Bijlage 1 - Programmabegroting 2026-2029

Programmabegroting 2026-2029

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 2 Leeswijzer .......................................................................................................................................................................................................................................... 7 Begroting in één oogopslag ............................................................................................................................................................................................................. 10 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................... 15 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie .............................................................................................................................................................

17 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 1 .............................................................................................................................................................. 30 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren .................................................................................................................................................. 30 Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs .................................................................................................................................................................... 32 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat ........................................................................................................................................... 34 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid ............................................................................................................................................................... 35 Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie ......................................................................................................................................................

37 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan .......................................................................................................................................... 41 Programma 2 Samen leven en ondersteunen ................................................................................................................................................................................. 51 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 2 .............................................................................................................................................................. 59 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp .................................................................................................. 59 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen ................................................................................................................ 62

2

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden ..................................................................................................................................... 68 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ........................................................................................................................................................................... 78 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 3 .............................................................................................................................................................. 83 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling ............................................................................................................................................................... 83 Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte ............................................................................................................................................................. 89 Programma 4 Vrije Tijd ..................................................................................................................................................................................................................

101 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 4 ............................................................................................................................................................ 106 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen .......................................................................... 106 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad .......................................................................................................................................................................... 110 Programma 5 Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................ 119 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 5 ............................................................................................................................................................ 126 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning .................................................................................................................................................

126 Doelstelling 5.2 Behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk ........................................................................................................................................... 128 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad .................................................................................................................................................................... 131 Programma 6 Dienstverlening en participatie ............................................................................................................................................................................... 140 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 6 ............................................................................................................................................................ 144 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid .................................................................................................................................................................... 144 Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie .................................................................................................................................................................... 148 3

Programma 7 Inrichting van de stad ............................................................................................................................................................................................. 152 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 7 ............................................................................................................................................................ 163 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder .................................................................................................................. 163 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio .......................................................................................................... 166 Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte ............................................................................................................. 167 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid ..........................................................................................................

168 Doelstelling 7.5 Overige ........................................................................................................................................................................................................ 171 Overzicht Overhead ....................................................................................................................................................................................................................... 180 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................. 185 Vennootschapsbelasting ............................................................................................................................................................................................................... 193 Financiële begroting ...................................................................................................................................................................................................................... 194 Financiële begroting .................................................................................................................................................................................................................

195 Paragrafen ..................................................................................................................................................................................................................................... 226 Paragraaf 1 Lokale heffingen .................................................................................................................................................................................................... 227 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................................................................................... 237 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................ 250 Paragraaf 4 Financiering ........................................................................................................................................................................................................... 263 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................................................................................... 269 4

Paragraaf 6 Wet open overheid ................................................................................................................................................................................................ 272 Paragraaf 7 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................................ 273 Paragraaf 8 Grondbeleid ........................................................................................................................................................................................................... 280 Paragraaf 9 Zoetermeer 2040 ................................................................................................................................................................................................... 285 Bijlagen .......................................................................................................................................................................................................................................... 287 Bijlage 1 Spelregels begrotingsbeleid .......................................................................................................................................................................................

288 Bijlage 2 Nieuw beleid en Bezuinigingsvoorstellen ................................................................................................................................................................... 294 Bijlage 3 Kerncijfers ................................................................................................................................................................................................................... 303 Bijlage 4 Reserves ..................................................................................................................................................................................................................... 309 Bijlage 5 Voorzieningen ............................................................................................................................................................................................................. 311 Bijlage 6 Investeringen .............................................................................................................................................................................................................. 312 Bijlage 7 EMU-saldo ..................................................................................................................................................................................................................

313 Bijlage 8 Basisset verplichte indicatoren BBV ........................................................................................................................................................................... 314 Bijlage 9 Afkortingen en begrippen ........................................................................................................................................................................................... 315 Bijlage 10 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................................... 325 Bijlage 11 Wettelijke kaders ...................................................................................................................................................................................................... 357 Bijlage 12 Taakvelden ............................................................................................................................................................................................................... 364 Bijlage 13 Afschrijvingstermijnen ............................................................................................................................................................................................... 375 5

Bijlage 14 Monitoring evaluatie pilots ........................................................................................................................................................................................ 376 Buurtvervoer .......................................................................................................................................................................................................................... 376 Flexwonen Ruimtebaan ......................................................................................................................................................................................................... 378 Woonoverlast ......................................................................................................................................................................................................................... 379 IPTA ....................................................................................................................................................................................................................................... 381 Pilot Expertisepool en Onderwijs-behandelgroep .................................................................................................................................................................

383 Vindplaats verborgen schulden ............................................................................................................................................................................................. 385 RIO (re-integratie officier) ...................................................................................................................................................................................................... 388 Social Hub ............................................................................................................................................................................................................................. 389 Tuinrangers ............................................................................................................................................................................................................................ 391

6

Leeswijzer Het doel van de programmabegroting is om voor komende jaren inzicht te geven in de beleidsdoelen en de financiële middelen die nodig zijn om die doelen te bereiken. Het dient als basis voor het stellen van inhoudelijke – en financiële kaders en benoemen van prioriteiten door de raad en het afleggen van verantwoording van het college aan de raad. Deze Programmabegroting 2026–2029 is alweer de laatste van deze collegeperiode en wordt gepresenteerd in een financieel uitdagende context. Het perspectief staat in het teken van het behouden van structureel financieel evenwicht in een periode van toenemende onzekerheden en oplopende tekorten. De Programmabegroting 2026-2029 is gebaseerd op de uitkomsten van het Perspectiefdebat juni jl. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van de meicirculaire, de moties en de amendementen die door de raad zijn aangenomen en de structurele effecten die voortkomen uit het Tweede Tussenbericht 2025. Digitaal portaal De programmabegroting kan het best gelezen worden via het digitaal portaal. De (al dan niet op papier geprinte) versie in pdf bevat weliswaar alle informatie, maar de presentatie komt minder tot zijn recht dan in het digitaal portaal.

