Bijlage 1 - Tweede Tussenbericht 2025
Tekst van het document
Tweede Tussenbericht 2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 4 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie .............................................................................................................................................................. 9 Programma 2. Samen leven en ondersteunen ................................................................................................................................................................................ 19 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen .......................................................................................................................................................................... 24 Programma 4.
Vrije tijd .................................................................................................................................................................................................................... 30 Programma 5. Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................. 34 Programma 6. Dienstverlening en participatie ................................................................................................................................................................................ 36 Programma 7. Inrichting van de stad .............................................................................................................................................................................................. 39 Overzicht Overhead ......................................................................................................................................................................................................................... 48 Overzicht algemeen dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................... 52
3
Inleiding Inleiding In het Tussenbericht geeft het college aan de raad aan welke afwijkingen er zijn in de uitvoering van de Programmabegroting van het lopende jaar. De uitvoering van activiteiten die in de begroting staan opgenomen, lopen niet overal zoals gepland. Dit heeft vaak financiële gevolgen. In dit Tweede Tussenbericht 2025 staan de onderwerpen waarop er afwijkingen zijn. Daarbij worden ook de behorende financiële consequenties in kaart gebracht. Als een onderwerp niet wordt genoemd, dan verloopt de uitvoering zoals gepland en voor het bedrag dat in de begroting is opgenomen. In het voorjaar is het Eerste Tussenbericht 2025 uitgebracht. Dit was opgenomen in de Perspectiefnota 2026. In dit Tweede Tussenbericht 2025 staan aanvullingen op eerdere gemelde afwijkingen en nieuwe afwijkingen die niet eerder aan de raad zijn gemeld. De gemelde afwijkingen in de Tussenberichten geven altijd over een doorkijk naar het hele begrotingsjaar. Met dit Tweede Tussenbericht wordt dus een prognose gegeven van het resultaat over 2025. De afwijkingen zijn per programma opgenomen. Per gemelde afwijking staat aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft. De financiële afwijkingen die leiden tot een meerjarig effect zijn in de tabellen aangegeven met 'Meerjarig'.
Deze meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2026-2029 met een toelichting in het hoofdstuk "financiële begroting". Wanneer er geen meerjarig effect wordt verwacht staat achter de afwijking 'Eenmalig' opgenomen. Alleen afwijkingen vanaf € 100.000 per onderwerp worden gemeld. Het Tweede Tussenbericht heeft ook een functie in het behouden van de rechtmatigheid. Rechtmatig betekent dat de handelswijze van het college in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. De raad geeft, door het Tussenbericht met bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen, toestemming aan het college voor de verwachte afwijkingen.
Financiële uitkomst op hoofdlijnen Alle afwijkingen die in dit Tweede Tussenbericht staan, leiden tot een voordeel ten opzichte van de begroting van € 4,062 mln. Dit bedrag bestaat uit meerdere voor- en nadelen. In de tabel hieronder leest u om welke bedragen per programma het gaat. Na deze inleiding volgt per programma een toelichting op de afwijkingen.
4
In onderstaande tabel staat welke afwijkingen een budgettair effect hebben van € 0,5 mln. of meer.
5
De verwachting is dat de gemeente in 2025 niet alle geplande activiteiten kan uitvoeren. Sommige geplande activiteiten lopen vertraging op en worden waarschijnlijk pas in 2026 uitgevoerd. Dit noemen we de ‘budgetoverhevelingen’. Het besluit over het al dan niet overhevelen van budgetten wordt genomen bij het Eerste Tussenbericht 2026 (Perspectiefnota 2027). Als de activiteiten zonder vertraging zouden zijn uitgevoerd, zouden de lasten in 2025 € 3,482 mln. hoger zijn. Zonder de vertragingen zou het budgettaire effect van dit tussenbericht dan ook € 3,482 mln. lager zijn, te weten (€ 4,062 mln. - € 3,482 mln. =) € 0,580 mln.
6
In onderstaande tabel staan de activiteiten die vertraging opgelopen hebben.
Eindejaarsprognose 2025 In onderstaande tabel wordt u meegenomen in de opbouw van de eindejaarsprognose. In de (primitieve) Programmabegroting 2025-2028 (zoals 11 november 2024 is vastgesteld), is een begrotingstekort gepresenteerd van een € -10,306 mln. In dit nadeel van € 10,306 mln. zit dekking vanuit de reserve Vrij Inzetbaar van € 14,7 mln. In de Perspectiefnota 2026/Eerste Tussenbericht bent u geïnformeerd over de afwijkingen die verwacht werden voor het jaar 2025. Deze afwijkingen gaven een verbetering van het begrotingssaldo te zien met € 5,669 mln. Het verwacht begrotingstekort werd daardoor verlaagd naar € -4,637 mln. Bij dit Tweede Tussenbericht worden afwijkingen verwacht van per saldo € 4,062 mln. Inclusief de besluiten die tot en met de raad van juli zijn genomen is daarmee het begrotingstekort (=eindejaarsprognose) verlaagd naar € -0,620 mln.
7
8
Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie Toelichting per onderwerp 1. Afboeken voorbereidingskosten nieuwbouw Velddreef 328 en Forelsloot 3-4 (IKC Touwladder en IKC Hofvijver) (nadeel € 203.000) In 2023 is besloten om kindcentrum De Touwladder in de wijk Seghwaert en het huidige schoolgebouw van het IKC de Hofvijver, te vervangen door nieuwbouw. De uitgangspunten voor het bouwontwerp zijn in de haalbaarheidsfase van het project gewijzigd. Als gevolg hiervan kunnen de eerder gemaakte proces, onderzoeks- en advieskosten van € 0,203 mln. niet worden toegerekend aan de nieuwbouwkosten. 2. Afboeken voorbereidingskosten nieuwbouw Chaplinstrook 2-4 en Mendelssohnrode 2 (SO de Keerkring en SBO de Horizon) (nadeel € 370.000) In 2023 is besloten tot de realisatie van een nieuw Integraal Kind Centrum (IKC Buytenwegh ) voor de gezamenlijke huisvesting van SO De Keerkring en SBO De Horizon. De uitgangspunten voor het bouwontwerp zijn in de haalbaarheidsfase van het project gewijzigd. Als gevolg hiervan kunnen de eerder gemaakte proces, onderzoeks- en advieskosten van € 0,370 mln. niet worden toegerekend aan de nieuwbouwkosten. 3. Onderwijsachterstandenbeleid (rijksdeel) (budgettair neutraal) Voor het jaar 2025 is voor onderwijsachterstandenbeleid een budget van afgerond € 6,0 mln. beschikbaar. Hiervan worden o.a.
activiteiten georganiseerd op de speeltaalhuizen en scholen die onderwijsachterstanden verkleinen en/of voorkomen. Door een hoger dan verwacht bedrag aan subsidieaanvragen 2025 wordt dit budget overschreden met afgerond € 0,1 mln. Hiervoor kan de balanspost Vooruitontvangen Onderwijsachterstandenbeleid ingezet worden. Jaarlijks ontvangt de gemeente een specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid. Geld dat overblijft, kan onder voorwaarden ingezet worden in volgende jaren. De balanspost is toereikend om deze overschrijding op te vangen. Van het Rijksbudget worden subsidies verstrekt. In 2025 zijn de subsidies van 2024 vastgesteld. In enkele gevallen heeft dit geleid tot een lagere subsidievaststelling, dus een terugvordering. Terugvorderingen worden als baten verantwoord. Het gaat om € 0,3 mln. Dit geld blijft beschikbaar voor onderwijsachterstandenbeleid. Het wordt toegevoegd aan de eerder genoemde balanspost Vooruitontvangen Onderwijsachterstandenbeleid. Bovengenoemde mutaties van lasten (overschrijding 2025) en baten (terugvorderingen 2024) leiden tot aanpassingen van de balanspost Vooruitontvangen, die hiermee hoger wordt. Per saldo zijn deze mutaties voor de gemeente budgettair neutraal, omdat het een doeluitkering van het rijk is, die na afloop van de meerjarige periode, verrekend wordt. 4.
