Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2024-2027

Raadsvergadering 6 november 2023, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Programmabegroting 2024-2027 en Tweede Tussenbericht 202322.624 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Sterke rol in de regio • •

Samenwerking logistieke hotspot A12-corridor: o Onderhouden van (bestuurlijke)contacten. o Overdracht resterende budget uit samenwerking. Deelnemen aan regionale projecten met focus op digitalisering van de economie.

Versterken ecosysteem voor start- & scale-ups • •

Het continueren en doorontwikkelen van het scale booster programma waarin de samenwerking wordt gezocht met partners in het (regionale) start- & scale-up ecosysteem, waaronder de Haagse Hogeschool, het Dutch Innovation Park en de MRDH. Deelnemen aan en/of start- & scaleups wijzen op relevante bijeenkomsten.

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Ruimte maken voor nieuwe banen op alle niveaus • • • •

Afronden van het onderzoek naar ruimte voor bedrijvigheid door de Stec Groep. Uitwerking van de resultaten uit het onderzoek naar ruimte voor bedrijvigheid in gebiedsvisie Van Tuyllpark en noordelijke bedrijventerreinen. Bijdragen aan de actualisatie van de regionale kantorenstrategie van de MRDH. Bijdragen aan het opstellen van uitvoeringsagenda’s behorende bij de geactualiseerde regionale bedrijventerreinenstrategie van de MRDH. 28

Beter benutten en verduurzamen van de huidige werklocaties • • • • • • • • • • • • •

Oprichten van een organisatievorm op de bedrijventerreinen Zoeterhage en Lansinghage. Ondersteunen bij het opstellen van een actieplan voor o.a. kwaliteitsverbetering en verduurzaming van de verouderde bedrijventerreinen met de ondernemerscollectieven op Rokkehage en Hoornerhage. Pilots gericht op het ondersteunen van ondernemers bij verduurzamen, energietransitie. Oprichten van een organisatievorm op twee van de vier in het coalitieakkoord opgenomen verouderde winkelcentra. Uitwerken van de acties die voortvloeien uit de aanbevelingen en adviezen van de horecamarktscan. Opstellen van een retailvisie (inclusief actualisatie van de detailhandelsnota en de horecavisie 2017). Opstellen van een gebiedsvisie voor het gemengd zakendistrict Entree-zuid. Intensiveren van het accountmanagement voor kantoren gericht op verduurzamen van de kantoorvoorraad (gerichte bedrijfsbezoeken). Samenwerkingen opzoeken in de regio met partners om verbinding onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren. Verkenning voor PO/VO scholen om IT te implementeren in hun curriculum. Onderzoeken en stimuleren van samenwerkingen met een sterke focus op kennisuitwisseling tussen ondernemingen en diverse onderwijsinstellingen in de regio (zoals bv. Horti Campus, IT Campus Rotterdam e.d.) via platforms zoals daar zijn WE-IT, MKB Digiwerkplaats en de Dutch Innovation Community.

Actief betrokken blijven bij de regionale initiatieven WE-IT programma en MKB Digiwerkplaats. In nauwer contact komen met het Zoetermeerse MKB en hen attenderen op het aanbod aan regulier en particulier onderwijs voor IT in Zoetermeer (zowel MBO als HBO en bijscholing).

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Iedereen verdient een kans op duurzaam werk. We zorgen voor de juiste ondersteuning en stimuleren de ontwikkeling van mensen die dat nodig hebben. Hiermee bereiken we dat mensen een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij en bereiken we positieve maatschappelijke effecten zoals een betere (mentale) gezondheid en het voorkomen van schulden en eenzaamheid. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal De arbeidsmarkt is ongekend krap. Ondanks dat recent is gepubliceerd dat er sprake is van een lichte recessie, zal dit zeer geringe invloed hebben op de arbeidsmarkt. Vanuit het Werkgeversservicepunt begeleiden we werkenden en werkzoekenden naar (ander) werk of (om) scholing. En stimuleren we werkgevers om inclusief te ondernemen. Dit doen we met advies op maat vanuit het Werkgeversservicepunt, het bieden van scholingstrajecten en het verstrekken van subsidies. Ook organiseren we evenementen om werkzoekenden, werkgevers en opleiders met elkaar in contact te brengen. Naast de bestaande instrumentengids voor werkgeversdienstverlening (Dennis) komt er een gids voor werkzoekenden dienstverlening (Eva), bedoeld om professionals te ondersteunen in het kiezen van het meest passende re-integratie instrument. Ook willen we als gemeenten en De Binnenbaan meer van elkaar leren over welke instrumenten goed werken en waarom.

De gemeente Zoetermeer en de Binnenbaan zijn koploper bij het implementeren van Eva. In 2024 wordt Eva in de andere gemeenten geïmplementeerd.

Om de positie op de arbeidsmarkt van mensen zonder startkwalificatie te verstevigen gaan we door met de regionale aanpak voor Praktijkleren. Praktijkleren is een combinatie van werken en opleiden waarmee werknemers of werkzoekenden een verklaring of certificaat kunnen behalen. Veel werknemers, werkzoekenden en werkgevers kennen het instrument Praktijkleren nog niet. Daarom zetten we in op meer bekendheid. En we ondersteunen werkgevers, werknemers en werkzoekenden bij het vinden van het juiste traject en bij het aanvragen van een Verklaring en/of certificaat. Vanuit het rijk hebben we tijdens de coronacrisis extra middelen ontvangen voor de Aanpak Jeugdwerkloosheid. Deze middelen gaan we de komende vier jaar inzetten voor een langdurige aanpak om meer kwetsbare jongeren te begeleiden naar werk en opleiding. De nadere uitwerking van de plannen wordt opgenomen in het nog op te stellen (jaarlijkse) Uitvoeringsplan Zuid-Holland Centraal 2024. In 2024 gaan we verder met de voorbereidingen voor een Regionaal Werkcentrum. Per arbeidsregio komt een herkenbare plek waar alle vragen over werk en ontwikkeling gesteld kunnen worden. De ambitie is dat verschillende partijen die actief zijn op de arbeidsmarkt (o.a. UWV, gemeenten, sociale werkbedrijven, onderwijs, vakbonden, werkgeversorganisaties, uitzendbureaus) hierin intensiever en vooral zonder schotten samen gaan werken.