Programmabegroting 2026 - 2029 De Programmabegroting 2026 - 2029 is inclusief de uitkomsten van het perspectiefdebat, de (gecorrigeerde) meicirculaire, raadsbesluiten tot en met juli 2024 en de meerjarige gevolgen van het Tweede Tussenbericht 2025. Opbouw De printversie van de Programmabegroting 2026 - 2029 is als volgt opgebouwd. De inleiding geeft een algemene beschouwing op de toekomstige situatie. Programma's Daarop volgen de zeven programma’s. De programma's zijn volgens de systematiek van de doelenboom ingericht. Een samenhangend geheel van doelen, effecten, acties en indicatoren vormt de leidraad. De gedachte is, dat door vanuit het hogere doel te redeneren (wat zijn onze (politieke) ambities?) en dit te vertalen naar beoogde effecten, effectindicatoren, acties en prestatie-indicatoren, inzicht ontstaat in causaliteit en samenhang. Allereerst wordt schematisch een doelenboom getoond met op het hoogste niveau het te bereiken maatschappelijk effect: Wat willen we bereiken? Daaronder volgen de speerpunten voor 2026: Wat gaan we daarvoor doen? Als verdieping op het te bereiken maatschappelijk effect en de speerpunten worden per doelstelling achtereenvolgend de effectindicatoren (= meetfactoren) en trendgrafieken met historische gegevens getoond. Ook wordt per doelstelling een overzicht van de financiën: Wat mag het kosten? plus een korte toelichting verstrekt.

7

In aansluiting op de uitwerking van de doelenboom komen achtereenvolgens binnen een programma de volgende onderwerpen aan bod: • • • •

nieuwe strategische risico’s, die de realisatie van de programmadoelstellingen mogelijk belemmeren; beleidsperspectief met de voorgestelde beleidswijzigingen; financiële samenvatting van de totale lasten, baten en het saldo na resultaatbestemming in meerjarenperspectief 2027 - 2029. Hierbij is het totaal saldo het verschil tussen lasten en baten (Wat mag het kosten?); stand van zaken van de tijdens het perspectiefdebat 2025 aangenomen moties.

Na de programma's komen achtereenvolgend de volgende verplichte onderdelen aan de orde: • • • • •

Overzicht Overhead Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Financiële begroting 2026 De acht verplichte paragrafen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud van kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, wet open overheid, verbonden partijen en grondbeleid.

Tot slot is een paragraaf Zoetermeer 2040 (paragraaf 9) opgenomen. Er is sprake van een afzonderlijke paragraaf, omdat de visie Zoetermeer 2040 en de strategische agenda programma overstijgend zijn en alle programma's raakt. Bepaalde informatie is niet (alleen) binnen de programma’s opgenomen, maar in de volgende afzonderlijke bijlagen ondergebracht: 1. Spelregels begrotingsbeleid 2. Nieuw beleid 3. Kerncijfers 4. Reserves 5. Voorzieningen 6. Investeringen 7. EMU-saldo 8. Basisset verplichte indicatoren BBV 9. Afkortingen en begrippen 10. Verbonden partijen 11. Wettelijke kaders 12. Overzicht taakvelden 13. Afschrijvingstermijnen 14. Monitoring evaluatie pilots

8

In aanvulling op de Programmabegroting 2026 voor de raad is op uitvoeringsniveau van het college per programma een overzicht van de producten, financiën en prestatie-indicatoren opgesteld. Dit overzicht wordt ter informatie aan de raad beschikbaar gesteld en is opgenomen in een losse bijlage. De website is met zorg samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat deze informatie onvolledig of verouderd is en/of onjuistheden bevat. De gemeente aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade van welke aard dan ook, die het gevolg is van eventuele onjuiste informatie op deze website.

9

Begroting in één oogopslag

10

11

12

13

14

Inleiding Doen wat nodig is: de balans Met deze begroting sluiten we een bestuursperiode af. Dat is hét moment om de balans op te maken. Balans gaat niet alleen over geld, maar ook over hoe we in Zoetermeer wonen, werken en samenleven. Het in balans houden van onze stad is een belangrijk doel uit de Toekomstvisie 2040. Omdat we niet precies weten hoeveel geld we van het Rijk krijgen, maken we zorgvuldige keuzes. Toch blijven we investeren in de stad. We hebben de afgelopen jaren gedaan wat nodig was – en dat blijven we ook in 2026 doen. We willen inwoners een stad bieden die voelt als een thuishaven. Een plek waar je kunt vertrouwen op goede voorzieningen, ook in een wereld die snel verandert. Dat is niet eenvoudig, want gemeenten krijgen nog steeds geen financiële zekerheid van de Rijksoverheid. Toch presenteren wij u een gezonde begroting voor 2026. Voor de jaren daarna blijft het ravijnjaar boven de markt hangen. Samen met andere gemeenten blijven we vechten voor eerlijke financiering: wie taken overdraagt, moet ook het geld meeleveren. Zoeken naar balans gaat om meer dan geld. Het betekent ook aandacht voor goede zorg en bestaanszekerheid voor inwoners, een toegankelijke stad, duurzaamheid en goede manieren om ons te verplaatsen. Balans betekent dat we stap voor stap de kosten voor jeugdhulp terug gaan brengen naar normale proporties, onder andere door de lokale teams.

Door kinderen te accepteren zoals ze zijn, zorgen we ervoor dat de jeugd die het echt nodig heeft minder lang hoeft te wachten op hulp. Balans betekent ook ruimte voor ondernemers om te vernieuwen en waardering voor verenigingen, organisaties en vrijwilligers. Samen met gemeenteraad, inwoners en medewerkers hebben we dit bijvoorbeeld vertaald naar een Omgevingsvisie en een Ruimtelijke strategie. Voor bomen geldt: we zorgen voor steeds meer bomen, maar we geven ook de mogelijkheid aan bewoners om samen met hun buurt te beslissen over hun buurtbomen. Als we nu terugkijken op deze bestuursperiode, mogen we trots zijn. In de binnenstad zijn projecten afgerond en gestart. Voor de nieuwe stadswijk Entree is het besluit genomen om er een levendige en duurzame wijk van te maken. Van het Rijk hebben we extra geld gekregen om problemen in kwetsbare wijken aan te pakken. Daarmee verbeteren we de leefbaarheid en de sociale samenhang. Het veiligheidsgevoel van inwoners is verbeterd. Deze begroting laat niet alleen cijfers zien, maar ook wat dit betekent voor inwoners. We blijven investeren in cultuur, sport en maatschappelijke voorzieningen, ook nu er uitdagingen zijn zoals de overbelasting van het elektriciteitsnet. Hoewel het ravijnjaar is uitgesteld tot 2028, blijven de zorgen bestaan. Toch kunnen we de komende jaren ruim 500 miljoen euro investeren, zonder extra lasten voor inwoners.