Onderwijsachterstandenbeleid (gemeentelijk deel) (voordeel € 200.000) Op een budget van € 0,74 mln. wordt een onderschrijding van afgerond € 0,2 mln. verwacht. De laatste jaren zien we een afname van het aantal peuters dat in aanmerking komt voor de gesubsidieerde peuteropvang en een toename van het aantal peuters met onderwijsachterstanden dat in aanmerking komt voor voorschoolse educatie. Deze laatste groep wordt gefinancierd uit de Rijksbijdrage voor onderwijsachterstanden (Onderwijsachterstandenbeleid - rijksdeel). De verwachting is dat er dit jaar minder gemeentelijke subsidie nodig is dan vooraf ingeschat was. 5. Nationaal Programma Onderwijs (budgettair neutraal) De gemeente heeft in 2022 de Rijksbijdrage Nationaal Programma Onderwijs van afgerond € 2,5 mln. ontvangen voor de periode 2022-2025. Voor het jaar 2025 resteert € 0,428 mln. Dit geld mocht tot en met juli 2025 worden besteed. Hierover is gecommuniceerd met organisaties die een subsidieaanvraag 9
zouden kunnen doen. Ondanks dat gaat € 0,1 mln. niet besteed worden. Voor alle ingediende (subsidie)aanvragen was dit geld niet nodig. Per saldo is dit voor de gemeente budgettair neutraal. De specifieke uitkering wordt afgerekend met het rijk. 6. Leerlingenvervoer (nadeel € 453.000) Er is leerlingenvervoer als een kind niet zelfstandig naar school kan of omdat de school ver weg is. Sinds augustus 2024 is er een nieuwe vervoerder, Trevell. De tarieven van deze vervoerder zijn hoger. Daarnaast worden er meer kinderen vervoerd. Momenteel worden de aanvragen voor het nieuwe schooljaar beoordeeld. Het doel is dat strenger gekeken wordt naar de aanvragen. Dit zou kunnen leiden tot een afname van de kosten, maar dit is nog moeilijk te voorspellen. Tevens komt er een werkgroep ten behoeve van het implementeren van beheersmaatregelen (op zowel leerlingen- als jeugdvervoer). 7. Formatie leerplicht / Doorstroompunt (nadeel € 160.000) Het team Leerplicht en Doorstroompunt houdt zich bezig met het toezicht op en de naleving van de Leerplichtwet en de kwalificatieplicht. Er zijn in 2025 extra kosten gemaakt voor het inhuren van personeel om het werk van uitgevallen medewerkers op te vangen en de dienstverlening te waarborgen. Dit leidt per saldo tot een nadeel van € 0,16 mln. 8.
Aanpak laaggeletterdheid (nadeel € 160.000) De aanpak laaggeletterdheid is in 2025 voortgezet in afwachting van informatie over de hoogte van de decentralisatie-uitkering Aanpak laaggeletterdheid 2025 en volgende jaren. Dat de uitkering zou worden voortgezet, was al eerder bekend. Deze gang van zaken verklaart dat in de begroting 2025 nog geen bedrag voor aanpak laaggeletterdheid geraamd kon worden én evenmin voor de dekking daarvan op de algemene middelen. Informatie over de hoogte van de uitkering is opgenomen in de Meicirculaire 2025, waarin staat dat Zoetermeer namens de regio Zuid-Holland Centraal € 0,16 mln. ontvangt. Het geld wordt gebruikt voor het bestrijden van laaggeletterdheid, het delen van kennis hierover en voor het organiseren van activiteiten en cursussen. Afspraken hierover staan in de regionale samenwerkingsovereenkomst Laaggeletterdheid/Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB). Tegenover een nadeel op de lasten 2025 staat een overeenkomstig voordeel op algemeen dekkingsmiddelen. Lasten en dekking voor de aanpak laaggeletterdheid voor de jaren 2026 tot en met 2028 worden budgettair neutraal geraamd in de programmabegroting 2026. 9.
Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen (voordeel € 120.000) Voor 2024 en 2025 is een bedrag aangevraagd om, in het kader van Zoetermeer 2040 en de samenhang tussen sociaal en fysiek domein, extra tijdelijke formatie aan te kunnen nemen voor de beantwoording van nieuwe vragen op het gebied van wonen-zorg, openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen. We hebben deze vragen voor een groot deel met de bestaande formatie kunnen beantwoorden. In het laatste kwartaal van 2025 zullen we een of meerdere externe bureaus advies vragen over maatschappelijke voorzieningen. We verwachten eind 2025 ongeveer € 0,12 mln. niet te hebben besteed. 10. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (budgettair neutraal) Gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert als centrumgemeente de door het rijk beschikbaar gestelde middelen voor de regionale samenwerking. In het kader van de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur ontvangen centrumgemeenten vanwege hun regierol in de arbeidsmarktregio vanaf 2025 twee decentralisatie-uitkeringen. De eerste is een tijdelijk (impuls-)budget ter bevordering van gezamenlijke dienstverlening aan inwoners en werkgevers. In 2025 10
wordt hieraan eenmalig € 0,1 mln. toegevoegd voor de communicatie rondom het Werkcentrum, waardoor het totale Impulsbudget in 2025 uitkomt op € 1,0 mln. per arbeidsmarktregio. Daarnaast ontvangen centrumgemeenten structureel € 0,65 mln. per jaar voor het structureel invullen van de functionele regierol in de arbeidsmarkt, het organiseren en ondersteunen van het Regionaal Beraad, het organiseren van coördinatie van het Werkcentrum, en het organiseren van de gidsfunctie. Het is aan de centrumgemeenten om invulling te geven aan de uitvoering en invulling van dit budget. In 2025 worden wederom niet alle beschikbare middelen uitgegeven. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de inkomsten en uitgaven niet in hetzelfde tempo lopen. Dit verstoort het beeld van de begroting. Daarom stellen wij voor om een bestemmingsreserve in te stellen. Bij dit tussenbericht wordt een besluit daartoe aan u voorgelegd. Het bedrag van € 1,8 mln. wordt toegevoegd aan deze reserve. 11. Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) (voordeel € 933.000) De gemeente Zoetermeer ontvangt vanuit het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) in de periode 2021-2027 extra middelen voor de uitvoering van een aantal projecten op het gebied van (de verbetering van) werkgelegenheid, sociale zaken, onderwijs en vaardigheden. Hieronder zal per (lopend) project een korte toelichting worden gegeven.
Arbeidsmarkttoeleiding AMR ZHC 22-23 (voordeel € 291.000) De gemeente Zoetermeer ontving uit het ESF+ middelen voor de arbeidsmarkttoeleiding en duurzame arbeidsinpassing van uitkeringsgerechtigden, kwetsbare jongeren, arbeidsbelemmerden en statushouders. Ingezet is op re-integratiedienstverlening/casemanagement, extern ingekochte reintegratietrajecten, scholing/training en jobcoaching en werkgeverscheques (plaatsingssubsidies). De uitvoering van het project is belegd bij werkbedrijf De Binnenbaan. De projectperiode was 3 oktober 2022 t/m 31 december 2023. De financiële eindafwikkeling vindt plaats in 2025, wat per saldo een financieel voordeel oplevert van € 0,29 mln. Sociale Inclusie AMR ZHC 24-25 (voordeel € 148.000) De gemeente Zoetermeer ontvangt uit het ESF+ middelen voor het vergroten van maatschappelijke participatie en het bevorderen van sociale inclusie. De investeringsprioriteit ligt bij kwetsbare werkenden en werkzoekenden. De uitvoering van het project is belegd bij werkbedrijf De Binnenbaan. De projectperiode is 1 januari 2024 t/m 31 december 2025. De eindafrekening vindt plaats in boekjaar 2025, wat per saldo een financieel voordeel oplevert van € 0,15 mln.
