Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2026-2029

Raadsvergadering 10 november 2025, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Programmabegroting 2026 en Tweede Tussenbericht 2025 (exclusief stemmingen)24.396 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

•

• •

Specifieke doelgroepen krijgen extra ondersteuning. Zo volgen jonge alleenstaande moeders financiële trainingen bij VluchtelingenWerk om hun zelfstandigheid te vergroten. Stichting Piëzo biedt daarnaast trajecten praktijkleren en praktijkverklaringen op mbo-1 niveau, gericht op inburgeraars met arbeidspotentieel maar met beperkte praktijkervaring of een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Deze aanpak verkleint de stap naar vervolgonderwijs en werk en vergroot de kansen op duurzame arbeid; We werken verder aan het verkleinen van de drempel naar het vervolgonderwijs en het versnellen van duurzame participatie. De focus ligt op een integrale aanpak; Doorontwikkeling van de pilot Integratieversneller. De pilot is uitgevoerd in samenwerking met De Binnenbaan, werkgevers, gemeenten en de Arbeidsmarktregio. De evaluatie hiervan wordt eind 2025 aan de raad voorgelegd. Om de resultaten breder te benutten, heeft de gemeente samen met De Binnenbaan een AMIF-subsidie aangevraagd. Bij toekenning kan de aanpak worden opgeschaald, zodat statushouders al in de opvangfase actief kunnen worden toegeleid naar werk en onderwijs.

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan In Zoetermeer vinden we het belangrijk dat iedereen volwaardig mee kan doen. We weten dat armoede en schulden een grote invloed hebben op hoe mensen denken, doen en zich voelen. Het zorgt voor stress, maar ook voor problemen op andere leefgebieden zoals gezondheid en werk. We zorgen, samen met partners, al jarenlang voor een breed netwerk waar inwoners terecht kunnen bij vragen over geldzaken, tijdelijk ondersteund kunnen worden met praktische hulp, ook in nood. Het laagdrempelige inloopspreekuur van het Geldpunt is daar een goed voorbeeld van. Onze focus ligt komende periode op het beter en eenvoudiger toegankelijk maken van de beschikbare voorzieningen. Ons streven is dat alle Zoetermeerders financiële rust en zelfstandigheid ervaren. Inkomensondersteuning/armoedebeleid We bieden inwoners met een laag inkomen verschillende vormen van ondersteuning. Voorbeelden zijn de collectieve zorgverzekering, de ZoetermeerPas, de kindpas en de schoolspullenpas van Stichting Leergeld. Ook zijn er mogelijkheden voor bijzondere bijstand en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Deze voorzieningen helpen om armoede en financiële problemen te beperken. Daarbij spelen onze partners een belangrijke rol, zoals de Voedselbank en Stichting Urgente Noden Zoetermeer, die gezinnen in hun basisbehoeften ondersteunen.

In 2026 geven we inzet op: • • • •

Na besluit van uw raad starten met uitvoering van de Actieagenda financiële bestaanszekerheid voor het versterken van de financiële bestaanszekerheid van onze inwoners. De acties die we binnen de drie programmalijnen bereik, preventie en bejegening al doen en nieuw ontwikkelen dragen daaraan bij. Het toepassen van het inwonersperspectief door het inzetten van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid bij zowel beleid en uitvoering. We gaan de huidige polishouders actief informeren over een zorgverzekering die past bij hun situatie. Met een informatiecampagne over de collectieve zorgverzekering maken we inwoners bewust van welke keuzes er zijn en helpen we om een verzekering te kiezen die het beste bij hen past. Binnen de G40 en andere relevante samenwerkingsverbanden blijven we ons inzetten om structurele oplossingen te zoeken om het inkomen van minima te verhogen en werken te laten lonen.

•

De ZoetermeerPas als minimapas wordt verder verbeterd. We optimaliseren het aanbod aan acties en aanbiedingen op de pas en zorgen ervoor dat de tegoeden meer keuzevrijheid bieden voor de gebruikers. Eind 2025 leggen we een raadsvoorstel voor om de ZoetermeerPas gefaseerd door te ontwikkelen naar een brede stadspas (kooppas). Uitgangspunt hierbij is dat de regelingen voor de minima geborgd zijn en zij niet hoeven te betalen voor deze pas. We voegen stapsgewijs meer specifieke regelingen aan de pas toe zodat de pas voor meerdere doelgroepen (zoals vrijwilligers en mantelzorgers) aantrekkelijk wordt en het bereik groter wordt. We zorgen dat de pas meer aanbieders stimuleert om zich aan te sluiten met aantrekkelijke acties en kortingen.

Schuldhulpverlening Te veel inwoners hebben betaalachterstanden of kampen met problematische schulden. Specifieke groepen zoals jongeren en zelfstandige ondernemers springen eruit. Vaak heeft dit te maken met gebruik van diensten zoals achteraf betalen of de complexe manier waarop betalingen en schulden worden geïnd. Samen met diverse partners in het schuldhulpnetwerk wordt hulp bij administratie of formulieren geboden, maar ook budgetcursussen om kennis en kunde te versterken. Vanuit onze rol als gemeente zorgen we voor brede voorlichting, gerichte informatie en advies en proactieve hulp via vroegsignalering. Inwoners die in een hulptraject gaan, krijgen begeleiding waarbij er rekening wordt gehouden met stress. We willen daarbij inwoners duurzaam helpen aan een schuldvrije toekomst. In 2026 ligt de focus op: • • • • • • •

Samen met scholen, vrijwilligers, schuldeisers, werkgevers en andere maatschappelijke partners geven we vorm aan diverse preventieactiviteiten. De activiteiten zijn ook gericht op financiële educatie in het onderwijs (van basis- tot mbo-onderwijs) en daarmee op jongeren. Nu de schuldregeling is verkort van 36 naar 18 maanden, is er extra aandacht voor het starten van begeleiding vanaf het eerste gesprek en daarnaast, coaching en nazorg, zoveel mogelijk geboden door één vaste contactpersoon zodat de hulpvrager gedurende het gehele traject vertrouwen krijgt en rust ervaart. We verkennen de mogelijkheid voor de inzet van budgetbeheer zonder dat iemand eerst de schuldhulpverlening moet instromen om daarmee drempels tot hulp te verlagen. We bieden continuïteit voor inwoners die terecht kunnen bij het Geldpunt, zowel via email, telefoon als fysiek op drie inlooplocaties van inZet in Buytenwegh, Seghwaert en Meerzicht. De focus ligt op versterking van de netwerkfunctie bij geldvragen en geldzorgen en op doorverwijzing naar en samenwerking met partners. De aanpak voor vroegsignalering wordt blijvend doorontwikkeld met opgedane lessen uit de pilots met werkgevers, het CAK en uit de samenwerking met vastelastenpartners.

