Bijlage 1 - Tweede Tussenbericht 2024

Tweede Tussenbericht 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 2 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................. 3 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie .............................................................................................................................................................. 8 Programma 2. Samen leven en ondersteunen ................................................................................................................................................................................ 16 Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen .......................................................................................................................................................................... 22 Programma 4.

Vrije tijd .................................................................................................................................................................................................................... 28 Programma 5. Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................. 31 Programma 6. Dienstverlening en participatie ................................................................................................................................................................................ 33 Programma 7. Inrichting van de stad .............................................................................................................................................................................................. 35 Overzicht Overhead ......................................................................................................................................................................................................................... 43 Overzicht algemeen dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................... 46

2

Inleiding Inleiding In het Tussenbericht geeft het college aan de raad aan welke afwijkingen er zijn in de uitvoering van de Programmabegroting van het lopende jaar. De uitvoering van activiteiten die in de begroting staan opgenomen, lopen niet overal zoals gepland. Dit heeft vaak financiële gevolgen. De betreffende onderwerpen en om welke bedragen het gaat staan in dit Tweede Tussenbericht 2024. Onderwerpen die niet worden genoemd worden uitgevoerd zoals het in de begroting staat: zoals gepland en voor het bedrag dat is begroot. In het voorjaar is het Eerste Tussenbericht uitgebracht. Het Eerste Tussenbericht is opgenomen in de Perspectiefnota. In het Tweede Tussenbericht staan afwijkingen die boven op de afwijkingen in het Eerste Tussenbericht zijn gekomen en nieuwe, niet eerder aan de raad gemelde afwijkingen. De gemelde afwijkingen in de Tussenberichten gaan altijd over een doorkijk naar het hele begrotingsjaar. Met dit Tweede Tussenbericht wordt dus een prognose gegeven van het resultaat over 2024. De afwijkingen zijn per programma opgenomen. Per gemelde afwijking staat aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft. De financiële afwijkingen die leiden tot een meerjarig effect zijn in de tabellen aangegeven met "Meerjarig". Deze meerjarige effecten zijn verwerkt in de Programmabegroting 2025-2028.

Wanneer er geen meerjarig effect wordt verwacht staat achter de afwijking "Eenmalig" opgenomen. Voor de gemelde afwijkingen geldt als uitgangspunt een rapportagegrens van € 100.000 per onderwerp. Het Tweede Tussenbericht heeft ook een functie in het behouden van de rechtmatigheid. Rechtmatig betekent dat de handelswijze van het college in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. De raad geeft, door het Tussenbericht met bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen, toestemming aan het college voor de verwachte afwijkingen.

Financiële uitkomst op hoofdlijnen Alle afwijkingen die in dit Tweede Tussenbericht staan, leiden tot een voordeel ten opzichte van de begroting van € 108.000. Dit bedrag bestaat uit meerdere voor- en nadelen. In de tabel hieronder leest u om welke bedragen per programma het gaat

3

Hieronder staan de afwijkingen van € 500.000 of meer opgenomen.

4

De verwachting is dat de gemeente niet alles wat gepland staat uit kan voeren in 2024. Sommige geplande activiteiten lopen vertraging op en worden niet meer in 2024 uitgevoerd. Uitvoering vindt naar verwachting plaats in 2025. Dit noemen we de ‘budgetoverhevelingen’. Als we de bedragen voor deze activiteiten bij elkaar optellen komt dat in totaal op € 7,786 mln. Het besluit over het al dan niet overhevelen van budget wordt genomen bij het Eerste Tussenbericht 2025 (Perspectiefnota 2026).

5

In onderstaande tabel staan de activiteiten waar het om gaat.

Overheveling bestemmingsreserve naar vrij besteedbare reserve In het tussenbericht staat een aantal afwijkingen opgenomen met meerjarige consequenties. Deze consequenties worden opgenomen in de Programmabegroting 2025-2028. In 2025 is hierdoor sprake van een begrotingstekort van € 21,666 mln., waarvan € 11,863 mln. incidenteel en € 9,8 mln. structureel. Voor de dekking van het structurele nadeel mag 10% van de ‘Vrij inzetbaar reserve’ ingezet worden. Momenteel is de omvang van de ‘Vrij inzetbare reserve’ niet voldoende om het structurele tekort te kunnen dekken. Daarom is het nodig de ‘Vrij inzetbare reserve’ nu aan te vullen. Dit doen we door het resterende saldo van € 97,038 mln. vanuit de bestemmingsreserve algemeen dekkingsmiddel vrij te laten vallen ten gunste van de ‘Vrij inzetbare reserve’. Nadat de ‘Vrij inzetbare reserve’ is aangevuld kan de raad bij de Programmabegroting 2025 besluiten om de reserve te gebruiken om de begroting structureel sluitend te maken. Eindejaarsprognose De Programmabegroting 2024 liet een tekort zien van € 15,8 mln. Ter dekking van dit nadeel is een onttrekking aan de reserve vrij inzetbaar gedaan van € 11,5 mln. Het resultaat van de primitieve begroting 2024 bedroeg dan ook -/- € 4,323 mln. 6

Met de afwijkingen uit het Eerste Tussenbericht, raadsbesluiten die tot en met juli 2024 zijn genomen en de afwijkingen uit het Tweede Tussenbericht komt de gemeente naar schatting aan het eind van het jaar uit op een te kort van € 7,357 mln. Zie de volgende tabel. Het te kort zou € 7,786 mln. groter zijn geweest als de uitgestelde activiteiten dit jaar wel uitgevoerd zouden worden.

7

Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie Toelichting per onderwerp 1. Nationaal Programma Onderwijs (per saldo budgettair neutraal) De gemeente heeft in 2022 de gehele rijksbijdrage voor het Nationaal Programma Onderwijs ontvangen voor de periode 2022-2025, een bedrag van in totaal € 2,5 mln. De NPO-middelen zijn bedoeld om COVID-19 achterstanden in het Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs te verminderen. In 2024 worden de middelen onder andere ingezet voor het verminderen van schooluitval, het verbeteren van schoolveiligheid en een aanbod voor kunst en cultuur. De middelen worden voor een deel ingezet voor jeugdzorgactiviteiten daar waar de problemen een relatie hebben met school en COVID-19. Dit geld mag tot en met juli 2025 worden besteed. Bij de aanvang van 2024 was van het totale budget nog € 0,8 mln. beschikbaar. Hiervan zal in 2024 ruim de helft worden besteed, het restant mag worden meegenomen naar 2025. Voor het merendeel van deze middelen (€ 0,8 mln.) zijn al verplichtingen aangegaan en de uitbetaling van de subsidie vindt periodiek plaats in de periode 2024-2025. 2. Onderwijsachterstandenbeleid OKE-regeling (rijksmiddelen) (per saldo budgettair neutraal) De afgelopen jaren is er sprake van een onderbesteding van de rijksbijdrage voor onderwijsachterstanden.

Er is minder geld nodig om het gemeentelijke beleid en de wettelijke taken voor onderwijsachterstanden goed uit te voeren. De partners in de stad zijn op de hoogte van de mogelijkheid om extra subsidie aan te vragen als er behoefte is aan uitbreiding van het aanbod. Wij hebben in 2024 de beschikking over een budget van € 5,6 mln. Er zijn diverse nieuwe subsidieaanvragen toegekend, maar ondanks deze uitbreidingen is er nog steeds sprake van een onderbesteding. Voor 2024 bedraagt deze naar verwachting € 0,1 mln. De onderbesteding mag jaarlijks meegenomen worden naar het volgende jaar. Als de middelen eind 2026 niet zijn besteed, zal het saldo terugbetaald moeten worden aan het Rijk. 3. Onderwijsachterstandenbeleid OKE-regeling (gemeentelijke middelen) (voordeel € 240.000) De laatste jaren zien we een afname van het aantal peuters dat deelneemt aan het ‘gewone’ peuterspeelzaalwerk. Dit komt door een verschuiving van gewoon peuterzaalwerkaanbod naar aanbod voor kinderen met onderwijsachterstanden. De kosten voor dat laatste aanbod mogen we uit de rijksmiddelen voor onderwijsachterstanden betalen. Daardoor blijft er gemeentelijk budget ‘OKE – peuterspeelzaalwerk’ over. Het budget bedraagt ongeveer € 0,8 mln. De verwachte onderschrijding bedraagt € 0,24 mln. 4.