Arbeidsmarkttoeleiding AMR ZHC 24-25 (voordeel € 323.000) De gemeente Zoetermeer ontvangt uit het ESF+ middelen voor de arbeidsmarkttoeleiding en duurzame arbeidsinpassing van uitkeringsgerechtigden, kwetsbare jongeren, arbeidsbelemmerden en statushouders. Ingezet is op re-integratiedienstverlening/casemanagement, extern ingekochte reintegratietrajecten, scholing/training en jobcoaching en werkgeverscheques (plaatsingssubsidies). De uitvoering van het project is belegd bij werkbedrijf De Binnenbaan. De projectperiode is 1 januari 2024 t/m 31 december 2025. De eindafrekening vindt plaats in boekjaar 2025, wat per saldo een financieel voordeel oplevert van € 0,32 mln. Arbeidstoeleiding PrO-vso ZHC 2023-2025 (voordeel € 171.000) De gemeente Zoetermeer ontving uit het ESF+ middelen voor de integrale begeleiding van leerlingen in het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PrO) richting de arbeidsmarkt. De projectperiode was 1 augustus 2023 t/m 31 juli 2025. Zoals vermeld in de jaarstukken 2024 heeft er in dat boekjaar een tussentijdse verrekening plaatsgevonden met de PrO/VSO-scholen, resulterende in een boekhoudkundig nadeel van € 0,17 mln. De 11
eindafrekening vindt plaats in boekjaar 2025, wat een boekhoudkundig voordeel oplevert van € 0,17 mln. Alle middelen zijn, na aftrek van administratieve lasten, bij de PrO/VSO-scholen geland. 12. Sociale werkvoorziening WSW (voordeel € 200.000) De gemeente Zoetermeer heeft als wettelijke taak om een aangepaste arbeidsplek in de sociale werkvoorziening te bieden aan inwoners die door een lichamelijke, psychische, of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Deze wettelijke taak wordt uitgevoerd door werkbedrijf De Binnenbaan. In 2025 wordt een voordeel voorzien van € 0,2 mln. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een lagere loonkostenontwikkeling dan waar het werkbedrijf in de begroting rekening mee had gehouden. 13. Oploop Nieuw Beschut Werk (voordeel € 250.000) Beschut werk is bedoeld voor mensen die alleen in een beschutte omgeving onder aangepasten omstandigheden kunnen werken. De Rijksoverheid verplicht gemeenten om deze voorziening aan te bieden. Deze wettelijke taak wordt uitgevoerd door Werkbedrijf De Binnenbaan. In het Eerste Tussenbericht 2025 is de raad geïnformeerd over een structureel nadeel van € 0,15 mln. aan de hand van de (financiële) verwachtingen van Werkbedrijf De Binnenbaan.
Met de halfjaarrapportage van de Binnenbaan is duidelijk geworden dat deze kosten zich in 2025 niet zo sterk ontwikkelen als waar in hun begroting rekening mee is gehouden. De verwachting is dat dit effect structureel is. 14. Compensatie afbouw heffingskorting voor medewerkers in werk-ontwikkelbedrijven (nadeel € 261.000) Het rijk heeft door het aannemen van de motie Van Kent besloten om medewerkers van werk-ontwikkelbedrijven met terugwerkende kracht over 2025 te compenseren voor terugvallende looninkomsten als gevolg van een nieuwe belastingmaatregel met betrekking tot de afbouw van de heffingskorting. Dit zorgt voor een nadeel op de lasten van € 0,3 mln. Omdat het wetsvoorstel (vooral) de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid raakt, is de verwachting dat het rijk hiervoor extra middelen beschikbaar stelt aan de gemeenten. Deze inkomsten zijn opgenomen in het Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD). 15. Personeelslasten Sociaal Domein (nadeel € 835.000) In 2025 wordt een nadeel voorzien van € 0,8 mln. op de personeelslasten. Dit nadeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een overschrijding op het inhuurbudget. Inhuurkrachten worden deels ingezet voor vervanging van personeel met zwangerschaps- en/of langdurig ziekteverlof, maar zij voeren voornamelijk structurele werkzaamheden uit waarvoor geen vaste formatieplekken zijn.
Om de uitvoering van de wettelijke taken en de kwaliteit van dienstverlening en ondersteuning van (bijstand)cliënten op peil te houden, is al langer sprake van het overschrijden van het inhuurbudget. Het inzetten op meer vaste formatieplekken in plaats van structureel te moeten terugvallen op ingehuurd personeel maakt deel uit van de organisatieontwikkeling Sociaal Domein waarover de raad bij het eerste tussenbericht 2026 wordt geïnformeerd. 16. Wet inburgering (SPUK) (budgettair neutraal) De wet inburgering 2021 heeft in Zoetermeer een nieuw hoofdstuk ingeluid in het streven naar een inclusieve en harmonieuze samenleving. Met een duidelijke focus op participatie, taalverwerving en maatschappelijke betrokkenheid, heeft de gemeente Zoetermeer zich toegewijd aan het ondersteunen van nieuwkomers bij hun integratieproces. Zoetermeer hecht er belang aan om nieuwkomers te voorzien van de juiste instrumenten en hulpmiddelen om niet alleen de Nederlandse taal te leren, maar ook essentiële vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn om vol vertrouwen deel te nemen aan het arbeidsproces en de gemeenschap. Hiervoor ontvangen wij via een Specifieke Uitkering van het Ministerie van SZW-middelen voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen. De uitkering is nu voorlopig vastgesteld en wordt na afloop van 2025 definitief vastgesteld als bekend is hoeveel 12
asielstatushouders, gezins- en overige migranten in de gemeente werkelijk gestart zijn met een inburgeringstraject. De lasten worden ingeschat op € 1,7 mln. De (werkelijke) kosten worden via de specifieke uitkering volledig vergoed door het rijk. 17. BUIG & Bbz (Algemene bijstand) (nadeel € 100.000) De gebundelde uitkering Participatiewet, ook wel genoemd de BUIG, wordt door het rijk uitgekeerd aan de gemeente en bestaat uit vijf uitkeringen. Het nader voorlopig budget voor 2025 is € 53,5 mln. De uitkering participatiewet (PW) is de voornaamste en beslaat ongeveer 95% van de BUIG; hiervan betaalt de gemeente de reguliere bijstandsuitgaven. Daarnaast zijn in volgorde van omvang aflopend: • • • •
Loonkostensubsidie Inkomensondersteuning arbeidsongeschikte werknemers (IOAW) Inkomensondersteuning arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ) Besluit bijstandsverlening zelfstandigen levensonderhoud (Bbz)
De uitgaven zijn in 2025 naar verwachting € 0,38 mln. lager dan begroot. De inkomsten zijn naar verwachting € 0,48 mln. lager dan begroot. Per saldo leidt dit tot een nadeel voor de gemeente Zoetermeer van € 0,1 mln. Het voordeel aan de lastenzijde wordt met name veroorzaakt door een lager aantal bijstandsuitkeringen dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Het nadeel aan de batenzijde wordt veroorzaakt doordat het landelijke macrobudget een grotere neerwaartse bijstelling heeft gekregen dan was voorzien, op basis van realisatiecijfers in 2024. 18. Leenbijstand (voordeel € 56.000) Leenbijstand is een vorm van bijzondere bijstand die als lening wordt verstrekt en later moet worden terugbetaald door de ontvanger. In 2025 zijn er minder verstrekkingen vanuit leenbijstand gedaan dan begroot. Dit komt doordat veel huishoudens die geraakt zijn door de toeslagenaffaire ondersteuning hebben ontvangen via het speciaal daarvoor ingerichte team Toeslagenaffaire. Deze groep had daardoor geen aanvullende leenbijstand nodig, omdat al in hun kosten werd voorzien. Hierdoor zijn de uitgaven voor leenbijstand € 0,212 mln. lager uitgekomen dan gepland. Ook zijn er minder vorderingen opgehaald, namelijk € 0,156 mln. minder dan begroot. Omdat er minder leningen zijn uitgegeven, komen er ook automatisch minder terugbetalingen binnen. 19.
Collectieve ziektekostenverzekering (voordeel € 148.000) Deze gemeentelijke zorgverzekering is onderdeel van een collectief. De deelnemers profiteren dus van een collectiviteitskorting op de basisverzekering en korting op een goedkoop aanvullend pakket. De gemeente betaalt vanuit de bijzondere bijstand een deel van de verzekeringspremie. In de Programmabegroting 2025 is rekening gehouden met 4.330 deelnemers. In de eerste acht maanden van het jaar zijn er 3.464 deelnemers waarvoor een bijdrage is betaald. Een reden dat het aantal deelnemers lager is dan begroot, kan liggen aan het aanbod polissen dat wij bieden. Dit aanbod kan als minder aantrekkelijk worden ervaren. Doordat alles duurder wordt kiest men bewuster een zorgverzekering uit. Dit geeft een voordeel van € 0,148 mln. 20. Toeslagenaffaire (budgettair neutraal) Het rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij zijn maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Deze ondersteuning betreft enerzijds
13
zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. Onze eerste inschatting van de hiermee samenhangende kosten bestaat uit: De verwachte totale afwijking aan de lastenkant is € 3,684 mln.: • • •
€ 1,549 mln. uitvoeringskosten € 0,051 mln. kwijtschelding € 2,084 mln. individuele verstrekkingen (met name medisch en inrichting woning.
