Bijlage 1 - Rapportage Ruimtelijk Fysiek 1e helft 2021
Tekst van het document
Rapportage Ruimtelijk Fysiek 1e half jaar 2021
Oktober 2021
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek 1.
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
2.
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3.
Inleiding en algemene beschouwing
Doelstellingen Algemene beschouwing 1e helft 2021 Toezeggingen Stoplichten Overzicht stoplichten per project
Opbouw rapportage
Rapportageperiode Soorten projecten Fasering projecten Leeswijzer projecten Overzichtskaart van de projecten
Woningbouwmonitor
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Rapportage voortgang Woningbouwprogramma Opzet Woningbouwmonitor Doorkijk naar geplande nieuwbouw Prijssegmenten en woningtypen Projectfasen Conclusie
4.
Programma’s
4.1 4.1.1 4.1.2
Entree
Projecten: gebied Entree Boerhaavelaan 1-7, Terra Nova Abdissenbos-Nieuwbouw Brandweerkazerne
6 6 6 7 8 11 11 12 12 13 14 14 14 15 16 16
18 21 22 23
2
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek 4.2
Binnenstad
24
4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.2.6 4.2.7 4.2.8
Projecten: gebied Binnenstad Cadenza 2 Centraal park Delftsewallen Engelandlaan 140 Engelandlaan 270 Luxemburglaan 2-10 Markt 10 Upgrade Stadshart
4.3
Dutch Innovation Park
34
Wijkverkenning Meerzicht
35
4.4 4.4.1 4.4.2
4.5
Projecten: gebied Meerzicht Toverberg Zalkerbos 1
26 27 28 29 30 31 32 33
36 37 38
4.5.1
Station Lansingerland-Zoetermeer
Bereikbaarheid en Openbaar Vervoer
39
4.6
Overzicht financiën Schaalsprong
43
5.
Projecten
5.1
5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6
Gebied Buytenwegh – de Leyens
Amerikaweg 135 Gymworld Amerikaweg, Gebiedsontwikkeling Buytenparklaan 6, Noord-Westerhal Buytenparklaan 6, Renovatie voormalig turnhal WC De Leyens / Sartrezijde Hildebrandhove - Pierre Kemphove
42
45
46 47 48 49 50 51
3
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek 5.2
5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.2.5 5.2.6
5.3
5.3.1
5.4
Gebied Dorp
52
Gebied Driemanspolder
59
Eerste Stationsstraat / Vernèdepark Molenstraat / Jan Hoornstraat / Cornelis van Eerdenstraat / 5 Mei - straat Ontsluitingsweg Nutricia Rokkeveenseweg / Nutrihage Vlamingstraat 1-3, Franx Wilhelminapark Van Leeuwenhoeklaan / Bijdorplaan (Oostelijk plan fase 2)
53 54 55 56 57 58 60
5.4.1 5.4.2
Kwadrant B + F / Edisonpark Van Tuyllpark, Zwembad
Gebied Kwadrant
61
5.5
Gebied Oosterheem
64
Gebied Palenstein
77
5.5.1 Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan 5.5.2 Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) 5.5.3 Cyprus Parkeiland Oosterheem kavels gemeente en BPD 5.5.4 Dwarstocht 5.5.5 Maasdamstraat en Hofwegenstraat Zegwaartseweg Noord 5.5.6 Martin Luther Kinglaan 5.5.7 Naardermeer Oosterheem Waterzicht 5.5.8 Olof Palmelaan Moskee 5.5.9 Oosterhage / Businesspark Oosterheem incl. 2 kavels Willem Dreeslaan 5.5.10 Sara Lydia Hoeve 5.5.11 Willem Dreeslaan / Stephensonstraat Oosterheem
5.6
5.6.1 5.6.2 5.6.3 5.6.4 5.6.5 5.6.6
Croesinckplein, Vlek D Diederik van Teilingenlaan, Vlek G Jan van Beierenlaan, Vlek E-I Goeswijn vd Poellaan / Dirc vd Doortogelaan, Vlek C Van Aalstlaan 24 Du Meelaan 578 – 582, 588
62 63 65 66 67 68 69 70 71 72 73 75 76 78 79 80 81 82 83
4
Inhoudsopgave rapportage Ruimtelijk Fysiek 5.7
5.7.1 5.7.2 5.7.3 5.7.4 5.7.5 5.7.6 5.7.7 5.7.8 5.7.9 5.7.10
5.8
5.8.1 5.8.2
5.9
Gebied Rokkeveen
84
Gebied Seghwaert
95
Overige gebieden
98
Berkelseweg 13-15 Bladgroen Eleanor Rooseveltlaan 3 – 29 Katwijkerlaantracé Kleurlaan Kurkhout 100 / Balijhoeve (ver)bouw Plataanhout Reigersblauw Woningbouw Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk Moerbeigaarde 58, IKC Velddreef 322-328, IKC
85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 96 97
5.9.1 5.9.2 5.9.3 5.9.4
Vervangen 20 houten bruggen Bleizo-West – Bestuurlijke vervolgopdracht procesbegeleiding Stadhuis Arbo-oplossingen Politie Herhuisvesting
99 100 101 102
5.10
Lijst met projecten die zijn vervallen / on hold / afgerond
103
6.
Colofon
104
Bijlage 1:
Algemene stand van zaken per project
105
5
1.
Inleiding en algemene beschouwing
Voor u ligt de Rapportage Ruimtelijk Fysiek over de eerste helft van 2021 met daarin de rapportage over de programma’s, de Woningbouwmonitor en de voortgangsrapportages van de ruimtelijke projecten.
afronden van de haalbaarheidsfase voor deze gebiedsontwikkeling, zodoende er op korte termijn ook daadwerkelijk fysieke werkzaamheden buiten kunnen plaats vinden. Eind dit jaar zullen de eerste sloopwerkzaamheden gaan plaatsvinden aan het kantoorpand Terra Nova om vervolgens het eerste stuk nieuwe stadswijk te gaan bouwen.
1.1
De volgende doelstellingen worden nagestreefd met de Rapportage Ruimtelijk Fysiek: • Rapporteren over behaalde resultaten in het complete ruimtelijk fysieke domein, op zowel programma- als projectniveau. • Rapporteren over de financiële situatie van programma’s en projecten, inclusief de besteding van de middelen uit het RIF. • Het laten zien van de samenhang tussen de programma’s, de projecten in het ruimtelijk fysieke domein en de voortgang van de woningbouw(ambities).
Doelstellingen
Met Zoetermeer 2040 als vertrekpunt, wordt ook werk gemaakt van de aanpak aan de bestaande wijken. De zichtbare vernieuwing van Palenstein is nog steeds in volle gang en Meerzicht is de volgende wijk waar wij een opwaartse beweging in willen bewerkstelligen. Met het programma Kwaliteitsimpuls Meerzicht beogen we Meerzicht sociaal sterker te maken door een vernieuwende aanpak op het gebied van wonen, omgevingskwaliteit en sociaal domein. In het vierde kwartaal van dit jaar wordt naar verwachting het concept gebiedsprogramma aan college en raad voorgelegd ter besluitvorming.
1.2
Algemene beschouwing 1e helft 2021
Ook op andere projecten zien we dat de inspanningen van de afgelopen jaren nu zijn vruchten beginnen af te werpen. Uit de Woningbouwmonitor blijkt dat de verwachting is dat er dit jaar bijna 1.000 woningen in aanbouw worden genomen. Een aantal dat in het afgelopen decennia niet is gerealiseerd. Daarnaast zijn er veel planologische procedures die dit jaar zijn gestart waarvan de verwachting is dat deze uitmonden in een start bouw volgend jaar. Dit betreffen ook enkele locaties uit de Versnellingsagenda.
Onze ruimtelijk fysieke projectenportefeuille vormt een belangrijke sleutel in de grote opgaven waar Zoetermeer voor staat. In de visie Zoetermeer 2040 wordt duidelijk dat enkel het toevoegen van nieuwbouw niet voldoende is. Er moet meer geïnvesteerd worden in de woonaantrekkelijkheid en de sociaal economische positie van de stad. Een integrale blik op duurzame gebiedsontwikkeling en oog voor kwaliteit is daarbij onontbeerlijk. Tegelijkertijd is de druk om resultaten te bereiken groot, niet in de laatste plaats vanwege het grote tekort aan betaalbare woningen. Dit alles doen we vanuit de reeds ingezette beweging vanuit de lopende projecten en programma’s. Ook voor deze rapportage geldt dat een groot gedeelte van het werk aan de projecten en programma’s vanuit huis is verricht vanwege de coronacrisis. Een setting waar we inmiddels handigheid in hebben verkregen, maar nog steeds leidt tot suboptimale werksituaties en extra werkdruk. Sowieso is de werkdruk op het ambtelijk apparaat al bijzonder hoog en dit geldt ook voor onze projectenorganisatie. Die zit over het maximum van wat nu behapbaar is, en dit heeft gevolgen voor de kwaliteit en doorloopsnelheid van het werk. Het aantrekken van nieuw personeel voor de projectenorganisatie lukt maar mondjesmaat, dit ligt vooral aan een krappe arbeidsmarkt.