Tegelijkertijd besparen we zo’n 25 miljoen euro, vooral op onze eigen organisatie.

15

Financieel perspectief op hoofdlijn Het financieel perspectief ziet er als volgt uit:

De tabel toont in 2026 een positief begrotingssaldo (zie regel Begrotingssaldo 2026-2029). In 2026 is sprake van positief saldo van € 0,42 mln. Dankzij een omvangrijk pakket aan bezuinigings- en dekkingsmaatregelen, inclusief een eenmalige inzet van € 5 mln. uit de algemene reserve is het gelukt om voor 2026 een sluitende begroting te presenteren. Dit pakket aan bezuinigingen was voor een bedrag van € 23 mln. opgenomen in de Perspectiefnota en besproken tijdens het perspectiefdebat. Daarnaast zijn de moties en amendementen die door de raad zijn aangenomen in deze begroting verwerkt. Tenslotte zijn ook de meerjarig financiële consequenties van het Tweede Tussenbericht verwerkt, inclusief een voordeel van € 2 mln. door de nadere uitwerking van de bezuinigingsmaatregelen. Het financiële perspectief voor de jaren na 2026 is zorgelijk. Vanaf 2027 lopen de tekorten structureel op, met daarbij vooral een groot verval in 2028. Dit heeft te maken met de inkomsten die we van het rijk krijgen voor de jeugdzorg. Voor de jaren 2026 en 2027 heeft het rijk een toevoeging aan de algemene uitkering van het gemeentefonds gedaan van zo’n € 10 mln. voor de extra kosten in de jeugdzorg. Deze toevoeging komt vanaf 2028 grotendeels te vervallen. Deze ontwikkeling vraagt om een scherpe bestuurlijke koers en een zorgvuldige afweging van ambities en middelen in de toekomst.

De provincie beoordeelt de begroting op structureel en reëel evenwicht. Omdat het saldo voor 2026 nog positief is, blijft Zoetermeer onder repressief toezicht. Toch is het van belang om alert te zijn op de oplopende tekorten in de meerjarenraming en de noodzaak om tijdig aanvullende maatregelen te treffen waarbij keuzes gemaakt moeten worden die bijdragen aan de robuustheid van onze stad en organisatie.

16

Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

17

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Onderwijs “Meer aandacht voor de kracht van het onderwijs en minder labelen”, dat is de ondertitel van het boek van Bert Wienen. Daarin schrijft hij hoe we de stap kunnen maken van individueel naar inclusief onderwijs. Hij is kritisch op de grote aandacht op het kind en het steeds benadrukken van de mentale kwetsbaarheid. We zien namelijk dat de afgelopen jaren steeds meer kinderen een vorm van jeugdhulp krijgen en dat steeds meer kinderen naar het speciaal onderwijs gaan. Daarom staat de vraag centraal: ‘Wat kunnen we als omgeving doen?’ We gaan niet alleen meer kijken naar wat een kind, jongere of volwassene nodig heeft. We gaan ook kijken naar wat een pedagogisch professional in de kinderopvang of leerkracht nodig heeft om te kunnen bieden wat nodig is. We werken samen met onze partners in het onderwijs, de kinderopvang, de zorg en vrije tijd, aan een situatie waar minder kinderen, jongeren en volwassenen iets ‘anders’ of ‘extra’s’ nodig hebben buiten het reguliere aanbod. Met andere woorden: we willen dat in de normale ontwikkel- en leeromgeving aanwezig is, wat iedereen nodig heeft om zich goed te kunnen ontwikkelen.

Daarvoor investeren we als gemeente in schoolgebouwen, vervullen we onze wettelijke verplichtingen voor bijvoorbeeld de inzet van zorg, de uitvoering van leerplicht en het toezicht op de kinderopvang. En we leggen verbindingen tussen bestuurders en managers en uitvoering. Daarnaast faciliteren en subsidiëren we initiatieven en maken samenwerkingsafspraken. Zoals de afspraken die vastgelegd worden in de Lokaal Educatieve Agenda over onderwerpen als Zoetermeer 2040, gelijke kansen en een passende onderwijsplek. Economie Zoetermeer is van oudsher een stad waar het goed ondernemen is. Het is goed bereikbaar, de infrastructuur is prima en het ligt gunstig ten opzichte van de grote steden in de regio. Voor een gezonde ontwikkeling van onze stad is het belangrijk dat de groei van de bevolking en die van de economie, banen en voorzieningen hand in hand gaan. De grenzen voor uitbreiding van de stad zijn bereikt. De uitdaging voor de komende jaren is vooral dat de juiste ontwikkeling op de juiste plek plaatsvindt. Om te zorgen dat er voor bewoners voldoende werk is, reserveren we voor iedere woning ruimte voor een baan. Daarvoor moeten we ruimtelijke keuzes maken. Die staan in de Ruimtelijke strategie Zoetermeer. We reserveren ruimte voor bedrijven op de bedrijventerreinen die daarvan afhankelijk zijn.

Ook in de wijk moet ruimte worden gezocht voor werkfuncties die goed samen kunnen met woningen. Onze wijkcentra met de economische voorzieningen voor onze bewoners moeten worden verdicht. Voor de leefbare stad behouden we een goed voorzieningenaanbod en een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Met de verdere ontwikkeling van het Dutch Innovation Park ondersteunen we ontwikkelingen van toegepaste innovaties. In juli vestigde TNO zich op het park. Net als op andere campussen in Nederland groeit het aantal arbeidsplaatsen hier aantoonbaar sneller dan op andere bedrijventerreinen, dankzij de nauwe samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. We versterken daarnaast het vestigingsklimaat door ondernemers te ondersteunen met eigentijdse dienstverlening. We bieden makkelijk toegang tot kennis over digitalisering, cybersecurity en verduurzaming in het midden- en kleinbedrijf, zodat lokale bedrijven goed voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst.