Verbouwing Paltelaan 103 (nadeel € 92.000) Om het voormalige 2B home pand op korte termijn geschikt te maken voor taallessen in de internationale schakelklassen (ISK) zijn diverse aanpassingen nodig geweest. De kosten op dit programma moeten in relatie gezien worden met het gemelde voordeel ad € 0,5 mln. op programma 2 onder Noodopvang ontheemde Oekraïners. 5. Strategie werklocaties (per saldo budgettair neutraal) De uitvoering van de gebiedsvisie gemengd zakendistrict Entree-Zuid is vanwege de vertraging van de Entree uitgesteld. Dit levert een voordeel op van € 0,1 mln. Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve Fonds Zoetermeer 2040 tegenover.

8

6. Personeelslasten economie (nadeel € 300.000) Door vertrek van personeel zijn er verschillende langdurig openstaande vacatures. Voor de uitvoering van de taken is extern personeel aangetrokken. Het externe personeel is duurder dan het eigen personeel. Dit veroorzaakt een nadeel van € 0,3 mln. Door de werving van nieuw personeel neemt het percentage inhuur wel af. 7. Reclame-inkomsten (nadeel € 150.000) De abri's en reclamevitrines zijn nog niet aangesloten op het elektriciteitsnet. Daardoor kan het afgesproken bedrag nog niet in rekening worden gebracht. Daarnaast is de in de begroting opgenomen indexering hoger dan contractueel in rekening mag worden gebracht. Dit geeft een nadeel op de opbrengsten van € 0,15 mln. 8. Volwasseneneducatie - specifieke uitkering Wet Educatie Beroepsonderwijs (per saldo budgettair neutraal) In de programmabegroting 2024 is voor de bestrijding van laaggeletterdheid rekening gehouden met een budget van in totaal afgerond € 2,0 mln. Van dit bedrag zal naar verwachting een bedrag van € 0,16 mln. niet worden besteed. Dit bedrag mag meegenomen worden naar het volgende jaar. De inkomsten van het rijk schuiven met hetzelfde bedrag door naar 2025. 9. Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen (voordeel € 100.000) In de programmabegroting 2024-2027 is voor de jaarschijven 2024 en 2025 een bedrag van € 0,2 mln.

gealloceerd aan de inzet van extra beleidsadviseurs om nieuwe kennis en werkwijzen te ontwikkelen voor Zoetermeer 2040. Inzet hierbij is om nieuwe expertise en werkprocessen te ontwikkelen om de samenhang en bundeling tussen het fysiek en sociaal domein tot stand te brengen. Deze middelen worden in 2024 niet volledig besteed. Voor het restant zal bij de jaarstukken 2024 een voorstel worden gedaan tot budgetoverheveling. 10. Regionaal Mobiliteitsteam (RMT) (per saldo budgettair neutraal) Het Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC) helpt werkzoekenden, werknemers en ondernemers met onder andere kosteloze (om)scholing en begeleiding. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid stelt hiervoor € 0,296 mln. beschikbaar in 2024. Middelen die niet worden ingezet worden door het Ministerie teruggevorderd. 11. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (voordeel € 1.918.000) De gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal de middelen voor de regio. De besteding van deze middelen wordt bepaald in overleg met de regionale partners en vastgelegd in het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsplan ZHC. De kosten van de afgesproken activiteiten vallen op 3 posten lager uit dan ingeschat: • •

Regiogelden (€ 0,341 mln. voordeel): Deze middelen ontvangt de regio met als doel om de regionale samenwerking te verstevigen. Deze middelen zullen ingezet worden om de vorming van het Werkcentrum in 2025 te financieren. Perspectief op werk/Dichterbij dan je denkt (€ 0,269 mln. voordeel): In 2022 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld door het Rijk om in te zetten voor de krapte op de arbeidsmarkt. Vanuit deze middelen is het project Matchmakers voorgezet, is extra inzet binnen het leerwerkloket bekostigd (oa praktijkleren) en is een start gemaakt met het versneld integreren van statushouders die nog binnen een COA verblijven. Het voordeel nemen we mee naar de meerjarenagenda van het Werkcentrum 9

•

waarin op basis van een arbeidsmarktanalyse bepaald wordt welke projecten we in 2025 draaien om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt dichter bij elkaar te brengen. Steun- en herstelpakket (€ 1,308 mln. voordeel): Voor de aanpak jeugdwerkloosheid heeft het Rijk in 2020 en 2021 middelen beschikbaar gesteld vanuit het steun- en herstelpakket omdat de verwachting was dat de jeugdwerkloosheid sterk zou stijgen. De arbeidsmarkt is echter in korte tijd snel veranderd, waardoor er minder jongeren werkloos zijn geraakt dan verwacht. Besloten is om deze middelen de komende vier jaar in te zetten voor de uitbreiding van de capaciteit van de Leerwerkmakelaars. Ook voor deze reservering geldt dat deze betrokken wordt in de plannen die we in de meerjarenagenda van het Werkcentrum opnemen.

Omdat deze middelen van de regio zijn (en daarmee dus niet vrij besteedbaar), zal bij de jaarrekening een voorstel worden gedaan voor een resultaatbestemming. 12. ESF Re-integratie en arbeidsinpassing Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (AMR-ZHC) (nadeel €100.000) De gemeente Zoetermeer heeft als centrumgemeente van de arbeidsmarkregio voor de periode 2020 t/m 2022 middelen ontvangen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) om de brede kwetsbare ESF-doelgroep uitkeringsgerechtigden (waaronder ook jongeren < 28 jaar, arbeid belemmerden en vreemdelingen/statushouders) binnen de context van COVID-19 te bereiken en stapsgewijs toe te leiden naar arbeidsparticipatie/betaald werk. In het Tweede Tussenbericht van 2023 is in anticipatie op de eindafrekening een melding gedaan van een incidenteel voordeel van € 0,8 mln. In het Eerste Tussenbericht van 2024 is dit voordeel met € 0,2 mln. naar beneden bijgesteld omdat de ESF-inkomsten lager uit bleken te vallen dan eerder werd gedacht. Dit werd veroorzaakt doordat een deel van de gedeclareerde trajecten niet declarabel was omdat het om zorgtrajecten bleek te gaan i.p.v. toeleiding naar arbeid. Bij de eindafrekening is gebleken dat de bij het Eerste Tussenbericht berekende bijstelling van € 0,2 mln. niet op de juiste wijze was berekend en €0,3 mln. had moeten zijn. Het verschil van € 0,1 mln. wordt bij dit tweede tussenbericht gemeld.

Het uiteindelijke resultaat op dit ESF-project is daarmee afgerond €0,4 mln. voordelig. 13. ESF Arbeidstoeleiding praktijkonderwijs en voortgezet onderwijs Zuid-Holland Centraal (PrO-vso ZHC) 2022-2023 (per saldo budgettair neutraal) De gemeente Zoetermeer heeft voor het schooljaar 22-23 een bedrag van € 0,204 mln. ontvangen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) om de PrO/vsoscholen te kunnen laten investeren in arbeidstoeleiding en duurzame arbeidsinpassing/ -participatie van leerlingen. Dit bedrag wordt door de gemeente rechtstreeks uitgekeerd aan de PrO/vso- scholen. 14. Sociale werkvoorziening (nadeel € 258.000) De loonkosten van mensen in de sociale werkvoorziening die werken bij werkbedrijf De Binnenbaan worden bekostigd door de gemeente. Voor deze loonkosten wordt voor 2024 een incidenteel nadeel van € 0,258 mln. verwacht. Dit nadeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een hoger aantal FTE SWdienstverbanden dan waar werkbedrijf De Binnenbaan in haar begroting voor 2024 rekening mee had gehouden. 15. Personeelslasten Sociaal Domein (nadeel €667.000) Deze afwijking wordt ten eerste veroorzaakt door de vervanging van meerdere langdurig zieke medewerkers. Ten tweede leidt de huidige arbeidsmarkt tot een groot verloop, waarbij overdracht aan en het inwerken van nieuwe medewerkers veel tijd kost.