De verwachte vergoeding van het rijk via een specifieke uitkering (SPUK) met betrekking tot deze kosten voor het jaar 2025 bedraagt € 3,684 mln. 21.Hoogwaardig handhaven (voordeel € 70.000) Hoogwaardig handhaven is gericht op het vroegtijdig ontdekken en voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van de sociale voorzieningen om de schade voor de burger en de gemeente te beperken. Het voordeel aan de lastenkant van € 50.000 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder aan boetes en terugvorderingen is kwijtgescholden dan begroot. Het voordeel van € 20.000 aan de batenkant wordt deels veroorzaakt door een lagere debiteurenstand vanwege een lager aantal terugvorderingen (€ 0,35 mln. nadelig), wat op zijn beurt zorgt voor een bijstelling van de voorziening dubieuze debiteuren (€ 0,37 mln. voordelig). 22. Middelen voortzetting Geldpunt (voordeel € 127.000) Bij de Perspectiefnota 2026 is een dekkingsvoorstel gedaan voor de structurele dekking van het Geldpunt (ad € 0,2 mln.) uit extra rijksmiddelen die aangekondigd waren voor de aanpak van problematische schulden. Via de meicirculaire 2025 is tegen verwachtingen in vooralsnog enkel voor het jaar 2025 een bedrag van € 0,1 mln. beschikbaar gesteld. Aangezien de kosten van het Geldpunt in 2025 gedekt worden uit de reserve Zoetermeers noodfonds Energiecrisis, levert dit in 2025 een incidenteel voordeel op van € 0,1 mln.
Het voorstel is om een resultaatbestemmingsvoorstel te doen en de middelen naar 2026 over te brengen ten behoeve van de voortzetting van het Geldpunt. In het voorjaar van 2026 volgt naar verwachting meer informatie over de meerjarenbudgetten die gemeenten van het rijk ontvangen voor schulden en vroegsignalering. In TB1 2026 komt het college met een voorstel om de voortzetting voor het Geldpunt structureel te dekken. 23. Sociale uitkeringen in natura (voordeel € 300.000) Sociale uitkeringen in natura zijn een vorm van bijzondere bijstand. Dit betreft voorzieningen waarbij de gemeente kosten rechtstreeks vergoedt of noodzakelijke voorzieningen verstrekt, in plaats van een financiële uitkering aan de inwoner. In 2025 zijn de uitgaven binnen deze post lager uitgevallen dan begroot. Dit komt doordat een aanzienlijk deel van de huishoudens die geraakt zijn door de toeslagenaffaire ondersteuning heeft ontvangen via het speciaal daarvoor ingerichte team Toeslagenaffaire. Voor deze doelgroep was daardoor geen aanvullende aanvraag voor sociale uitkeringen in natura noodzakelijk, omdat al in hun kosten werd voorzien. Als gevolg hiervan zijn de verstrekkingen vanuit leenbijstand € 0,3 mln. lager uitgekomen dan geraamd, hetgeen heeft geleid tot een voordelig resultaat op deze post.
14
24. Egalisatiereserve kapitaallasten Schoolgebouwen (neutraal) Vanwege het later opleveren van nieuwe schoolgebouwen wordt in 2025 € 0,6 mln. minder onttrokken aan deze egalisatiereserve. Tegelijkertijd wordt de toevoeging aan deze reserve met hetzelfde bedrag verlaagd. Per saldo neutraal.
Financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000
Nr.
Doelstelling
Lasten/ baten
Afwijking TB2 '25
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
1
1.1
Afboeken voorbereidings- en onderzoekskosten nieuwbouw Velddreef 328 en Forelsloot 3-4 (IKC Touwladder en IKC Hofvijfer)
Lasten
-203
Nadeel
Eenmalig
2
1.1
Afboeken voorbereidingskosten nieuwbouw Chaplinstrook 2-4 en Mendelssohnrode 2 (SO de Keerkring en SBO de Horizon)
Lasten
-370
Nadeel
Eenmalig
3
1.1
Onderwijsachterstandenbeleid (rijksdeel) - hogere uitgaven (subsidies) 2025
Lasten
-102
Nadeel
Eenmalig
Onderwijsachterstandenbeleid (rijksdeel) - gedeeltelijke vrijval balanspost Vooruitontvangen
Baten
102
Voordeel
Eenmalig
Onderwijsachterstandenbeleid - toevoeging aan balanspost Vooruitontvangen
Lasten
-314
Nadeel
Eenmalig
Onderwijsachterstandenbeleid (rijksdeel) - terugvorderingen subsidies 2024
Baten
314
Voordeel
Eenmalig
Onderwerp
4
1.1
Onderwijsachterstandenbeleid (gemeentelijk deel)
Lasten
200
Voordeel
Eenmalig
5
1.1
Nationaal Programma Onderwijs
Lasten
100
Voordeel
Eenmalig
Rijksbijdrage
Baten
-100
Nadeel
Eenmalig
Leerlingenvervoer
Lasten
-453
Nadeel
Meerjarig
6
1.1
15
7
1.2
Formatie leerplicht / Doorstroompunt
Lasten
-160
Nadeel
Eenmalig
8
1.2
Aanpak laaggeletterdheid
Lasten
-160
Nadeel
Eenmalig
9
1.5
Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen
Lasten
120
Voordeel
Eenmalig
10
1.5
Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal
Lasten
1.800
Voordeel
Eenmalig
Storting reserve Arbeidsmarktregio
Lasten
-1.800
Nadeel
Eenmalig
Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+)
Lasten
-1.098
Nadeel
Eenmalig
Baten
2.031
Voordeel
Eenmalig
11
1.5
12
1.5
Sociale werkvoorziening
Lasten
200
Voordeel
Eenmalig
13
1.5
Nieuw Beschut werk
Lasten
250
Voordeel
Meerjarig
14
1.5
Compensatie afbouw heffingskorting voor medewerkers in werk-ontwikkelbedrijven
Lasten
-261
Nadeel
Eenmalig
Dekking via OAD 15
1.5/ 1.6
Personeelslasten Sociaal Domein
Lasten
-835
Nadeel
Eenmalig
16
1.6
Wet inburgering & Onderwijsroute - Trajectkosten (SPUK) Rijksbijdrage Wet Inburgering & Onderwijsroute
Lasten
-1.700
Nadeel
Eenmalig
Baten
1.700
Voordeel
Eenmalig
Lasten
381
Voordeel
Eenmalig
Baten
-481
Nadeel
Eenmalig
17
1.6
BUIG & Bbz (algemene bijstand)
16
18
1.6
Leenbijstand
Lasten
212
Voordeel
Eenmalig
Baten
-156
Nadeel
Eenmalig
19
1.6
Collectieve ziektekostenverzekering
Lasten
148
Voordeel
Eenmalig
20
1.6
Toeslagenaffaire
Lasten
- 3.684
Nadeel
Eenmalig
Rijksbijdrage toeslagenaffaire (SPUK)
Baten
3.684
Voordeel
Eenmalig
Hoogwaardig handhaven
Lasten
50
Voordeel
Eenmalig
Baten
20
Voordeel
Eenmalig
21
1.6
22
1.6
Middelen voortzetting Geldpunt
Baten
127
Voordeel
Eenmalig
23
1.6
Sociale uitkeringen in natura
Lasten
300
Voordeel
Eenmalig
24
1.1
Reserve kapitaallasten schoolgebouwen
Baten
-600
Nadeel
Eenmalig
Lasten
600
Voordeel
Eenmalig
-138
Nadeel
Saldo programma 1
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Nr.
Onderwerp
Bedrag
Toelichting onderwerp
17
1
Aanbrengen zonwering scholencomplex Spitsbergen
103
De gevel van het gebouw is niet geschikt gebleken voor het aanbrengen buitenzonwering. Als alternatief worden er luifels aan de buitenzijde van het gebouw aangebracht, die in combinatie met nieuw aan te planten bomen de zoninstraling in het gebouw moeten tegengaan. De kosten bedragen € 0,103 mln. en worden afgeschreven in 15 jaar tegen een rentepercentage van 2% met een jaarlijkse annuïteit van € 8.000 per jaar.
Technische begrotingswijzigingen Nr.
College/Raad
Toelichting
1
Raad
Begeleiding jongeren naar werk. Om de tijdelijke Aanpak Jeugdwerkloosheid voort te zetten ontvangt gemeente Zoetermeer als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio extra middelen van het rijk. Deze middelen worden verstrekt via een decentralisatie-uitkering en daarmee verantwoord op OAD. Met deze technische wijzigingen wordt een bedrag van € 293.000 overgeheveld vanuit OAD naar programma 1.