18

Problemen met de aanleg van grote energieaansluitingen houden groei en de uitgiften van nog beschikbare gronden tegen. Daarom richten we ons op de kwaliteit en het gebruik van de ruimte op de bestaande bedrijventerreinen, kantoorlocaties en retaillocaties. We organiseren het accountmanagement om een proactieve relatie met het (georganiseerde) bedrijfsleven aan te gaan en te onderhouden. Samen zetten we stappen naar een prettig en toekomstbestendig ondernemers- en vestigingsklimaat (schoon, heel, veilig en energieneutraal). Ook verkrijgen we inzicht in mogelijkheden om de bestaande ruimte beter te gebruiken en sturen aan op het juiste gebruik via passende maatregelen. De bovenstaande opgaven worden in de hele regio erkend. Samen met regionale partners werken we aan een sterk economisch vestigingsklimaat voor Zoetermeer en Zuid-Holland. De ontwikkeling van het Dutch Innovation Park en de samenwerking met andere (regionale) campussen is hierbij erg belangrijk. Arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid De vooruitzichten voor de economie en arbeidsmarkt in 2026 zijn overwegend positief. De werkloosheid blijft historisch laag en de koopkracht van huishoudens neemt door inkomensmaatregelen van het kabinet langzaam toe. Toch heeft niet iedereen bestaanszekerheid.

Nog steeds zijn er inwoners die moeilijk rondkomen, nemen schulden bij bepaalde groepen toe en zijn er mensen die toch moeite hebben om (weer) aan het werk te gaan. In Zoetermeer vinden we dat iedereen mee moet kunnen doen. Daarom blijven we investeren in een inclusieve arbeidsmarkt en toegankelijke en laagdrempelige ondersteuning. In 2026 werken we verder aan de uitvoering van de landelijke koerswijziging van de Participatiewet in balans. Daarbij staan de menselijke maat en meer ruimte voor maatwerk centraal. We zijn hier al mee begonnen. Met Spoor 3 versterken we het vakmanschap van onze medewerkers. Zo kunnen zij inwoners beter helpen met passende en integrale hulp. Ook bij geldzorgen en schulden blijven we inzetten op een brede aanpak: preventie, vroegsignalering, voorlichting en samenwerking met maatschappelijke partners en vrijwilligers, zowel stadsbreed, als dichtbij in de wijk. In lijn met de bestuurlijke afspraken tussen de VNG, de NVVK, Divosa en SZW die zijn opgenomen in de Elementen basisdienstverlening schuldhulpverlening, scherpen we onze werkprocessen aan. Zo blijven we zorgen dat hulp eenvoudig bereikbaar is, verminderen we stress bij de aanmelding en zorgen we dat inwoners bij de intake beter worden begeleid, zonder onnodig papierwerk. Ook tijdens het schuldhulptraject bieden we passende coaching en nazorg.

Na besluitvorming door de raad starten we in 2026 met uitvoering van de actieagenda. Deze meerjarenagenda is gemaakt om de bestaanszekerheid van inwoners te versterken en de dienstverlening te verbeteren. Programma Sociale Innovatie Als onderdeel van het programma Sociale Innovatie wordt het project Vindplaats Verborgen Schulden eind 2025 afgerond. Op basis van de resultaten wordt bepaald of er onderdelen van de bestaande dienstverlening aan bedrijven wordt aangepast. Als dit op basis van de resultaten wenselijk is, gebeurt dit in 2026. Daarnaast besluit de gemeenteraad in de tweede helft van 2025 over drie nieuwe projecten voor het programma Sociale Innovatie. Bijvoorbeeld het project Jongerenperspectieffonds. Dit is gericht op het duurzaam schuldenvrij maken van jongeren, zodat zij beter in staat zijn hun waardevolle talenten te ontplooien. Organisatieontwikkeling Sociaal Domein In 2026 vindt een reorganisatie van de afdelingen van het Sociaal Domein plaats, gericht op het versterken van de kwaliteit van de dienstverlening, het verbeteren van interne sturing en het beheersbaar maken van de (personeels)kosten. Speerpunten in 2026: Wat gaan we daarvoor doen? De focus voor het onderdeel ‘onderwijs’ komt te liggen op: 19

• • • • •

Het verder versterken van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp; Het bevorderen van gelijke kansen in het onderwijs; Het toekomstbestendiger maken van het nieuwkomersonderwijs; Het uitvoering geven aan de “Wet van school naar duurzaam werk” met het nieuwe regionale programma voorkomen schoolverlaten 2026-2029 in verbinding met de aanpak jeugdwerkloosheid en het domein zorg; Het inzetten op het vergroten van de basisvaardigheden en het verlagen van laaggeletterdheid, door lokale en regionale samenwerking.

De focus voor het onderdeel ‘arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid’ komt te liggen op: Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie door: • • • •

Gefaseerd invoeren van de maatregelen uit de nieuwe Participatiewet In Balans, met meer aandacht voor de menselijke maat, vertrouwen in inwoners en eenvoudiger regels; Het verder ontwikkelen van het Werkcentrum Zuid Holland Centraal; Het begeleiden van mensen naar duurzaam werk via De Binnenbaan, onder andere met loonkostensubsidies, beschut werk en meer bedrijfsscholen; Statushouders al vanuit een COA-locatie te begeleiden naar werk.

Bestaanszekerheid bevorderen door: • • • •

Na besluit van uw raad te starten met de acties uit de Actieagenda financiële bestaanszekerheid. Deze acties zijn gericht op: het beter bereiken van inwoners met landelijke en lokale regelingen, het verbeteren van de manier waarop inwoners worden benaderd en het sterker inzetten op preventie; De kwaliteit en zichtbaarheid van de huidige ZoetermeerPas te verbeteren en gefaseerd toe te werken naar een brede stadspas. ; Verdergaan te met de collectieve zorgverzekering voor minima en zorgen dat inwoners een verzekering hebben die past bij hun situatie; Het inzetten van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid bij het maken van beleid voor herstel en versterking van bestaanszekerheid.