De gemeente Zoetermeer heeft als centrumgemeente, samen met het UWV, een belangrijke taak in het faciliteren van het Regionaal Werkcentrum. Begin 2024 ronden we in de regio de verkenningsfase voor het Regionaal Werkcentrum af. Na deze fase is er duidelijkheid over het uit te werken scenario voor het Regionaal werkcentrum in Zuid-Holland Centraal. Re-integratiedienstverlening aan bijstandsgerechtigden in 2024 Via Werkbedrijf De Binnenbaan zet de gemeente in op duurzame arbeidsparticipatie. De Binnenbaan werkt onder meer met het re-integratietraject de Startbaan waarin kandidaten werkervaring en arbeidsritme opdoen op verschillende werkplekken bij verschillende bedrijven en intern bij De Binnenbaan. Binnen de Startbaan gaat De Binnenbaan meer gebruik maken van ontwikkellijnen. De ontwikkellijnen helpen kandidaten stap voor stap om de vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor een baan bij een reguliere werkgever. Om de dienstverlening verder te versterken werkt De Binnenbaan aan de ontwikkeling van het vakmanschap van de professionals. Hiervoor stelt De Binnenbaan een leeragenda op voor 2024. Hierbij sluiten we ook aan bij het wetsvoorstel Participatiewet in Balans, waarbinnen vertrouwen en de menselijke maat kernwaarden zijn.

Vakmanschap is ook hard nodig om mensen met een arbeidsbeperking maatwerk te bieden dat ze nodig hebben bij het vinden van en duurzaam behouden van werk. Om deze klantgroep te ondersteunen zet het college via De Binnenbaan in 2024 extra stevig in op het gebruik van de instrumenten loonkostensubsidie en beschut werk. De Binnenbaan onderzoekt met de pilot simpel switchen wat een effectieve aanpak is van de knelpunten die mensen tegen komen als ze stappen zetten van uitkering naar werk, als ze terugvallen in de uitkering of als vanuit dagbesteding en beschut werk stappen willen maken richting regulier werk. Daarnaast gaat de Binnenbaan in 2024 aan de slag met de pilot Basisbanen. Dit zijn banen waar maatschappelijke taken worden uitgevoerd en waar mensen voor betaald krijgen. De concrete opdracht aan De Binnenbaan wordt opgenomen in de Opdracht- en Budgetbrief 2024. Hierin wordt ook de gemeentelijke ambitie voor de uitstroom uit de uitkering naar werk opgenomen. Deze ambitie moet er mede aan bijdragen dat de gemeente Zoetermeer (weer) uitkomt met het beschikbare rijksbudget voor bijstandsuitkeringen (de BUIG). Inburgering De gemeente Zoetermeer is verantwoordelijk voor de Wet op de Inburgering en ontvangt daarvoor een Specifieke Uitkering (SPUK). 30

In 2023 heeft het rijk een taakstelling opgelegd voor de huisvesting van 345 statushouders in Zoetermeer. Hiervan is ongeveer 70% inburgeringsplichtig. De rol van werkgevers bij de inburgering wordt steeds belangrijker. Samen met de gemeente, de Binnenbaan en de Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal begeleiden werkgevers nieuwkomers actief bij het vinden van werk. Om dit te bereiken, zetten zij verschillende middelen in zoals de startbaan (een ontwikkeltraject waarbij 16 uur per week wordt gewerkt en 8 uur per week training wordt gevolgd) en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Met de MAP worden inburgeringsplichtigen in de praktijk voorbereid op deelname aan de Nederlandse arbeidsmarkt.

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan We ondersteunen inwoners die rondom de armoedegrens leven of die kampen met ernstige geldzorgen of problematische schulden. De problematiek is complex en raakt andere gebieden, zoals (mentale en fysieke) gezondheid, onderwijs, wonen, werken, opvoeding en veiligheid. Bovendien staat de bestaanszekerheid verder onder druk door de hoge energieprijzen, krappe woningmarkt en hoge inflatie. We kijken dus integraal naar de problematiek van de inwoners, bijvoorbeeld in een combinatie van zorg, werk, schuldhulpverlening en armoede-ondersteuning. Mensen kunnen een beroep doen op regelingen, bijzondere bijstand en inkomensondersteunende voorzieningen die bijvoorbeeld meedoen aan sport en cultuur, bevorderen. Inkomensondersteuning/armoedebeleid De gemeente heeft een breed palet aan gemeentelijke inkomensondersteunende voorzieningen. Denk aan: de collectieve zorgverzekering voor mensen met een laag inkomen, de ZoetermeerPas, de kindpas en de schoolspullenpas via Stichting Leergeld, bijzondere bijstand, energietoeslag en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Deze voorzieningen dragen bij aan het beperken van (de gevolgen van) armoede en financiële problemen en daarom blijven we hier voldoende middelen voor inzetten.