Vacatures worden in hoog tempo uitgezet maar niet altijd met het gehoopte resultaat. De hoge werkdruk leidt er toe dat het college voorzichtig is met het opstarten van nieuwe projecten. Dit is nog steeds mogelijk, maar niet zonder het stoppen van een ander project. Dit betekent ook dat niet alle nieuwe initiatieven op hetzelfde moment kunnen worden opgepakt en dat daarin keuzes worden gemaakt. De toegenomen werkdruk speelt ook parten bij onze samenwerkingspartners. De beperkte capaciteit in de gehele bouwsector is een punt van zorg evenals het moeilijker verkrijgen van benodigde grondstoffen. Dit werkt weer door in de bouwprijzen waardoor het realiseren van betaalbare woningen nog uitdagender wordt. Ook zien we in toenemende mate dat de Raad van State moeite heeft om alle bezwaren op de bestemmingsplannen op tijd af te handelen. Dit heeft helaas een vertragend effect op het snel realiseren van de broodnodige woningen. Gebrek aan personeel is hier ook de belangrijkste factor. Ondanks de bijzondere omstandigheden waarin het werk wordt verzet vanwege de coronacrisis, en druk op de ambtelijke capaciteit, worden er nog steeds stappen gezet in de voortgang van onze projecten. De gebiedsontwikkeling Entree is daarbij een goed voorbeeld. We zijn dicht bij het
Naast alle projecten die voorspoedig verlopen, ontkomen we er natuurlijk niet aan dat er ook projecten zijn die helaas anders lopen dan gedacht. Dit geldt bijvoorbeeld voor de herontwikkeling van de Markt 10 locatie waar we ervoor hebben gekozen om het stoplicht op rood te zetten. Dit heeft te maken met het feit dat de inschrijvingen op onze aanbesteding hebben geleid tot het volgen van een mededingingsprocedure waarvan de uitkomst uiterst onzeker is. Met vallen en opstaan, goed lopende en minder goed lopende projecten, blijven we doorbouwen aan een aantrekkelijker en vitaler Zoetermeer. Met hart voor de stad en de ingezette koers op het Zoetermeer in 2040.
1.3
Toezeggingen
Tijdens de behandeling van de Rapportage Ruimtelijk Fysiek 2e helft 2020 op 19 april 2021 is één toezegging gedaan.
Toezegging 435
Wethouder Rosier beantwoordt de vragen van de commissie en zegt toe bij de volgende rapportage ruimtelijk fysiek de inhoudelijke toelichting over waarom de stoplichten van kleur verspringen explicieter terug te laten komen en data over gesloopte woningen op te nemen. In voorliggende rapportage is onder paragraaf 1.4 terug te vinden welke projecten van kleur zijn versprongen ten opzichte van de vorige rapportage. Per project is een toelichting opgenomen die de verandering in kleur verklaard. De data over de gesloopte woningen zijn opgenomen onder paragraaf 3.3 en 3.4. Voor de rest van 2021 verwachten we geen grootschalige sloop. Voorgesteld wordt om toezegging 435 als afgedaan te beschouwen.
6
1.4
Stoplichten
Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne Boerhaavelaan 1-7, Terrra Nova
UW HB
UW UW
Engelandlaan 270 Boerhaavelaan 1-7, TerrraBrandweerkazerne Nova Abdissenbos Nieuwbouw
HB UW
HB UW UW
Boerhaavelaan 1-7, TerrraBrandweerkazerne Nova Markt 10 Abdissenbos EngelandlaanNieuwbouw 270
HB UW HB
UW UW HB
Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne Om de voortgang ten aanzien vanstationstraat de projectopdracht inzichtelijk te maken, is per project een proEerste Engelandlaan 270 / Vernèdepark Markt jectverkeerslicht toegevoegd. Het 10 verkeerslicht geeft beheersing van het project ten aanzien van de Boerhaavelaan 1-7, Terrra Nova projectopdracht en de afspraken met de raad aan. Het verkeerslicht is een indicatie om de stand van zaken van het project Engelandlaan weer te geven. Onderstaande 270Nutricia maatstaf is toegepast voor invulling van het Ontsluitingsweg Markt verkeerslicht. Eerste 10 stationstraat / Vernèdepark Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne
Goed Markt 10 Boerhaavelaan 1-7, Terrra Nova Van Tuyllpark, Zwembad Eerste stationstraat / Vernèdepark Op koers/ binnen scope van de projectopdracht Ontsluitingsweg Nutricia
Engelandlaan 270 Boerhaavelaan 1-7, Terrra Nova Eerste stationstraat / Vernèdepark Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne Bladgroen Ontsluitingsweg Nutricia Aandacht nodig. Van Tuyllpark, Zwembad Markten10projectopdracht Bij te sturen binnen krediet Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne Ontsluitingsweg Nutricia Engelandlaan 270 Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Van Tuyllpark, Zwembad Bladgroen Eerste stationstraat / Vernèdepark Directe bijsturing noodzakelijk Engelandlaan Bijsturing noodzakelijk Van Tuyllpark, Zwembad Markt 10 11, 270 Scheglaan FC Zoetermeer Bladgroen Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Ontsluitingsweg Nutricia Markt 10 Gewijzigde stoplichten Bladgroen Eerste stationstraat Vernèdepark Zilverstraat Van der /Valk Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Scheglaan 11, FC Zoetermeer Van Tuyllpark, Zwembad Project Boerhaavelaan 1-7, Terra Nova Eerste stationstraat / Vernèdepark Eleanor Rooseveltlaan 3-29 HB UW Ontsluitingsweg Nutricia Scheglaan FC Zoetermeer Zilverstraat11, Van der Valk Het stoplicht staat op groen gezien het proces omtrent contractuele afspraken goed verlopen is en Bladgroen hiermee een aantal afwijkingen opgelost zijn. HB UW Ontsluitingsweg Nutricia Scheglaan 11, FC Zoetermeer UW UW Van Tuyllpark, Zwembad Zilverstraat Van der Valk UW HB
AbdissenbosEleanor Nieuwbouw Brandweerkazerne Rooseveltlaan 3-29
UW Van Tuyllpark, Zwembad Zilverstraat Van der Valk UW HB Bladgroen De verandering van stoplicht komt doordat uit eerste bouwkostenraming blijkt dat het bouwbudget Scheglaan 11, FC de Zoetermeer niet voldoende toereikend is om het totale programma van eisen te realiseren. Ook wordt de bestemHB HB Bladgroen mingsplanprocedure later afgerond dan was gepland.3-29 Eleanor Rooseveltlaan UW UW HB UW Zilverstraat Van der Valk Engelandlaan 270 Eleanor Rooseveltlaan 3-29 UW UW Scheglaan 11, FC HB HBZoetermeer UW UW De wijziging in stoplicht wordt veroorzaakt doordat de plankosten niet in z’n geheel worden verhaald FC Zoetermeer op deHB initiatiefnemer. Ook Scheglaan vertraagt het11, project vanwege onderhandelingen met initiatiefnemer over HB Zilverstraat Van der Valk UW UW UV UV de door HB de gemeente gewenste plotverschuiving. HB
UV HB UW UW
Markt 10
Zilverstraat VanUV der Valk HB UW UW
De kleur rood voor dit project volgt uit de onzekerheden over de doorgang van dit project. Veroorzaakt UW UW door UV de eerder benoemde mededingingsprocedure naar aanleiding van de aanbesteding. UV HB HB
HB
HB
HB HB UW UV
HB HB UW UV
Eerste Stationstraat/Vernèdepark
UW UW HB HB UW UW HB UW Het stoplicht is verschoven van groen naar oranje, omdat de risico's van dit project zijn toegenomen.HB De toetsing op (maatschappelijke, technische en ruimtelijke) haalbaarheid is nog niet succesvol HB UV UV UW UW doorlopen HB en dit zorgt voor vertraging. HB
UW
Ontsluitingsweg Nutricia
UW
UW UW HB UW UW HB HB UV UV HB HB DoorHB een overschrijding in onvoorziene kosten en extra kosten door vertraging is er een verschuiving UW HB HB UW HB HB in deUW kleur van het stoplicht. UV UV UW UW UW UW Van Tuyllpark, Zwembad UW UW UV UV HB HB HB HB UW UW HB HB HB HB Het stoplicht staat op groen, gezien de raad heeft ingestemd met de nieuwe opleverdatum van het HB HB zwembad van Q1 – 2023. UW UW UW UW HB HB HB HB UV Bladgroen UV UW UW HB HB UW UW HB HB UW UW UW UW is in de eerste helft van 2021 onder druk komen te De financiële ontwikkeling van de grondexploitatie staan. HB HB HBDe kosten voor BRM zijn hoger uitgevallen HB omdat bij de aansluiting op de bestaande riolering UV UV UW tochUW extra putten noodzakelijk waren. Dit kan UW UW niet ondervangen worden vanuit het restant van de plankosten. in het stoplicht. HB Dit zorgt voor een verschuivingHB UV UV UW UW Eleanor Rooseveltlaan 3-29UW UW
HB HB UW UW UW UW De wijziging in stoplicht wordt veroorzaakt doordat HB HB er een aantal stappen zijn gezet in de eerste helft van dit jaar. Zo is er een schetsontwerp getoetst, heeft er participatie plaatsgevonden en wordt het UW UW schetsontwerp op basis van de opmerkingen vanuit gemeente en belanghebbenden uitgewerkt tot HB HB een VO. Voor het verhaal van de (extra) kosten HB HB is de Intentieovereenkomst verlengd. UW HB UW
UW Scheglaan 11, FC Zoetermeer HB UW
Door de verwachte stijging in bouwkosten (indexatie) en VTA kosten is er meer budget nodig dan geprognotiseerd. Daardoor is er een verschuiving UW UW van het stoplicht van groen naar oranje.