Wij organiseren het vroegsignaleringsteam nu binnen de gemeente dicht bij de schuldhulpverlening, om de organisatie en aansturing te verbeteren, bereik te vergroten en de kans dat mensen hulp accepteren. Na besluit van uw raad via het Programma Sociale Innovatie starten met het Jongerenperspectieffonds, een methodiek voor intensieve ondersteuning van jongeren met (dreigende) schulden. Verder invoeren van de Elementen Basisdienstverlening schuldhulpverlening en borgen van kwaliteit volgens de eisen van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening. De acties staan ook in relatie tot de Actieagenda financiële bestaanszekerheid die eind 2025 door de raad wordt vastgesteld.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 1 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen We meten de gemiddelde ontwikkeling in taal en rekenen van een groep kinderen, die een voor- en vroegschools programma (VVE) volgen. Dit is omgezet in een score. Een score van 0 tot en met 2,49 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep lager is dan past bij de leeftijd. Een score van 2,50 tot en met 3,49 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep past bij de leeftijd. Een score van 3,5 tot en met 5 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep hoger is dan past bij de leeftijd. Bron: VVE-resultatenmonitor

Type

2026

2027

2028

2029

Begroting PB 2026

2,5

Trendgrafiek Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen

Toelichting: We streven de komende jaren naar een score van 2,5 of hoger. In 2026 starten we met deze nieuwe resultatenmonitor. Daarom staat er bij de realisatie 2024 geen getal.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1)

Begroting 2025 -14.038

Begroting 2026 -14.714

Begroting 2027 -15.052

Begroting 2028 -15.210

Begroting 2029 -15.205

Toelichting: Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald.

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar Het aantal vsv-ers ten opzichte van het totaal aantal deelnemers aan voortgezet onderwijs en mbo-onderwijs. Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ Doorstroompunt

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

2,67%

Begroting PB 2026

2,50%

Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar, % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs

Toelichting: Het percentage vsv-ers schommelt de afgelopen jaren tussen de 2,2 en 2,8%. Een deel van de schommelingen gebeurt zonder dat wij daar invloed op hebben. Het gaat namelijk om jongeren boven de 18 jaar, die uiteindelijk zelf (mogen) beslissen of ze stoppen met school of niet. Daarnaast is de arbeidsmarkt van invloed op het percentage dat we realiseren. Als de arbeidsmarkt aantrekt, kiezen scholieren sneller voor een baan en maken dan de keus om van school te gaan zonder startkwalificatie. Als er weinig kansen zijn op werk, dan daalt het percentage. Onze inzet is en blijft om zoveel mogelijk scholieren met een startkwalificatie hun schooltijd te laten beëindigen. Met ingang van 1 januari 2026 wordt de leeftijdgrens voor voortijdig schoolverlaters verhoogd tot 27 jaar (was 23 jaar voor het Doorstroompunt). We zullen hierdoor misschien het resultaat aan moeten passen.

Financiën Bedragen x €1.000

Doelstelling

Begroting 2025

Beperken uitval in het onderwijs (1.2)

Begroting 2026

-2.068

Begroting 2027

-2.616

Begroting 2028

-2.596

Begroting 2029

-2.574

-2.450

Toelichting: Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk.

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer Dit vinden Zoetermeerse ondernemers van het ondernemingsklimaat. Bron: Ondernemerspeiling

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

6,60

Begroting PB 2026

6,80

Toelichting: De ondernemerspeiling is elke twee jaar. De nulmeting was in 2020. In de laatste peiling (eind 2024) is de waardering voor de dienstverlening licht gestegen: een 6,2 in 2022 naar een 6,6 in 2024. We verwachten dat dit cijfer in 2026 iets verder stijgt. Dit komt door de inzet op een sterker ondernemersklimaat (doelstelling 1.3) en groei van de werkgelegenheid (doelstelling 1.4) met de acties die daarbij horen. Ook de ondersteuning en advisering van het bedrijfsleven bij de energietransitie, de verdere uitrol van ondernemerscollectieven en de bijdrage aan enkele belangrijke evenementen voor ondernemers zullen naar verwachting zorgen voor een hogere waardering.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling

Begroting 2025

Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3)

Begroting 2026

-1.782

Begroting 2027

-1.783

Begroting 2028

-1.652

Begroting 2029

-1.652

Toelichting: Het budget wordt gebruikt voor onderzoek, beleid en maatregelen om het ondernemersklimaat te versterken. Ook wordt het gebruikt voor samenwerking in de regio, bijvoorbeeld met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn voor 2024-2026 extra middelen (incidenteel) opgenomen voor het bevorderen van het vestigings- en ondernemersklimaat en een tweejaarlijkse Innovatieprijs.

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen Arbeidsplaatsen zijn arbeidsovereenkomsten van minimaal 1 uur per week. De toename is het aantal arbeidsplaatsen dat in het begrotingsjaar extra gerealiseerd wordt ten opzichte van het vorige jaar. Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Zuid-Holland Centraal (1 juni 2023), Werkgelegenheidsregister (1 april 2024)

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

2.212

Begroting PB 2026

650

Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen

Toelichting: De prognose blijft hetzelfde, omdat het Centraal Planbureau een kleine banengroei van 1,1 % verwacht. Het aantal banen in Zoetermeer groeit al een tijd flink. Nieuwe bedrijven vestigen zich en bestaande bedrijven breiden uit. Een groot deel van de banengroei bestaat uit zelfstandigen: van de 2700 nieuwe banen waren er ruim 2000 zelfstandigen. Vanaf 1 januari 2025 is de handhaving op schijnzelfstandigheid volledig hervat. Hierdoor stopt een deel van de zzp’ers met een grote opdrachtgever of gaat in loondienst. Zeer waarschijnlijk zorgt dit ervoor dat de werkgelegenheid minder snel groeit, vooral als een zelfstandige bij een werkgever buiten de gemeente in dienst gaat. Het is moeilijk te zeggen welk effect de aangescherpte handhaving precies heeft op het aantal banen in Zoetermeer.

Financiën Bedragen x €1.000

Doelstelling

Begroting 2025

Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4)

Begroting 2026 -391

Begroting 2027 -362

Begroting 2028 -362

Begroting 2029 -362

-362

Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor het volgen van de leegstand bij kantoren, het beter benutten van bedrijventerreinen en het onderzoek naar koopstromen.

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de netto arbeidsparticipatie. Alle 15- tot 75-jarigen in de bevolking worden meegeteld. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken. Bron: CBS

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

76,0%

Begroting PB 2026

73,0%

Toelichting: De netto arbeidsparticipatie lag met 76 % in 2024 boven het landelijk gemiddelde van 73,2%. De ambitie voor de komende jaren is om op of boven het landelijk gemiddelde uit te komen. De gemeente heeft deels invloed op deze indicator door bijvoorbeeld de inzet op het gebied van arbeidstoeleiding, de ondersteuning van werkgevers en het stimuleren van de werkgelegenheid. Er zijn ook veel zaken van invloed op de arbeidsparticipatie waar de gemeente niet of nauwelijks invloed op heeft. Denk hierbij aan de demografische trend van vergrijzing: mensen worden gemiddeld ouder en hoe ouder mensen zijn hoe lager de arbeidsparticipatie. En verder maatregelen en trends zoals de ophoging van de AOW-leeftijd, de arbeidsparticipatie van vrouwen, de arbeidsmigratie, de groei van de bevolking en landelijke beleidsinterventies rond ouderschap. Al deze effecten maken de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie in Zoetermeer onzeker.