Preventie en schuldhulpverlening door: • • • •

Het organiseren van preventieactiviteiten, met daarbij aandacht voor financiële educatie in het onderwijs (van basis- tot mbo-onderwijs); Na besluit van uw raad via het Programma Sociale Innovatie te starten met het Jongerenperspectieffonds, een methodiek voor intensieve ondersteuning van jongeren met (dreigende) schulden; Vroegsignalering binnen de gemeente te organiseren, dicht bij de schuldhulpverlening, om de organisatie en aansturing te verbeteren, bereik te vergroten en de kans dat mensen hulp accepteren; Verder invoeren van de Elementen Basisdienstverlening schuldhulpverlening en borgen van kwaliteit volgens de eisen van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening. De acties staan ook in relatie tot de Actieagenda financiële bestaanszekerheid die eind 2025 door de raad wordt vastgesteld.

20

De focus voor het onderdeel ‘economie’ komt te liggen op: Bevorderen van een beter ondernemersklimaat door ons te blijven richten op: • • • •

De basis goed op orde houden; Versterken van het brede MKB; Een sterke rol in de regio spelen; Versterken ecosysteem voor start- & scale-ups.

Bevorderen werkgelegenheidsgroei door ons te blijven richten op: • •

Ruimte maken voor (brede) werkgelegenheidsgroei; Beter benutten en verduurzamen van de bestaande werklocaties met aandacht voor werk in de wijk.

Doelstellingen Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren We hebben vier belangrijke onderwerpen in onze onderwijsvisie. De speerpunten voor 2026 en volgende jaren volgen hieronder per onderwerp. 1. Stimuleren dat er een (onderwijs)aanbod op maat is, zodat ieder kind, iedere jongere en volwassene zich optimaal kan ontwikkelen. • •

Samen met de scholen werken we aan een divers, aantrekkelijk en kwalitatief goed onderwijsaanbod. Zo willen we uitstroom van leerlingen naar scholen buiten Zoetermeer zoveel mogelijk beperken. Daarnaast onderzoeken we de samenwerking tussen het vmbo en het mbo (inhoudelijk en fysiek) in het Entreegebied. Daardoor kan er in de toekomst een breder aanbod aan beroepsopleidingen gerealiseerd worden. We actualiseren de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Zoetermeer 2015. Dit gebeurt in goed overleg met de schoolbesturen.

2. Organiseren met partners, zoals het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, dat kinderen gedurende hun ontwikkeling goed begeleid worden. Met name tijdens de overgangen naar en in het onderwijs krijgen kwetsbare leerlingen extra steun. De acties die hierbij horen zijn: •

Het beperken van ontwikkelingsachterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2-12 jaar. Dit doen we onder andere door een kwalitatief goed voorschools aanbod aan te (blijven) bieden aan de peuters. We verhogen, samen met de partners in de stad, het bereik van de doelgroep voor voorschoolse educatie. Aan de kinderen op de basisschool bieden wij via subsidies, schakelklassen, taalklassen en brede schoolactiviteiten aan. Verder zetten we extra in op 21

• • •

het aanbieden van zomer- en vakantiescholen en het optimaliseren van het meten en het rapporteren van de behaalde resultaten. Deze activiteiten kunnen in 2026 uitgevoerd worden met onder andere geld van het Rijk. Na 2026 wordt er 10% bezuinigd op het rijksbudget voor onderwijsachterstanden. Daarom maken we in 2026 nieuwe afspraken over de uitvoering met minder geld. In 2026 werken we aan een toekomstbestendig nieuwkomersonderwijs, dat voorbereid is op de wisselende instroom van nieuwkomers in Zoetermeer. Dit onderwijs is bedoeld voor Oekraïense kinderen en jongeren, voor statushouders en voor kinderen en jongeren uit de COA-locatie. We versterken de deskundigheid van pedagogisch professionals in de kinderopvang door de inzet van coaches en het organiseren van workshops en webinars. Door meer kennis en vaardigheden zijn zij in staat om nog meer kinderen passend te begeleiden in de kinderopvanggroepen en deze jonge Zoetermeerders te bieden wat zij nodig hebben. We werken ook aan gelijke toelatingskansen op de scholen. Vanuit de gemeente krijgen de ouders van driejarige kinderen een brief om hen tijdig te wijzen op de centrale aanmeldingsprocedure voor het basisonderwijs.

3. Een goede start op de arbeidsmarkt, maar er ook actief kunnen blijven, is belangrijk. Dit doen we door onderwijsinstellingen en ondernemers te ondersteunen om te komen tot een betere aansluiting tussen opleidingen en arbeidsmarkt. We richten ons in lijn met Zoetermeer 2040 in ieder geval op de kernsectoren ICT/IT, Bouw &Installatie, Zorg/(e-)Health en Logistiek& Handel op de volgende kansen: • • • •

•

We zorgen voor een soepele overgang naar werk. We verbeteren de aansluitingen van kinderopvang tot hbo en van onderwijs naar de regionale arbeidsmarkt. We laten bijvoorbeeld leerlingen en studenten werken aan praktijkvraagstukken in de werkomgeving en we stimuleren samenwerking tussen voortgezet onderwijs, mbo en hbo. We versterken de samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven door de samenwerkingsovereenkomst (2021–2025) te evalueren en te vernieuwen. Door deze samenwerking zorgen we voor een breed aanbod aan leer- en ontwikkelmogelijkheden in om- en bijscholing voor werkenden. We zorgen voor ontmoetingsplekken voor leren en ontwikkelen. Locaties zoals de Technische Praktijklocatie en het Dutch Innovation Park zijn inspirerende voorbeeldplekken voor ‘een leven lang ontwikkelen’. We streven naar meer van dit soort plekken waar onderwijs, bedrijfsleven en overheid met elkaar samenwerken. We richten ons onder andere op de sectoren Zorg & Welzijn en Logistiek & Handel. We versterken het Dutch Innovation Park (DIP) door samenwerking rondom de structurele onderzoeksprogramma's verder uit te breiden met nieuwe lokale en regionale partners. Zo kan het DIP een toonaangevende mbo-en hbo-campus blijven waar onderwijsinstellingen samenwerken aan innovatie.