UW UW
UW
Zilverstraat Van der Valk
UW
Het stoplicht is van oranje naar groen verzet, dit heeft te maken met de gemaakte vooruitgang in de planologische procedure en als gevolg hiervan de vervolgplanning. Ook het budget is hierop gecorrigeerd. De prognose is dat het project binnen dit budget zal blijven.
7
1.5
Overzicht stoplichten per project
Stand vorige periode fase
stoplicht
Stand huidige periode fase
stoplicht
4.1 Gebied: Entree 4.1.1
Boerhaavelaan 1-7, Terrra Nova
HB
UW
4.1.2
Abdissenbos Nieuwbouw Brandweerkazerne
UW
UW
4.2 Gebied: Binnenstad 4.2.1
Cadenza 2
UW
UW
4.2.2
Centraal park
UW
UW
4.2.3
Delftsewallen
UW
UW
4.2.4
Engelandlaan 140
HB
HB
4.2.5
Engelandlaan 270
HB
HB
4.2.6
Luxemburglaan 2-10
HB
UW
4.2.7
Markt 10
UW
UW
Upgrade Stadshart
UW
UV
4.2.8
4.4 Gebied: Meerzicht 4.4.1 4.4.2
Toverberg
UV
UV
Zalkerbos 1
UW
UW
UV
UV
4.5 Gebied: Bereikbaarheid en OV 4.5.1
Station Lansingerland-Zoetermeer
5.1 Gebied: Buytenwegh – de Leyens 5.1.1
Amerikaweg 135 Gymworld
UV
UV
5.1.2
Amerikaweg, Gebiedsontwikkeling
UV
UV
5.1.3
Buytenparklaan 6, Noord - Westerhal
UV
UV
5.1.4
Buytenparklaan 6, renovatie voormalige turnhal UW
UW
HB
UW
5.1.5 5.1.6
WC-De Leyens/Sartrezijde Hildebrandhove - Pierre Kemphove
UV
8
Stand vorige periode fase
stoplicht
Stand huidige periode fase
stoplicht
5.2 Gebied: Dorp HB
HB
Molenstraat-Jan Hoornstraat-Cornelis van Eerdenstraat-5 mei straat
HB
UW
Ontsluitingsweg Nutricia
UV
UV
5.2.4
Rokkeveenseweg / Nutrihage
UV
UV
5.2.5
Vlamingstraat 1-3, Franx
UV
UV
Wilhelminapark
HB
UV
UW
UW
Kwadrant B + F / Edisonpark
UW
UW
Van Tuyllpark, Zwembad
UW
UW
Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan
HB
UW
5.5.2
Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand)
UW
UW
5.5.3
Cyprus Parkeiland Oosterheem kavels gemeente en bpd
UV
UV
5.5.4
Dwarstocht
UW
UV
5.5.5
Maasdamstraat en Hofwegenstraat Zegwaartseweg Noord
UV
UV
5.5.6
Martin Luther Kinglaan
UV
UV
5.5.7
Naardermeer Oosterheem Waterzicht
UV
UV
5.5.8
Olof Palmelaan Moskee
UW
UW
5.5.9
Oosterhage / Businesspark Oosterheem incl 2 kavels Willem Dreeslaan
UW
UW
5.5.10
Sara Lydia Hoeve
5.5.11
Willem Dreeslaan/Stephensonstraat Oosterheem
5.2.1
Eerste stationstraat / Vernèdepark
5.2.2 5.2.3
5.2.6
5.3 Gebied: Driemanspolder 5.3.1
5.4.1 5.4.2
Van Leeuwenhoeklaan /Bijdorplaan (Oostelijk plan fase 2)
5.4 Gebied: Kwadrant
5.5 Gebied: Oosterheem 5.5.1
UW UW
UW
9
Stand vorige periode fase
stoplicht
Stand huidige periode fase
stoplicht
5.6 Gebied: Palenstein 5.6.1
Croesinckplein, Vlek D
UW
UW
5.6.2
Diederik van Teilingenlaan, Vlek G
UW
UW
5.6.3
Jan van Beierenlaan, Vlek E-I
UV
UV
5.6.4 5.6.5
Goeswijn vd Poellaan / Dirc vd Doortogelaan, Vlek C Van Aalstlaan 24
UW
UW
5.6.6
Du Meelaan 578-582, 588
HB UW
HB UV
5.7 Gebied: Rokkeveen 5.7.1
Berkelseweg 13-15
UV
UV
5.7.2
Bladgroen
HB
HB
5.7.3
Eleanor Rooseveltlaan 3-29
HB
HB
5.7.4
Katwijkerlaantracé
UV
UV
5.7.5
Kleurlaan
HB
UW
5.7.6
Kurkhout / Balijhoeve
UW
UW
5.7.7
Plataanhout
UV
UV
5.7.8
Reigersblauw Woningbouw
UV
UV
5.7.9 5.7.10
Scheglaan 11, FC Zoetermeer Zilverstraat Van der Valk
UW UW
UW UW
UV HB
UV HB
UV
UV UW UW HB
5.8.1 5.8.2
5.9.1 5.9.2 5.9.3 5.9.4
5.8 Gebied: Seghwaert Moerbeigaarde 58, IKC Velddreef, IKC
5.9 Gebied: Overige gebieden
Vervangen 20 houten bruggen Bleizo-West – Bestuurlijke vervolgopdracht procesbegeleiding Stadhuis Arbo-oplossingen Politie Herhuisvesting
10
2.
Opbouw rapportage
2.1
Rapportageperiode
2.2
Soorten projecten
Deze rapportage geeft een overzicht van de stand van zaken van de projecten van de ruimtelijk fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. De voorliggende rapportage geeft de stand van zaken weer over de periode 1 januari tot en met 30 juni 2021. Zoals gezegd geeft deze rapportage een overzicht van de stand van zaken van de ruimtelijke fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. Voor het verwezenlijken van haar ruimtelijke doelstellingen op het gebied van de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen maakt de gemeente gebruik van het middel ‘grondbeleid’. Grondbeleid, en ook de projecten die in dit kader worden gestart, zijn dus geen doel op zich, maar een middel, volgend op deze ruimtelijke doelstellingen. In structuurvisies, beleidsnota’s, en bestemmingsplannen legt de gemeente haar ruimtelijk beleid vast, met vragen als: “Welke verdere verstedelijking staat de gemeente in de komende jaren voor? Welke voorzieningen moeten daartoe worden aangelegd? Welke ruimte krijgt de natuur in de gemeente?” Zie ook de herziene ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden' (november 2018). Via projecten wordt uitvoering gegeven aan het beleid. De gemeente Zoetermeer kent de volgende soorten projecten. In elke rapportage over projecten staat aangegeven wat voor soort project het is.
1. Project Faciliterend grondbeleid
Bij faciliterende projecten is de bouwkavel in het bezit van een private partij (ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt deze door die partij ontwikkeld. De gemeente treedt enkel (vooral) op als overheid die de plannen van private partijen faciliteert als daarvoor een bestemmingswijziging noodzakelijk is. In het kader van zo’n bestemmingswijziging moet de gemeente vaak allerlei kosten maken, zoals onderzoek, de aanleg van voorzieningen en dergelijke. Deze kosten moeten op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluitruimtelijke ordening (Bro) op de derden, die daarvan profijt hebben, worden verhaald. Achtergrond van het verplichte karakter van dit kostenverhaal (de moet bepaling) is de wetgeving rondom Staatssteun.