Enorme waarde hebben ook de partners, zoals partners die huishoudens in absolute basisbehoeften materieel ondersteunen, zoals de Voedselbank en Stichting urgente noden Zoetermeer. Steeds meer huishoudens hebben moeite met rondkomen (zowel huishoudens met sociaal minimum als daarboven, tot zelfs een brede groep middeninkomens). Waar we de kans krijgen spreekt het college het rijk aan, om hiervoor structurele oplossingen te bieden, gericht op een werkelijk toereikend sociaal minimum en ervoor te zorgen dat werken daadwerkelijk loont. Het college onderzoekt of en in hoeverre voor inkomensondersteunende voorzieningen uitgegaan kan worden van besteedbaar inkomen, in plaats van inkomen. Het gaat er immers om of huishoudens voldoende middelen hebben om in hun bestaan te kunnen voorzien. En we weten dat (financiële) bestaansonzekerheid zich niet beperkt tot de allerlaagste inkomensgroepen. Het college informeert de gemeenteraad in 2024 over de bevindingen van het onderzoek om hier vervolgens met de gemeenteraad over te kunnen spreken. Omdat het vraagstuk voor alle gemeenten van belang is, heeft het college dit vraagstuk ook aan de orde gesteld in de kerngroep Armoede en Schulden waar Zoetermeer zitting in heeft. Het college brengt dit onderwerp ook ter sprake bij andere gremia zoals VNG en Divosa.

Dit vraagstuk speelt in een periode waarin een nog te kiezen kabinet zich moet buigen over de adviezen van de commissie sociaal minimum, om bestaansonzekerheid in Nederland meer structureel op te lossen. Het Geldpunt is opgericht met als doel een toegankelijk loket te zijn waar mensen terecht kunnen voor vragen over geldzaken en informatie over gemeentelijke ondersteuning via bijvoorbeeld de eenmalige energietoeslag. Het college beziet op basis van een evaluatie of en hoe de inzet via het geldpunt gecontinueerd zal worden in 2024. 31

Schuldhulpverlening Het beleid is gericht op preventie, voorlichting en samenwerking. We werken samen met (gespecialiseerde) partijen, vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke partners. We experimenteren met de integrale aanpak van schulden zoals via het project Vindplaats verborgen schulden (onderdeel van het Programma Sociale Innovatie. Hierbij werken we samen met werkgevers aan vroegsignalering en preventie. We hebben de afgelopen jaren in het bijzonder geïnvesteerd in goede dienstverlening waarbij we rekening houden met het effect van stress en met impactvolle levensgebeurtenissen zoals het verlies van werk of een echtscheiding. Daarbij is ook aandacht voor laaggeletterdheid, een van de oorzaken en versterkende factoren voor schulden en armoede. We zorgen voor een passend aanbod voor de schuldhulpverlening, goede begeleiding, instrumenten voor effectievere schuldhulp, nazorg en het vergroten van financiële zelfredzaamheid. Ook voor ondernemers omdat na de coronacrisis nog veel zelfstandig ondernemers kampen met coronaschulden. In 2024 focussen we voor schuldhulpverlening vooral op: • • • • • • •

Preventie en vroegsignalering: naast brede campagnes en gerichte communicatie aan doelgroepen zoals jongeren, organiseren we financiële educatie (in lijn met motie 2306-77A) zodat mensen (van jongs af) de juiste financiële keuzes kunnen maken. We ontwikkelen een aanpak in samenwerking met basisscholen en breiden die uit naar scholen in het voortgezet onderwijs en het mbo. Bij vroegsignalering ligt de focus op het efficiënter inrichten van de aanpak en op intensivering van het telefonisch klantcontact om het bereik te verhogen. De verwachting is dat de hulp laagdrempeliger wordt ervaren en mensen daardoor meer bereid zullen zijn om het hulpaanbod te accepteren. Het project Vindplaats verborgen schulden wordt begin 2024 afgerond en geëvalueerd. Ervaringsdeskundigen: wie zelf in de schulden zat, kan anderen vanuit die ervaring helpen. We maken een plan om de bijdrage van ervaringsdeskundigen structureler in te zetten en verwerken hun input bij de uitvoering van de schuldhulpverlening en de communicatie. Begeleiding en nazorg: nu de aflostermijn van een schuldregeling verkort is naar 18 maanden, krijgen mensen sneller perspectief op een schuldvrije toekomst. Een speerpunt hierbij is dat hulpvragers zoveel mogelijk ondersteund worden door het verstrekken van saneringskredieten. Verder heeft optimale begeleiding op maat en het bieden van extra nazorg waar nodig continue aandacht.

Lage drempels: we verbeteren de ondersteuning van onze eigen gemeentelijke werknemers met schulden en in gevallen waarin we schuldeiser van hen zijn voorzien we in laagdrempelige, eenvoudige, mensgerichte financiële hulp en sociale incasso. Ondersteuning aan ondernemers: gezien het integrale karakter van de ondersteuning aan ondernemers verkennen we welke stappen nodig zijn voor versterking van de huidige aanpak. Daarnaast richten we onze communicatie beter op de doelgroep zodat meer ondernemers met een hulpvraag bereikt worden.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt Omschrijving Kinderen van 2-6 jaar krijgen extra ondersteuning door een programmatische aanpak in de speeltaalhuizen en de groepen 1 en 2 op de voorschoolse en vroegschoolse educatie- (VVE-)locaties. Op de locaties doen alle kinderen mee met het programma. De kinderen met een (onderwijs)achterstand, ook wel doelgroepkinderen genoemd, krijgen daarbij nog extra ondersteuning. Om te meten of die ondersteuning effect heeft, wordt de gemiddelde leerwinst van alle kinderen op die locaties gevolgd. Het streven is dat 40 % - 50 % van de doelgroepkinderen meer leerwinst boekt door die extra ondersteuning ten opzichte van de gemiddelde leerwinst van alle peuters en kleuters.

Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

37 %

Begroting PB 2024

46 %

Trendgrafiek % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt

Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer

Toelichting: Door de overgang van CITO naar Kijk! als meetinstrument en de achterstanden die ontstaan zijn door COVID-19 is er nog geen stabiele situatie ontstaan. Vooralsnog houden we het streefpercentage nog hetzelfde. Als de situatie stabieler is, kan gekeken worden of het wenselijk is om het streefpercentage voor de leerwinst aan te passen. Het percentage kan dan via een voorstel in de perspectiefnota aangepast worden.

Financiën Doelstelling Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1)

Begroting 2023 -12.258.905

Begroting 2024 -12.497.468

Begroting 2025 -12.960.703

Begroting 2026 -13.864.180

Begroting 2027 -14.094.118

Toelichting: Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald.

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar Omschrijving Het aantal vsv-ers ten opzichte van het totaal aantal deelnemers aan voortgezet onderwijs en mbo-onderwijs.

Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

2,48 %

Begroting PB 2024

2,30 %

Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar

Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC

Toelichting: Het percentage vsv-ers schommelt de afgelopen jaren tussen de 2,2 en 2,8%. Een deel van de schommelingen gebeurt zonder dat wij daar invloed op hebben. Als de arbeidsmarkt aantrekt, kiezen scholieren sneller voor een baan en maken dan de keus om van school te gaan zonder startkwalificatie. Als er weinig kansen zijn op werk, dan daalt het percentage. Onze inzet is en blijft om zoveel mogelijk scholieren met een startkwalificatie hun schooltijd te laten beëindigen.

Financiën Doelstelling Beperken uitval in het onderwijs (1.2)

Begroting 2023 -1.780.033

Begroting 2024 -2.059.400

Begroting 2025 -2.059.400

Begroting 2026 -2.059.400

Begroting 2027 -2.059.400

Toelichting: Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk.

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer Omschrijving De waardering van Zoetermeerse ondernemers voor het ondernemingsklimaat.

Bron: Ondernemerspeiling Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

6,2

Begroting PB 2024

6,9

7,1

Toelichting: De ondernemerspeiling vindt elke twee jaar plaats. De nulmeting dateert uit 2020. Eind 2024 wordt de nieuwe meting via een enquête uitgezet.

Financiën Doelstelling Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3)

Begroting 2023 -1.030.117

Begroting 2024 -1.353.896

Begroting 2025 -1.386.446

Begroting 2026 -1.253.896

Begroting 2027 -1.134.546

Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor onderzoek, (strategisch) beleid en maatregelen voor het versterken van het ondernemersklimaat. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio, zoals: Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn incidenteel middelen opgenomen voor de toekomstvisie wijkwinkelcentra, beter benutten bedrijventerreinen en een tweejaarlijkse Innovatieprijs.

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen Omschrijving

Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Zuid-Holland Centraal (1 juni 2023) Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

712

Begroting PB 2024

570

650

Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen

Bron: Regionale Arbeidsmarktprognose 2023-2024 Zuid-Holland Centraal (1 juni 2023)

Toelichting: Vanaf 2024 neemt het groeitempo van de regionale werkgelegenheid (regio Zuid-Holland Centraal) beduidend af, hoewel de productie van veel bedrijven redelijk op peil blijft. Personeelstekorten spelen hierbij een belangrijke rol. De mensen die beschikbaar zijn op de arbeidsmarkt worden bijna allemaal volledig ingezet. Dit zorgt ervoor dat er op de arbeidsmarkt bijna geen ruimte meer is voor verdere groei. De druk van aanhoudende personeelstekorten stimuleert bedrijven om vol in te zetten op automatisering, robotisering en andere manieren om de arbeidsproductiviteit te laten toenemen.

Financiën Doelstelling Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4)

Begroting 2023 -346.624

Begroting 2024 -373.065

Begroting 2025 -373.065

Begroting 2026 -373.065

Begroting 2027 -373.065

Toelichting: Het budget wordt o.a. ingezet voor accountmanagement en dienstverlening aan ondernemers. Daarnaast wordt het budget gebruikt voor stimuleringsmaatregelen nieuwe ondernemers.

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie Omschrijving Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de netto arbeidsparticipatie. Alle 15- tot 75-jarigen in de bevolking worden meegeteld. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken.

Bron: CBS Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

70,4 %

Begroting PB 2024

72,0 %

Toelichting: De netto arbeidsparticipatie lag met 70,4% in 2022 onder het landelijk gemiddelde van 72%. De ambitie voor de komende jaren is om op of boven het landelijk gemiddelde uit te komen. De gemeente heeft invloed op deze indicator door bijvoorbeeld de inzet op het gebied van arbeidstoeleiding, de ondersteuning van werkgevers en het stimuleren van de werkgelegenheid. Er zijn ook veel zaken van invloed op de arbeidsparticipatie waar de gemeente niet of nauwelijks invloed op heeft. Denk hierbij aan de demografische trend van vergrijzing: mensen worden gemiddeld ouder en hoe ouder mensen zijn hoe lager de arbeidsparticipatie. En verder maatregelen en trends zoals de ophoging van de AOW-leeftijd, de arbeidsparticipatie van vrouwen, de arbeidsmigratie, de groei van de bevolking en landelijke beleidsinterventies rond ouderschap. Al deze effecten maken de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie in Zoetermeer onzeker. Met ingang van de begroting 2024 is een wijziging doorgevoerd in de definitie van deze indicator. Voorheen werd hier de ‘bruto arbeidsparticipatie’ gerapporteerd, maar gebleken is dat dit tot veel verwarring leidt in de interpretatie. De bruto arbeidsparticipatie betreft namelijk het aandeel van de werkzame én niet werkzame beroepsbevolking in de bevolking. In deze indicator worden dus ook de niet-werkzame personen meegeteld.