Dat effect speelt ook bij het inwerken van nieuwe medewerkers voor de crisismaatregelen (Leefgeldregeling voor Oekraïners en de Energietoeslag). Ten derde leidt de inhuur van noodzakelijke externe expertise tot hogere kosten. 10

16. Projecten Sociaal Innovatiefonds (SIF) (per saldo budgettair neutraal) Voor jaarschijf 2024 staat er € 0,978 mln. aan uitgaven begroot verdeeld over 3 projecten. Totaal wordt er € 0,02 mln. besteed in 2024. Bij de jaarrekening zal een voorstel worden gedaan voor herfasering van het restant. Voor het project Basisbanen hebben de ontvangen voorstellen vanuit de Binnenbaan niet het gewenste innovatieve karakter en daarom is besloten het project niet op te starten (€ 0,443 mln. voordelig). Dit budget kan worden toegevoegd aan de reserve SIF. Voor het project Onder de Pannen is de gemeente nog in gesprek met de woningcorporaties (€ 0,187 mln. voordelig). Voor het project Vindplaats verborgen schulden is minder uitgegeven dan begroot. Dit komt met name omdat de geraamde kosten voor aansturing en ondersteuning in het project lager zijn uitgevallen (€ 0,326 mln. voordelig). Naar aanleiding van het adviesrapport wordt gekeken naar mogelijke vervolgstappen. 17. Regionale Regietafel Haaglanden (nadeel € 10.000) Aan de Regionale Regietafel Haaglanden wordt samen met andere gemeenten in de provincie samengewerkt aan gezamenlijke opgaven op het terrein van asiel, huisvesting statushouders, en integratie en participatie. De provincie Zuid-Holland stelt hiertoe in 2024 een bedrag beschikbaar van € 0,072 mln. voor de ondersteuning van de Regionale Regietafel Haaglanden.

Er is tevens sprake van een cofinanciering, waarbij een bedrag van € 0,01 mln. voor rekening komt van de gemeente Zoetermeer in de vorm van (extra) personele inzet. Dit geeft een nadeel op de lasten van in totaal € 0,082 mln. 18. Financiële ondersteuning alleenverdienersproblematiek (nadeel € 168.000) Er is een groep alleenverdienende huishoudens die door een samenloop van sociale zekerheid, toeslagen, en fiscaliteit een lager besteedbaar inkomen heeft dan een vergelijkbaar huishouden in de bijstand. In 2023 en 2024 kunnen gemeenten dergelijke huishoudens die zich melden compenseren via de individuele bijzondere bijstand. De verwachte kosten bedragen € 0,168 mln. Hiervoor worden middelen ter beschikking gesteld in de algemene uitkering uit het gemeentefonds, zie het overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD). 19. Toeslagenaffaire (per saldo budgettair neutraal) Het Rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij zijn maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Dit beroep betreft enerzijds zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. Onze eerste inschatting van de hiermee samenhangende kosten bestaat uit: •

•

De verwachte totale afwijking aan de lastenkant is € 2,692 mln.: € 1,2 mln. uitvoeringskosten € 0,1 mln. kwijtschelding € 1,392 mln. individuele verstrekkingen (met name medisch en inrichting woning) De verwachte vergoeding van het Rijk met betrekking tot deze kosten voor het jaar 2024 bedraagt €2,692 mln.

20. Wet Inburgering (per saldo budgettair neutraal) De wet inburgering 2021 heeft in Zoetermeer een nieuw hoofdstuk ingeluid in het streven naar een inclusieve en harmonieuze samenleving. Met een duidelijke focus op participatie, taalverwerving en maatschappelijke betrokkenheid, heeft de gemeente Zoetermeer zich toegewijd aan het ondersteunen van nieuwkomers bij hun integratieproces. Zoetermeer hecht er belang aan om nieuwkomers te voorzien van de juiste instrumenten en hulpmiddelen om niet alleen de Nederlandse taal te leren, maar ook essentiële vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn om vol vertrouwen deel te nemen aan het arbeidsproces 11

en de gemeenschap. Hiervoor ontvangen wij via een Specifieke Uitkering van het Ministerie van SZW-middelen voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen. De uitkering is nu voorlopig vastgesteld en wordt na afloop van 2024 definitief vastgesteld als bekend is hoeveel asielstatushouders, gezins- en overige migranten in de gemeente werkelijk gevestigd zijn. De lasten worden ingeschat op € 1,026 mln. De (werkelijke) kosten worden via de specifieke uitkering volledig vergoed door het rijk. 21. Hoogwaardig handhaven (nadeel € 200.000) Hoogwaardig handhaven is gericht op het vroegtijdig ontdekken en voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van de sociale voorzieningen om de schade voor de burger en de gemeente te beperken. Het voordeel aan de lastenkant van € 0,1 mln. wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er minder aan boetes en terugvorderingen is kwijtgescholden dan begroot. Het nadeel van €0,3 mln. aan de batenkant wordt deels veroorzaakt door een lagere debiteurenstand vanwege een lager aantal terugvorderingen (€ 0,5 mln. nadelig), wat op zijn beurt zorgt voor een bijstelling van de voorziening dubieuze debiteuren (€ 0,2 mln. voordelig). 22. Leenbijstand (per saldo voordeel € 31.000) Leenbijstand is een vorm van bijzondere bijstand die verstrekt wordt als lening en, net als bij een reguliere lening, moet worden terugbetaald.

Door het niet behalen van de taakstelling vergunninghouders en de impact van de toeslagenaffaire zijn er aanzienlijk minder verstrekkingen geweest, met een verschil van € 0,239 mln. ten opzichte van de begroting. Dit heeft geresulteerd in een lagere opname van vorderingen, namelijk € 0,208 mln. minder dan begroot. 23. Kwijtschelding van belastingen (voordeel € 220.000) In verband met verhoging van de vermogensnorm is een extra budget toegekend. De verhoging van de vermogensnorm heeft niet geleid tot meer kwijtscheldingsverzoeken tot nu toe. Op grond van de huidige inschatting levert dit een voordeel op van € 0,22 mln.

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking TB2 '24 Bedrag in € * 1000

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Nationaal Programma Onderwijs 1

1.1

Baten

- 400

Nadeel

Eenmalig

Lasten

400

Voordeel

Eenmalig

Baten

-100

Nadeel

Eenmalig

Lasten

100

Voordeel

Eenmalig

Onderwijsachterstandenbeleid OKE-regeling (rijksmiddelen) 2

1.1

12

3

1.1

Onderwijsachterstandenbeleid OKE-regeling (gemeentelijke middelen)

240

Voordeel

Eenmalig

4

1.1

Verbouwing Paltelaan 103

-92

Nadeel

Eenmalig

Strategie werklocaties - Lasten

100

Voordeel

Eenmalig

5

1.3 Verrekening reserve - Baten

-100

Nadeel

Eenmalig

6

1.3

Personeelslasten economie

-300

Nadeel

Eenmalig

7

1.3

Reclame-inkomsten

-150

Nadeel

Eenmalig

Volwasseneneducatie - specifieke uitkering Wet Educatie Beroepsonderwijs - Baten

-160

Nadeel

8

1.5

1.5

Eenmalig 160

Voordeel

100

Voordeel

Eenmalig

Lasten

-296

Nadeel

Eenmalig

Baten

296

Voordeel

Eenmalig

- Regiogelden

341

Voordeel

Eenmalig

- Perspectief op werk / Dichterbij dan je denkt

269

Voordeel

Eenmalig

1.308

Voordeel

Eenmalig

Lasten 9

Eenmalig

Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Regionaal Mobiliteitsteam (RMT)

10

1.5

Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal

11

1.5

- Steun- en herstelpakket

13

12

1.5

ESF Re-integratie en arbeidsinpassing AMR-ZHC

-100

Nadeel

Eenmalig

Lasten

-204

Nadeel

Eenmalig

Baten

204

Voordeel

Eenmalig

ESF Arbeidstoeleiding PrO-vso ZHC 2022-2023 13

1.5

14

1.5

Sociale werkvoorziening

-258

Nadeel

Eenmalig

15

1.5

Personeelslasten Sociaal Domein

-667

Nadeel

Eenmalig

Projecten Sociaal Innovatiefonds (SIF) - Lasten

956

Voordeel

Eenmalig

16

1.5/1.6 Onttrekking Reserve Sociaal Innovatiefonds - Baten

-956

Nadeel

Eenmalig

Lasten

-82

Nadeel

Eenmalig

Baten

72

Voordeel

Eenmalig

-168

Nadeel

Eenmalig

Toeslagenaffaire

-2.692

Nadeel

Eenmalig

Rijksbijdrage toeslagenaffaire

2.692

Voordeel

Eenmalig

Wet inburgering inkomsten Rijk

1.026

Voordeel

Eenmalig

Trajectkosten wet inburgering

-1.026

Nadeel

Eenmalig

Regionale Regietafel Haaglanden 17

1.6

18

1.6

19

1.6

20

21

Financiële ondersteuning alleenverdienersproblematiek

1.6

1.6

Hoogwaardig handhaven

14

Lasten

100

Voordeel

Eenmalig

Baten

-300

Nadeel

Eenmalig

Lasten

239

Voordeel

Eenmalig

Baten

-208

Nadeel

Eenmalig

Kwijtschelding van belastingen

220

Voordeel

Eenmalig

564

Voordeel

Leenbijstand 22

23

1.6

1.6

Saldo programma 1

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp

Bedrag

Toelichting onderwerp

Noodlokalen Nesciohove 105-107

285

Ten behoeve van een lokalenschuif worden er noodlokalen gerealiseerd voor IKC Klimboom. Hiervoor is extra investeringsbudget nodig van € 0,285 mln. De afschrijvingslasten worden binnen de begroting opgevangen.