Uitstroom naar werk Uitstroom uit de bijstand als gevolg van werk. Bron: Suites4 SociaalDomein

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

181

Begroting PB 2026

180

Trendgrafiek Uitstroom naar werk

Toelichting: De indicator zoals getoond in de tabel betreft de uitstroom naar werk vanuit de bijstand. De trendgrafiek laat de historie zien van deze indicator en voor de context is de totale instroom en uitstroom toegevoegd. Mensen vinden in de huidige krappe arbeidsmarkt makkelijker een (nieuwe) baan. De instroom in de bijstand is daarom relatief laag en de mensen die nu nog in de bijstand zitten ervaren vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt en stromen moeilijker uit. We verwachten dat de krapte nog jaren aanhoudt en daarom verwachten we dat de uitstroom uit de bijstand de komende jaren iets lager ligt dan in 2024.

Deeltijd werkenden met uitkering Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft. Bron: Suites4 SociaalDomein

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

474

Begroting PB 2026

525

Toelichting: Deze indicator is meer een kengetal dan een streefcijfer omdat het doel niet is dat mensen zoveel mogelijk parttime werken. Parttime werk is een middel om werkervaring en werkritme op te doen en daarmee de kans op volledige uitstroom – wat het hoofddoel is – groter te maken. We zetten in op meer uren werken zodat mensen volledig uit de uitkering stromen. De huidige krappe arbeidsmarkt helpt hierbij. Het aantal mensen dat een uitkering heeft naast een (parttime) baan daalt dan. De ambitie is tegelijk om meer mensen die nu geen baan hebben parttime aan het werk te krijgen. Per saldo verwachten we dat het aantal mensen dat parttime werkt min of meer gelijk blijft.

Uitstroom naar school Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school. Bron: Suites4 SociaalDomein

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

Begroting PB 2026

Toelichting: Het betreft de uitstroom vanuit een bijstandsuitkering naar scholing. De inzet is erop gericht dat jongeren naar school gaan en een vak leren dat aansluit op de arbeidsmarkt. De realisatie is momenteel vrij laag en de verwachting is dat deze maar beperkt stijgt vanwege de beperkte instroom van jongeren in de bijstand. Deze indicator wordt beïnvloed door de krapte op de arbeidsmarkt: doordat mensen makkelijker de weg naar werk vinden kan ervoor gekozen worden om te gaan werken in plaats van naar school te gaan.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5)

Begroting 2025 -24.692

Begroting 2026 -23.859

Begroting 2027 -23.936

Begroting 2028 -23.734

Begroting 2029 -23.590

Toelichting: Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV.

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31-12 van het betreffende jaar. Bron: Suites4 SociaalDomein

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

2.568

Begroting PB 2026

2.600

Toelichting: Het aantal bijstandsuitkeringen stijgt in 2025 weer iets na een aantal jaren te zijn gedaald. We verwachten dat het aantal bijstandsuitkeringen eind 2025 rond de 2600 ligt. Op basis van verwachten van het Centraal Planbureau verwachten we dat dit aantal in 2026 gelijk blijft.

Bereik minimaregelingen uitgedrukt in % doelgroep Bereik uitgedrukt in som van % doelgroep Zoetermeerpas / Collectieve ziekteverzekering / Kwijtschelding gedeeld door 3. Bron: Gemeentelijke administratie

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

69%

Begroting PB 2026

85%

Toelichting: 41

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6)

Begroting 2025 -22.386

Begroting 2026 -20.221

Begroting 2027 -19.398

Begroting 2028 -18.898

Begroting 2029 -18.898

Toelichting: Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.

Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Bedragen x €1.000

uitsplitsing op sectorproduct

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken Lasten

-1.979

-1.996

-1.952

Baten

1.340

1.373

Totaal 610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken

-639

-623

-579

Lasten

-66.292

-63.182

-62.332

-61.832

Baten

57.750

56.648

56.578

Totaal 610.03.100 BUIG

-8.541

-6.534

-5.754

-5.254

-230

-239

610.03.100 BUIG

610.03.200 BBZ Lasten Baten

125

130

Totaal 610.03.200 BBZ

-105

-110

Lasten

-8.945

-9.463

Baten

638

826

-8.307

-8.637

Lasten

-6.572

-2.647

Baten

3.684

223

Totaal 610.03.400 SHV

-2.888

-2.424

Lasten

-3

Totaal 920.01.001 Kwijtschelding van OZB

-3

Lasten

Totaal 920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

Lasten

-1.093

-1.137

Totaal 920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing

-1.093

-1.137

Lasten

-226

-147

Totaal 920.01.004 Beheer kwijtschelding

-226

-147

Lasten

-583

-607

Totaal 920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

-583

-607

610.03.300 Bijzondere Bijstand

Totaal 610.03.300 Bijzondere Bijstand 610.03.400 SHV

920.01.001 Kwijtschelding van OZB

920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing

920.01.004 Beheer kwijtschelding

920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

uitsplitsing op sectorproduct Totaal

Begroting 2025

Begroting 2026

-22.386

-20.221

Begroting 2027

Begroting 2028

-19.398

Begroting 2029

-18.898

Risico's Gevolgen netcongestie nieuwbouw MOTION Beweeg College Het huidige elektriciteitsnetwerk heeft op piekmomenten niet meer voldoende capaciteit om de toegenomen vraag naar stroom te kunnen transporteren. Daarom is door de landelijke netbeheerder Tennet eind 2024 netcongestie afgekondigd. Dit betekent dat bouw- en verduurzamingsprojecten voorlopig geen grootverbruikersstroomaansluiting kunnen krijgen, en dat moet worden gezocht naar andere oplossingen. Het opvangen van de gevolgen van netcongestie is daardoor voor een aantal projecten een extra kostenpost. Het gaat dan bijvoorbeeld om projecten die voorbij de haalbaarheidsfase zijn en in hun exploitatie geen rekening hebben kunnen houden met de maatregelen die nu moeten worden genomen. Uit een analyse blijkt dat voor de nieuwbouw MOTION Beweeg College sprake is van meerkosten door netcongestie. Voor dit project wordt nog dit jaar een afzonderlijk raadsvoorstel voor inclusief meerkosten netcongestie aangeboden.

Beleidswijzigingen/Nieuw beleid Bedragen x € 1.000 Beleidswijzigingen/Nieuw beleid

2026

2027

2028

2029

1. Work in Nederland (WIN) - dekking via OAD

150

2. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal - dekking via OAD

966

1.256

1.430

1.172

3. Taakmutatie Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal - regionale doelgroepspecifieke aanpak - dekking via OAD

137

4. Campagnebudget voor versterking preventie en vroegsignalering Schuldhulpverlening

223 -223

5. Collegevoorstel inzet Geldpunt - dekking via SPUK

Saldo

1.278

1.431

1.455

1.197

Toelichting: 1. Work in Nederland (WIN) Om goede informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan EU-arbeidsmigranten te bieden stelt het rijk extra middelen beschikbaar ten behoeve van de verschillende arbeidsmarktregio’s. Voor de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal, waarvoor de gemeente Zoetermeer centrumgemeente is, gaat het om een bedrag van € 0,45 mln. verspreid over de jaren 2025 t/m 2027.Hiervoor is bij het rijk een decentralisatie-uitkering aangevraagd die bij de Meicirculaire 2025 is toegevoegd aan de algemene uitkering. Zie het Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD). 2. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal In het kader van de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur ontvangen centrumgemeenten vanwege hun regierol in de arbeidsmarktregio vanaf 2025 twee decentralisatie-uitkeringen. Het rijk heeft hiervoor bij de Meicirculaire 2025 extra middelen toegevoegd aan de algemene uitkering. Zie hiervoor OAD. 3. Taakmutatie Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Het rijk heeft in het kader van het plan van aanpak 'Statushouders aan het werk' en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur extra middelen beschikbaar gesteld aan centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio's voor een regionale doelgroepspecifieke aanpak.