2. Project Actief grondbeleid
Binnen actief grondbeleid vallen de grondexploitaties, waarbij onderscheid wordt gemaakt in de projecten in voorbereiding naar grondexploitatie en projecten met een lopende grondexploitatie. Projecten in voorbereiding naar grondexploitatie bevinden zich in de haalbaarheidsfase en worden mogelijk in de toekomst projecten met een grondexploitatie. Veelal is voor deze projecten (in voorbereiding) door de gemeenteraad een budget beschikbaar gesteld. Projecten met een lopende grondexploitatie starten pas na vaststelling van die grondexploitatie door de gemeenteraad (inclusief de scope, uitgangspunten, doorlooptijd en financiële consequentie). De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit (of verwerft deze) en voert de regie over alle fasen van de grondexploitatie. Eventuele winst, maar ook het risico liggen bij een grondexploitatie volledig bij de gemeente. Voor de werkzaamheden binnen de grondexploitatie handelt de gemeente vanuit haar privaatrechtelijke rol en wordt zij fiscaal aangemerkt als onderneming.
3. Investeringsproject
Bij de investeringsprojecten is er sprake van investeringen in (her-)ontwikkeling van vastgoed, investeringen in de openbare buitenruimte en/of vervangingsinvesteringen in vastgoed en de openbare ruimte, door de gemeente vanuit haar publieke rol.
11
2.3
Fasering projecten
De Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken kent 3 fases van projecten en een fase waarin het project wordt opgestart. Er wordt gerapporteerd over projecten die in fase 1 t/m 3 zitten. In elke rapportage over projecten is aangegeven in welke fase het project zich bevindt.
Fase 0: Initiatieffase (willen)
Voordat een project een project is, wordt bepaald of de gemeente Zoetermeer daadwerkelijk een project wil opstarten. Dit is een fase die voorafgaat aan het project. Het is een verkenning van de kansen en risico’s van het project. Er is nog geen projectmanager en projectopdracht in deze voorfase.
Fase 1: Haalbaarheidsfase (kunnen)
Het project begint met fase 1: de haalbaarheidsfase. In deze fase onderzoekt de projectmanager samen met zijn projectmedewerkers de haalbaarheid van het project.
Fase 2: Uitwerkingsfase (hoe)
Indien het project nog steeds wenselijk is (fase 0) en na het onderzoek van fase 1 haalbaar lijkt, beslist Ambtelijk Opdrachtgever samen met de Bestuurlijk Opdrachtgever door te gaan naar fase 2: de uitwerkingsfase. De vraag die in deze fase centraal staat is: ‘Hoe komt het project tot uitvoering? In deze fase worden alle voorbereidingen getroffen om in de volgende fase het project daadwerkelijk te gaan uitvoeren.
Fase 3: Uitvoeringsfase (doen)
Fases op de kaart
Om per gebied inzichtelijk te maken in welke fase de projecten zich bevinden, zijn de projectfases in kleur aangegeven: Haalbaarheidsfase Uitwerkingsfase Uitvoeringsfase
2.4
Leeswijzer projecten
Per gebied wordt de stand van zaken van de projecten, die geografisch binnen dat gebied vallen, weergegeven. Projecten die geografisch vallen in het gebied van een gebiedsontwikkeling/ programma zijn opgenomen in hoofdstuk 4 bij dat programma. Dit betekent niet dat alle project onderdeel zijn van het programma maar ze vallen geografisch wel in hetzelfde gebied. Elke rapportage heeft dezelfde opzet: eerst wordt de naam van het project genoemd, in welke projectfase het project zich bevindt en wat voor soort project het is. Vervolgens wordt een korte omschrijving van het project gegeven, gevolgd door de stand van zaken per 30 juni 2021. Daarna wordt aangegeven wat we willen bereiken in het komende halfjaar. Ten slotte wordt de financiële stand van zaken per 30 juni 2021 beschreven en wordt het grootste risico van het project en de daarbij behorende beheersmaatregel benoemd.
Nadat het project is uitgewerkt en bepaald is hoe het zal worden uitgevoerd kan het project daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dit is fase 3: de uitvoeringsfase (doen).
12
2.5
Overzichtskaart van de projecten
Haalbaarheidsfase Uitwerkingsfase Uitvoeringsfase
13
3.
Woningbouwmonitor
3.1
Rapportage voortgang Woningbouwprogramma
3.2
Opzet Woningbouwmonitor
Ter rapportage over de voortgang van de woningbouw, treft u hier de halfjaarlijkse analyse aan van de gegevens uit de Woningbouwmonitor. De rapportage is sinds medio 2020 onderdeel van de Voortgangsrapportage. De peildatum van de data in deze update is 8 juli 2021, tenzij anders vermeld. De Woningbouwmonitor geeft een doorkijk in de geplande nieuwbouw en onttrekkingen aan de woningvoorraad. Ook laat het zien in welke segmenten de nieuwbouw is gepland, afgezet tegen de doelstellingen uit het Woningbouwprogramma en de Versnellingsagenda. In de monitor worden de geplande type woningen (eengezinswoningen/ appartementen) weergegeven, evenals de verdeling over prijssegmenten en de fasen waarin de woningbouwprojecten zich bevinden. De monitor wordt gevoed met gegevens van het projectenbureau en met gegevens van het team van vergunningen en toezicht. De input van het projectbureau betreft projecten waarvoor een projectopdracht is vastgesteld en die onder begeleiding staan van het projectbureau. De plannen waarvoor geen projectopdracht is vastgesteld (bijvoorbeeld gedeeltes van Entree) zijn niet meegenomen in de planning het projectbureau, maar deze woningbouw komt uiteindelijk op een andere manier wel in beeld op het moment dat ze wordt gerealiseerd, via de toezichthouders op de bouw en eerder al via de omgevingsvergunningen.
Zoals gezegd: niet alle woningbouw in Zoetermeer wordt begeleid door het projectbureau. Er zijn ook initiatieven, die zonder begeleiding van een projectmanager van de gemeente worden gerealiseerd. Om die reden kan de realisatie in een jaar hoger uitvallen dan de planning in de woningbouwmonitor. Die laatste is namelijk alleen gebaseerd op projecten van het projectbureau. Van de projecten van het projectenbureau is bekend om welke woningtypen en prijssegmenten het gaat en in welke fase van ontwikkeling de projecten zich bevinden. Voor de projecten uit de omgevingsvergunningen is dat niet altijd het geval. Daarom staat in de analyse van de woningbouwmonitor ook een klein aandeel van de woningen als ‘onbekend’ aangemerkt. Hierdoor kan het ook zijn dat de totalen van de categorieën niet op elkaar aansluiten. Er wordt doorlopend gewerkt aan verbetering van de woningbouwmonitor en de verfijning van de input en output.
3.3
Doorkijk naar geplande nieuwbouw
In het Woningbouwprogramma is de doelstelling geformuleerd om jaarlijks 700 nieuwe woningen te bouwen. Op afbeelding 1 is te zien hoe de geplande woningbouwproductie de komende jaren eruit zal zien. In totaal staan 5.321 te bouwen woningen op de planning bij het projectbureau voor de jaren 2021-2027. Dat zijn 213 woningen minder dan ingepland stonden bij de rapportage van een half jaar geleden. Dit verschil betreft deels herprogrammering (113 woningen) en deels een administratieve correctie (100 woningen). Zoals al gemeld bij de vorige rapportage: voor 2023 wordt een grote piek qua opleveringen verwacht. In dat jaar zullen naar de huidige verwachting 1.868 woningen gereed worden gemeld. De verwachte piek in 2023 is minder groot dan bij de vorige rapportage; toen was nog sprake van 1.999 voor het jaar 2023. Enerzijds komt dit door het lagere totaal aantal woningen. Anderzijds komt dit doordat de realisatie van woningen wat meer is verspreid naar de jaren 2024 en verder. Inmiddels zijn in de eerste helft van 2021 al 334 woningen gerealiseerd. Voor de 2e helft van 2021 verwachten we de oplevering van 233 woningen en de sloop van 124 woningen (peilmoment september 2021). De komende jaren verwachten we geen verdere grootschalige sloop.
Qua bouwproductie is de verwachting dan ook dat in 2021 met 567 woningen al wat meer in de buurt van de na te streven 700 woningen per kan worden gekomen dan in eerdere jaren. Ook geldt voor 911 woningen dat zij in 2021 in aanbouw zijn genomen of worden genomen. Daarnaast verwachten we in 2021 vergunningverlening voor 442 woningen. Het gaat om 10 grotere bouwprojecten (>10 woningen). 2500
2000
1868
1500 Gepland 1017
1000
Opgeleverd
852 697 513
500
228
123
0
2019
329
2020
212
334
2021
375
300
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Afbeelding 1. Opgeleverde versus geplande woningen (per jaar).