Ook gaan we aan de slag met een nieuwe uitvoeringsagenda voor Informatie- en Communicatietechnologie en zoeken naar aanvullende financiering voor het gebiedsprogramma. Nu wordt dat gesubsidieerd door de gemeente en externen. Verder zullen we via het regionale programma WE-IT 3.0 investeren in om- en bijscholing in de informatietechnologie om personeelstekorten op te vangen. WE-IT 3.0 wordt gecoördineerd door De Haagse Hogeschool. Het is een samenwerkingsverband met verschillende partners (werkgevers, onderwijsinstellingen en gemeenten), dat erop gericht is om samen het tekort aan IT’ers tegen te gaan. Gemeente Zoetermeer is voor 2025 en 2026 betalend lid van het samenwerkingsverband.

4. Iedere volwassen inwoner kan maximaal (naar vermogen) meedoen en beschikt over voldoende basisvaardigheden. Om zelfstandig en actief te kunnen deelnemen in onze samenleving is het nodig om een basis aan reken- en digitale vaardigheden te hebben en uiteraard goed de Nederlandse taal te spreken en schrijven. We blijven ons in Zoetermeer inzetten op het vergroten van deze basisvaardigheden. We zorgen voor een dekkend en passend educatieaanbod in de stad, zetten verder in op nieuwe en slimme manieren om laaggeletterden te bereiken en blijven integraal kijken naar manieren om laaggeletterdheid te verminderen. Daar zetten we ons met partners (zoals het Taalhuis) voor in. 22

Daarnaast blijven we goed samenwerken in de regio. In 2026 ondertekenen we een nieuwe samenwerkingsovereenkomst en maken we een nieuw regioplan. Hiermee brengen we verdieping aan op de al bestaande samenwerking en doelen om laaggeletterdheid in de regio Zuid-Holland Centraal te beperken. We zetten in op doorontwikkeling en innovatie door ruimte te bieden aan nieuwe ideeën. Hiervoor zoeken we de samenwerking met werkgevers, gebruiken we de effectenmonitor om datagedreven te werken en stimuleren we het delen van kennis.

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Jongeren met een afgeronde beroepsopleiding hebben meer kans op een goede baan. Daarmee kunnen ze in hun eigen levensonderhoud voorzien. Met de aanpak van ongeoorloofd schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten dragen we eraan bij dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen. Met de “Wet van school naar duurzaam werk” (ingangsdatum 1 januari 2026) komt er extra aandacht voor loopbaanbegeleiding tot aan de arbeidsplek. Mbo’s moeten een jaar nazorg bieden aan gediplomeerde studenten om hen te helpen aan het werk te komen. Dit is nieuw en voor studenten op vrijwillige basis. Scholen voor praktijk- en speciaal onderwijs moeten twee jaar nazorg bieden. De gemeentelijke dienstverlening op gebied van werk, inkomen en onderwijs (Doorstroompunt) brengt de jongeren zonder startkwalificatie, opleiding of werk in beeld en biedt ondersteuning waar nodig. De samenwerkingsafspraken tussen de onderwijsinstellingen, gemeenten en werkbedrijven in regio Haaglanden worden vastgelegd in het regionale Programma Voortijdig School Verlaten 2026-2029. Voor jongeren waarbij terugkeren naar school geen optie is, zorgen we voor een goede start op de arbeidsmarkt. Daarbij richten we ons vooral op de jongeren met een verhoogd risico op maatschappelijke uitval.

Zoals jongeren uit het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, de entreeopleidingen (mbo 1) en nieuwkomers. Voor hen is het ontwikkelen van leeromgevingen in de praktijk erg belangrijk, zodat ook zij kunnen meedoen op hun eigen niveau en tempo. Omdat elk kind recht heeft op een passende (onderwijs)plek zetten ouders, scholen, leerplicht/Doorstroompunt en zorgpartners (zoals het schoolmaatschappelijk werk) zich in 2026 hier samen voor in. Dat doen we door: • • • • •

Het realiseren van onderwijs-jeugdhulparrangementen met het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, zodat meer kinderen en jongeren in het onderwijs blijven en niet uitvallen. Het preventief en vrij toegankelijk aanbod op gebied van zorg, vrije tijd en gezondheid wordt in een zo vroeg mogelijk stadium ingezet. Zo stimuleren we ook bewegen op scholen. Het opstellen van een nieuw strategisch plan voor het verminderen van schoolverzuim. De focus ligt hierbij op het bevorderen van aanwezigheid door aandacht en een positief schoolklimaat in plaats van het reageren op afwezigheid. Dit is in lijn met de landelijke ontwikkelingen. Er wordt een ketenregisseur thuiszitter ingezet. De ketenregisseur is verantwoordelijk voor het coördineren en optimaliseren van de samenwerking tussen onderwijs, passend onderwijs en jeugdhulp om het aantal thuiszitters te verlagen, deze effectief te ondersteunen en terug te leiden naar het onderwijs. De ketenregisseur zorgt voor een integrale aanpak en borgt dat alle betrokken partijen goed samenwerken. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over welke ondersteuning op locatie op het mbo wordt geboden (‘Mbo als werkplaats’) en hoe de toegang tot de gemeentelijke ondersteuning verloopt. We richten ons hierbij op een goede studieloopbaan, het voorkomen van armoede of schulden en een positieve gezondheid.

Het stimuleren van een goede overstap naar de arbeidsmarkt door het organiseren van beroepenbeurzen On Stage en The Next Step, het bieden van ondersteuning bij het vinden van leerbanen en stages (Leerwerkmakelaar) en het bijdragen aan onderwijsprogramma’s als Sterk techniekonderwijs.

23

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat De basis op orde houden •

•

Accountmanagement wordt strategisch ingericht op het aangaan en onderhouden van een proactieve relatie met het (georganiseerde) bedrijfsleven en brengt het bedrijfsleven in contact met aanbieders van advies bij transities. Binnen de noodzakelijke transitieopgaven in het midden- & kleinbedrijf ligt de aandacht op de thema’s: digitalisering, cybersecurity, energie en verduurzaming. Bij de opgave "beter benutten" ligt de aandacht op het verplaatsen van gebiedsvreemde functies (functies die niet zozeer op een bedrijventerrein horen en beter passen op andere plekken in de stad). Actuele digitale ondernemersinformatie onderhouden we op: Zoetermeer.nl, Ter Zake Het Ondernemershuis en op www.zoetermeerisdeplek.nl.