Het beoogde doel is om de arbeidsparticipatie van statushouders en andere kwetsbare groepen te vergroten en hen extra te ondersteunen. Het betreft een bedrag van € 0,14 mln. in 2026 De dekking komt via de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds, zie ook het Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen en onvoorzien. 4. Campagnebudget voor versterking preventie en vroegsignalering Schuldhulpverlening Om de preventieve aanpak van campagnes en voorlichting duurzaam voort te zetten, wordt een structureel bedrag van € 25.000 opgenomen in de begroting. 5. Collegevoorstel inzet Geldpunt Eind 2022 is het GeldPunt opgericht als tijdelijk steunpunt voor inwoners met vragen over financiële problemen en (dreigende) schulden. Directe aanleiding was de koopkracht- en energiecrisis, waardoor veel huishoudens te maken kregen met geldproblemen en vragen hadden. inZet heeft het GeldPunt opgezet op drie locaties: Buytenweg-De Leyens, Seghwaert-Noordhove en Meerzicht. Inwoners kunnen ook bellen of mailen met hun hulpvragen. Het GeldPunt bestaat nu drie jaar en bereikt steeds meer mensen. In 2024 waren er 1.231 hulpvragen, tegenover 705 in 2023. Vaak is advies of een praktische oplossing voldoende om verergering van financiële problemen te voorkomen. In situaties waar er meer aan de hand blijkt te zijn, wordt er snel intern doorgeleid naar ondersteuning van inZet.

Hierom is het wenselijk om het GeldPunt in de huidige vorm, inclusief de spreekuren, voort te zetten. Daarvoor is structurele financiering nodig. Het rijk heeft in de brief van 11 oktober 2024 ('Kabinetsreactie IBO Problematische schulden') aangekondigd structureel extra middelen beschikbaar te stellen om het aantal huishoudens met problematische schulden terug te dringen. Het is nog niet duidelijk hoe het rijk deze extra middelen gaat inzetten. Daarmee is ook onduidelijk of en hoeveel extra middelen beschikbaar komen voor gemeenten. Op dit moment is de aanname dat het rijk in ieder geval voldoende middelen aan de gemeenten geeft zodat het geldpunt in stand kan worden gehouden. Als blijkt dat de middelen niet toereikend zijn, dan komt het college met een ander voorstel.

Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen Bedragen x € 1.000 Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen

2026

2027

2028

2029

1. Besparing subsidies Onderwijs

262

193

224

254

2. Economie, werkbudget en capaciteit

150

3. Verbonden partijen (maatregel 5, 27, 157, 167): - De Binnenbaan BV - Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag

450 9

4. Citymarketing

Saldo

918

849

880

910

Toelichting: 1. Besparing subsidies Onderwijs (maatregel 138b) De maatregelen bestaan uit bezuinigingen op de volgende subsidies voor onderwijs: • • •

a. Inleveren onderbesteding subsidie Speeltaalhuizen reguliere peuters (OKE-regeling PSZ) € 0,1 mln. en incidenteel € 0,1 mln. extra in 2026; b. Bezuiniging subsidie schoolbegeleiding OPOZ/UNICOZ € 0,123 mln. Dit is geen wettelijke taak van de gemeente en het onderwijs ontvangt zelf geld voor deze taak van het rijk; De subsidieafbouw wordt gespreid over 4 jaar. Startend met 25%, dan 50%, 75% en 100%. Dit betekent voor 2026 een korting op de subsidie van € 30.750. Dit loopt op tot het gehele bedrag in 2029 (dus € 0.123 mln). c. Digi-taalhuis Bibliotheek Zoetermeer € 31.000. Deze subsidie wordt vanaf 2026 betaald uit het rijksbudget voor volwasseneneducatie (WEB).

2. Economie, werkbudget en capaciteit (maatregel 1 en 3) Vermindering van vacatureruimte: € 0,1 mln. en reductie van het werkbudget: € 50.000. 3. Verbonden partijen: De Binnenbaan BV en Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (maatregel 5, 27, 157, 167) Aan het Werkbedrijf De Binnenbaan BV en de gemeenschappelijke regelingen is gevraagd om voor 2026 een aangepaste begroting in te dienen. De financiële omvang hiervan voor De Binnenbaan moet € 0,45 mln. en van de GR MRDH moet € 9.000 (6,2% )lager liggen dan in 2025.

4. Citymarketing (maatregel 237) Het budget voor City Marketing is in het coalitieakkoord structureel opgehoogd. Bureau City Marketing zou zo met een ruimer budget meer impact gaan maken. Door de aangekondigde bezuiniging beperkt de impact van het bureau zich tot het ontsluiten en ‘in de etalage zetten’ van onderwerpen, activiteiten en evenementen die bijdragen aan het versterken van het merk Zoetermeer. Zoals beschreven in het strategisch canvas Zoetermeer is de Plek. De rol van het bureau gaat van trekker en organisator naar coördinator en kwaliteitbewaker. Wat blijft zijn de website, de social media en jaarlijks vier campagnes. Bij gelijkblijvende formatie kan ook de Uitagenda onderhouden worden.

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

-133.122

-143.713

-133.397

-132.552

-132.101

Baten

73.221

78.408

69.997

69.927

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-59.901

-65.305

-63.400

-62.625

-62.173

-61.839

Toevoegingen

-2.329

-2.977

-2.688

-3.357

-3.184

Onttrekkingen

3.600

2.185

2.831

3.303

3.283

Mutaties reserves

1.271

-792

143

-54

-58.629

-66.097

-63.257

-62.679

-62.075

-61.741

Saldo

-131.766

Toelichting financiën op hoofdlijnen: Doelstelling 1.1 - Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald. Doelstelling 1.2 - Beperken uitval in het onderwijs Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk. Doelstelling 1.3 - Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Het budget wordt o.a. ingezet voor onderzoek, (strategisch) beleid en maatregelen voor het versterken van het ondernemersklimaat. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio, zoals: de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn voor 2024-2026 incidenteel middelen opgenomen voor het bevorderen van het vestigings- en ondernemersklimaat en een tweejaarlijkse Innovatieprijs. 47

Doelstelling 1.4 - Bevorderen groei werkgelegenheid Het budget wordt o.a. ingezet voor monitoring leegstand kantorenvastgoed, aanpak beter benutten van bedrijventerreinen en het koopstromenonderzoek. Doelstelling 1.5 - Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV. Doelstelling 1.6 - Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.

Aangenomen amendementen en moties perspectiefdebat

Verzoekt het college: • Motie 2506-12 De term 'fraude' en de participatiewet niet meer te koppelen

De website van de gemeente zo snel mogelijk aan te passen, zodat de term 'fraude' of het werkwoord 'frauderen' in en onder de knoppen 'Fraude-vermoeden-melden' en 'Anoniemmelden' niet meer voorkomt met betrekking tot de Participatiewet en andere sociale zekerheidswetten.