14
3.4
Prijssegmenten en woningtypen
In de Versnellingsagenda is besloten de nieuwbouw te verdelen over de volgende segmenten: 27% sociale en goedkope huur (corporaties en marktpartijen), 25% middenhuur en 48% koop. In 2019 en 2020 zijn samen 842 woningen opgeleverd en 535 woningen gesloopt. Van de 842 gebouwde woningen is een inschatting gemaakt van de prijsklassen. Ook voor de realisatie van woningen voor de eerste helft van 2021 is in schatting gemaakt. Daaruit komt het volgende beeld naar voren: 33% van deze woningen bestond uit sociale en goedkope huurwoningen, 22% uit middenhuurwoningen en 43% uit koop- en dure huurwoningen. 2% van de realisatie is qua prijsklasse onbekend. De realisatie van koop en dure huurwoningen loopt tot nu toe redelijk goed in lijn met de doelstelling. Procentueel lopen tot nu toe de realisatie van middenhuurwoningen, dure huurwoningen en koopwoningen wat achter bij de doelstelling en loopt de realisatie van goedkope en sociale huurwoningen wat op de doelstelling voor. Realisatie 2019 -2020 Prijsklassen # % Goedkope en sociale huur 318 38 Middenhuur 123 15 Koop en dure huur 349 41 Onbekend 52 6 Totaal 842 100
Realisatie 1e helft 2021 # % 109 74
Realisatie Streven Planning 2019 Raming 2e Woonwbm 2021 helft 2021 visie '21-'27 % # % % %
Planning wbm '22-'27 # %
Realisatie + Raming + Planning '22-'27 %
33 22
36 17
104 13
45 5
27 25
22 22
1062 1173
21 24
25 22
144 43 7 2 334 100
42 5 100
116
50
48 100
55 100
2748
55
4983
100
52 1 100
233 100
Afbeelding 2 Tabel realisatie en planning prijsklassen Als we kijken naar alle nog te bouwen woningen in de woningbouwmonitor onder projectleiding van de gemeente, waarvan de prijssegmenten bekend zijn, dan komt naar voren dat voor de periode 2021-2027 het aandeel goedkope huur (22%) wat aan de lage kant is en het aandeel middenhuur ook (22%). Dit is in staafdiagrammen weergegeven in afbeelding 3.
22%
GEPLAND
22%
55%
C A T O G O RI E W O N I N G Goedkope en sociale huur Koop + dure huur Midddenhuur
27%
DOELSTELLING
0%
20%
25%
40%
48%
60%
80%
100%
Afbeelding 3. Categorie woning: doelstelling versus gepland (2019-2027). Deze verdeling betreft de woningen waarvan de prijssegmenten bekend zijn. Doordat in 2019 en 2020 relatief veel sociale woningen zijn opgeleverd, valt de planning van het projectbureau voor de te bouwen woningen in vergelijking met de streefpercentages uit de woonvisie wat ongunstig uit. Maar als we de gerealiseerde aantallen van 2019 en 2020 en de gerealiseerde aantallen van de eerste helft van 2021 en de verwachte aantallen voor de tweede helft van 2021 ook bij de vergelijking betrekken - en de planning voor 2012 uit de woningbouwmonitor buiten beschouwing nemen - dan zien we dat het totaal beeld gunstiger is: 25% voor sociale en goedkope huur; 22% voor middenhuur, 52% voor dure huur plus koop en 1% onbekend. Die totaalverdeling over 2019-2027 sluit redelijk goed aan op de doelstellingen. Middenhuur blijft evengoed nog steeds wat achter bij de doelstelling. Op zichzelf is dat niet vreemd. Voor ontwikkelaars zijn middenhuurwoningen een minder aantrekkelijk product dan koopwoningen. Koopwoningen kunnen direct worden verkocht, waardoor de inkomsten door ontwikkelaars direct kunnen worden geïnd. Bij de realisatie van (middenhuur)woningen moet worden gezocht naar een belegger (die eigenaar van de woningen wordt) en een partij die de woningen beheert en onderhoudt: dit vergt organisatie en kost geld.
De inkomsten en risico’s bij huurwoningen spreiden zich uit over een langere termijn. Al met al is het gecompliceerder. Een ontwikkelaar zal daarom eerder neigen naar koopwoningen. Daar komt bij dat marktinitiatieven, die de gemeente niet begeleidt, doorgaans leiden tot koopwoningen. Denk daarbij aan particulieren, die voor zichzelf een woning laten bouwen of kleine series woningbouw op restlocaties. Hoeveel van die initiatieven komen, weten we niet. Maar de kans is aanwezig, dat het aandeel ‘koop’ daardoor eerder groter zal worden dan kleiner.
15
De realisatie van voldoende middenhuurwoningen vraagt – gezien de streefwaarden van de woonvisie – dus om wat extra alertheid.
2500
In afbeelding 4 is te zien hoe het woningbouwprogramma de komende jaren cijfermatig over de verschillende segmenten is verdeeld.
2000
2021 104 108 0 212
Goedkope en sociale huur Koop + dure huur Midddenhuur Totaal
2022 91 195 14 300
2023 345 1071 330 1746
2024 361 409 247 1017
2025 165 397 286 848
2026 0 501 196 697
2027 100 175 100 375
Totaal 1166 2856 1173 5195
Afbeelding 4. Categorie woning: gepland (per jaar in cijfers). Dit betreft de woningen, waarvan de categorieën bekend zijn. De onbekende woningen zijn in deze tabel niet meegenomen, daarom verschillen de aantallen met de aantallen in afbeelding 1.
Woningtype 21%
Eensgezins Meergezins Onbekend
79%
Afbeelding 5. Onderverdeling alle geplande woningen naar type (eengezins/meergezins).
3.5
Projectfasen
In afbeelding 6 is te zien in welke fasen de bouwprojecten zich bevinden, uitgedrukt in aantallen woningen en verdeeld over de jaren. De fasen lopen van initiatief via haalbaarheid en uitwerking naar uitvoering. Hoe verder een project in de fasering zit, hoe zekerder het is dat de woningen worden gerealiseerd.
Uitvoering Uitwerking
1000
Haalbaarheid Initiatief
500
Van de geplande nieuwbouw bestaat iets minder dan 79% uit meergezinswoningen (appartementen) en iets minder dan 21% uit eengezinswoningen. 1% is onbekend. Deze verdeling is gelijk aan de verdeling in de vorige rapportage. In afbeelding 5 is de nieuwe verdeling naar woningtypen weergegeven in een taartdiagram. 1%
Nog Geen Projectstatus
1500
0
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Afbeelding 6. Fasering Projecten (per jaar).
3.6
Conclusie
Rond 2018 is de ambitie gesteld om de komende jaren naar een forse bouwproductie te gaan. Na een aantal jaren van opstarten staan we aan de vooravond van deze grote bouwgolf. Die golf komt naar verwachting in 2023. De woningbouwproductie neemt steeds meer toe. In 2021 zijn al 334 woningen opgeleverd. Naar verwachting zullen in 2021 nog 233 woningen worden opgeleverd en bijna 1000 woningen start bouw gaan. Daarnaast wordt voor dit jaar nog eens voor een groot aantal woningen verleende vergunningen/vastgestelde bestemmingsplannen verwacht, waarvan de verwachting is dat deze dit en volgend jaar start bouw aanvangen. Hoe dit qua aantallen voor dit jaar en komend jaar zal uitpakken, is nog niet precies te voorspellen, maar het lijkt erop dat de realisatie van woningen hoger gaat uitpakken dan de planning van 212 en 300 woningen voor 2021 respectievelijk 2022, als we afgaan op de reeds gerealiseerde woningen in de eerste helft van 2021 en de cijfers over vergunningen en start bouw. De verdeling qua prijssegmenten over 2019-2027 sluit redelijk aan bij de doelstellingen uit de Versnellingsagenda, hoewel voor middenhuurwoningen wat extra alertheid wenselijk is. De geplande woningen bestaan voor 4/5 uit appartementen en voor ongeveer 1/5 uit eengezinswoningen.
16
4.
Programma’s
17
4.1
Entree
Ambitie/doelstelling
Opgave Exploitatie en overeenkomsten
Belangrijkste resultaten
Daarnaast is dit jaar nogmaals een aanvraag voor subsidie in het kader van de Woningbouwimpuls (Wbi) bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gedaan. In de tweede helft van 2020 bleek dat de aanvraag in de eerste tranche niet succesvol is geweest. In reactie hierop zijn verbeteringen aangebracht en is in het najaar 2020 ingeschreven op de tweede tranche. Het rijk heeft hierop in februari 2021 besloten dat Entree in aanmerking komt voor subsidie vanuit de Woningbouwimpulsgelden.