1e Inrichtingskosten basisonderwijs

118

Voor de eerste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair tbv de scholen Leo Kanner De Musketier en IKC De Vijf Pilaren is extra investeringsbudget nodig van € 0,118 mln. Met ingang van 2025 zijn hier € 13.000 extra lasten per jaar aan verbonden.

Technische begrotingswijzigingen College/Raad

Toelichting

Raad

Per saldo neutrale budgetverschuiving tussen programma's & producten ivm actualisatie Vastgoedbegroting: effect op programma 1 is € 225K

15

Programma 2. Samen leven en ondersteunen Toelichting per onderwerp 1. Specialistische Jeugdhulp (Zorg in Natura en PGB) (nadeel € 12,075 mln.) Na vaststelling van de programmabegroting 2024 is in december 2023 een bedrag van € 7 mln. toegevoegd aan product 671.04 Specialistische jeugdhulp. In het raadsmemo Prognose Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden kosten specialistische jeugdhulp 2024 is aangegeven dat verwacht wordt dat de kosten voor 2024 opnieuw fors hoger zullen liggen. De afgelopen jaren is er in de Programmabegroting geen realistische begroting opgenomen. Vanaf nu wordt er praktijkgericht begroot. We hanteren bij het praktijkgericht begroten de prognose van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden die eind Q2 wordt opgeleverd. Daarnaast komt er een nazending begroting met taakvelden. Op basis van de meest actuele prognose wordt een nadeel verwacht van € 12,1 mln. Dit bedrag bestaat uit de volgende aspecten: • • •

•

•

Op het budget voor regionaal en landelijke ingekochte zorg en maatwerk van € 61,8 mln. wordt een nadeel verwacht van € 12,6 mln. De kostenstijging lijkt vooral veroorzaakt door hogere kosten per cliënt: de zwaarte, omvang en/of duur van de zorg neemt toe. Voor de PGB’s geldt dat in 2024 gemiddeld een hoger budget per jeugdige is toegekend (€ 0,3 mln.) en uit de definitieve afrekening van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) blijkt dat de teruggave € 0,1 mln. lager is dan door hen geraamd was. Hierdoor is er totaal een nadeel van € 0,4 mln. op het budget van de PGB’s (budget € 0,6 mln.) Voor de pilot Expertisepool zijn in 2024 en 2025 middelen beschikbaar gesteld. De Expertisepool bestaat uit jeugdhulpprofessionals die beschikbaar zijn op scholen voor speciaal (basis-)onderwijs om jeugdigen te helpen. De Expertisepool is begroot op 4,8 fte. Vanwege formatieproblemen is de Expertisepool niet volledig van start gegaan, zoals initieel bedoeld was. Er is sprake van een voordeel van € 0,375 mln. voor 2024 en van € 0,35 mln. 2025. Voor jeugdigen die zijn uitgevallen in het regulier onderwijs is in Q4-2023 de Onderwijs-behandelgroep opgezet. Jeugdigen krijgen hier een combinatie van onderwijs en behandeling met als doel om terug te keren in het onderwijs. Voor de Onderwijs-behandelgroep en de pilot Expertisepool is budget beschikbaar gesteld voor een projectleider.

Het budget voor de projectleider (€ 0,05 mln.) is in 2024 niet nodig, omdat de inzet is bekostigd vanuit bestaande formatie van de afdeling Sociaal Domein. Er was nog budget gereserveerd voor nagekomen declaraties over het jaar 2023. Er is minder gedeclareerd dan gereserveerd. Dit leidt tot een voordeel van € 0,5 mln.

2. Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp (voordeel € 200.000) De raad heeft voor de uitvoering van het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp (met daarin vijf projecten die bijdragen aan het normaliseren van het jeugdhulpgebruik) voor 2024 en 2025 € 2,8 miljoen beschikbaar gesteld. Ondanks dat de projectactiviteiten volgens plan lopen (zie voor een toelichting de Rapportage programma's en projecten) wordt in 2024 naar verwachting € 0,2 miljoen minder uitgegeven dan verwacht (jaarbudget 2024: € 1,4 miljoen). Dit komt vooral doordat enkele activiteiten per schooljaar lopen i.p.v. per kalenderjaar. 3. Personeelskosten Jeugd beleid en uitvoering (nadeel € 271.000) Er is meer personeel ingehuurd als gevolg van (langdurige) zieken, verloop van vast personeel en benodigde capaciteit voor de crisisorganisatie. Door de 16

krapte op de arbeidsmarkt is het niet eenvoudig om snel vaste vervanging te zoeken. Hierdoor is een nadeel van € 0,271 mln. ontstaan. 4. Prijscompensatie 2023 (nadeel € 116.000) In 2023 konden organisaties die subsidie ontvingen extra gecompenseerd worden voor de gevolgen van de loon- en prijsstijgingen in 2023. Een aantal organisaties die subsidie ontving voor preventief vrij toegankelijk aanbod voor jeugdigen heeft hier gebruik van gemaakt. De inventarisatie van de financiële problematiek en de daaropvolgende beschikbaarstelling van extra middelen kon in 2023 niet worden afgerond, waardoor in 2024 een bedrag van € 0,116 mln. is toegekend. 5. Wmo huishoudelijke ondersteuning (voordeel € 1,5 mln.) De huishoudelijke ondersteuning is de meest gebruikte voorziening binnen de Wmo. De vraag naar huishoudelijke ondersteuning is de afgelopen jaren toegenomen. Dat komt door de vergrijzing en het abonnementstarief in de Wmo. Dit jaar worden pilots uitgevoerd om de huishoudelijke ondersteuning te innoveren, waaronder de pilot Powerful Ageing (PA). We zien een verschuiving van de kosten van de reguliere huishoudelijke ondersteuning naar PA, en de kosten van de reguliere huishoudelijke ondersteuning vallen lager uit dan begroot. Het verwachte voordeel bedraagt € 1,5 mln. 6.

Wmo hulpmiddelen en woningaanpassingen (per saldo neutraal) De Wmo-hulpmiddelen, zoals een rolstoel of scootmobiel, worden ingezet om beperkingen in de zelfredzaamheid of participatie van een cliënt te verminderen. Het budget van de hulpmiddelen (€ 2,6 mln.) zal niet volledig worden aangewend. Er wordt een eenmalige overschot voorzien van € 0,3 mln. Dit voordeel is toe te schrijven aan de afwikkeling van de kosten uit 2023. De opgenomen balanspost was te hoog. Ook de woningaanpassingen hebben het doel om de zelfredzaamheid van mensen met een hulpvraag of beperking te verbeteren door (langer) zelfstandig thuis te wonen. De verwachting is dat het budget van de woningaanpassingen (€ 1,2 mln.) zal worden overschreden met € 0,3 mln. De krapte op de woningmarkt zorgt er voor dat er vaker gekozen wordt om de huidige woning aan te passen in plaats van een verhuisadvies te geven. Daarnaast speelt de vergrijzing ook een rol. Dit zorgt voor hogere kosten. 7. Wmo Toekomst Sociaal Domein en persoonsgebonden budget Begeleiding (voordeel € 200.000) De maatwerkvoorzieningen voor begeleiding en dagbesteding zijn per 1 januari 2024 opnieuw regionaal ingekocht met 4 gemeenten onder de naam Toekomst Sociaal Domein Wmo (TSD). Het budget TSD (€ 0,5 mln.) wordt overschreden met € 0,3 mln. Het grotendeel van het nadeel zit op de maatwerkvoorziening begeleiding.