Stand van zaken: In 2025 is de website aangepast en komen de term 'fraude' en het werkwoord 'frauderen' niet langer voor op de website van de gemeente. Verzoekt het college:

Motie 2506-49 Samen bouwen aan verbinding en ontwikkeling

De pilot 'Samen bouwen aan verbinding en ontwikkeling' van Stichting Piëzo uit te laten voeren; De eenmalige kosten van € 70.000 te dekken uit de onderbesteding van rijksmiddelen voor de opvang van ontheemden; De pilot te laten evalueren op bereik, effectiviteit en vervolgpotentie, en de raad hierover te informeren. Stand van zaken: Er wordt gewerkt aan de uitwerking van de motie. Daarbij gaat speciale aandacht uit naar jonge

asielzoekers en statushouders van 17 tot 20 jaar. Wij onderzoeken of zij via een triage een doorverwijzing kunnen krijgen naar onderwijs (ISK) of naar een programma voor dagbesteding, in samenwerking met Piëzo. Uiteindelijk eind 2025 wordt de raad geïnformeerd over de start van de pilot. Verzoekt het college • Motie 2506-52A Vertrouwen boven Wantrouwen

•

Om te onderzoeken hoe we meer kunnen inzetten op ondersteuning en vertrouwen bij hoogwaardig handhaven; Dit mee te nemen in de actieagenda bestaanszekerheid

Stand van zaken: In de actieagenda financiële bestaanszekerheid is de uitvoering van deze motie meegenomen en wordt deze motie afgedaan. Verzoekt het college • Motie 2506-53 Bijverdienen als jongere in de bijstand

Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de nieuwe Participatiewet in Balans lokaal beleid op te stellen waarin jongeren onder de 27 jaar in de bijstand zo snel mogelijk gebruik kunnen maken van inkomstenvrijlating.

Stand van zaken: Uiterlijk eind 2025 wordt vooruitlopend op de participatiewet in balans het beleid van de gemeente op dit punt aangepast, zodat jongeren onder de 27 jaar gebruik kunnen maken van inkomstenvrijlating. Draagt het college op: • Motie 2506-61 Aanpak overlast LEDborden

• •

De LED-reclameborden waarvan bekend is dat zij overlast veroorzaken, in overleg met de exploitant aan te passen of te herplaatsen, bijvoorbeeld door ze iets te draaien; Op de gemeentelijke website duidelijk te vermelden waar en hoe inwoners melding kunnen doen van overlast door digitale reclameborden; Te monitoren hoeveel meldingen hierover binnenkomen en of aanvullende maatregelen nodig zijn;

Stand van zaken: De afdoening van de motie vindt plaats in het vierde kwartaal van 2025.

Draagt het college op: • Motie 2506-64 Brede stadspas voor alle vrijwilligers

•

Te onderzoeken wat de financiële gevolgen zijn van het met korting aanbieden van een brede stadspas aan vrijwilligers; De uitkomsten te betrekken bij het raadsvoorstel over de brede stadspas,

Stand van zaken: We werken nu verschillende scenario’s uit om de ZoetermeerPas door te ontwikkelen naar een brede stadspas. Eén van de opties is om vrijwilligers een brede stadspas met korting te geven. In het raadsvoorstel dat u eind 2025 ontvangt nemen we deze scenario’s mee. Verzoekt het college: • • Motie 2506-81 Kansen voor Kinderen

• •

Om het mogelijk te maken dat in totaal 10 Zoetermeerse basisscholen, die voldoen aan de criteria, aangesloten worden bij het jeugdeducatiefonds, indien zij dit wensen; Om ook als gemeente aan te sluiten bij het jeugdeducatiefonds, net zoals gemeenten in de regio (zoals Den Haag, Leiden, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg) dit hebben gedaan; Dekking te vinden voor reallocatie van middelen binnen de begrotingen voor onderwijs en/of armoedebestrijding, zodat hiervoor € 35.000 extra per jaar beschikbaar komt en indien dit niet mogelijk is met een alternatief voorstel te komen; Terug te koppelen naar de raad uiterlijk voor het begrotingsdebat 2025.

Stand van zaken: We werken een voorstel uit voor deelname van 9 scholen. Beoogde startdatum is januari 2026. Voor het begrotingsdebat wordt de raad hierover geïnformeerd.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie Het college werkt aan het versterken van de veerkracht van onze inwoners en het bevorderen van een gezond leven. Een belangrijk uitgangspunt is Positieve Gezondheid. Een benadering waarbij het gaat om wat iemand wel kan, wat iemand belangrijk vindt en eventueel wil veranderen. Normaliseren is een ander belangrijk uitgangspunt. We zetten in op de kracht van inwoners en netwerken. De basis is inwoners die meer naar elkaar omkijken en zelf initiatieven opzetten. Daarbij ondersteunen we mensen zoveel mogelijk om zelf problemen op te lossen, waar nodig met hulp vanuit het sociaal netwerk. Door samen te bouwen aan een sterke sociale basis laten we zien dat we vertrouwen hebben in de kracht van onze inwoners. En we zorgen ervoor ondersteuning beschikbaar blijft voor wie dat nodig heeft. Het is niet voor iedereen vanzelfsprekend om op eigen kracht of met behulp van naasten zelfredzaam en gezond te leven. Voor inwoners die het nodig hebben, streven we ernaar om ondersteuning snel en dichtbij huis beschikbaar te hebben en zo preventief mogelijk in te zetten. Ondersteuning moet passend zijn; het duurt niet langer dan nodig en is niet zwaarder dan nodig. Op deze manier blijft specialistische hulp beschikbaar voor inwoners die dit echt nodig hebben.

Voor jeugdigen en gezinnen zetten we in op het versterken van het gewone leven. De Lokale Teams krijgen een belangrijke rol in het adviseren en begeleiden van gezinnen en kijken samen met het gezin welke ondersteuning passend is. We zetten in op het voorkomen van vroegtijdig labelen en medicaliseren. Preventieve ondersteuning is passend bij de vragen van gezinnen. We maken daarbij gebruik van bewezen effectieve en groepsgerichte voorzieningen. Via de Lokale Teams versterken we de coördinatie op de toegang. Specialistische jeugdhulp is alleen beschikbaar als andere voorliggende voorzieningen niet passend zijn. De Lokale Teams blijven betrokken en monitoren of de doelen bereikt worden en de hulp effectief is. In 2026 vindt een reorganisatie plaats in verband met de opschaling van Lokale Teams. De Lokale Teams gaan lichte jeugd- en gezinshulp en ondersteuning bieden, beter sturen op de toeleiding naar specialistische jeugdhulp en meer regie voeren over jeugdhulptrajecten. De consequenties voor organisatie, personeel en financiën worden de komende periode verder uitgewerkt. Parallel daaraan loopt een reorganisatie van de afdelingen van het Sociaal Domein gericht op het versterken van de kwaliteit van de dienstverlening, het verbeteren van interne sturing en het beheersbaar maken van de (personeels-)kosten. Speerpunten in 2026: Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdbeleid • • • • •

Doorontwikkeling Lokale Teams; Uitvoering regionale inkoop specialistische jeugdhulp vanaf 2027; Regionale aanpak kostenbeheersing; Verbinding onderwijs-jeugdhulp; Versterking vrij toegankelijk aanbod.