Het doel van de gebiedsontwikkeling Entree is het realiseren van een levendige, duurzame en gezonde stadswijk die kwaliteit en aantrekkelijkheid toevoegt aan Zoetermeer. Entree wordt gerealiseerd met een gevarieerd programma van wonen, voorzieningen en kleinschalige bedrijvigheid. Een goede aansluiting op de OV-knoop rond de A12 en het centrum en goede mobiliteit- en parkeeroplossingen zijn daarbij belangrijke voorwaarden. De ontwikkeling van het Entreegebied met een zoekopgave voor 4.500 woningen moet een belangrijke bijdrage leveren aan de gemeentelijke woningbouwambitie.
Middengebied
Opgave MER en bestemmingsplan In de eerst helft van 2021 zijn de conceptonderzoeken MER voorgelegd aan de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). De opmerkingen gemaakt door ODH zijn verwerkt in een Ontwerp MER. Er is besloten om voor geluid de Interimwet Stad en Milieuprocedure te doorlopen. De resultaten van het MER zijn vervolgens verwerkt in een eerste versie van het concept OntwerpBestemmingsplan. Het concept OntwerpBestemmingsplan aangeboden aan de betrokken stakeholders (ODH, RWS, Prorail etc.). en de grondeigenaren. Nadat de inhoudelijke reacties zijn verwerkt wordt het OntwerpBestemmingsplan aangeboden aan het college. Het OntwerpBestemmingsplan gaat dan ter inzage en krijgt de gemeenteraad nog de mogelijkheid om aandachtspunten aan te leveren. Opgave Gebiedsmarketing en communicatie Om de veranderingen binnen het Entreegebied, en daarmee nieuwe woonmogelijkheden voor Zoetermeerders bekend te maken, maar ook voor de investeerders, wordt het Entreegebied gepromoot. Dit gebeurt vanuit de opgave Gebiedsmarketing. Gemeente Zoetermeer neemt hierin de regie en werkt nauw samen met de grondeigenaren. Hiervoor zijn ook in 2021 weer diverse middelen ingezet. Zoals de website www. entreezoetermeer.nl. Er zijn in het afgelopen half jaar verschillende nieuwsbrieven verstuurd met informatie over de ontwikkeling van Entree. Ook op social media is Entree zichtbaar.
Bijvoorbeeld op LinkedIn, Facebook en Twitter waarop allerlei weetjes over Entree en divers blogs zijn gepost. Tevens zijn er op reguliere basis (minimaal 1x per 3 maanden) informatiemomenten georganiseerd om de buurtvertegenwoordigers op de hoogte te brengen. Hier zijn buurtvertegenwoordigers bijgepraat over de ontwikkelingen, en vragen vanuit de omliggende wijken beantwoord. Het team Entree krijgt hier positieve reacties op terug, de direct betrokkenen en geïnteresseerde vanuit de omgeving weet ons hierdoor goed te vinden.
Om Entree mogelijk te maken, is het van belang om de omvang van de kosten en de daarbij behorende dekking goed te regelen. Om de kosten en opbrengsten goed in kaart te brengen, zijn er een aantal producten opgesteld. In 2020 is een extern bureau gevraagd om een gebiedsbusinesscase op te stellen en is intern gezocht naar de mogelijk heden om het project Entree te kunnen uitvoeren. De gebiedsbusinesscase en het interne onderzoek is begin 2021 afgerond en dit heeft geleid tot het (gewijzigd) raadsvoorstel Ruimtelijk Kader en Gebiedsbusinesscase middengebied Entree gevoegd dat op 17 mei 2021 is vastgesteld.
Opgave eigenaren
De eerste helft van 2021 stond in het teken van het afronden van gesprekken met de grondeigenaren om te komen tot anterieure overeenkomsten. Een zeer intensief traject met als doel om uiteindelijk zeven overeenkomsten af te sluiten. Momenteel worden deze gesprekken afgerond. Er is er veel afstemming omtrent de diverse producten die worden gemaakt aan zowel de zijde van de grondeigenaren (o.a. programma invulling) als bij de gemeente (o.a. mobiliteit, waardecreatie van het niet-wonen programma, bestemmingsplan, beeldkwaliteitsplan, marketing etc.). In de tweede helft van 2021 zullen deze producten worden afgerond. In de eerste helft van 2021 is de taxatie van de inbrengwaarde en de opstelling van de scha duwexploitatieplanberekening afgerond. Als onverhoopt het kostenverhaal niet volledig wordt verzekerd in de vorm van de zeven anterieure overeenkomsten, zal Zoetermeer in de tweede helft van 2021 via een exploitatieplan haar kostenverhaal moeten verzekeren.
Opgave Civiel
Deze opgave staat voor afronding van het Structuurontwerp Openbare Ruimte (zie raadsbesluit ‘Ruimtelijk kader en Investeringsbudget middengebied Entree’ Zaakid 0637682126) en de voorbereidingen voor aankomende werkzaamheden in de openbare ruimte. Zo is er een start gemaakt met de aanbesteding van de ingenieurs- en landschapsdiensten om het Voorlopige en Definitieve Ontwerp Inrichtingsplan op te stellen en worden er technische onderzoeken voor de bodemkwaliteit en de flora & fauna in het gebied uitgevoerd. In de volgende rapportage zal de opgave civiel een aparte rapportage krijgen in de Projectopdracht Entree Uitwerking Structuurontwerp Openbare Ruimte.
18
Opgave programmateam
Nadat op 17 mei jl. het raadsvoorstel ‘Ruimtelijk kader en Investeringsbudget middengebied Entree’ (Zaakid 0637682126) is vastgesteld gaat het programma Entree een nieuwe fase in. De haalbaarheidsfase wordt definitief afgerond met het afsluiten van de anterieure overeenkomsten met de grondeigenaren (danwel met het opstellen van een exploitatieplan). Voor de uitwerkingsfase is er een herindeling gemaakt van de programmasturing van opgavenaar project gestuurd. In de volgende VGR zal de nieuwe indeling beschikbaar zijn.
Stationsgebied
In de eerste helft van 2021 is de haalbaarheidsstudie als richtinggevende visie voor het stationsgebied vastgesteld (zie raadbesluit d.d. 17 mei 2021, Zaakid 0637682126). Daarnaast is er krediet verleend om de eerste fase van de stationsontwikkeling; het plintgebouw met een nieuwe noordelijke entree en fietsenstalling voor 1.000 (uit te breiden tot 2.000) fietsplaatsen. Het dak van dit plintgebouw functioneert als een gelijkvloerse route vanaf de Afrikaweg naar de Mandelabrug. In de toekomst kan deze ook worden aangesloten op een rechtdoorgaande fietsroute langs de Afrikaweg. Daarnaast is het project aangemeld bij het programma knooppunten van Mobiliteit en verstedelijking (MoVe) van de regio Rotterdam Den Haag. En staat deze op de lijst om toe te kennen aan de tweede tranche. Door vertragingen als gevolg van Corona is het vaststellen van de tweede tranche verschoven naar 2022. Daarom worden afspraken voorbereid om vooruitlopend op de vaststelling van station Zoetermeer als onderdeel van de tweede tranche alvast te starten met de uitwerking in samenwerking met ProRail en NS. In de volgende VGR zal het stationsgebied een aparte rapportage krijgen in de Projectopdracht Station Zoetermeer inclusief realisatie Plintgebouw.
Stand van zaken/ vooruitblik
Doordat de Raad op 17 mei 2021 (Zaakid 0637682126) akkoord is gegaan met de plannen voor Entree (Ruimtelijk kader en Investeringsbudget middengebied Entree + Haalbaarheidsvisie Station en Plintgebouw), verandert het werk van het maken van plannen en uitvoeren van onderzoeken naar het maken van detail ontwerpen en het uitwerking van de plannen (haalbaarheidsfase --> uitwerkingsfase). Dit vraagt een andere aanpak en organisatie. Er zal dan sprake zijn van programma- én projectsturing. Deze organisatie krijgt in de tweede helft van 2021 vorm.
op social media en zullen er in totaal in 2021 circa acht nieuwsbrieven verschijnen met de laatste informatie. Op 9 oktober 2021 wordt het event ‘Entree, maak het mee’ georganiseerd. Dit evenement is voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de nieuwe stadswijk Entree en het stationsgebied. Iedereen wordt bijgepraat over alle plannen voor dit stukje Zoetermeer. In overleg met de grondeigenaren en de situatie rond COVID-19 is het doel om samen met de grondeigenaren het informatiepunt te ontwikkelen. Het informatiepunt zal informatie geven over de gebiedsontwikkeling Entree. Verder zal het team weer fysieke bewonersbijeenkomsten kunnen organiseren. Tot die tijd worden bijeenkomsten met buurtvertegenwoordigers in een digitale online omgeving georganiseerd. Het doel is om op 1 januari 2022 het Informatiepunt formeel te openen. Na vaststelling Ruimtelijk kader door de gemeenteraad wordt er een voorlopig ontwerp van de buitenruimte gemaakt. Dit betreft een uitwerking van het Structuurontwerp, en zal in goed overleg met de grondeigenaren en omgeving tot stand komen. Tevens wordt hier gekeken naar de fasering van de buitenruimte en de infrastructuur binnen Entree. Aparte projectopdrachten worden hiervoor geformuleerd binnen de nieuwe structuur van Entree om goed te kunnen beheersen.