Door nu uit te gaan van de netto arbeidsparticipatie worden alleen de werkzame personen in de beroepsbevolking meegeteld. Deze indicator is eenvoudiger te begrijpen en de invloed van de gemeente op deze indicator is iets groter. Het realisatiecijfer voor 2022 is hierop aangepast en ook de streefcijfers voor 2024 tot en met 2027.

Uitstroom naar werk Omschrijving Uitstroom uit de bijstand als gevolg van werk.

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

157

Begroting PB 2024

200

180

Trendgrafiek Uitstroom naar werk

Bron: Suites4 SociaalDomein

Toelichting: De indicator zoals getoond in de tabel betreft de uitstroom naar werk vanuit de bijstand. De trendgrafiek laat de historie zien van deze indicator en voor de context is de totale instroom en uitstroom toegevoegd. Mensen vinden in de huidige krappe arbeidsmarkt makkelijker een (nieuwe) baan. De instroom in de bijstand is daarom relatief laag en de mensen die nu nog in de bijstand zitten ervaren vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt en stromen moeilijker uit. We verwachten dat de krapte nog jaren zal aanhouden en daarom verwachten we een neerwaartse trend op de uitstroom naar werk uit de bijstand in de toekomst. We stellen voor 2024 wel een doel met enige ambitie omdat we nog een inhaalslag te maken hebben vanwege het feit dat we nu niet uitkomen met het beschikbare rijksbudget voor de bijstandsuitkeringen. In latere jaren verwachten we een lagere uitstroom naar werk uit de bijstand.

Deeltijd werkenden met uitkering Omschrijving Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft. 46

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

511

Begroting PB 2024

500

Toelichting: Parttime werk is een middel om werkervaring en werkritme op te doen en daarmee de kans op volledige uitstroom – wat het hoofddoel is – groter te maken. We zetten in op meer uren werken zodat mensen volledig uit de uitkering stromen. De huidige krappe arbeidsmarkt helpt hierbij. Het aantal mensen dat een uitkering heeft naast een (parttime) baan daalt dan. De ambitie is tegelijk om meer mensen die nu geen baan hebben parttime aan het werk te krijgen. Per saldo verwachten we geen stijging van het aantal mensen dat parttime werkt.

Uitstroom naar school Omschrijving Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school.

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

Begroting PB 2024

Toelichting: Het betreft de uitstroom vanuit een bijstandsuitkering naar scholing. Deze indicator wordt beïnvloed door de krapte op de arbeidsmarkt doordat mensen makkelijker de weg naar werk vinden en in voorkomende gevallen gekozen wordt om te gaan werken in plaats van naar school te gaan. 47

Financiën Doelstelling Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5)

Begroting 2023 -22.531.176

Begroting 2024 -20.562.738

Begroting 2025 -20.369.008

Begroting 2026 -20.286.538

Begroting 2027 -20.286.538

Toelichting: Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV.

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen Omschrijving Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31-12 van het betreffende jaar

Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

2.571

Begroting PB 2024

2.520

Toelichting: Als gevolg van de krappe arbeidsmarkt enerzijds en de vergrijzing anderzijds zal het aantal bijstandsuitkeringen naar verwachting in 2024 lager uitkomen en we streven met de ondersteuning van werkzoekenden om dit proces te versnellen. De ontwikkelingen in de economie en op de arbeidsmarkt zijn erg onzeker en daarom kiezen we ervoor het aantal bijstandsuitkeringen in de jaren na 2024 gelijk te houden aan het aantal in 2024. In de begroting voor 2025 actualiseren we de raming.

Bereik minimaregelingen uitgedrukt in % doelgroep Omschrijving Bereik uitgedrukt in som van % doelgroep Zoetermeerpas / Collectieve ziekteverzekering / Kwijtschelding gedeeld door 3.

Bron: Gemeentelijke administratie

Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

65 %

Begroting PB 2024

85 %

Financiën Doelstelling Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6)

Begroting 2023 -18.287.728

Begroting 2024 -22.433.424

Begroting 2025 -21.052.738

Begroting 2026 -20.289.957

Begroting 2027 -19.736.465

Toelichting: Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.

Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Uitsplitsing doelstelling 1.6