Het nadeel is te verklaren door het groeiende aantal klanten met een Wmo-hulpvraag voor begeleiding (Zorg in Natura). Aan de andere kant, zien we een terugloop van het aantal PGB Begeleiding-klanten. De eisen om zorg via een PGB te regelen zijn verzwaard en wordt vanuit de gemeente ook niet gepromoot bij de inwoners. Daarnaast is het reguliere aanbod van begeleiding ook vergroot, zoals via Inzet (algemene voorziening). Dit maakt dat we de kosten PGB Begeleiding zien teruglopen, maar de kosten van Inzet en TSD zien stijgen. Op het budget van de PGB Begeleiding (€ 1,1 mln.) wordt een onderschrijding voorzien van € 0,5 mln. De genoemde voor- en nadelen kunnen niet los van elkaar gezien worden; als minder mensen kiezen voor een PGB, stijgt het gebruik van algemene- en maatwerkvoorzieningen in natura. 8. Noodopvang ontheemde Oekraïners (voordeel € 500.000) Op de noodopvang van de ontheemde Oekraïners is een (aanvullend) voordeel behaald van € 0,5 mln. Het totale voordeel bedraagt hiermee € 4,4 mln. Dit 17

komt ten gunste van het begrotingssaldo. De lagere kosten van € 0,4 mln. zijn vooral ontstaan door een lagere door het Rijk bepaalde normvergoeding voor levensonderhoud. Daarnaast zijn er hogere opbrengsten € 0,1 mln. Door een uitbreiding van de opvang is ook een hogere vergoeding van het Rijk ontvangen. Met ingang van 1 juli 2024 mag de gemeente een eigen bijdrage vragen voor de nutsvoorzieningen. De gemeenten zijn vanaf januari 2025 verplicht deze eigen bijdrage te innen. Ten aanzien van de eigen bijdrage is nog veel onduidelijk over de uitvoerbaarheid van de regeling. We hebben het proces in gang gezet om de bijdragen per januari 2025 te innen. 9. Huisvesting statushouders (per saldo neutraal) Om de gemeentelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders in 2023 te behalen is vanaf 21 december 2023 voor 69 statushouders gebruik gemaakt van de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR). Deze mensen zijn in het NH-hotel geplaatst in afwachting van doorstroom naar passende huisvesting. Alle statushouders zijn uitgestroomd naar een woonruimte in Zoetermeer. De laatste is uitgeplaatst op 13 september 2024. De kosten van het NH-hotel zijn tot 14 augustus voor rekening van COA geweest. Vanaf 14 augustus heeft de gemeente voor de resterende statushouders in het hotel de kosten gedragen.

Voor deze kosten hebben we aanvullende middelen vanuit de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR) van het COA ontvangen van € 0,118 mln. Vanaf half september zal het NH-hotel niet meer als hotel worden voortgezet. 10. Formatie en inhuur Wmo (nadeel € 320.000) Er is meer ingehuurd als gevolg van (langdurige) zieken en verloop van vast personeel. Door de krapte op de arbeidsmarkt zijn vacatures niet makkelijk in te vullen, waardoor er tijdelijk meer ingehuurd wordt. Hierdoor wordt een nadeel voorzien van € 0,32 mln. 11. Vrijwilligersondersteuning (voordeel € 100.000) Het budget Vrijwilligersondersteuning (€ 0,653 mln.) wordt naar verwachting niet volledig besteed. Er wordt een overschot van € 0,1 mln. voorzien. Dit komt in overwegende mate door een geringer beroep op de subsidieregeling Vrijwilligersondersteuning Zoetermeer. 12. Onafhankelijke cliëntondersteuning (voordeel € 100.000) Het budget Onafhankelijke cliëntondersteuning (€ 0,203 mln.) zal niet volledig worden aangewend. Er wordt een onderschrijding voorzien van € 0,1 mln. De opdracht voor onafhankelijke cliëntondersteuning is in 2021 opnieuw gedefinieerd. Het Adviespunt Zorgbelang is de uitvoerder hiervan. Gebleken is dat het vooraf inschatten van het aantal inwoners, dat gebruik zou maken van onafhankelijke cliëntondersteuning, lastig is. Dat aantal blijft in 2024 nog achter.

Adviespunt Zorgbelang wordt evenwel steeds bekender; de verwachting is dat het beroep op de organisatie verder zal toenemen. 13. Nieuw beleid algemene fysieke toegankelijkheid (voordeel € 290.000) Op grond van het Coalitieakkoord zijn zogenaamde Impulsmiddelen toegankelijkheid beschikbaar gesteld (tijdvak 2023 t/m 2026, € 0,15 mln. per jaar). Het betreffen middelen bestemd voor nieuw beleid algemene fysieke toegankelijkheid. Deze zijn tot op heden nagenoeg niet aangewend. Het niet bestede budget 2023 is grotendeels naar 2024 overgeheveld. Uit het raadsbesluitProcesvoorstel participatie Manifest Fysieke Toegankelijkheid Zoetermeer blijkt dat het Manifest zelf als zodanig pas in het vierde kwartaal van dit jaar, tezamen met het participatieverslag, door de raad zal worden vastgesteld. Dit impliceert dat de Impulsmiddelen ook in 2024 grotendeels niet tot besteding komen. Het voorstel zal worden gedaan een bedrag van afgerond € 0,29 mln. over te hevelen naar 2025. Op programma 4 is een afwijking gemeld met betrekking tot de uitvoering van het plan van aanpak Toegankelijkheid gemeentelijke accommodaties. Dit betreft bestaand beleid. 18

14. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (per saldo neutraal) Vanaf 2023 ontvangt de gemeente de zogenaamde Brede specifieke uitkering GALA. Deze spuk is beschikbaar om de afspraken uit het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord te kunnen uitvoeren. Van de specifieke uitkering 2023 kan, overeenkomstig de voorwaarden van de rijksregeling, een deel worden bestemd voor het lopende jaar 2024. Het gaat om een bedrag van afgerond € 0,231 mln., dat op de balans per 31-12-2023 is opgenomen als Vooruitontvangen 2024. Het voorstel is dit bedrag toe te voegen aan het budget 2024. Dat budget komt dan uit op een bedrag van in totaal € 1,524 mln. De verwachting is dat het budget dit jaar volledig wordt besteed. Anders dan voor het afgelopen jaar is overheveling van 2024 naar 2025 niet mogelijk. 15. Sociaal Innovatiefonds (per saldo neutraal) Voor het jaar 2024 staat er €1,217 mln. aan uitgaven begroot verdeeld over 4 projecten en het programmamanagement. Totaal wordt er € 0,901 mln. besteed. Bij de jaarrekening zal een voorstel worden gedaan voor herfasering van het restant. • • •

Voor het project Resultaat gedreven inzet voor jeugd & gezinnen zijn de kosten voor de dataverzameling lager dan geraamd. Daarnaast is het projectonderdeel van de wijkprogrammering later gestart. Het project Positieve gezondheid en het huishouden is afgerond. Het restant van het budget zal worden toegevoegd aan de reserve Sociaal Innovatiefonds. Voor Preventie in de praktijk zijn er minder casussen behandeld dan gepland omdat het eigen maken van de methodiek meer tijd heeft gekost. Hierdoor is de planning verschoven en zal het restant benodigd zijn in 2025.

Financiële afwijkingen Afwijking TB2 '24 Bedrag in € * 1000

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

-12.075

Nadeel

Meerjarig

Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp

200

Voordeel

Eenmalig

2.1

Personeelskosten Jeugd beleid en uitvoering

-271

Nadeel

Eenmalig

4

2.1

Prijscompensatie 2023

-116

Nadeel

Eenmalig

5

2.2

Wmo Huishoudelijke ondersteuning

1.500

Voordeel

Meerjarig

6

2.2

Wmo hulpmiddelen en woningaanpassingen

300

Voordeel

Eenmalig

Nr.