Versterken van het brede MKB • • • •

We dragen bij aan en versterken ondernemersnetwerken binnen het brede MKB via ondersteuning en het bijwonen van kennis- en inspiratie netwerkbijeenkomsten, (promotionele) ondersteuning beeldbepalende events en (promotionele) ondersteuning (regionale) initiatieven gericht op digitalisering, cybersecurity en verduurzaming. De retail- en horecastructuur versterken we door het vaststellen van doelmatig- en praktisch retailbeleid. We willen ondernemers in de retail beter met elkaar verbinden en hun samenwerking sterker maken. Dat doen we door acties op te pakken die volgen uit het nog vast te stellen retailbeleid. We organiseren twee bijeenkomsten met de Economic Board Zoetermeer. Bij het bedrijfsleven halen we ideeen en inzichten op voor een toekomstbestendig vestigings- en ondernemersklimaat in Zoetermeer.

Sterke rol in de regio • • • • • •

We zetten onze actieve participatie voort en komen op voor de belangen van Zoetermeer in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (zie Verbonden partijen). De deelname aan Stichting Businesspark Haaglanden zetten we voort: (werk)alliantie met het Industrieschap ‘De PlaspoeIpolder’ (IPP), accountmanagement regio breed en duidelijke samenwerking op inhoudelijke thema’s. We nemen deel aan het regionale project MKB-Digitaal om ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf te ondersteunen bij het digitaliseren. MKBDigitaal wordt ondersteund vanuit de Provincie Zuid-Holland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en verschillende gemeenten, waaronder Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer en Krimpen aan den IJssel. Het onderwijs en bedrijfsleven verbinden we via het regionale project MKB-Digiwerkplaats. Dit project is een samenwerking tussen kennisinstellingen, gemeenten, Rijk en intermediaire organisaties. Ook zetten we de regionale samenwerking met WE-IT voort. Het Human Capital Deelakkoord WE-IT is het voorstel van de Economic Board ZuidHolland. Het pakt arbeidsmarktmismatches aan en helpt het MKB in Zuid-Holland aan meer IT’ers. Door deelname aan verschillende werkgroepen binnen de MRDH-samenwerking dragen we actief bij aan het verduurzamen van werklocaties, de doorontwikkeling van het regionale campusnetwerk en het versterken van het economisch vestigingsklimaat. 24

•

We verkennen het toetreden tot de Economic Board Zuid-Holland (EBZ).

Versterken ecosysteem voor start- & scale-ups • • •

Het Scalebooster programma ontwikkelen we door en versterken we in samenwerking met regionale partners, zoals: het Dutch Innovation Park, de Haagse Hogeschool, InnovationQuarter en MRDH; Proactief accountmanagement richten we op: startups informeren, inspireren en ondersteunen over belangrijke ontwikkelingen, kansen en uitdagingen, zowel via maatwerk als algemene kanalen (website/ LinkedIn), ondersteund door communicatie. We onderhouden het digitale kennis-, informatie- en inspiratieplatform: Scalebooster.nl.

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Ruimte maken voor nieuwe banen op alle niveaus • • • • • • • •

We gaan verder met een programmering ruimte voor bedrijvigheid. Het Omgevingsprogramma Gemeente Zoetermeer Gebied Van Tuyllpark en de Noordelijke Bedrijventerreinen op het onderdeel bedrijventerreinen werken we uit (uitwerking uitvoeringsagenda). We werken de afspraken in de strategie kantoren Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2025-2035 verder uit. De acties in de strategie bedrijventerreinen Metropool Rotterdam Den Haag 2023-2030 werken we binnen deze samenwerking verder uit. Samen met de gemeente Lansingerland werken we aan het economisch profiel van Bleizo west. Samen met de MRDH werken we aan een Strategische Agenda 2026-2029 en uitvoeringsplannen bij de Visie Economisch Vestigingsklimaat 2025. Om ruimte te bieden aan toekomstige vestigers op het Dutch Innovation Park is een verdichtingsstudie uitgevoerd en wordt samengewerkt aan de ontwikkelvisie voor BLEIZO West. We sturen actief op een evenwichtige mix van gevestigde bedrijven en startups. Hiervoor is onder meer een startupcampagne gestart.

Beter benutten en verduurzamen van de huidige werklocaties • • • • •

We ondersteunen bij het oprichten van een ondernemerscollectief op het bedrijventerrein Lansinghage en bedrijvenstrook Rokkeveen Oost. We voeren het actieplan 2025-2026 uit als onderdeel van het plan voor toekomstbestendige bedrijventerreinen, samen met de stichtingsbesturen van Rokkehage, Hoornerhage en Zoeterhage. Voor Rokkehage, Hoornerhage en Zoeterhage inventariseren we de verlenging van het convenant toekomstbestendige bedrijventerreinen en bij verlenging stellen we ook een plan van aanpak op voor 2026-2029 en een actieplan voor 2027. Via accountmanagement ondersteunen van ondernemers op bedrijventerreinen en kantorenlocaties bij het verduurzamen van hun vastgoed en de energietransitie. We voeren actiepunten uit voor betere retail- en horecastructuur, die voortkomen uit het vernieuwde retailbeleid. 25

Hoogwaardig onderwijs en toegepast onderzoek • • • •

We blijven voor alsnog betrokken bij ontwikkelen op het Dutch Innovation Park. Daar waar mogelijk faciliteren we die en leggen nieuwe verbindingen bij kansen die we signaleren. Onze partners in het park (bedrijfsleven, kennisinstellingen en de community) pakken zelf in toenemende mate hun rol voor het functioneren van het park. Dit collegejaar blijft het aantal nieuwe inschrijvingen voor hbo- en mbo-IT-opleidingen stabiel: ruim 100 hbo-studenten en 60 mbo-studenten zijn gestart dit collegejaar. Het Dutch Innovation Park ontwikkelt zich verder als onderwijs-hub, vooral in samenwerking met het voortgezet onderwijs in Zoetermeer. Aan het Park zijn twee structurele onderzoeksprogramma’s verbonden. Ten eerste is dat het Experimenteerhuis met een breed onderwijs- en onderzoek aanbod. Dit programma trekt steeds meer regionale partijen aan. Ten tweede is er een programma rond het thema Smart Mobility. Hierin werken bedrijven samen met studenten aan challenges en evenementen.