uitsplitsing op sectorproduct

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken Lasten

-1.839.196

-2.004.711

-1.961.526

-1.881.989

-1.839.366

Baten

1.192.773

1.294.158

Totaal 610.02.100 Bijzondere Bijstand Sociale Zaken

-646.423

-710.553

-667.368

-587.831

-545.208

Lasten

-56.310.786

-57.485.665

-53.982.605

-53.471.736

-52.960.867

Baten

51.699.282

48.896.143

46.248.084

Totaal 610.03.100 BUIG

-4.611.504

-8.589.522

-7.734.521

-7.223.652

-6.712.783

-184.802

-225.673

610.03.100 BUIG

610.03.200 BBZ Lasten Baten

87.822

122.412

Totaal 610.03.200 BBZ

-96.980

-103.261

Lasten

-9.260.574

-9.300.437

-9.219.062

Baten

717.689

778.692

-8.542.885

-8.521.745

-8.440.370

Lasten

-2.604.057

-2.468.098

-2.210.598

-2.119.598

Totaal 610.03.400 SHV

-2.604.057

-2.468.098

-2.210.598

-2.119.598

Lasten

-12.227

-12.362

-11.362

Totaal 920.01.001 Kwijtschelding van OZB

-12.227

-12.362

-11.362

Lasten

-40.981

-41.425

-37.425

Totaal 920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

-40.981

-41.425

-37.425

-37.425 -1.071.504

610.03.300 Bijzondere Bijstand

Totaal 610.03.300 Bijzondere Bijstand 610.03.400 SHV

920.01.001 Kwijtschelding van OZB

920.01.002 Kwijtschelding van hondenbelasting

920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing Lasten

-1.189.179

-1.201.504

-1.071.504

Onttrekkingen

222.612

Totaal 920.01.003 Kwijtschelding afvalstoffenheffing

-966.567

-1.201.504

-1.071.504

Lasten

-152.642

-162.940

-122.940

Totaal 920.01.004 Beheer kwijtschelding

-152.642

-162.940

-122.940

Lasten

-613.462

-622.014

-572.014

Totaal 920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

-613.462

-622.014

-572.014

920.01.004 Beheer kwijtschelding

920.01.006 Kwijtschelding rioolrecht

uitsplitsing op sectorproduct Totaal

Begroting 2023 -18.287.728

Begroting 2024 -22.433.424

Begroting 2025 -21.052.738

Begroting 2026 -20.289.957

Begroting 2027 -19.736.465

Risico's Er is geen sprake van nieuwe bijzondere strategische risico’s die realisatie van doelstellingen mogelijk in de weg staan.

Beleidswijzigingen Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Het kost beleidsadviseurs tijd om nieuwe kennis en werkwijzen te ontwikkelen voor Zoetermeer 2040. Net zoals het tijd kost om de verbinding tussen de fysieke ontwikkeling van gebieden in te stad te koppelen aan het sociale domein. Er moet gewerkt worden aan de uitvoering van de visie Zoetermeer 2040, het schrijven van beleidsprogramma’s, de Ruimtelijke strategie en de uitwerking van gebieden zoals de Entree, de Binnenstad, Meerzicht en andere woningbouwprojecten. Tijdens deze ontwikkelingen willen we ook het bestaande werk door laten gaan. Daarom is extra inzet van twee formatieplaatsen nodig in de jaren 2024 en 2025, zoals in de Perspectiefnota 2024 is beschreven. Preventiemedewerkers SHV (4 fte) en campagnebudget De hogere inzet bij preventie en vroegsignalering vereist structureel extra capaciteit als gevolg van de in 2021 gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Hierdoor zijn gemeenten verplicht om in een vroeg stadium op alle signalen van woningcorporaties, zorgverzekeraars en nutsbedrijven in te gaan (vanaf 2023 ontvangen gemeenten extra rijksmiddelen voor de intensivering van vroegsignalering van schulden). De opvolging van signalen en het bereiken van de doelgroep vragen meer gemeentelijke regie.

De ervaringen van de afgelopen jaren laten zien dat we maar een klein gedeelte van de stad met preventieactiviteiten bereiken vanwege het gebrek aan capaciteit. Het is essentieel dat we de hele stad adequaat bereiken en daarvoor is uitbreiding van capaciteit met 4 fte preventiemedewerker en campagnebudget á € 50.000 noodzakelijk. Organisatiegraad ondernemers winkelcentra Het totale budget voor de periode 2024/2025 bedraagt € 100.000 en is bestemd om een bureau in te huren dat samen met de gemeente de gesprekken aangaat met de verschillende eigenaren, winkeliers, maatschappelijke partners, woningcorporaties. Uit de gesprekken moet naar voren komen welke winkelcentra ook willen investeren en die als eerste op te pakken met een plan van aanpak. Hierbij is de verwachting dat niet alle vier de winkelcentra en betrokken partijen even enthousiast zijn. Het gevraagde budget is toereikend voor de aanvraag van twee winkelcentra. Bereikbaarheid Dutch Innovation Park Gedurende de looptijd van de uitvoeringsagenda, ondertekend door de onderwijspartners HHS en MBO Rijnland, de Dutch Innovation Community en de gemeente Zoetermeer (2022-2025) wordt het onderwijs in de Dutch Innovation Factory in Zoetermeer aangeboden.

Het gaat om het waarborgen van de bereikbaarheid, wat van belang is voor de onderwijspartners die zich hebben gevestigd in Zoetermeer, als wel voor de bedrijven in de Dutch Innovation Factory. We willen de bereikbaarheid voor studenten en werknemers borgen, door de deelfiets als ketenmobiliteit aan te bieden in de vorm van maatwerk.

Verhoging vermogensnorm kwijtschelding De regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden biedt de gemeente de mogelijkheid de vermogensnorm bij kwijtschelding te verhogen. Voor belastingjaar 2023 was al besloten (raadsvoorstel 2022-100087 Kwijtscheldingsverordening belastingen 2023) de vermogensnorm maximaal te verhogen met: • • •

gehuwden/samenwonende: € 2.000; alleenstaande ouders: € 1.800; alleenstaande: € 1.500.

Zoals voorgesteld in de Perspectiefnota 2024 is het wenselijk, gezien de huidige situatie van energiecrisis en toenemende armoede, deze maatregel ook in 2024 in te zetten. Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid

2024

2025

2026

Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen

213

2027 0

Preventiemedewerkers SHV (4fte) en campagnebudget

311

246

Organisatiegraad ondernemers

Bereikbaarheid Dutch Innovation Park

Verhoging vermogensnorm kwijtschelding

225

Saldo

849

559

246

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Baten

63.535.399

69.286.111

65.385.462

61.491.709

61.770.224

62.328.535

Lasten

-119.976.011

-125.520.694

-124.665.453

-119.693.069

-119.897.260

-120.012.667

Resultaat

-56.440.612

-56.234.583

-59.279.991

-58.201.360

-58.127.036

-57.684.132

Aangenomen moties voorjaarsdebat Motie nr: 2306-26 Onderwerp: Indicatoren schuldhulpverlening

Draagt het college op om in de begroting: 1. een indicator op te nemen betreffende het aantal gestarte schuldhulptrajecten

2. een indicator op te nemen betreffende het percentage schuldhulptrajecten dat slaagt. Stand van zaken: Het college heeft de gevraagde indicatoren opgenomen in de bijlage college producten, kosten en prestatie (doelstelling 1.6) bij de programmabegroting. Verzoekt het college:

Motie nr: 2306-27A Onderwerp: Een Zoetermeerpas die past

1. te komen met een gedegen analyse van de kosten die gemoeid zijn met het indexeren van de ZoetermeerPas, met specifieke aandacht voor de financiële impact op gezinnen en aan te laten sluiten op de huidige behoeften; 2. te onderzoeken in hoeverre het juridisch mogelijk is om het tegoed op de ZoetermeerPas te gebruiken voor het afnemen van goederen; 3. te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de ZoetermeerPas beter te laten aansluiten op de kosten van verenigingen, activiteiten en goederen zodat gezinnen met een beperkt inkomen optimaal kunnen profiteren van de voordelen van de pas; 4. eventuele samenwerking met lokale partners, zoals het bedrijfsleven, te verkennen om de financiële draagkracht te vergroten en de ZoetermeerPas toegankelijker te maken voor gezinnen; 5. de uitkomsten met de raad te delen voor 1 juni 2024 Stand van zaken: Het college is bezig de mogelijkheden als het gaat om stadspassen te verkennen. De bevindingen zullen worden meegenomen in de beantwoording van de motie. Het college verwacht de motie ruim op tijd (deadline 1 juni 2024) te voldoen. Verzoekt het college:

Motie nr: 2306-28 Onderwerp: Studentenambtenaar

1. kennis te nemen van de wijze waarop studentenambtenaren in andere steden functioneren; 2. met onderwijsinstellingen te overleggen in hoeverre dit kansen biedt voor studenten, onderwijsinstellingen en de ambtelijke organisatie; 3. in lijn met de besproken wensen een voorstel naar de raad te zenden voor het begrotingsdebat in 2023. Stand van zaken: Er worden gesprekken gevoerd met (oud)studentenambtenaren uit de gemeenten Nijmegen, Delft en Enschede over waar een studentenambtenaar voor ingezet kan worden en welke resultaten er door hen

worden behaald. Met de gemeente Delft is er gesproken over wat de opbrengsten van een studentenambtenaar voor de gemeente zijn en welke begeleidings- en werkprocessen erbij komen kijken. Bij de Zoetermeerse onderwijspartners mboRijnland en de Haagse Hogeschool zal er nagegaan worden of er kansen worden gezien in de inzet van studentenambtenaren in Zoetermeer. Aan de hand van de gesprekken en kennis over resultaten zal er een advies worden gemaakt over het wel of niet starten met studentenambtenaren. Dit advies (inclusief inzicht in eventueel extra benodigd budget) wordt eind oktober aan de raad meegegeven. Verzoekt het college om:

Motie nr: 2306-34 Onderwerp: Kansen voor kennis

•

Zo mogelijk voor het najaarsdebat 2023, maar uiterlijk voor het voorjaarsdebat 2024, met een raadsvoorstel te komen om deze vergoedingen gelijk te trekken met het niveau van omliggende gemeentes.

Stand van zaken: Het college verwacht de beantwoording van de motie voor het najaarsdebat 2023 af te doen. Verzoekt het college: • Motie nr: 2306-51 Onderwerp: Geen kinderen zonder regeling

• •

Te onderzoeken of er in Zoetermeer kinderen zijn die nog geen gebruik maken van de kindregeling of zich hebben aangemeld voor deze regeling; Zich tot het uiterste in te zetten om ervoor te zorgen dat de juiste financiële ondersteuning bij het kind terechtkomt, waarbij ouders op gepaste wijze worden geholpen en ondersteund; Samen te werken met relevante instantie en organisaties om de getroffen kinderen en jongeren de benodigde zorg en begeleiding te bieden, rekening houdend met de impact van het Toeslagenschandaal op hun welzijn.

Stand van zaken: Het college verwacht de beantwoording van de motie voor het najaarsdebat 2023 af te doen. Verzoekt het college: Motie nr: 2306-73A Onderwerp: Maak werk van het Bufferbudget!

•

De raad te informeren over de wijzigingen in de Participatiewet die zijn opgenomen in het concept wetsvoorstel Participatiewet in Balans, waaronder in het bijzonder het bufferbudget en de wijze waarop dit budget inwoners gaat helpen om in deeltijd te werken.

• • •

Aan te sluiten bij deze nieuwe wet onder de voorwaarde dat deze per l januari 2025 wordt ingevoerd. Zodra blijkt dat er vertraging gaat ontstaan met de gewijzigde Participatiewet, zelf een onderzoek te starten naar de mogelijkheden om (een vorm van) het bufferbudget ook in Zoetermeer toe te passen, zodat dit op 1 januari 2025 kan ingaan. Als we moeten overgaan tot een eigen onderzoek vanwege vertraging van de nieuwe Participatiewet, bij het najaarsdebat 2024 met een plan van aanpak te komen op welke manier het bufferbudget inwoners die deeltijd gaan werken in de bijstand in Zoetermeer gaat helpen.

Stand van zaken: De raad wordt nog in 2023 geïnformeerd over de wijzigingen in de Participatiewet, die zijn opgenomen in het concept wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Op dit moment is het mede door de val van het Kabinet onduidelijk of en wanneer het wetsvoorstel voor behandeling naar de Kamer wordt gestuurd. Naar verwachting komt hier eind september meer duidelijkheid over. Afhankelijk van deze uitkomst geven we verder uitvoering aan de verzoeken 2 t/m 4 van de motie. Draagt het college op: •

Motie nr: 2306-77A Onderwerp: Budgetvoorlichting

• •

bij de nieuwe preventiemedewerkers te taak te beleggen om budgetvoorlichting op scholen uit te breiden hierbij te kijken naar scholen op alle niveaus, maar wel op basis van vrijwilligheid de raad een memo te sturen over de huidige en de toekomstige inspanningen.