18
Programma 2. Samen leven en ondersteunen Toelichting per onderwerp 1. Jeugdhulpvervoer (nadeel € 646.000) De kosten voor jeugdhulpvervoer zijn gestegen. In het memo Overschrijding kosten jeugdhulpvervoer staat dat de kosten hoger uitvallen doordat meer jeugdigen gebruiken maken van jeugdhulpvervoer, de tarieven voor het vervoer zijn gestegen en er meer jeugdhulpvervoer wordt toegekend. Om meer grip te krijgen op het gebruik van jeugdhulpvervoer wordt het afwegingskader aangescherpt en is het mandaat voor het toekennen op grond van de hardheidsclausule hoger in de organisatie belegd. Mede door de gestegen tarieven is de verwachting dat de afwijking meerjarig is. Door de inzet van maatregelen moeten de kosten voor jeugdhulpvervoer op termijn dalen. 2. Vrij besteedbaar budget Jeugdhulp (voordeel € 127.000) Medewerkers van Jeugd- en Gezinshulp kunnen gebruik maken van vrij besteedbaar budget om te doen wat nodig is voor gezinnen. Het gaat dan om de inzet van voorzieningen die niet kunnen worden ingezet vanuit de bestaande regelgeving, maar die wel behulpzaam kunnen zijn voor een gezin. De verwachting is dat er dit jaar minder budget nodig is dan is geraamd. 3. Jeugdgezondheidszorg (nadeel € 101.000) Stichting Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West opent eind 2025 een consultatiebureau in de wijk Buytenwegh.
Er zijn extra middelen nodig om de inrichting van de locatie te bekostigen. 4. Specialistische jeugdhulp (nadeel € 450.000) Op basis van de prognose is de verwachting dat de kosten voor de regionaal en landelijk ingekochte specialistische jeugdhulp dit jaar € 0,915 mln. hoger uitkomen dan begroot. Hoewel het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp daalt, zien we dat de kosten nog stijgen als gevolg van hogere tarieven en langere/zwaardere jeugdhulptrajecten. We zien dit met name terug bij onderdelen ambulante jeugdhulp en dagbehandeling. In het memo Tweede monitor kosten jeugdhulp 2025 was dit beeld ook al zichtbaar en de stijging zet zich met name bij dagbehandeling door. Op andere onderdelen van de begroting verwachten we echter een kostendaling, bijvoorbeeld bij de Jeugd-GGZ. De verwachte kostenstijging van € 0,915 mln. wordt in 2025 deels gedrukt doordat de uiteindelijke kosten voor specialistische jeugdhulp over 2024 lager uitvallen dan verwacht (voordeel € 0,465 mln.). 5. Noodopvang Oekraïne (budgettair neutraal) Zoetermeer heeft de taak om 425 ontheemden uit Oekraïne, op te vangen. De locatie Vaartdreef sluit per 1 september. Hiervoor is een nieuwe locatie gevonden aan de Boerhaavelaan. De verbouwingskosten voor het geschikt maken van deze locatie bedragen ca. € 0,5 mln. Hiervoor is van het rijk een even hoge transitievergoeding verkregen.
De nieuwe locatie is groter dan de oude. De opvang stijgt hiermee van 369 naar 415. De taakstelling is daarmee nagenoeg ingevuld. Door de uitbreiding ontvangen we vanaf 1 september extra inkomsten van € 0,2 mln. Hier staan even hoge kosten tegenover. Met ingang van 2025 moeten gemeenten voor de verstrekte leefgeldvergoeding een eigen bijdrage in rekening brengen. De eigen bijdrage bedraagt inclusief de verhoging per 1 oktober op jaarbasis ca. € 0,33 mln. De eigen bijdrage wordt in mindering gebracht op de vergoeding die het rijk verstrekt en is daarmee budgettair neutraal.
19
6. Vroegsignalering onbegrepen gedrag (budgettair neutraal) Eind 2024 is het project Lerend netwerk preventie gestart. Met het project wordt een lerend netwerk opgezet rondom mensen met onbegrepen gedrag die zich (nog) niet in een crisissituatie bevinden. Onbegrepen gedrag is de verzamelnaam voor gedrag van mensen dat door hen zelf en/of door hun omgeving als moeilijk hanteerbaar wordt ervaren. Hierbij wordt door de inzet van een wijkfunctionaris met name ingezet op preventieve maatregelen, het stimuleren van effectieve samenwerking en deskundigheidsbevordering. De raad is hierover geïnformeerd door middel van Raadsmemo 2024-172733 Start project ‘verbeteren vroegsignalering personen met onbegrepen gedrag’ d.d. 12 december 2024. De kosten hebben betrekking op de looptijd 1 oktober 2024 tot eind 2027 en bedragen in totaal € 0,477 mln., waarvan € 0,382 mln. wordt gedekt door een subsidie van ZonMw en € 95.000 cofinanciering ten laste van de IZA-middelen 2025 van de gemeente. De netto-lasten (na aftrek van de cofinanciering) bedragen voor de jaren 2025 tot en met 2027 respectievelijk € 65.000 , € 0,158 mln. en € 0,158 mln., totaal € 0,382 mln., te dekken door genoemde subsidie ZonMw. 7. Personeelskosten Wmo (formatie beleid en formatie uitvoering) (voordeel € 170.000) In TB1 is een nadeel van € 1,1 mln. gemeld op de personele uitvoeringskosten Wmo.
Deze heeft uitsluitend betrekking op de uitvoerende formatie Wmo. De prognose is recent geactualiseerd, waarbij ook de beleidsformatie Wmo is betrokken. Voor het eerst in jaren worden Wmo-meldingen binnen de wettelijke termijn van acht weken afgehandeld. De druk op de uitvoering blijft echter onverminderd hoog, onder meer door het toenemende aantal meldingen en de toenemende complexiteit van aanvragen. Bovenop het in TB1 2025 gemelde tekort van € 1,1 mln. verwachten we nog een relatief beperkt nadeel van € 30.000. Voor de beleidsformatie wordt een voordeel verwacht van € 0,2 mln. in verband met vacatures en dergelijke. Ten opzichte van TB1 valt het nadeel personeelskosten Wmo per saldo 0,17 mln. lager uit. 8. Wmo hulpmiddelen (voordeel € 540.000) De Wmo hulpmiddelen, zoals een rolstoel of scootmobiel, worden ingezet om beperkingen in de zelfredzaamheid of participatie van een cliënt te verminderen. Vanaf 2024 verstrekken we minder dure voorzieningen. Deze lijn zet zich in 2025 door. Het voordeel bedraagt € 0,540 mln. 9. Wmo woningaanpassingen (voordeel € 484.000) De Wmo woningaanpassingen hebben het doel om de zelfredzaamheid van mensen met een hulpvraag of beperking te verbeteren door (langer) zelfstandig thuis te wonen. Het daadwerkelijk aantal aanvragen is moeilijk te voorspellen.
Het budget is daarom gebaseerd op het gemiddelde van de werkelijke uitgaven van de afgelopen vijf jaar. Gelet op het aantal aanvragen wordt in 2025 een voordeel verwacht van € 0,484 mln. 10. Wmo hulp bij het huishouden (voordeel € 541.000) De huishoudelijke ondersteuning is de meest gebruikte voorziening binnen de Wmo. Er is nog steeds sprake van groei van het aantal aanvragen huishoudelijke ondersteuning, maar deze is gematigder dan begroot. Het voordeel bedraagt € 0,541 mln. 20
11. Wmo ondersteuning thuis (voordeel € 530.000) Het budget ondersteuning thuis is in 2025 met € 0,6 mln. verhoogd vanwege een forse toename van het aantal klanten begeleiding. In 2025 verwachten we ook nog een toename van het aantal klanten. De toename is lager dan begroot waardoor een voordeel ontstaat van € 0,53 mln. 12. Wmo maaltijdvoorzieningen (nadeel € 215.000) De maaltijdvoorziening omvat ondersteuning bij het bereiden en nuttigen van maaltijden aan kwetsbare inwoners die dit door hun beperking niet zelfstandig kunnen. Deze vorm van ondersteuning is tijdsintensief en relatief duur, waardoor de kosten daarmee snel oplopen. De aanbieder die deze dienst verzorgt voor de gemeente, berekent inmiddels hogere tarieven. Ook wordt er meer gebruik gemaakt van deze voorziening. Er ontstaat een nadeel van € 0,215 mln. 13. Jong geleerd, groen gedaan. Conferentie en lespakket Greenteams duurzame voeding (budgettair neutraal) Om motie 2506-54 'Jong geleerd, groen gedaan' uit te voeren wordt € 10.000 beschikbaar gesteld aan Greenteams Zoetermeer voor de organisatie van een conferentie en de ontwikkeling van een lespakket over duurzame voeding, gericht op bewustwording en gedragsverandering bij jongeren. Dekking vindt plaats ten laste van het Potje van de raad.
Financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000
Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Lasten/ baten
Afwijking TB2 '25
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
1
2.1
Jeugdhulpvervoer
Lasten
-646
Nadeel
Meerjarig
2
2.1
Vrij besteedbaar budget Jeugdhulp
Lasten
127
Voordeel
Eenmalig
3
2.1
Jeugdgezondheidszorg
Lasten
-101
Nadeel
Eenmalig
4
2.1
Specialistische jeugdhulp
Lasten
-450
Nadeel
Meerjarig
5
2.2
Noodopvang Oekraïne
Lasten
-700
Nadeel
Eenmalig
21
6
2.2
Transitie- en normvergoeding Rijk
Baten
700
Voordeel
Eenmalig
Eigenbijdrage
Baten
330
Voordeel
Eenmalig
Normvergoeding Leefgeld Rijk
Baten
-330
Nadeel
Eenmalig
Vroegsignalering onbegrepen gedrag
Lasten
-65
Nadeel
Meerjarig
Baten
65
Voordeel
Meerjarig
7
2.2
Personeelskosten Wmo
Lasten
170
Voordeel
Eenmalig
8
2.2
Wmo hulpmiddelen
Lasten
540
Voordeel
Meerjarig
9
2.2
Wmo woningaanpassingen
Lasten
484
Voordeel
Eenmalig
10
2.2
Wmo hulp bij het huishouden
Lasten
541
Voordeel
Meerjarig
11
2.2
Wmo ondersteuning thuis
Lasten
530
Voordeel
Meerjarig
12
2.2
Wmo maaltijdvoorzieningen
Lasten
-215
Nadeel
Meerjarig
13
2.3
Jong geleerd, groen gedaan. Conferentie en lespakket Greenteams
Lasten
-10
Nadeel
Eenmalig
Dekking programma 6, potje van de raad
Lasten
10
Voordeel
Eenmalig
980
Voordeel
Saldo programma 2
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Geen afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen.
22
Technische begrotingswijzigingen Nr.
College/Raad
Toelichting
1
Raad
Vanuit het budget Frictiekosten hervorming specialistische Jeugdhulp wordt voor een tijdelijke periode dekking geboden voor de inzet van een P&O-adviseur. Omdat deze werkzaamheden onder Overzicht Overhead vallen, wordt het budget vanuit Programma 2 overgeheveld naar Overzicht Overhead. De hoogte van de overheveling bedraagt € 44.000 in 2025.
23
Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen Toelichting per onderwerp 1. Afvalinzameling (voordeel € 717.000) De lasten vallen € 0,168 mln. lager uit. Dit is veroorzaakt door lagere kapitaallasten. In 2025 is er voor ruim € 3,0 mln. aan voertuigen gekocht en dat geeft pas met ingang van 2026 kapitaallasten. Daardoor valt het budget voor 2025 vrij. Daarnaast zijn eenmalige nadelen behaald op externe ondersteuning, energie, aanschaf minicontainers en onderhoudskosten voertuigen. Op de baten is een voordeel behaald van € 0,549 mln. De afvalstoffenheffing valt € 0,381 mln. hoger uit omdat er meer objecten (huishoudens) zijn. Dit voordeel is in de Perspectiefnota 2026 verwerkt. De exploitatie van de afvalstoffeninzameling is voor 2025 niet volledig kostendekkend. In overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt € 0,118 mln. onttrokken uit de 'Voorziening middelen derden afval' ten gunste van de exploitatie. Tot slot is de opbrengst voor oud papier door een hogere vergoeding € 0,05 mln. hoger. 2. Regeling aanpak energiearmoede (budgettair neutraal) Het rijk heeft middelen beschikbaar gesteld om energiearmoede tegen te gaan. De middelen worden gericht ingezet om huishoudens in een kwetsbare positie vanwege de gestegen energielasten te ondersteunen bij het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen. In 2025 is hiervoor € 1,27 mln.
in de begroting opgenomen. Het budget is gericht op grotere isolatiemaatregelen en wordt verstrekt aan woningcorporaties. Deze zijn nu bezig met de voorbereiding en de verwachting is dat de woningcorporaties de uitvoering in 2026 afronden. Dit geeft voor 2025 een voordeel omdat de uitgaven in 2026 plaatsvinden. Het kabinet heeft de bestedingstermijn van de regeling verlengd tot en met 2027. 3. Duurzaamheidsfonds (budgettair neutraal) In de jaarschijf voor 2025 is een budget opgenomen van € 1,7 mln. Naar verwachting wordt hiervan ca. € 0,6 mln. besteed. Het restant van € 1,1 mln. wordt geherfaseerd naar latere jaren. Voor de lagere besteding zijn verschillende redenen. De animo bij inwoners om te investeren in de verduurzaming van het eigen vastgoed lijkt om politiek-economische redenen en de daarmee ontstane onzekerheden verminderd. Om bewoners te motiveren zijn extra inspanningen nodig. De uitvoeringscapaciteit is hierop in 2025 aangepast. Vanuit het rijk is consistentie in beleid en duidelijkheid over regelgeving en subsidies essentieel. Daarnaast zullen we op basis van de opgedane ervaringen in de 2e helft bekijken of de meerjarenbegroting moet worden aangepast. Hier komen we zo nodig bij de komende Perspectiefnota op terug. Tegenover de lagere kosten staat een lagere onttrekking uit het duurzaamheidsfonds. 4.
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (budgettair neutraal) In 2025 is er meer duidelijkheid verkregen over de continuering en de omvang van de vergoeding van het rijk voor 2026-2030. Dit geeft de zekerheid om verder te werken aan de versterking van de gemeentelijke organisatie voor het uitvoeren van de klimaat- en energietaken. Hierbij is de formatie gesplitst in een vaste en flexibele schil. Voor 2025 worden uitgaven verwacht tot ca. € 2,5 mln. Ten opzichte van de begroting is dit een stijging van € 0,25 mln. Tegenover de hogere uitgaven staat een even hogere subsidie. 5. Riolering en waterlopen (voordeel € 350.000) De kosten van het dagelijks onderhoud van de riolering zijn lager doordat er minder baggerwerkzaamheden worden uitgevoerd door de waterschappen (€ 0,3 24
mln.). Van dit voordeel wordt het gedeelte dat betrekking heeft op de rioolheffing gestort in de voorziening middelen derden (€0,15 mln.). Voor het dagelijks onderhoud zijn incidenteel de uitgaven lager (€ 0,2 mln.). De inkomsten uit de rioolheffing zijn € 0,3 mln. hoger dan begroot. Deze hogere inkomst wordt gestort in de voorziening middelen derden. Per saldo wordt € 0,45 mln. gestort in de voorziening middelen derden riolering en valt € 0,35 mln. vrij. 6. Onderhoud openbare ruime (budgettair neutraal) De planning voor het groot onderhoud is gewijzigd voor de herinrichting van de Eerste Stationsstraat, de herbestrating Molenstraat en omgeving (gedeeltelijk), aanpak van dijken en bestrating bij de Louis Couperushove en onderhoud van de bestrating bij de Spieringsloot. Het effect op het budget voor onderhoud in 2025 zal naar verwachting uitkomen op een voordeel van € 0,16 mln. en wordt gestort in de egalisatiereserve groot onderhoud bovengronds. 7. Groot onderhoud Europaweg (budgettair neutraal) De uitvoering is verschoven naar 2026. Het incidentele budget van € 1,25 mln. is in 2025 niet nodig. De onttrekking uit de "brede bestemmingsreserve" vindt daardoor dit jaar niet plaats. Deze herfasering wordt meegenomen in het resultaatbestemmingsvoorstel. 8.