Doelstelling

Onderwerp

1

2.1

Specialistische Jeugdhulp (Zorg in Natura en PGB)

2

2.1

3

19

7

8

2.2

-300

Nadeel

Meerjarig

-300

Nadeel

Eenmalig

500

Voordeel

Eenmalig

Noodopvang ontheemde Oekraïners

400

Voordeel

Eenmalig

Subsidie

100

Voordeel

Eenmalig

Lasten

-118

Nadeel

Eenmalig

Baten

118

Voordeel

Eenmalig

Wmo Toekomst Sociaal Domein en persoonsgebonden budget Begeleiding

2.2

Huisvesting statushouders 9

2.2

10

2.2

Formatie en inhuur Wmo

-320

Nadeel

Eenmalig

11

2.2

Vrijwilligersondersteuning

100

Voordeel

Eenmalig

12

2.2

Onafhankelijke cliëntondersteuning

100

Voordeel

Eenmalig

13

2.2

Nieuw beleid algemene fysieke toegankelijkheid

290

Voordeel

Eenmalig

231

Voordeel

Eenmalig

14

2.3

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) -231

Nadeel

Eenmalig

Sociaal Innovatiefonds

316

Voordeel

Eenmalig

Verrekening met reserve Sociaal Innovatiefonds

-316

Nadeel

Eenmalig

-9.892

Nadeel

15

div.

Saldo programma 2

20

Technische begrotingswijzigingen College/Raad

Toelichting

College

Aanwending van de Reserve Sociaal Innovatiefonds en Reserve fonds Zoetermeer 2040 t.b.v. kosten formatie Woonzorgvisie te verschuiving van product 682.01 Jeugd voorziening naar de producten waar ook de lasten komen, te weten producten 670.01 Wmo algemene voorziening, 671.03 - Maatwerk jeugd en 662.01 - Wmo maatwerk.

Raad

Verschuiving formatieplaats 9090SDSDZJ-M Algemeen medewerker (1 fte, € 89.508) per 2024 structureel van product 662.01 Wmo Maatwerk (Programma 2) naar product 610.03 Inkomensondersteunende voorzieningen (Programma 1)

21

Programma 3. Leefbaarheid, duurzaam en groen Toelichting per onderwerp 1. Afvalinzameling (voordeel € 421.000) De lasten voor het verwerken van GFT, B-hout (verlijmd, geverfd of gelakt hout) , matrassen en papier zijn € 0,24 mln. lager. Dit komt door kleinere hoeveelheden en lagere verwerkingsprijzen dan opgenomen in de begroting. De baten zijn € 0,24 mln. lager door een lagere vergoeding voor papier en een lagere vergoeding voor Plastic, blik en drankenkartons. De opbrengsten voor papier worden bepaald door wat er op (wereld-)markt gebeurt en zijn daarmee niet beïnvloedbaar. De lasten van de exploitatie van de voertuigen zijn € 0,286 mln. lager. Dit bedrag bestaat uit een voordeel van € 0,44 mln. op de vervangingsinvesteringen omdat de voertuigen langer meegaan dan verwacht. Hier tegenover staan hogere onderhoudskosten en hogere brandstofkosten van € 0,154 mln. De afvalstoffenheffing geeft een voordeel van € 0,135 mln. Dit komt door nagekomen heffingen uit 2023. 2. Milieu, lucht en geluid (nadeel € 125.000) Er zijn meer aanvragen voor vergunningen en adviezen over duurzaamheid, luchtkwaliteit en geluidsoverlast binnengekomen dan begroot. Voor de afhandeling en een openstaande vacature is extern personeel aangetrokken. Dit veroorzaakt een nadeel van € 0,125 mln. De formatie is door werving in augustus weer compleet.

Onderzocht wordt of aan de toename van het aantal vergunningen en aanvragen een meerjarig effect zit. 3. Duurzaamheidsfonds (nadeel € 302.000) In 2024 zijn plannen uitgewerkt voor de besteding van de reserve. De plannen zijn met de belanghebbenden afgestemd. Dit leidt naar verwachting tot bestedingen van ca. € 0,5 mln. Voor het eigen vastgoed is door capaciteitsgebrek pas in de loop van 2024 gestart met planvorming rondom het theater en het CKC. Hierdoor is de begrote besteding vertraagd. Het raadsvoorstel voor de besteding hiervan staat gepland voor het einde van het jaar. Voor 2024 bedraagt het voordeel € 2,4 mln. De besteding daarvan zal na de besluitvorming in latere jaren plaatsvinden. Tegenover de lagere kosten staat een lagere onttrekking van het duurzaamheidsfonds. In 2019 is voor de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld van € 0,5 mln. Van 2019 tot en met 2023 is hierop € 0,302 mln. uitgegeven aan voorbereidings- en advieskosten. De kosten zijn niet toerekenbaar aan de toekomstige verduurzamingsprojecten en moeten daarom worden afgeboekt. Dat geeft eenmalig nadeel voor 2024. 4. Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (per saldo neutraal) In 2024 is verder gewerkt aan de versterking van de gemeentelijke organisatie voor het uitvoeren van de klimaat- en energietaken.

In verband met de onzekerheid over de continuering en omvang van de rijkssubsidie voor 2026-2030 is besloten om de subsidie te spreiden over de verschillende jaren. Om niet te veel gebonden te zijn aan vaste verplichtingen is de formatie gesplitst in een vaste en flexibele schil. Het vaste deel van de formatie is nog niet volledig op 22

orde door krapte op de arbeidsmarkt en beperkte capaciteit voor het inwerken. Voor 2024 geeft dit voordeel van ca. € 1,2 mln. De besteding vindt in latere jaren plaats. Spreiding over de verschillende jaren is in overeenstemming met de subsidieregeling toegestaan. 5. Regeling Reductie Energieverbruik (voordeel € 62.000) Het Rijk heeft de subsidie vastgesteld op het volledige subsidiebedrag van € 1,65 mln. Omdat de subsidie niet geheel was besteed, is rekening gehouden met een terugbetaling. Dit geeft een voordeel van € 0,062 mln. 6. Algemeen beheer openbare ruimte (voordeel € 308.000) 6.1 Assetmanagement (voordeel € 100.000) In de begroting is een bedrag opgenomen om het assetmanagement verder te ontwikkelen. De personele invulling is niet op korte termijn gelukt waardoor een voordeel is ontstaan van € 0,1 mln. 6.2 Toekomstbestendig maken verouderde winkelcentra en bedrijventerreinen (voordeel € 208.000) Voor het verbeteren van de uitstraling van de openbare ruimte van verouderde wijkwinkelcentra en kantoor- en bedrijventerreinen is een uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld. Door capaciteitsproblematiek is de uitvoering van de werkzaamheden nu geprogrammeerd voor 2025. Het voordeel is € 0,208 mln. 7.

Dagelijks onderhoud openbare ruimte (voordeel € 135.000) 7.1 Budgetmutaties onderhoudskosten door wijzigingen in de openbare ruimte (voordeel € 135.000) Door het uitvoeren van projecten wijzigt de openbare inrichting en daarmee ook de beheerlasten. In de begroting is voor twee projecten (CRM-locatie en Nutrihage) aanvullend onderhoudsbudget toegekend van € 0,235 mln. Dit onderhoudsbudget is voor zowel dagelijks onderhoud als voor groot onderhoud en vervangingen. Het budget voor groot onderhoud en vervangingen is pas op langere termijn nodig. Vanaf 2024 is dit een voordeel van € 0,135 mln. per jaar. 7.2 Inkomsten Kabels en Leidingen (nadeel € 400.000) Voor het opbreken van de openbare ruimte door de netbeheerders wordt een herstelvergoeding in rekening gebracht. In 2024 zijn er minder opbrekingen dan voorgaande jaren waardoor de inkomsten achterblijven. In de begroting was een bedrag van € 0,8 mln. opgenomen. Werkelijk wordt € 0,4 mln. verwacht in 2024. 7.3 Schoon is Gewoon (voordeel € 500.000) Het project Schoon is Gewoon is bedoeld om in de gemeente verschillende initiatieven te ontplooien om zwerfafval aan te pakken. In de begroting is een budget opgenomen van € 0,8 mln. Door capaciteitsgebrek en late besluitvorming wordt € 0,5 mln. niet besteed. Voor de onderbesteding wordt een budgetoverheveling aangevraagd.

Budgetoverhevelingen worden bij het bestemmen van het rekeningresultaat betrokken. 7.4 Riolering dagelijks onderhoud en exploitatie (nadeel € 100.000) De kosten van het dagelijks onderhoud en exploitatie van de riolering zijn door een toename van het aantal calamiteiten € 0,1 mln. hoger.

