bijlage 1.1 Programmering Binnenstad
2 Overzicht bestaand gemeentelijk beleid Visie en programma binnenstad •
Visie Zoetermeer 2040. Vastgesteld door gemeenteraad op 31 januari 2022
Zoetermeer •
Visie Binnenstad 2040. Vastgesteld door de gemeenteraad op 21 september 2020
•
Uitvoeringsstrategie Binnenstad 2022-2023. Vastgesteld door het College van B&W op 21 december 2021. Het budget voor de uitvoeringsstrategie 2022-2023 is vastgesteld door de gemeenteraad op 31 januari 2022.
Wonen De woonvisie Zoetermeer is het hoofddocument en het woningbouwprogramma en de versnellingsagenda zijn uitwerkingen. •
Woonvisie Zoetermeer: samen aan de slag op de nieuwe woningmarkt (2015) Vastgesteld door de gemeenteraad op 8 juni 2015
•
Woningbouwprogramma Zoetermeer (2017) Vastgesteld door de gemeenteraad op september 2017
•
Versnellingsagenda woningbouw (2018) Vastgesteld door de gemeenteraad op 8 oktober 2018
Wonen en zorg •
Woonzorgvisie Zoetermeer, Samen aan de slag (September 2021). Vastgesteld door de gemeenteraad op 21 november 2021
Verkeer •
Nota Parkeernormen en Uitvoeringsregels Zoetermeer 2019
34
Openbare ruimte
12 december 2016 en een actualisatie
•
Aanpak multifunctionele daken Zoetermeer
op 17 februari 2020. De ambitie voor
(2022). Vastgesteld door het College van B&W
de energietransitie is een aardgasvrije
op 20 december 2022
gebouwde omgeving in 2040 in combinatie met een verbetering van de kwaliteit van
Cultuur
de woningen qua gezondheid (ventilatie
•
Cultuurvisie 2030. Vastgesteld door de
en voorkomen oververhitting) en comfort/
gemeenteraad op 17 mei 2021
energiebesparing. De ambitie voor groen/
Uitvoeringsagenda Cultuurvisie 2022-2030.
biodiversiteit is in 2040 een groenblauwe
Vastgesteld door de gemeenteraad op 6
structuur in en om de stad hebben die de
december 2022
concurrerende woonaantrekkelijkheid van
•
Zoetermeer vergroot, leidt tot verhoging Gemeentefinanciën
van de biodiversiteit en verbetering van de
•
gezondheid en de klimaatadaptatie.
Nota Grondbeleid Zoetermeer 2021. Vastgesteld door de gemeenteraad op 11
•
•
Transitievisie Warmte, als één van de
oktober 2021
uitwerkingen van het Programma Duurzaam
Nota Grondprijzen 2022 Gemeente
& Groen Zoetermeer. Vastgesteld door de
Zoetermeer. Vastgesteld door het College van
gemeenteraad op 20 december 2021. De
B&W op 12 mei 2022
transitievisie warmte is een lange termijn visie op een aardgasvrij Zoetermeer in 2040.
Onderwijs •
Kadernotitie primair en speciaal onderwijs
Organisatie
(september 2022). Vastgesteld door de
•
Kadernota samenspraak: helder voor iedereen (2020). Vastgesteld door de gemeenteraad op
gemeenteraad op 7 november 2022
16 juli 2020 Economie • •
•
Participatieverordening 2022. Vastgesteld
Horecavisie 2017. Vastgesteld door de
door de gemeenteraad in oktober 2022. Deze
gemeenteraad op 29 mei 2017
treedt in werking als de Omgevingswet ingaat.
Detailhandelsnota 2019-2023. Vastgesteld door de gemeenteraad op 18 maart 2019
•
Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken (2020).