Kunstwerken (voordeel € 670.000) Uit onderzoek is gebleken dat bij de Coornherthove vervanging van de grondkering nodig is in plaats van groot onderhoud. De uitvoering van werkzaamheden wordt daarom verplaatst naar 2030. Het bedrag voor het groot onderhoud van € 0,67 mln. valt vrij in 2025 en de uitvoering wordt opgenomen in de vervangingsplanning in jaarschijf 2030. 9. UPV vergoeding (budgettair neutraal) Gemeenten ontvangen van verpakkingsproducenten een vergoeding voor de kosten van het opruimen van zwerfafval van wegwerpplastic. De vergoeding aan gemeenten valt lager uit dan op basis van de eerder door Rijkswaterstaat afgegeven proefberekening was verwacht. De uitkering over het jaar 2024 is € 85.000 lager en over 2025 en € 57.000 lager. Op 2 september 2024 heeft de raad besloten om deze bijdrage budgettair neutraal in te zetten. De gevolgen voor de aanpak van zwerfaval worden in de 2e helft van 2025 herzien (toezegging 674). 10. Inkomsten herstelwerkzaamheden (budgettair neutraal) De inkomsten uit vergoedingen voor weg en groenherstel naar aanleiding van graafwerkzaamheden voor de aanleg van kabels en leidingen vallen naar verwachting € 0,1 mln. lager uit. Dit komt door minder graafwerkzaamheden voor de aanleg van glasvezel. Hiertegenover staan lagere kosten voor klein onderhoud asfalt en elementen (€ 0,1 mln.). 11.
Subsidiebijdrage voor verkeersregelinstallaties (voordeel € 130.000) De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) heeft een subsidie toegekend van € 0,13 mln. als bijdrage in de kosten van projecten die bijdragen aan de verkeersveiligheid, waaronder projecten die betrekking hebben op verkeersregelinstallaties. 12. Opheffen voorziening Nelson Mandelabrug (voordeel € 186.000) De voorziening Nelson Mandelbrug is getroffen ter dekking van de kosten die gemoeid zijn met het huren van een tijdelijke brug. Op grond van het BBV dient de voorziening vrij te vallen op het moment dat de kosten voor deze tijdelijke voorziening vast zijn komen te staan. Het bedrag dat in de voorziening resteert is € 0,243 mln. en dit bedrag valt vrij in 2025. Hiertegenover staat een even grote opname van de lasten in de reguliere begroting voor de jaren 2025 t/m 2027. 25
Voor 2025 bedragen deze lasten € 85.000. Voor de dekking van de kosten in 2026 en 2027 van in totaal € 186.000 zal een voorstel tot budgetoverheveling worden gedaan. Budgetoverhevelingen worden betrokken bij de besteding van het jaarresultaat. 13. Tijdelijke gronddepot Nieuwe Driemanspolder (budgettair neutraal) De verwachting was dat de maximale capaciteit van het gronddepot in 2025 bereikt zou zijn. Dit is echter nog niet het geval. Daardoor loopt de exploitatie van het gronddepot de komende jaren nog door. De baten en lasten stijgen in 2025 met € 0,1 mln. en meerjarig incidenteel met € 0,1 mln.
Financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000
Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Lasten/ baten
Afwijking TB2 '25
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
1
3.1
Afvalinzameling
Lasten
168
Voordeel
Eenmalig
Afvalheffing en overige baten
Baten
549
Voordeel
Eenmalig
Regeling aanpak energiearmoede
Lasten
1.270
Voordeel
Eenmalig
Subsidie
Baten
-1.270
Nadeel
Eenmalig
Duurzaamheidsfonds
Lasten
1.100
Voordeel
Eenmalig
Onttrekking reserve
Baten
-1.100
Nadeel
Eenmalig
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)
Lasten
-250
Nadeel
Meerjarig
Baten
250
Voordeel
Meerjarig
Baten
300
Voordeel
Eenmalig
2
3
4
3.1
3.1
3.1
Subsidie 5
3.2
Riolering en waterlopen
26
6
7
3.2
3.2
Lasten
500
Voordeel
Eenmalig
Storting in de voorziening middelen derden riolering
Lasten
-450
Nadeel
Eenmalig
Groot onderhoud openbare ruimte
Lasten
160
Voordeel
Eenmalig
Storting in de egalisatiereserve bovengronds
Baten
-160
Nadeel
Eenmalig
Groot onderhoud Europaweg
Baten
1.240
Voordeel
Eenmalig
Onttrekking reserve
Lasten
-1.240
Nadeel
Eenmalig
8
3.2
Kunstwerken
Lasten
670
Voordeel
Eenmalig
9
3.2
UPV vergoeding
Baten
-140
Nadeel
Eenmalig
Verlaging budget
Lasten
140
Voordeel
Eenmalig
Inkomsten herstelwerkzaamheden
Baten
-100
Nadeel
Eenmalig
Verlaging budget
Lasten
100
Voordeel
Eenmalig
10
3.2
11
3.2
Ontvangen subsidie verkeersveiligheid
Baten
130
Voordeel
Eenmalig
12
3.2
Opheffen voorziening Nelson Mandelabrug
Baten
243
Voordeel
Meerjarig
Kosten huur tijdelijke brug
Lasten
-85
Nadeel
Meerjarig
Tijdelijk gronddepot Nieuwe Driemanspolder
Baten
100
Voordeel
Meerjarig
Lasten
-100
Nadeel
Meerjarig
2.025
Voordeel
13
3.2
Saldo programma 3
27
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Nr.
Onderwerp
1
Vervanging kunstwerken
2
Vervanging wegen
3
Bedrag 364
Toelichting onderwerp Als gevolg van herfaseringen (onder andere Pinaskade) in de uitvoering wordt € 0,36 mln. overgeheveld naar volgende jaren.
4.488
Als gevolg van herfaseringen (onder andere 1e Stationsstraat, Molenstraat, Wilhelminapark) in de uitvoering wordt € 4,48 mln. overgeheveld naar volgende jaren.
Vervanging beschoeiïngen en groen
989
Als gevolg van herfaseringen in de uitvoering wordt € 0,98 mln. overgeheveld naar volgende jaren op basis van inspecties die gedaan zijn in 2025.
4
Voorziening middelen derden afval
-118
De regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichten de gemeente om een batig saldo uit de 'Voorziening middelen derden afval' in te zetten als de afvalstoffenheffing niet 100% kostendekkend is.
5
Voorziening Nelson Mandelabrug
-243
De voorziening Nelson Mandelabrug wordt in 2025 opgeheven en valt vrij. De lasten voor de huur van de tijdelijke brug worden opgenomen in de reguliere begroting.
6.
Voorziening middelen derden riolering
450
€ 0,45 mln. wordt gestort in de voorziening middelen derden riolering als gevolg van niet uitgevoerde baggerwerkzaamheden en hogere inkomsten uit de rioolheffing.
Risico's Faillisement Groupcard Op 17 mei 2024 zijn de Gemeente en Groupcard een overeenkomst aangegaan met betrekking tot de doe-het-zelf isolatieregeling. Groupcard heeft een wanprestatie gepleegd bij de uitvoering van deze overeenkomst door niet binnen de overeengekomen termijnen een werkende applicatie op te leveren die het voorwerp was van de overeenkomst. De Gemeente heeft de overeenkomst daarom in december 2024 ontbonden. Door de wanprestatie en de ontbinding lijdt de Gemeente aanzienlijke schade. Groupcard is aansprakelijk gesteld voor deze schade en de schade is in het voorjaar van 2025 ook begroot en onderbouwd aangeleverd aan Groupcard. Inmiddels is Groupcard Commercial B.V. failliet verklaard. We hebben inmiddels bij de curator de totale vordering tot schadevergoeding (voor meer dan € 50.000) ingediend. De vordering is € 0,105 mln. Omdat in de begroting geen rekening is gehouden met deze inkomst, en de invorderbaarheid van het bedrag momenteel onzeker 28
is, wordt er op dit moment geen melding gemaakt van een afwijking met een financieel effect. Ook voor de uitvoering van de Zoetermeerpas is een schadeclaim ingediend (zie programma 1).
Technische begrotingswijzigingen Geen technische begrotingswijzigingen.
29
Programma 4. Vrije tijd Toelichting per onderwerp 1. Renovatie boerderijen en aanvullende projectsubsidies Provincie Zuid-Holland GSL (€ 0,94 mln. voordeel) Het speelterrein van speelboerderij het Buitenbeest en het buitenterrein van de stadsboerderij de Balijhoeve worden verbeterd. Bij de Provincie Zuid-Holland zijn er hiervoor twee projectsubsidies aangevraagd en verleend. Dit jaar ontvangen we een voorschot van € 0,331 mln. We verhogen de uitgaven met hetzelfde bedrag. Met de verleende subsidie wordt een plus gegeven aan het oorspronkelijke renovatieplan. Een aantal renovaties lopen door in 2026 dit komt door de late levering van materialen. Hiervoor wordt een budgetoverheveling van € 1,271 mln. aangevraagd bij de jaarrekening. 2. Subsidieregeling Impuls jongerencultuur Zoetermeer (budgettair neutraal) Met deze regeling stimuleert het college cultuurdeelname door jongeren tussen de 14 en 27 jaar. De subsidietermijn is door het Ministerie verlengd met een jaar. De eerder ontvangen subsidie mag ook in 2025 uitgegeven worden. De verwachte uitgaven dit jaar zijn € 0,323 mln. We verhogen de inkomsten met een zelfde bedrag. 3.