Wmo-beleid • • • • •

Inzetten op een Sterke Sociale Basis: inwoners ontmoeten en helpen elkaar; Positieve Gezondheid en vitaal ouder worden; Verschuiving van medisch domein naar sociaal domein; Verstevigen van de strategische samenwerking met Samen Zoetermeer Gezond; Gezonde Stad: uitvoering van de gezondheidsnota van het plan 'Integraal werken aan een gezonde stad' (GALA);

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling De negen gemeenten in Haaglanden hebben de regiovisie huiselijk geweld opnieuw vastgesteld. Deze vernieuwde visie belicht twee onderwerpen die eerder minder duidelijk aan bod kwamen: het voorkomen van femicide én een verbeterde samenwerking tussen organisaties en gemeentelijke afdelingen op het gebied van veiligheid, zorg en welzijn. In 2026 stelt de gemeente Zoetermeer een lokale uitvoeringsagenda op. Hierin wordt beschreven hoe de afspraken uit de regiovisie in de praktijk worden gebracht en welke onderdelen extra aandacht krijgen in Zoetermeer. Sociaal Innovatiefonds Als onderdeel van het programma Sociale Innovatie worden de projecten Preventie in de Praktijk en Wijkimpact Jeugd in 2025 geëvalueerd. Op basis van deze evaluaties wordt bepaald op welke wijze in 2026 vervolg aan deze projecten wordt gegeven. Daarnaast besluit de Raad in de tweede helft van 2025 over drie nieuwe projecten voor het programma Sociale Innovatie. Voor programma 2 gaat het om de projecten 'Kunst op Recept' en 'Meten, Leren en Verbeteren'. Met het project Kunst op Recept wordt cultuurparticipatie toegevoegd aan Welzijn op recept om de mentale en fysieke gezondheid van deelnemers te verbeteren en sociale verbindingen te versterken.

Het project Meten, Leren en Verbeteren richt zich op het methodisch verbeteren van het functioneren van hulpverleners in de hulpverleningspraktijk.

Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Preventief jeugdbeleid We versterken het vrij-toegankelijke aanbod met als doel om voor de meest voorkomende vragen en problemen van ouders en jeugdigen passende en effectieve ondersteuning beschikbaar te hebben. De focus ligt daarbij op: • •

Meer interventies beschikbaar te maken waarvan de effectiviteit reeds bewezen is of interventies die op basis van wetenschappelijk onderzoek (pilots) veelbelovend zijn. Deze interventies hebben aannemelijk een positieve invloed op ons doel: kinderen en jongeren in Zoetermeer groeien kansrijk, gezond en veilig op. Meer collectief aanbod te creëren, zodat hier naar kan worden verwezen in plaats van naar individueel aanbod. Het gaat bijvoorbeeld om groepsaanbod op scholen en in buurten. 53

•

Meer interventies beschikbaar te maken die gericht bijdragen aan de uitdagingen die Zoetermeer kenmerken, doordat zij de meest voorkomende risicofactoren dempen en de belangrijkste beschermende factoren versterken. Dit betekent dat de focus met name ligt op het versterken van opvoedvaardigheden van ouders, het gezinsfunctioneren en de gehechtheidsrelatie tussen ouder en kind. Ook wordt ingezet op het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden en de psychische gezondheid van jeugdigen. Het stimuleren van organisaties om uitkomsten van activiteiten te meten, hierin te leren en activiteiten blijvend te verbeteren. Zo kunnen we steeds meer betekenen voor kinderen en jongeren.

Digitale opvoeding Jeugdigen groeien op in een wereld met sociale media. Er zijn zorgen over de impact van sociale media op de fysieke en mentale ontwikkeling en het welbevinden van jeugdigen. We willen met maatschappelijke partners inventariseren of en wat we als gemeente (aanvullend) kunnen doen om de digitale opvoeding van jeugdigen te ondersteunen. Kinderopvang op sociaal-medische indicatie Kinderopvang op sociaal-medische indicatie is gewone kinderopvang voor kinderen die zich thuis niet optimaal kunnen ontwikkelen, vanwege sociale of medische redenen van (één van de) ouders of het kind zelf. Doordat er geen recht is op kinderopvangtoeslag, is het voor ouders te duur om kinderen naar een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang te laten gaan, terwijl dat gezien de situatie wel noodzakelijk is. Door het afgeven van een indicatie door de gemeente kan een kind toch (tijdelijk en voor een beperkt aantal dagen) naar de kinderopvang. Specialistische jeugdhulp In 2024 was er voor het eerst in lange tijd een daling zichtbaar in het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp. De kosten voor specialistische jeugdhulp blijven echter hoog. Dit komt mede doordat tarieven voor specialistische jeugdhulp stijgen. In 2026 gaan de Lokale Teams van start met een nieuwe gezinsgerichte werkwijze. Op wijk- en buurtniveau zijn zij de toegang tot ondersteuning en zorg voor gezinnen.

Daarnaast verlenen zij zelf hulp waar nodig. Het is de bedoeling dat gezinnen door deze werkwijze tijdig passende hulp krijgen waarbij nadrukkelijk wordt gestuurd op resultaat en effectiviteit. Daarmee beogen we dat minder jeugdigen specialistische jeugdhulp nodig hebben. Regionaal inkooptraject specialistische jeugdhulp vanaf 2027 In 2026 wordt de nieuwe regionale inkoop van specialistische jeugdhulp aan de hand van segmenten verder vormgegeven. Met ingang van 2027 worden nieuwe afspraken met jeugdhulpaanbieders gemaakt. Er wordt ingezet op transformatie, een beperking van de reikwijdte en een omslag naar meer groepsgericht. Bij jeugdhulp met verblijf wordt in het bijzonder gewerkt aan de afbouw van gesloten jeugdhulp en de opbouw van meer kleinschalige voorzieningen binnen de regio. In de samenwerking met de jeugdhulpaanbieders wordt ingezet op gedeelde verantwoordelijkheid en strategisch partnerschap. Kind- en gezinsbescherming Zoetermeer zet zich in voor veiligheid en (rechts)bescherming, in lijn met het landelijke Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Samen met Veilig Thuis Haaglanden en de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming wordt ingezet op snellere hulp, duidelijke regie en betere samenwerking.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Sterke Sociale Basis In Zoetermeer geloven we in de kracht van onze inwoners; zij maken het verschil. Hun betrokkenheid, initiatieven en onderlinge steun dragen bij aan een gezonde samenleving. Of het nu gaat om een helpende hand voor een buurvrouw, een buurtinitiatief of deelname aan een vereniging. Het zijn de dagelijkse bijdragen die het verschil maken. Om deze kracht te benutten en verder te versterken is de nieuwe visie Sterke Sociale Basis opgesteld. Wat inwoners nodig hebben om de sociale basis in hun buurt te versterken is een belangrijk onderdeel van de visie. Vanaf 2026 vormt deze visie het uitgangspunt voor de samenwerking tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Samen zetten we een beweging in gang waarin de inwoner centraal staat. Dat betekent dat de gemeente, samen met maatschappelijke partners, de inwoners zo goed mogelijk faciliteren. Zij voelen zich vrij om plannen voor hun buurt te realiseren. De gemeente en andere partners sluiten aan bij wat inwoners nodig hebben. Bijvoorbeeld door te kijken waar procedures gemakkelijker gemaakt kunnen worden om iets te organiseren of aan te vragen. Het is belangrijk dat mensen elkaar in de wijk kunnen ontmoeten. Dat moet overal mogelijk zijn.