23

8. Begraafplaatsen (per saldo neutraal) De lasten zijn € 0,075 mln. hoger dan begroot. De lasten zijn hoger door extra werkzaamheden van onder andere het delven van graven. De ontvangen lijkbezorgingsrechten zijn € 0,075 mln. hoger. Dit komt omdat meer graven zijn uitgegeven en door toename van begrafenissen. 9. Groot onderhoud en vervangingen openbare ruimte (nadeel € 1.541.000) 9.1 Prijscompensatie (nadeel € 232.000) Vanwege grote prijsstijgingen is conform contract met onze aannemers een prijscompensatie toegekend. Dit geeft een eenmalig nadeel van € 0,232 mln. 9.2 Verkeersregelinstallaties (VRI) (nadeel € 50.000) A. VRI A12/Afrikaweg De vervanging van de VRI locatie Afrikaweg/A12 is vertraagd naar 2025. Dit komt omdat de vervanging pas kan worden uitgevoerd nadat het Rijk groot onderhoud heeft uitgevoerd. Dit levert een voordeel op de lasten op van € 0,135 mln. Hiertegenover staan lagere inkomsten van het Rijk. B. Verkeersregelaars Het beleid is om tijdens de vervanging van een VRI de verkeershinder zoveel mogelijk te beperken. In de VRI- budgetten is een bedrag voor verkeersmaatregelen en verkeersregelaars opgenomen. De kosten van verkeersregelaars blijken € 0,05 mln. hoger te zijn. Deze kosten kunnen worden vermeden als tijdens de werkzaamheden de werklocatie wordt afgesloten voor verkeer. Nadeel is dat er meer verkeershinder ontstaat.

9.3 Spelen (nadeel € 59.000) In de begroting is voor de budgetten van groot onderhoud en vervangingen een aanvullende prijscompensatie toegekend omdat de marktprijzen harder stijgen dan de intern toegepaste indexatie. Bij het onderdeel Spelen is deze aanpassing niet goed verwerkt waardoor structureel € 0,059 mln. te weinig compensatie is aangevraagd. 9.4 Herfasering projecten en verrekening met egalisatiereserve groot onderhoud bovengronds (P.M.) Het is de verwachting dat € 2,5 mln. meer wordt uitgegeven dan begroot aan grootonderhoud en vervangingen (met name wegen). Deze verwachting gaat uit van de optimale uitvoering van de planning zoals deze bij het opstellen van dit document bekend is. De onder- en/of overbestedingen worden verrekend met de egalisatiereserve groot onderhoud bovengronds. 9.5 Bestrijding Japanse duizendknoop (JDK) (per saldo neutraal) De Japanse duizendknoop is een exoot die zich snel verspreidt en de inheemse soorten verdringt. Momenteel zijn binnen de gemeente Zoetermeer ongeveer 100 locaties geconstateerd, gezamenlijk goed voor ongeveer 11.000 m2. In de wijken Meerzicht, Buytenwegh de Leyens en de natuurgebieden zijn de problemen het grootst. De bestrijding wordt in 2024 gestart, de verwachte kosten in 2024 zijn € 0,158 mln. en worden incidenteel binnen het bestaand budget 2024 opgevangen doordat enkele groenprojecten doorschuiven naar 2025 (o.a.

Molenstraat en omgeving). De kosten voor de bestrijding vanaf 2025 wordt nader uitgezocht. 10. Project Nutrihage (per saldo neutraal) In 2024 wordt het faciliterend project Nutrihage financieel afgesloten. Voor de nog uit te voeren werkzaamheden aan de ontsluitingswegen van de locatie (Rokkeveenseweg en Jan Steenstraat) moeten nog werkzaamheden worden uitgevoerd. Deze werkzaamheden staan gepland voor 2025. Vanuit het project is een bedrag van € 0,184 mln. beschikbaar voor de uitvoering. Deze bijdrage wordt in 2024 gestort in de brede bestemmingsreserve en onttrokken in 2025. 24

Financiële afwijkingen Nr.

1

Doelstelling

Onderwerp

Afwijking TB2 '24 Bedrag in € * 1000

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Afvalinzameling lasten

526

Voordeel

Eenmalig

Afvalinzameling baten

-105

Nadeel

Eenmalig

-125

Nadeel

Meerjarig

3.1

2

3.1

Milieu, lucht en geluid

3

3.1

Duurzaamheidsfonds Verrekening reserve Afboeken voorbereidingskosten periode 2019-2022

2.400 -2.400 -302

Voordeel Nadeel Nadeel

Eenmalig Eenmalig Eenmalig

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

1.200

Voordeel

Eenmalig

-1.200

Nadeel

Eenmalig

62

Voordeel

Eenmalig

4

3.1

Subsidie 5

3.1

6

Regeling Reductie Energieverbruik Algemeen Beheer Openbare Ruimte

6.1

3.2

Assetmanagement

100

Voordeel

Eenmalig

6.2

3.2

Toekomstbestendig maken verouderde winkelcentra en bedrijventerreinen

208

Voordeel

Eenmalig

7

Dagelijks onderhoud openbare ruimte

7.1

3.2

Budgetmutaties onderhoudskosten door wijzigingen in de openbare ruimte

135

Voordeel

Meerjarig

7.2

3.2

Inkomsten Kabels en Leidingen

- 400

Nadeel

Eenmalig

25

7.3

3.2

Schoon is Gewoon

500

Voordeel

Eenmalig

7.4

3.2

Riolering dagelijks onderhoud en exploitatie

-100

Nadeel

Eenmalig

8

3.2

Begraafplaatsen lasten Begraafplaatsen baten

-75 75

Nadeel Voordeel

Eenmalig Eenmalig

9 9.1

Groot Onderhoud en Vervangingen 3.2

Prijscompensatie

-232

Nadeel

Eenmalig

3.2

Verkeersregelinstallaties A12/Afrikaweg Vervallen baten VRI A12/Afrikaweg Vervallen lasten VRI A12/Afrikaweg Verkeersregelaars

-135 135 -50

Nadeel Voordeel Nadeel

Eenmalig Eenmalig Meerjarig

9.3

3.2

Spelen

-59

Nadeel

Meerjarig

9.4

3.2

Herfasering projecten en verrekening met egalisatiereserve groot onderhoud bovengronds

PM

Voor-/Nadeel

Meerjarig

9.5

3.2

Bestrijding Japanse Duizendknoop

0

Nadeel

Meerjarig

10

3.2

Project Nutrihage Afdracht faciliterend project Storting in brede reserve bestemmingsreserve

184 -184

Voordeel Nadeel

Meerjarig Meerjarig

158

Voordeel

9.2 9.2.A

9.2.B

Saldo programma 3

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000

26

Onderwerp Investeringen Openbare Ruimte, stalen kunstwerken

Bedrag

Toelichting onderwerp

180

Bij de jaarrekening 2023 is de onderbesteding van stalen bruggen voor een bedrag van € 0,18 mln opnieuw opgenomen in de begroting van 2025 en 2026. Dit had naar 2024 gemoeten.

Investeringen Openbare Ruimte, vervangingen

PM

Het is de verwachting dat € 3,2 mln. minder wordt uitgegeven dan begroot aan investeringen. De vervangingen in de begroting zijn gebaseerd op de technische levensduur. De daadwerkelijke vervanging geschiedt op basis van de noodzaak. Hiervoor wordt jaarlijks een schouw uitgevoerd. De komende periode wordt onderzocht of de investeringsplanning kan worden verbeterd en de begroting en het uitvoeringsprogramma meer op elkaar kunnen worden afgestemd.

Investeringen openbare ruimte, prijscompensatie vervangingen

197

Voor de werkzaamheden ten laste van investeringsbudgetten is een compensatie bedrag van € 0,197 mln. betaald voor uitgevoerde werkzaamheden in voorgaande jaren.

Investering Water

600

In de NOOR is het vervangingsprogramma voor beschoeiingen Water te hoog opgenomen, dit levert een voordeel op van € 0,6 mln.

Risico's Onderhoud Openbare ruimte De kosten voor het onderhoud van de openbare ruimte kunnen nog oplopen. Het betreft de instabiliteit (stijging) van de prijzen, extra kosten die aannemers in rekening brengen en de witte vlekken die nog in het onderhoudsprogramma zitten.