Duurzaam & Groen •
Programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. Vastgesteld door de gemeenteraad op
35
3 Overzicht Afsprakenkader programma binnenstad Deze bijlage bevat een overzicht van het
grondexploitaties geopend, voor de projecten
afsprakenkader in de binnenstad (situatie per
Cadenza 2, Delftsewallen, Engelandlaan 140 en
1 maart 2023). Dit dient de volgende doelen:
Markt 10. Jaarlijks worden deze grondexploitaties
tijdige signalering, verwachtingenmanagement
herzien in het Meerjarenperspectief
en voorkomen van verrassingen. Bovendien is het
Grondexploitaties (MPG). Het MPG wordt door de
in 2024 een ‘checklist’ bij omgevingsprogramma
gemeenteraad vastgesteld.
en -later- omgevingsplan. Het overzicht kent
Voor zowel Cadenza 2, Delftsewallen
4 onderdelen: planologisch-juridisch kader,
als Engelandlaan 140 zijn Koop-
grondexploitaties, overeenkomsten van gemeente
Realisatieovereenkomsten gesloten. Het
met derden en private initiatieven.
project Markt 10 doorloopt opnieuw de haalbaarheidsfase.
1. Planologisch juridisch kader: bestemmingsplannen
Faciliterend grondbeleid:
Voor de binnenstad geldt het bestemmingsplan
•
Stadscentrum/Dorpsstraat. Voor delen van dit plan
Intentie overeenkomsten o
zijn herzieningen opgesteld: de ‘1e herziening
B.V.
Stadscentrum/Dorpsstraat’ en de ‘2e herziening
o
Stadscentrum/Dorpsstraat’. Voor het Centraal Park is een
Luxemburglaan 1-15, Utrecht Projecten I Zuidflank-Nederlandlaan, URW Winkels B.V.
•
‘ontwerpbestemmingsplan Centraal
Anterieure overeenkomsten o
Delftsewallen, Delftsewallen
Park’ opgesteld dat ook weer deels het
Projectontwikkeling B.V., Reco
‘bestemmingsplan Stadscentrum-Zuid’ vervangt.
Holding B.V., Schouten & De Jong
En voor verschillende uitvoeringsprojecten in
Projectontwikkeling
de binnenstad zijn aparte bestemmingsplannen
o
Engelandlaan 270, Lac Plus Doux B.V.
opgesteld, zoals voor Luxemburglaan 2,
o
Luxemburglaan 2-10, De Maese 70LUX
Cadenza 1 en Cadenza 2, Engelandlaan 140 en
B.V.
Engelandlaan 270. De actuele situatie kan worden ingezien op www.
3. Overeenkomsten van gemeente met derden
ruimtelijkeplannen.nl, het landelijke portaal voor
•
ruimtelijke plannen.
Prestatie/afspraken met woningcorporaties De Goede Woning, Vidomes en Vestia (Stedelink) en de betreffende Huurderraden
2. Grondbeleid Grondexploitaties: In het programma binnenstad zijn vier
36
(16 december 2022) •
Stadsbouwakkoord Zoetermeer, op 24 maart 2021 ondertekend tussen de gemeente
Zoetermeer en 13 vastgoedpartners: Vidomes, De Goede Woning, Vestia (nu: Stedelink), Amvest, Bouwinvest, Vesteda, Altera, Syntrus Achmea, Era Contour, Am, Heijmans, BAM en Dura Vermeer. 4 Private initiatieven •
Bedrijven investeringszone (BIZ) Gebruikers Dorpsstraat: o
Uitvoeringsovereenkomst BIZ Gebruikers Dorpsstraat Zoetermeer 2022- 2026 (15 juli 2021)
o
BIZ plan van aanpak 2022-2026 BIZ ondernemersvereniging Dorpsstraat Zoetermeer (24 juni 2021)
o
BIZ-bijdrage Verordening BIZ Dorpsstraat Zoetermeer Gebruikers 2022-2026, vastgesteld door de gemeenteraad op 20 september 2021
•
Bedrijven investeringszone (BIZ) Eigenaren Dorpsstraat: o
Uitvoeringsovereenkomst Dorpsstraat Zoetermeer Eigenaren BIZ 2022- 2026 (15 juli 2021)
o
Vereniging Dorpsstraat vastgoed BIZ plan 2022-2026 (1 juli 2021)
o
BIZ-bijdrage Verordening BIZ Dorpsstraat Zoetermeer Eigenaren 2022-2026, vastgesteld door de gemeenteraad op 20 september 2021
37
Ons kenmerk
Postadres
2023-005242
Postbus 15 2700 AA Zoetermeer
Bezoekadressen Engelandlaan 502
Telefoon 14 079
2711 EB Zoetermeer
www.zoetermeer.nl
Stadhuisplein 1
www.binnenstad-zoetermeer.nl
Retouradres Postbus 15, 2700 AA Zoetermeer