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Werk is cruciaal voor mensen om zich te ontplooien en te participeren in de maatschappij. Daarom zorgen we voor de juiste ondersteuning en stimuleren de ontwikkeling van mensen die dat nodig hebben. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal In de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal werken we samen met gemeenten, vakbonden, onderwijs en UWV aan arbeidsmarktdienstverlening. Daarmee helpen we werkzoekenden bij het vinden van een passende baan en ondersteunen we werkgevers bij het vinden van personeel en het inspelen op veranderingen op de arbeidsmarkt. In 2026 ligt op de focus op de volgende punten: • • • • •

Verder op elkaar afstemmen van werkgeversinstrumenten in de regio (harmonisatie), zoals de tarieven voor jobcoaching, de voorwaarden voor loonkostensubsidie en de inzet van werkervaringsplaatsen; Gemeentelijke regels en afspraken in de regio zoveel mogelijk gelijk maken, zodat inwoners en bedrijven overal dezelfde dienstverlening krijgen; Voorbereiden en invoeren van de nieuwe Participatiewet in balans. Deze wordt waarschijnlijk in september 2025 vastgesteld in de Eerste Kamer. Wat dit financieel betekent voor de begroting is nu nog niet duidelijk, maar dat wordt in 2026 inzichtelijk gemaakt zodra de wet ingaat; Uitvoeren van de nieuwe Wet Van School naar Duurzaam Werk vanaf 1 januari 2026. Deze wet moet schooluitval zonder diploma voorkomen. In 2025 is hiervoor een regionaal programma gemaakt, waarin Zoetermeer ook heeft meegedacht. De bestaande programma’s Voortijdig Schoolverlaten en Verzuimprogramma vallen hieronder; Het Werkcentrum is in 2025 geopend en wordt verder doorontwikkeld. Het Werkcentrum is een herkenbaar loket voor inwoners en bedrijven met vragen over werk, scholing of personeel. In 2026 optimaliseren we het Werkcentrum en voeren we de meerjarenagenda uit, gefinancierd met regionale middelen.

Re-integratiedienstverlening De Binnenbaan De Binnenbaan helpt inwoners om werk te vinden en te houden. Zo kunnen mensen blijvend meedoen in de samenleving. Ze kijken steeds naar wat iemand 26

nodig heeft en naar de vraag van werkgevers. Met middelen zoals sociale werkvoorziening, nieuw beschut werk en loonkostensubsidies helpt De Binnenbaan mensen met een arbeidsbeperking. In 2026 blijven zij werken aan meer beschut werkplekken, zoveel mogelijk bij gewone werkgevers. • • • • • • •

De Binnenbaan biedt leer- en werktrajecten, zoals bedrijfsscholen en trajecten waarin leren en werken gecombineerd worden. Zo bereiden zij mensen voor op banen waar vraag naar is. Samen met scholen zorgen ze dat deelnemers een diploma of certificaat kunnen halen; De werklocaties van De Binnenbaan worden aangepast zodat ze beter aansluiten bij de wensen van werkgevers. Dat betekent meer productie en, waar mogelijk, meer uren werken; De Binnenbaan helpt alle inwoners die onder de Participatiewet vallen. Afhankelijk van de situatie geven ze begeleiding naar werk, regelen ze hulp via andere organisaties of houden ze contact om te kijken hoe het gaat; De Binnenbaan ondersteunt alle inwoners die onder de Participatiewet vallen. Afhankelijk van de situatie begeleiden ze iemand naar werk, regelen ze hulp via andere organisaties of houden ze contact om te zien hoe het gaat; Met simpel switchen helpt De Binnenbaan mensen om gemakkelijk stappen vooruit te zetten. Als het nodig is, kan iemand tijdelijk ook een stap terug doen; Samen met de gemeente voert De Binnenbaan Social Return on Investment (SROI) uit. Ook stimuleren ze dat meer bedrijven het keurmerk Sociaal Economisch Betrokken Ondernemen (SEBO) halen; De Binnenbaan blijft investeren in hun medewerkers, zodat inwoners persoonlijke begeleiding krijgen en werkgevers goed geholpen worden.

De afspraken voor 2026 komen in de Opdracht- en Budgetbrief 2026, die de raad in het najaar ontvangt.

Inburgering Zoetermeer streeft ernaar inburgeraars een stevige basis te bieden voor hun toekomst in Nederland, met werk en taal als centrale pijlers. Het doel blijft om inburgeraars de mogelijkheid te geven volwaardig deel te nemen aan samenleving en arbeidsmarkt. De gemeente bevordert integratie en participatie door: • • •

Maatschappelijke begeleiding na de start van het inburgeringstraject; Meerdere jaarlijkse gesprekken met inburgeraars om knelpunten en belemmeringen vroegtijdig te signaleren; Structurele prioriteit te geven aan de begeleiding van inburgeraars.

In 2026 ligt op de focus op de volgende punten: • • •

Samen met onze partners evalueren wij jaarlijks de inburgeringstrajecten, met als doel: verbeteringen in de uitvoering door te voeren, versterken van de zelfredzaamheid van inburgeraars en optimalisering van de toeleiding naar werk; Voor statushouders die via de Hotel- en accommodatieregeling (HAR) in Zoetermeer zijn geplaatst, blijven wij inzetten op een brede intake, een leerbaarheidstoets en een Persoonlijk Inburgeringsplan (PIP). Op die manier kunnen wij vanaf de start maatwerk bieden en de juiste route naar participatie bepalen; Verder werken we samen met onze collega’s van Onderwijs aan de uitvoering van Motie 2506-49 – Samen bouwen aan verbinding en ontwikkeling. De focus ligt op een integrale aanpak, gericht op het verkleinen van de drempel naar vervolgonderwijs en het versnellen van duurzame participatie. Deze inzet bouwt voort op de eerder afgedane, Motie 2411-62 – Samen bouwen aan een nieuwe toekomst;