27

Programma 4. Vrije tijd Toelichting per onderwerp 1. Zoetermeers Noodfonds (per saldo budgettair neutraal) In het raadsmemo Noodfonds energie-armoede is opgenomen om steun te geven aan maatschappelijke organisaties/verenigingen en aan ondernemers en bedrijven. Deze te reserveren in de reserve Zoetermeernoodfonds. We verwachten dit jaar € 0,204 mln. uit te betalen aan aanvragen voor een subsidie vanuit dit fonds. Hier staat een zelfde bedrag als onttrekking aan de reserve tegenover. 2. Compensatie prijsstijging 2023 (nadeel € 162.000) In 2023 was eenmalig een bedrag van €0,275 mln. beschikbaar gesteld om subsidieontvangers extra te compenseren voor de gevolgen van de loon- en prijsstijgingen in 2023. De inventarisatie van de financiële problematiek en de daaropvolgende beschikbaarstelling van extra middelen kon in 2023 niet worden afgerond. Het bedrag van € 0,275 mln. is vrijgevallen in het jaarrekening resultaat van 2023. De extra compensatie van €0,162 mln. is dit jaar uitgegeven aan de subsidieontvangers en verantwoord. Het maakte onderdeel uit van het vrijgevallen bedrag. 3. Sociaal-culturele accommodaties (nadeel € 186.000) Bij de ateliers aan de Londenstraat 282-290 zijn lekkages in het dak en grondwaterdoorslag in de gevel vastgesteld. Vanwege het historische karakter van het pand dient de muur hersteld te worden en dient er een drainage te worden aangebracht.

De kosten van het herstel bedragen € 0,06 mln. Op de in 2022 afgestoten accommodatie Oosterheemplein 156 is nog een boekwaarde aanwezig van € 0,126 mln. Omdat het pand niet meer in eigendom is van de gemeente dient dit bedrag versneld te worden afgeschreven. 4. Toegankelijkheid gemeentelijke accommodaties (voordeel € 925.000) In 2024 is gestart met het opstellen van een plan van aanpak voor het verbeteren van de toegankelijkheid van openbare gebouwen, zodat deze ook te bezoeken zijn voor mensen met een handicap of beperking. De uitvoering start in het 4e kwartaal 2024 en loopt door tot in 2025. Om de kosten van uitvoering in 2025 te dekken dient een herschikking in de middelen aangebracht te worden. Hiervoor zal een voorstel tot budgetoverheveling van € 0,925 mln. worden gedaan bij de jaarrekening 2024. Op programma 2 is een afwijking gemeld met betrekking tot het budget Impulsmiddelen toegankelijkheid. Dit betreffen middelen voor nieuw beleid algemene fysieke toegankelijkheid. 5. Kunstopdrachten in het openbaar gebied (per saldo budgettair neutraal) Vanuit de reserve BKOR (beeldende kunst in de openbare ruimte) worden kunstopdrachten in het openbaar gebied betaald, die op basis van de percentageregeling BKOR worden gerealiseerd. Dit jaar werken we aan de kunstopdrachten bij het nieuwe zwembad, in het Centraal Park en voor de wijk Palenstein.

Hiervoor is een bedrag van € 0,075 mln. nodig. Dit wordt uit de reserve beeldende kunst gehaald en toegevoegd aan product beeldende kunst in openbare ruimte. 6. Investeringsimpuls voor amateurverenigingen (per saldo budgettair neutraal) Amateurverenigingen en -stichtingen kunnen een vergoeding aanvragen om hun gebouw op te knappen of om spullen te kopen die zij voor langere tijd gebruiken. De gemeente vergoedt maximaal 25% van de totale kosten. Voor de investering om het gebouw duurzamer of toegankelijker te maken wordt 28

maximaal 33% van die kosten vergoedt door de gemeente. De verwachting is dat er voor €0,025 mln. aan subsidies wordt verstrekt. Dit wordt gedekt uit de reserve Investeringsimpuls. 7. Grand Départ (start Tour de France) (per saldo budgettair neutraal) Voor de Grand Départ Rotterdam in 2024 is € 0,04 mln. beschikbaar gesteld uit de reserve Fonds Zoetermeer 2040. Het bid voor 2024 van Rotterdam heeft het niet gehaald. Voor 2027 is de stad nog in de race. In 2024 zijn daarom geen kosten gemaakt.

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

1

4.1

Afwijkingen TB2 '24 Bedrag in € * 1.000

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Zoetermeers Noodfonds

-204

Nadeel

Eenmalig

Verrekening met reserve

204

Voordeel

Eenmalig

Onderwerp

2

4.1

Compensatie prijsstijging 2023

-162

Nadeel

Eenmalig

3

4.1

Sociaal-culturele accommodaties

-186

Nadeel

Eenmalig

4

4.1

Toegankelijkheid gemeentelijke accommodaties

925

Voordeel

Eenmalig

Kunstopdrachten in het openbaar gebied

-75

Nadeel

Meerjarig

5

4.2 Dekking vanuit reserve BKOR

75

Voordeel

Meerjarig

Investeringsimpuls voor amateurverenigingen

-25

Nadeel

Eenmalig

Dekking vanuit reserve Investeringsimpuls amateurverenigingen

25

Voordeel

Eenmalig

Grand Départ (start Tour de France)

40

Voordeel

Meerjarig

Verrekening met reserve Zoetermeer fonds 2040

-40

Nadeel

Meerjarig

6

7

4.2

4.2

29

Saldo programma 4

577

Voordeel

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp

Bedrag

Aanleg kunstgrasvelden

470

Toelichting onderwerp Tijdens de zomerperiode in 2024 zijn vier sportvelden met kunstgras aangelegd (raadsvoorstel 2023-103800, versnelling deel investeringsagenda sportaccommodaties). In de uitvoering van het project is naar voren gekomen dat twee velden verlegd dienden te worden inclusief verplaatsing van lichtmasten, hekwerken en aanpassing van verhardingen. Deze aanpassingen waren niet voorzien in de planbegroting. De kosten voor vooronderzoek, planontwikkeling en directievoering zijn als gevolg hiervan € 0,47 mln. hoger dan begroot. De verhoging van het investeringsbudget leidt tot een verhoging van de jaarlijkse kapitaallasten met € 30.000. De hogere kapitaallasten kunnen worden gedekt doordat een besparing op jaarlijkse onderhoudskosten mogelijk is gebleken en door de gewijzigde bijdrage die de verenigingen betalen voor het gebruik van de kunstgrasvelden bij de sportaccommodaties.

Technische begrotingswijzigingen College/Raad

Raad

Per saldo neutrale budgetverschuiving tussen programma's & producten ivm actualisatie Vastgoedbegroting: effect op programma 4 is -/- € 1.313K

30

Programma 5. Veiligheid Toelichting per onderwerp 1. Invulling vacatures handhaving (per saldo budgettair neutraal) Er is op basis van het coalitieakkoord ingezet op intensivering van de gemeentelijk handhavingscapaciteit (boa’s). De uitbreiding van team handhaving is nog niet op orde. Náást de uitbreiding is er ook sprake van natuurlijk verloop, waardoor de bezetting nog niet op volle sterkte is. Hierdoor worden lagere loonkosten verwacht van ongeveer € 0,4 mln. De bij het coalitieakkoord beschikbaar gestelde bijdrage uit de Reserve fonds Zoetermeer 2040 is hierdoor niet noodzakelijk wat eenzelfde nadeel oplevert van € 0,4 mln. 2. Subsidie voorkomen Jeugdcriminaliteit (per saldo budgettair neutraal) Het ministerie van justitie heeft de gemeente Zoetermeer een subsidie toegekend van € 1,456 mln. voor het voorkomen van jeugdcriminaliteit (Preventie met Gezag) voor de periode van 1 juli 2024 tot 1 juli 2027. Het ontvangen en uit te geven bedrag voor 2024 bedraagt € 0,243.

Financiële afwijkingen Nr.

Doelstelling

1

5.2

2

Afwijking TB2 '24 Bedrag in € * 1000

Voordeel/ Nadeel

Meerjarig/ Eenmalig

Invulling vacatures handhaving

400

Voordeel

Eenmalig

Bijdrage reserve fonds Zoetermeer 2040

- 400

Nadeel

Eenmalig

Subsidie voorkomen jeugdcriminaliteit

- 243

Nadeel

Meerjarig

Subsidie voorkomen van jeugdcriminaliteit

243

Voordeel

Meerjarig

Onderwerp

5.3

Saldo programma 5

0

31

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen Bedragen x € 1.000 Onderwerp Aanschaf 2 auto's tbv handhaving (per saldo budgettair neutraal).

Bedrag

140

Toelichting onderwerp Ten behoeve van werkzaamheden van handhaving dienen 2 auto's aangeschaft te worden. Het benodigde investeringsbudget bedraagt € 0,14 mln. De jaarlijkse exploitatielasten bedragen € 20.000 en worden gedekt uit de middelen die beschikbaar zijn gesteld bij het coalitieakkoord.