Daarvoor kijken we hoe we maatschappelijke vastgoed en de buitenruimte beter kunnen benutten en toegankelijker maken voor bewonersinitiatieven. Het versterken van de sociale basis gebeurt onder andere via de bestaande netwerken/samenwerkingen: • • • • •

Community tegen Eenzaamheid Netwerk Inclusie en Diversiteit Zoetermeer voor Elkaar Netwerk Eten en Ontmoeten Lief en Leedstraten

Gebiedsgerichte ondersteuning - inZet In 2026 bestaat inZet vijf jaar. De eerste jaren stonden vooral in het teken van het opbouwen van de organisatie. Nu ligt de nadruk op het verder ontwikkelen van het ondersteuningsaanbod en het versterken van de samenwerking met andere partners. Inwoners kunnen bij inZet terecht voor verschillende soorten hulp, zoals laagdrempelige welzijnsactiviteiten, informatie- en adviesvragen en intensieve begeleiding. Bij alle vormen van ondersteuning wordt gewerkt vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. De vraag naar hulp en ondersteuning blijft hoog, ook bij inZet. Uitdagingen zoals vergrijzing, meer complexe hulpvragen en psychische problematiek spelen daarbij een rol. Om de ondersteuning te kunnen blijven bieden richt inZet zich op preventie, samenwerking en versterken van eigen regie van inwoners. De preventieve activiteiten zijn gericht op het geven van informatie en advies en in zo vroeg mogelijk stadium problemen signaleren. Zo zijn inZet en EerstelijnsZorg Zoetermeer (EZZ) een samenwerking aangegaan waarbij sociaal werkers in enkele huisartspraktijken aanwezig zijn. De sociaal werker kan dan snel hulp bieden bij vragen over bijvoorbeeld eenzaamheid, welzijn en psychische (psychosociale) gezondheid. Door deze samenwerking krijgen inwoners sneller en laagdrempeliger passende ondersteuning.

Verder werkt inZet samen met het medisch domein en de GGZ, onder andere via de vereniging Samen Zoetermeer Gezond. Samen werken ze aan de verschuiving van zorg naar welzijn om de druk op de zorg te verminderen en inwoners sneller passende ondersteuning te bieden. Eén van de concrete activiteiten is Welzijn op Recept. Dat is een aanpak waarbij huisartsen inwoners naar inZet

kunnen doorverwijzen voor welzijnsactiviteiten om zich beter te laten voelen. In plaats van medicijnen nemen, kan iemand meedoen als sociale activiteiten om te helpen bij klachten zoals somberheid en stress. Ook werkt inZet mee aan het versterken van de sociale basis in wijken. Ze zorgen voor ontmoetingsplekken waar mensen elkaar kunnen leren kennen en ondersteunen het eigen initiatief van inwoners. Motivatie en ideeën van inwoners staan hierbij centraal. Samen met inwoners, buurtinitiatieven en partners organiseert inZet activiteiten die mensen met elkaar verbinden. Door deze samenwerking wil inZet eenzaamheid verminderen en voorkomen dat kleine problemen groter worden. Wmo Maatwerkvoorzieningen Huishoudelijke ondersteuning Op basis van het raadsbesluit (d.d. 27 januari 2025) heeft het college de Wmo-voorziening huishoudelijke ondersteuning opnieuw ingekocht en geïmplementeerd. Met de nieuwe inkoop beogen we de volgende effecten: • • •

Meer inwoners zijn vitaal en kunnen hun huishouden (gedeeltelijk) zelfstandig doen; Minder inwoners hebben langdurig huishoudelijke ondersteuning nodig; Voor inwoners die het echt nodig hebben blijft huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo beschikbaar.

Op basis van de nieuwe vormen van huishoudelijke ondersteuning gaan we nieuwe contracten aan met aanbieders. Dit kan inhouden dat huidige aanbieders stoppen en nieuwe aanbieders toetreden. Het uurtarief voor huishoudelijke ondersteuning zal stijgen als gevolg van inflatie en daarmee samenhangende CAO-wijzigingen. Dit leidt tot hogere kosten voor de gemeente. Deze meerkosten zijn onvermijdelijk en kunnen worden opgevangen binnen het huidige budget huishoudelijke ondersteuning. Het college rapporteert in 2026 over de eerste resultaten van de vernieuwde huishoudelijke ondersteuning. Vervoersvoorzieningen Het college is gestart met het project 'Scootmobielstallingen'. Hiervoor werken we samen met woningcorporaties, huurdersraden, de veiligheidsregio en inwoners. Het project heeft een aantal doelen: • • •

Toekomstbestendige en brandveilige stallingsmogelijkheden opleveren; Het herzien van het huidige stallingsbeleid; Opzetten van pilot(s) over scootmobielstallingen en deelscootmobielen.

De uitvoering van het project is in lijn met de aangenomen motie 2506-47 'Parkeerproblemen scootmobielen'. Het college verwacht in het eerste kwartaal 2026 over de voortgang te kunnen rapporteren.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Gemeenten voeren het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) uit. Beide akkoorden lopen door tot en met 2026. Landelijk wordt gewerkt aan een vervolg op deze akkoorden; het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Over dit akkoord wordt nu nog onderhandeld tussen gemeenten (VNG), het rijk en zorgverzekeraars. Het AZWA biedt de mogelijkheid om bepaalde activiteiten, (zorg)infrastructuren en samenwerkingen uit GALA en IZA structureel te borgen. Het college zet in 2026 het plan 'Integraal werken aan een gezonde stad" voort. Met dit programma streven we naar een meer samenhangende aanpak die bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van inwoners van Zoetermeer. We richten ons op verschillende thema's, zoals het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het versterken van de sociale basis en vitaal ouder worden. Ook wordt er ingezet op vijf (landelijke) ketenaanpakken: Kansrijke Start, Aanpak overgewicht en obesitas kinderen, Gecombineerde Leefstijlinterventie, Sociaal Verwijzen (Welzijn op Recept) en Valpreventie. Alle ketenaanpakken zijn inmiddels beschikbaar in Zoetermeer en worden verder versterkt. In 2026 wordt vanuit IZA gewerkt aan het toegankelijk en betaalbaar houden van de zorg.

Dit gebeurt onder andere door een verschuiving van zorg naar welzijn, waarbij het sociaal domein van gemeenten een steeds grotere rol krijgt. Vanuit het IZA is de samenwerking tussen de vijf gemeenten in regio Haaglanden versterkt. De zijn de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer. Het begon met het uitwisselen van informatie over wat elke gemeente lokaal doet en waar we van elkaar kunnen leren. Nu pakken gemeenten bepaalde onderwerpen samen op, zoals suïcidepreventie, en kijken in een vroeg stadium hoe ze efficiënter samen kunnen werken. In deze samenwerking heeft Zoetermeer een coördinerende rol en beheert de regionale middelen. De vijf gemeenten werken niet alleen onderling samen. De verschuiving van zorg naar welzijn wordt opgepakt in samenwerking met HaaglandenGezonder!. Dat is het regionale samenwerkingsverband van zorg- en welzijnspartijen, zorgverzekeraars, gemeenten en Samen Zoetermeer Gezond. Vanuit deze samenwerking worden afspraken met zorgverzekeraars gemaakt, om de positie van de gemeenten te verstevigen in de verschuiving van zorg naar welzijn. Samen Zoetermeer Gezond De samenwerking met Samen Zoetermeer Gezond is het afgelopen jaar sterk geïntensiveerd.