Impuls jongeren en talentregio’s (budgettair neutraal) Het Ministerie van OCW heeft via de specifieke uitkering (SPUK) ‘Impuls jongeren en talent cultuurregio’s’ extra middelen beschikbaar gesteld voor culturele talentontwikkeling en het versterken en aanjagen van jongerencultuur in de cultuurregio’s. De Gemeente Zoetermeer ontvangt op basis van het inwoneraantal € 36.938. Deze middelen worden ingezet voor het jongerenaanbod 4. Leegstand Zuidwaarts 2 en Stadhuisplein 21 (nadeel € 394.000) De leegstand van de accommodaties Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 duurt nog voort. Deze leegstand is ontstaan door het aflopen van huurovereenkomsten met de vorige huurders en is gemeld in de perspectiefnota 2025. Het NVGM gaat in hun nieuwe planning nu uit van opening medio 2026. De in 2025 geraamde huurinkomsten van € 0,394 mln. zijn hierdoor niet gerealiseerd. 5. Kunstopdrachten in openbare ruimte (budgettair neutraal) In 2025 geven we meer geld uit aan het kunstproject De Waterloper in Centraal Park. Dat komt doordat er extra kosten zijn voor het vlonderpad dat naar het kunstwerk leidt. Voor het opnieuw plaatsen van bestaande kunst (de vroegere kunstspecials) zijn ook de kosten hoger dan van te voren bedacht. De extra kosten zijn € 43.000. Deze kosten worden onttrokken aan de Reserve Beeldende Kunst in Openbare Ruimte. 6.
Deze zomer naar het zwembad (voordeel € 85.000) Voor de uitvoering van de motie ‘2306-46a LHN - Deze zomer naar het zwembad’ uit te voeren is subsidie verstrekt aan Optisport. Er is minder gebruik gemaakt van het zwembad dan verwacht. De voorlopige verantwoording van de kosten levert een voordeel op van € 85.000. 7. Investeringsimpuls voor amateurverenigingen (budgettair neutraal) Amateurverenigingen en stichtingen kunnen geld aanvragen bij de gemeente. Dit is voor het opknappen van hun gebouw of voor het kopen van spullen die zij lang kunnen gebruiken. De gemeente betaalt dan maximaal 25% van de totale kosten. Als het geld wordt gebruikt om het gebouw duurzamer of beter 30
toegankelijk te maken, betaalt de gemeente iets meer: maximaal 33% van de kosten. In TB1 is € 0,178 mln. aan subsidies gemeld. We verwachten daarnaast nog € 40.000 extra aan subsidie te geven. Dit extra geld komt uit de reserve Investeringsimpuls voor amateurverenigingen. 8. Klimaatproblematiek Vlamingstraat 1 (Kunstgarage Franx) (nadeel € 100.000) De kunstgarage aan de Vlamingstraat 1 is in 2020 opgeleverd. Vanaf dat moment heeft het gebouw te kampen met aanzienlijke interne hitteproblemen. Om de temperatuur in het gebouw beter te kunnen beheersen is het nodig om de dakbedekking aan te passen. De kosten bedragen € 0,1 mln. 9. Versnelde aanpak klimaatproblematiek Leidsewallen 80 (CKC & Partners) (nadeel € 145.000) Om de aanpak van de klimaatproblematiek bij CKC & Partners versneld op te pakken worden bestaande installaties aangepast. De kosten bedragen € 0,145 mln. (motie 2506-40 LHN - Versnelling aanpak klimaatproblemen CKC ). 10. Afwikkeling Zoetermeers Noodfonds (budgettair neutraal) Het Zoetermeers Noodfonds om de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven op te vangen, wordt per 31 december 2025 opgeheven. Het overgebleven saldo van € 1.052 mln. wordt overgeheveld naar de Vrij inzetbare reserve zoals eerder gemeld in de Raadsmemo 5 februari 2025 afsluiten Zoetermeers Noodfonds. 11.
Vergroten toegankelijkheid gemeentelijke gebouwen (voordeel € 1.300.000) De realisatie van de werkzaamheden om de toegankelijkheid van gemeentelijke gebouwen te vergroten verschuift grotendeels naar volgend jaar. De voorbereiding neemt meer tijd in beslag dan gedacht. De middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld worden in 2025 grotendeels niet aangewend. Bij de jaarrekening wordt een budgetoverhevelingsvoorstel naar 2026 ingebracht.
Financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000
Nr.
Doelstelling
Onderwerp
Lasten/ baten
Afwijking TB2 '25
Voordeel/ Nadeel
Meerjarig/ Eenmalig
1
4.1
Renovatie boerderijen
Lasten
-331
Nadeel
Eenmalig
31
2
3
4.1
4.1
Aanvullende projectsubsidies
Baten
331
Voordeel
Eenmalig
Vertraging renovatie
Lasten
1.271
Voordeel
Eenmalig
Impuls jongerencultuur
Lasten
-323
Nadeel
Eenmalig
Dekking via subsidie van het Ministerie van OCW
Baten
323
Voordeel
Eenmalig
Impuls jongeren en talentregio's
Lasten
-37
Nadeel
Eenmalig
Dekking via subsidie van het Ministerie van OCW
Baten
37
Voordeel
Eenmalig
4
4.1
Leegstand Zuidwaarts 2 en Stadhuisplein 2
Baten
-394
Nadeel
Eenmalig
5
4.1
Kunstopdrachten in openbare ruimte
Lasten
-43
Nadeel
Eenmalig
Dekking vanuit reserve Beeldende Kunst in Openbare Ruimte
Baten
43
Voordeel
Eenmalig
6
4.2
Subsidie motie Deze zomer naar het zwembad
Lasten
85
Voordeel
Eenmalig
7
4.2
Investeringsimpuls voor amateurverenigingen
Lasten
-40
Nadeel
Eenmalig
Dekking vanuit reserve Investeringsimpuls amateurverenigingen
Baten
40
Voordeel
Eenmalig
8
4.1
Klimaatproblematiek Vlamingstraat 1 (Kunstgarage Franx)
Lasten
-100
Nadeel
Eenmalig
9
4.1
Versnelde aanpak klimaatproblematiek Leidsewallen 80 (CKC & Partners)
Lasten
-145
Nadeel
Eenmalig
10
4.1
Storting Vrij inzetbare reserve dekking vanuit Reserve Zoetermeers Noodfonds
Lasten
-1.052
Nadeel
Eenmalig
Afwikkeling Zoetermeers Noodfonds
Baten
1.052
Voordeel
Eenmalig
Vergroten toegankelijkheid gemeentelijke gebouwen
Lasten
1.300
Voordeel
Eenmalig
11
4.1
32
Saldo programma 4
2.017
Voordeel
Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen dragen x € 1.000 Nr.
Onderwerp
Bedrag
Toelichting onderwerp
1
Versnelde aanpak klimaatproblematiek Leidsewallen 80 (CKC)
119
Een onderdeel van de versnelde aanpak van de klimaatproblematiek bij CKC & Partners omvat het plaatsen van PV-panelen boven het atrium. De kosten bedragen € 0,119 mln. in 2025 en worden afgeschreven in 25 jaar tegen een rentepercentage van 2% met een jaarlijkse annuïteit van € 6.000.
2
Huisvesting lokale buurtteams Jeugd en onderwijs
346
Op 15 juli 2025 heeft de raad het college opdracht gegeven om voor de lokale teams Jeugd en onderwijs fysieke locaties beschikbaar te stellen. Binnen de vastgoedportefeuille zijn twee locaties gevonden die worden ingericht: Justus van Effenhove 37 en Koeienweide 2. Voor de inrichting wordt een investering gedaan van € 0,346 mln. (€ 0,161 mln. en € 0,186 mln.) die wordt afgeschreven in 10 jaar tegen een rentepercentage van 2% met een jaarlijkse annuïteit van € 17.900 en respectievelijk € 20.600.