Na het ondertekenen van de anterieure overeenkomsten, zullen de eigenaren in overleg met team Entree hun bouwplannen verder uitwerken. Ook wordt gewerkt aan een mobiliteitsstrategie waarmee de mogelijkheden van duurzame mobiliteit binnen Entree verder worden uitwerkt in concrete afspraken met de grondeigenaren en de gemeente. In het derde kwartaal van 2021 zal er aanbesteding plaatsvinden om het structuurontwerp van het Station Zoetermeer op te stellen en een ontwerp te maken voor het plintgebouw. Een klankbordgroep zal dit proces meekijken en een actieve bijdrage leveren. Op dit moment wordt er ambtelijk gewerkt aan de afronding van het ontwerp bestemmingsplan, de ontwerp m.e.r. en het ontwerp beeldkwaliteitsplan. De verwachting is dat in Q4 2021 een collegevoorstel kan worden voorgelegd voor het ter inzage leggen van deze stukken. Vervolgens zullen de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 het vervolg van de bestuurlijke planning bepalen. En is de verwachting dat hierdoor geen besluitvorming plaats kan vinden tijdens het eerste en tweede kwartaal van 2022.
In het derde kwartaal van 2021 is duidelijk of alle anterieure overeenkomsten van het middengebied Entree zijn afgesloten met de grondeigenaren. Dit bepaald of er alsnog een exploitatieplan opgesteld moet worden voor de kavels waar geen overeenkomst is afgesloten, om hier het kostenverhaal te verzekeren. Om alle geïnteresseerden in Zoetermeer ook het tweede helft van 2021 weer goed op de hoogte te houden, zal Entree verschillende communicatiekanalen benutten. Zo zal de website het hele jaar door up-to-date blijven, zullen er elke maand functionele posts worden geplaatst
19
Risico’s 1.
2.
3.
Lagere exploitatiebijdrage eigenaren: er worden minder vierkante meters programma gerealiseerd dan waar de gebiedsbusinesscase vanuit gaat. In de contracten met de grondeigenaren is geen bouwplicht af te dwingen. Hierdoor worden minder kosten verhaald en dit heeft een negatief effect op de gebiedsbusinesscase. Beheersmaatregel: In de contracten met de eigenaren is er een bodem gelegd in het minimumaantal vierkante meters t.b.v. de berekening van het kostenverhaal. Dit is geen bouwplicht. Daarnaast is hiervoor een risicoreservering en weerstandscapaciteit in de gebiedsbusinesscase opgenomen. Om het mogelijk negatieve effect tot een minimum te beperken worden de uitgaven in het openbaar gebied ook gekoppeld aan de afgifte van de (onherroepelijke ) omgevingsvergunning en de daadwerkelijke woningbouw (zie ook onderdeel 4). Door vertragingen van bijvoorbeeld de bestemmingsplanprocedure of de bouwplannen van de grondeigenaren kunnen meer ambtelijke uren benodigd zijn voor ondermeer begeleiding, waardoor kosten hoger uitvallen ten opzichte van de begroting. Tevens leidt dit er toe dat pas later met de realisatie van de eerste fase van het station (plintgebouw) gestart kan worden, waardoor de bouwkosten als gevolg van indexering oplopen en de subsidiedeadline voor zowel het stationsgebied als het Middengebied mogelijk niet gehaald wordt.
De verwachting ten aanzien van de subsidie is dat hiervoor wel uitstel verleend zal worden. Hiertoe dienen dan wel tijdig maatregelen te worden getroffen. Beheersmaatregel: Management op bestemmingsplan en fasering bouwplannen. Risicoreservering meegenomen in plankosten in de Gebiedsbusinesscase. Op basis van het definitief ontwerp kan een specifieke inschatting van de effecten op de bouwkosten als gevolg van indexering gemaakt worden en zullen de consequenties in beeld gebracht worden. Uitgangspunt is daarbij dat de eventuele aanvullende indexeringskosten door middel van versoberingen worden opgevangen. Ten aanzien van de subsidiedeadline zal op een mogelijke vertraging geanticipeerd worden en zal in een tijdig stadium contact met het rijk (BiZa tav de WBI gelden en het programma MoVe tav het stationsgebied) worden gezocht over goedkeuring van een uitstel vanwege een latere oplevering. Hogere kosten openbare ruimte; kostenraming definitieve inrichtingsplan is hoger dan raming bij het raadsvoorstel aan budget is afgegeven. Andere uitkomst dan verwacht. Beheersmaatregel: Sturen op het Voorlopige Ontwerp (VO) en Definitief Ontwerp (DO) proces. De uitgangspunten Structuurontwerp Openbare Ruimte zijn vastgesteld en het budget dat in de businesscase is opgenomen en via het raadsvoorstel is afgegeven is taakstellend.
Voor afronding van het VO en het DO vindt (kostenraming) toets plaats. Eventueel versoberen, danwel bijsturen ontwerp hoort tot de mogelijkheden. Daarna moet ook nog het bestek worden opgesteld, waarin uitgangspunten op het hoogste detailniveau worden vastgelegd voordat een uitvoerder / aannemer aan de slag gaat. Uitgangspunten kostenraming volledig omschrijven en vastleggen in contracten uitvoerder. Risicoreservering en weerstandscapaciteit meegenomen in de Gebiedsbusinesscase (post onvoorzien).
4.
5.
Er ontstaat een financiële badkuip binnen de exploitatie van de gebiedsontwikkeling. Doordat de baten uit bijvoorbeeld het kostenverhaal uitblijven (afhankelijk van omgevingsvergunning) en de kosten voor bijvoorbeeld de openbare ruimte wel wordt gemaakt. Hierdoor lopen financieringskosten op en wordt het risicoprofiel (weerstandscapaciteit) businesscase hoger. Beheersmaatregel: Kosten van de publieke investeringen in de fasering koppelen aan de afgifte van de onherroepelijke omgevingsvergunning. Dit kan maar deels. Soms lopen de publieke investeringen vooruit op de private. Dit formaat gebiedsontwikkeling met faciliterend grondbeleid heeft Zoetermeer nog niet eerder gedaan. Inrichten van de financiële beheersing gebiedsontwikkeling wordt onvoldoende uitgevoerd. Beheersmaatregel: Goede interne afstemming tussen de verschillende lijnafdelingen en programmabeheersing Entree, waar nodig extern advies opvragen. Instellen van een AOG.
Financieel
Entree Zoetermeer: Begroting 2021: Uitvoeringskosten jaarschijf 2021 € 2.300.805 VTA kosten jaarschijf 2021 € 1.828.977 Werkelijke kosten 2021 (prognose): Uitvoeringskosten jaarschijf 2021 € 0 VTA kosten jaarschijf 2021 € 1.828.977 Toelichting: Voor de realisatie van de Entree is in totaal ca. € 79,2 mln. beschikbaar gesteld. Hiervan is voor de jaarschijf 2021 ca. € 4,3 mln. beschikbaar. Naar verwachting zal het budget voor fysieke ingrepen (uitvoeringskosten) van ca. € 2,3 mln. (o.a. voor de Stationssingel) in afwachting van de ondertekening van de anterieure overeenkomsten nog niet worden aangesproken. De ondertekening wordt in het 3e kwartaal 2021 verwacht. Na ondertekening zullen de (verdere) voorbereidende werkzaamheden voor de uitvoering in de openbare ruimte starten. Entree stationsomgeving: Begroting 2021: jaarschijf 2021 € 1.025.000 uitgaven, € 500.000 inkomsten Werkelijke kosten 2021 (prognose): € 250.000 uitgaven en € 125.000 inkomsten Toelichting: De voorbereiding en aanbesteding van de diensten Structuurontwerp Station en Plintgebouw neemt meer tijd in beslag dan verwacht. Dit heeft te maken met de beschikbare capaciteit en het afronden van de anterieure afspraken met De Raad vastgoed (eigenaar o.a. Poortgebouw) Daarnaast wordt de uitvoering verschoven als gevolg van een update van de planning in relatie met het bestemmingsplan.
Dit betekent dat er een afwijking in de jaarschijven ontstaat.
20
Projecten: gebied Entree
4.1.1
Boerhaavelaan 1-7, Terra Nova
4.1.2
Abdissenbos-Nieuwbouw Brandweerkazerne
(geen onderdeel van programma Entree maar valt wel in gebied Entree)
Haalbaarheidsfase Uitwerkingsfase Uitvoeringsfase
21
4.1.1 jul
1.
Naam project, fase, projecttype, startdatum project
2.