Samen werken we aan (transformatie)plannen op het gebied van acute zorg, preventie, mentale gezondheid en gezond ouder worden om de verschuiving van het medische domein naar het sociaal domein en informele hulp te versterken. Het beoogde resultaat van de integrale aanpak is een gezonde, zelfredzame samenleving waarbij hulp en zorg toegankelijk blijft voor inwoners die dit echt nodig hebben. Waar de gemeente nu wel samenwerkingspartner van Samen Zoetermeer Gezond is, maar formeel nog geen lid van de vereniging, onderzoekt het college of een lidmaatschap voordelen biedt en haalbaar is. GelijkGezond Een onderdeel van de samenwerking met het medisch domein is de aanpak van GelijkGezond. Dit is een aanpak waarbij op maat gewerkt wordt aan oplossingen voor mensen in kwetsbare situaties en (vaak) met een minimum inkomen. Er spelen vaak meerdere problemen die met elkaar verbonden zijn, maar er is geen concrete hulpvraag en het is niet helder hoe de verschillende problemen op elkaar ingrijpen. Daardoor gaan mensen steeds voor losse problemen naar de huisarts en blijven een beroep doen op zorg en ondersteuning. Met de aanpak GelijkGezond kan de huisarts iemand doorverwijzen naar een zogenoemde 'doorbijter'. Deze bekijkt samen met de inwoner wat er aan de hand is. Ze brengen samen in kaart hoe de problemen samenhangen. 57

Daarna zoekt de doorbijter naar blijvende en passende oplossingen. De gemeente werkt samen met zorgverzekeraars aan deze aanpak. De raad besluit eind 2025 over de inzet van de gemeente vanaf 2026. Integrale suïcide preventie Vanaf 2026 treedt de Wet Integrale suïcidepreventie in werking. Deze wet heeft als doel dat suïcidepreventie een structurele plek krijgt binnen het gezondheidsbeleid van gemeenten. Dat betekent dat gemeenten een taak hebben om lokaal suïcidepreventiebeleid te ontwikkelen en implementeren. In Zoetermeer sluiten we zoveel mogelijk aan bij bestaande en beschikbare werkwijzen en stemmen we regionaal af met het H5 gemeenten van Haaglanden. Deze uitvoering is in lijn met het verzoek in motie 2506-46 'lokaal suïcidepreventiebeleid'. In de september- of decembercirculaire 2025 krijgen gemeenten duidelijkheid hoeveel geld zij krijgen. Daarna legt het college een voorstel voor aan de raad om de middelen in te zetten.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 2 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Aantal unieke jeugdigen 0-23 jaar dat in het betreffende jaar een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt Het aantal jeugdigen in de leeftijd van 0-23 jaar dat een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt. Bron: Gemeente Zoetermeer

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

4.761

Begroting PB 2026

4.525

4.000

3.750

3.500

Toelichting: In 2024 is het aantal jeugdigen met jeugdhulp gedaald. De verwachting is dat deze daling zich de komende jaren voortzet. Belangrijkste redenen hiervoor zijn dat de gemeente gaat werken met Lokale Teams en dat de reikwijdte van de specialistische jeugdhulp wordt beperkt bij de inkoop van specialistische jeugdhulp vanaf 2027.

Aantal unieke jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat in het betreffende jaar voor het eerst gebruikmaakt van een vorm van specialistische jeugdhulp. Bron: Gemeente Zoetermeer

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

978

Begroting PB 2026

900

800

750

650

Toelichting: In 2024 daalde de instroom van jeugdigen in de specialistische jeugdhulp. De instroom in de specialistische jeugdhulp neemt naar verwachting verder af door de inzet van Lokale Teams en dat beperking van de reikwijdte van de specialistische jeugdhulp via de inkoop van specialistische jeugdhulp vanaf 2027.

Aantal unieke jeugdigen dat uitstroomt uit de specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen waarvoor het laatst in het voorgaande jaar gedeclareerd is en in het daaropvolgende jaar niet meer (minimaal zes maanden). Bron: Gemeente Zoetermeer

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

1.502

Begroting PB 2026

1.550

1.650

1.750

1.800

Toelichting: De verwachting is dat de uitstroom toeneemt door de inzet van Lokale Teams en meer sturing op de effectiviteit van de hulp.

% Jeugdigen dat drie jaar aaneengesloten of langer een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt Het aandeel jeugdigen dat drie jaar of langer aangesloten een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt, afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp in het betreffende jaar. Bron: Gemeente Zoetermeer

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

47,9%

Begroting PB 2026

45,0%

Toelichting: In 2024 kregen 2.280 jeugdigen drie jaar of langer aaneengesloten hulp. Op een totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp van 4.761 is dit 47,9%. Hoewel het totaal jeugdigen met jeugdhulp vooralsnog iets lager ligt, neemt het aantal jeugdigen dat langdurig jeugdhulp ontvangt nog toe. Dit is in lijn met het landelijke beeld. De komende jaren wordt vanuit de Lokale Teams sterker gestuurd op het resultaat en de effectiviteit van de hulp. Hierdoor moet het percentage jeugdigen dat langdurig specialistische jeugdhulp ontvangt iets afnemen.

Aantal meldingen bij Veilig Thuis Het aantal meldingen bij Veilig Thuis door professionals en inwoners in het betreffende jaar. Bron: Veilig Thuis Haaglanden

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

990

Begroting PB 2026

1.000

Toelichting: Het aantal meldingen bij Veilig Thuis steeg in 2024 ten opzichte van 2023 (909 meldingen). Voor 2026 wordt verwacht dat het aantal meldingen gelijk blijft.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

Begroting 2025 -96.887

Begroting 2026 -97.406

Begroting 2027 -96.699

Begroting 2028 -95.987

Begroting 2029 -96.010

Toelichting: De begroting voor jeugd bestaat uit 16 onderdelen (zie het memo Duiding kosten jeugdhulp). Het grootste deel van het budget is bestemd voor regionaal en landelijk ingekochte specialistische jeugdhulp. Daarnaast wordt het geld onder meer besteed aan preventieve ondersteuning en de inzet van medewerkers in Lokale Teams. Doorontwikkeling Lokale Teams In februari 2025 heeft de raad het college de opdracht gegeven om Lokale Teams binnen de gemeentelijke organisatie door te ontwikkelen en te starten met de voorbereidingen voor de implementatie en de reorganisatie van de ambtelijke organisatie. Voor het uitvoeren van deze opdracht is een traject gestart dat doorloopt in 2026, in samenhang met de uitvoering van de reorganisatie sociaal domein. In 2024 is niet het gehele budget uitgegeven. Voor 2026 is echter nog wel budget nodig. Het aanvullend benodigde budget voor 2026 is € 0,1975 mln.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per cliënt Deze indicator laat zien wat in het gemiddelde budget is voor alle Wmo maatwerkvoorzieningen per cliënt. Bron: Gemeentelijke database Wmo/Begroting

Type

2024

2026

2027

2028

2029

Realisatie

2.790

Begroting PB 2026

3.500

Toelichting: Het gemiddeld budget maatwerkondersteuning gaat over alle voorzieningen vanuit de Wmo, zoals huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen en woningaanpassingen.

% Klanten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=14ddb373-890a-42a7-9810-78adf8366323