Omschrijving project
Boerhavelaan / Terra Nova (fase 1), Uitwerkingsfase, Faciliterend grondbeleid, 2006 Q3 Aanvraag omgevingsvergunning bouw
okt
Boerhaavelaan 1-7, Terra Nova
Q3 Participatie
Het project is op initiatief van ontwikkelaar Breevast gestart om een niet ontwikkeld, grotendeels braakliggend gebied met (200.000 m2) kantoorprogramma en fysiek leegstaande kantoren te transformeren tot een aangenaam stedelijk milieu met verschillende functies waaronder wonen, werken en voorzieningen om te recreëren. Het project kent een lange looptijd, het is in 2006 gestart en de grondexploitatie Boerhaavelaan is in 2013 geopend. Met de ontwikkelaar zijn privaatrechtelijke afspraken gemaakt, welke zijn vastgelegd in een GROK en daarnaast is een publiekrechtelijk kader vastgelegd in de vorm van een onherroepelijk bestemmingsplan. Fase 1 heeft betrekking op: A. de transformatie van een bestaand kantoorgebouw (Terra Nova) en B. het gedeeltelijk ontwikkelen van Boerhaavepark.
apr
Q2 Start bouw
jul
3.
Stand van zaken per 30 juni 2021
4.
Wat willen we bereiken in de 2e helft van 2021?
5.
Financiële stand van zaken (peildatum 30 juni 2021)
Tussen de gemeente Zoetermeer en ontwikkelaar Zinvest/Breevast is een allonge op de GROK 2013 gesloten. Met deze overeenkomst is het kostenverhaal tot het einde van het project Terra Nova gedekt en zijn er afspraken omtrent het programma en te ondernemen activiteiten vastgelegd. Ondertussen heeft Breevast haar eerste omgevingsvergunning voor Terra Nova ingediend om het bestaande bestemmingsplan te wijzigen en de gevel op te dikken. In juni heeft afdeling VVH om aanvullende gegevens gevraagd met betrekking tot de omgevingsvergunning. Het stoplicht staat op groen gezien het proces omtrent contractuele afspraken goed verlopen is en hiermee een aantal afwijkingen opgelost zijn.
jan
In de tweede helft van 2021 wil Breevast beginnen met de gedeeltelijke sloop, zal de eerste omgevingsvergunning (strijdig gebruik) verleend worden en de tweede omgevingsvergunning (activiteit bouw) aangevraagd worden. Voordat de tweede omgevingsvergunning aangevraagd wordt zal er ook afstemming met de CRK plaatsvinden en de omgeving betrokken worden middels een participatiemoment. Ook zal er met Breevast/Zinvest een GROK 2021 gesloten worden waar allonge II onderdeel van uit zal maken, dit houdt in dat de projectopdracht voor de Boerhaavelaan opgesplitst zal worden in een losse opdracht voor Terra Nova en deel B. Daarnaast vindt er voorbereiding op de uitvoering plaats, waaronder communicatie over de aanpak en mogelijk overlast van de sloop en uitvoering. De gemaakte en nog te maken kosten worden verhaald middels de verhaalde exploitatiebijdrage, de prognose is dat het project binnen budget kan worden afgerond.
6. Risico’s Risico:
Gevolg: Beheersmaatregel:
okt
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
De ontwikkeling van Terra Nova loopt vertraging op door een incomplete aanvraag van de omgevingsvergunning of planwijzigingen tijdens de vergunningenprocedure Vertraging van het project, latere start bouw, mogelijk hogere plankosten. Tijdig voeren van vooroverleg met VVH en een goede afstemming tussen het planteam en ontwikkelaar. Het ontwerp van het gezondheidsgebouw dat los van Terra Nova op de kavel gepositioneerd is, is nog niet goedgekeurd door de commissie ruimtelijke kwaliteit (CRK), Vertraging in planning, mogelijke aanpassing aan het programma Integrale afstemming met ambtelijke organisatie en ontwikkelaar voordat de CRK verder betrokken wordt.
22
4.1.2
Abdissenbos-Nieuwbouw Brandweerkazerne 1.
Naam project, fase, projecttype, startdatum project
2.
Omschrijving project
3.
Stand van zaken per 30 juni 2021
4.
Wat willen we bereiken in de 2e helft van 2021
apr
5.
Financiële stand van zaken (peildatum 30 juni 2021)
jul
6. Risico’s
jul
Abdissenbos-Nieuwbouw Brandweerkazerne, uitwerkingsfase, investeringsproject Vastgoedbedrijf, Raadsbesluit 0637553532, d.d.18 mei 2020. In opdracht van Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) ontwikkelen en realiseren van een nieuwe Brandweerkazerne, inclusief de aanleg van een ontsluitingsweg op de locatie Abdissenbos binnen budget en conform planning op basis van een kostprijs dekkende verkoop.
okt
Q4 Participatie
jan
Q1 Aanbesteding aannemer
Eerste optimalisaties zijn in beeld gebracht. De bij dit project betrokken stakeholders bespreken verdere mogelijkheden om te bezuinigingen in de planuitvoering en de mogelijke inzet van de post onvoorzien. Het uitgangspunt hierbij is het project binnen de kaders te realiseren. De Raad heeft op 18 mei 2020 ingestemd met een investeringsbudget € 8.715.000,- incl. BTW. Afgesproken is dat de gemeente en de VRH eventuele meerkosten delen op basis van de verhouding 50/50. Hiertoe is in de gemeentebegroting een bedrag gereserveerd. De 50/50 regeling gaat pas in nadat de post onvoorzien volledig is aangewend en bezuiniging in de planuitvoering niet mogelijk is. Conform afspraak wordt dit bestuurlijk voorgelegd bij zowel de gemeente als VRH.
Q3 Definitief ontwerp
okt
Het projectteam heeft geconstateerd dat het bouwbudget niet voldoende toereikend is voor realisatie van het totale Programma van Eisen. De geraamde bouwkostenoverschrijding zijn een gevolg van marktwerking en kwalitatieve randvoorwaarden (o.a. duurzaamheid, circulariteit en kwaliteit gebouwde omgeving en openbare ruimte) volgend uit het planuitwerkingskader middengebied Entree d.d. 17 mei 2021. Het projectteam werkt aan een optimalisatie van het ontwerp.
Q3 Bestemmingsplan vaststellen Q4 Start bouw
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
Budget overstijgende bouwkosten a.g.v. marktwerking en kwalitatieve randvoorwaarden. Mogelijk hogere kosten dan het afgesproken bedrag in de samenwerkingsovereenkomst. Conform afspraak wordt dit bestuurlijk voorgelegd bij zowel de gemeente als VRH. Vervolgens wordt een keuze gemaakt voor een eventuele verlaging van kosten.
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
Financiële tegenvaller door aanbestedingsresultaat. Mogelijk hogere kosten dan het afgesproken bedrag in de samenwerkingsovereenkomst. Conform afspraak wordt dit bestuurlijk voorgelegd bij zowel de gemeente als VRH. Vervolgens wordt een keuze gemaakt m.b.t. het wel/niet overgaan tot gunning van de opdracht.
Risico: Gevolg: Beheersmaatregel:
De bestemmingsplanprocedure van het Entreegebied heeft effect op de tijdsplanning voor realisatie van de nieuwe Brandweerkazerne. Uitloop van de planning en toename van de plankosten. Nauwe afstemming en samenwerking met het Entreegebied en afhankelijk van de omstandigheden indien mogelijk zelfstandige vervolgstappen voor de bestemming brandweerkazerne.
23
4.2
Binnenstad
Ambitie/doelstelling
Het strategische doel van het programma is het door ontwikkelen en versterken van een levendige, aantrekkelijke en gastvrije Zoetermeerse binnenstad door het verbeteren van de kwaliteit van de inrichting, het toevoegen van programma (waaronder woningen, horeca en voorzieningen) en het stimuleren van de samenwerking tussen de verschillende actoren. De binnenstad is het visitekaartje van een stad. Zoetermeer wil een kwalitatieve en kwantitatieve sprong maken. Het programma Binnenstad draagt hieraan bij door te werken aan het versterken van een sfeervolle, bruisende en gastvrije binnenstad. Dit wil het programma bereiken door te werken aan: • Een aanzienlijk deel van de woningbouwopgave van 10.000 woningen toe te voegen in de binnenstad met bijbehorende voorzieningen; • Het realiseren van bijzondere plekken met eigen karakter in de vier deelgebieden van de binnenstad; • Het ontwikkelen van een binnenstadcultuur; • Het presenteren van de binnenstad; • Het komen tot een structurele samenwerking met ondernemers, eigenaren, de culturele sector, belangenverenigingen, bewoners en gebruikers van de binnenstad. Vanuit het programma zal niet alleen worden ingezet op kwantiteit, maar vooral ook op kwaliteit.