Stand van zaken: De werving van de nieuwe preventiemedewerkers is gestart. Met vier basisscholen loopt reeds overleg voor het invullen van een programma voor financiële educatie. Die is in eerste instantie gericht op leerlingen uit groep 6 t/m groep 8. Kern is dat de kinderen spelenderwijs kennis maken met de wereld van geld. Het vergroten van de ouderbetrokkenheid door middel van een ouderkamer met workshops en andere ouderkind-activiteiten maakt daar deel van uit. Voor het eind 2023 ontvangt de raad een memo over de inspanningen in dit en komende schooljaar. Verzoekt het college om:

Motie nr: 2306-91 Onderwerp: Ondersteuning M.K.B.

•

In navolging van andere steden zoals Amsterdam de M.K.B. de mogelijkheden te geven deel te nemen aan trainingen “omgaan met emoties en winkeldiefstal”.

Stand van zaken: Samen met Veilig en Ondermijning wordt nagedacht over een veiligheidsbijeenkomst voor ondernemers gevestigd op bedrijventerreinen, inclusief cybercrime. Voor bedrijven met een detailhandelsfunctie en winkels kan via het Centrum Criminaliteit & Veiligheid gratis online trainingen gevolgd worden tegen agressie(gevoelens) en winkeldiefstal.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie We willen dat inwoners van Zoetermeer gezond en gelukkig zijn, zelfstandig en zelfredzaam zijn. Niet voor iedereen is dat echter vanzelfsprekend. Als mensen zorg en ondersteuning nodig hebben, dan willen we dat dit snel beschikbaar is, dichtbij huis en niet zwaarder dan nodig. We zien dat steeds meer inwoners een beroep doen op een voorziening in het sociaal domein. Daardoor lopen wachttijden op. In het afgelopen jaar is veel geïnvesteerd in het vergroten van de gemeentelijke capaciteit voor het behandelen van aanvragen voor Wmo en Jeugdhulp. Ondanks deze investering blijft de druk op de gemeentelijke uitvoeringsorganisatie hoog. Ook het komend jaar is dit een aandachtspunt. Daarom zetten we in op preventie en gezondheidsbeleid waarbij het gedachtegoed van positieve gezondheid centraal staat. Een benadering waarbij het gaat om wat iemand wel kan, wat iemand belangrijk vindt en wat iemand eventueel wil veranderen. Door accent te leggen op positieve gezondheid in plaats van op ziekte en kwetsbaarheid, werken we aan de veerkracht van onze inwoners en het bevorderen van een gezond leven.

Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Door mee te werken aan de plannen uit de visie Zoetermeer 2040 en door bij te dragen aan de verschillende programma's en projecten willen we ervoor zorgen dat de manier waarop de stad er uitziet en hoe mensen met elkaar omgaan, goed wordt geregeld. Dit geldt vooral voor onderwerpen, zoals wonen en zorg, de openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen. Op deze manier kunnen ook de doelen gerealiseerd worden die zijn vastgesteld in het akkoord tussen de coalitiepartijen over deze onderwerpen. Hoewel we al actief bezig zijn met dit proces, komen we regelmatig voor nieuwe vraagstukken te staan die we moeten oplossen. Bijvoorbeeld wat moeten we veranderen in huizen en op straat, zodat inwoners minder eenzaam zijn en zich gezond blijven voelen. Dit kost tijd, die niet kan worden besteed aan andere taken. Daarom is er extra inzet nodig in de jaren 2024 en 2025. Zodra we de nieuwe vraagstukken hebben opgelost, is de extra inzet niet langer nodig. Sociaal innovatiefonds In 2024 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de projecten Sociale innovatie en opdrachten zoals in het programmaplan zijn opgenomen. Naar verwachting komen de eerste projecten in 2024 tot afronding en kunnen de resultaten worden gepresenteerd.

Conform het programmaplan wordt in 2024 een hernieuwd voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd wat ziet op de verdere voortzetting en inhoudelijke richting het programma Sociale innovatie en de activiteiten die in dat kader worden voorzien, inclusief een financieel voorstel tot dekking van deze activiteiten. Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling De Regiovisie Aanpak Huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 is verlengd tot uiterlijk 2026. Het doel is dat huiselijk geweld zo min mogelijk voorkomt en zo snel mogelijk stopt. De focus ligt op preventie, het aanpakken van de oorzaken van geweld en de risicofactoren om zo het geweld duurzaam te stoppen. In 2023 is gestart met de vertaling van de Regiovisie naar wat er specifiek in Zoetermeer verbeterd kan worden en nog nodig is. Dit proces wordt in 2024 afgerond. Speerpunten in 2024: Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdbeleid 60

• • • • •

preventief jeugdbeleid; pilot Expertisepool en Onderwijsbehandelgroep; uitbreiding KDC-plaatsen; uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden; projecten Toekomstbestendige Jeugdhulp.

Wmo beleid • • • •

gezonde stad; gezondheidsnota en uitvoering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer (Zoetermeer 2025); programma sociale innovatie; woonzorgvisie.

Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp We willen dat jeugdigen in Zoetermeer veilig, kansrijk en gezond opgroeien. Samen met de maatschappelijke partners wordt ingezet op een goede start voor ieder kind. Als opvoeden en opgroeien niet vanzelf gaat, dan is er een breed scala aan vrij toegankelijke basisvoorzieningen waar ouders en jeugdigen terecht kunnen. Als meer hulp nodig is, dan is er specialistische jeugdhulp beschikbaar. Er zijn grote zorgen over de stijging van het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van specialistische jeugdhulp. Daarbij moeten zij vaak lang wachten voordat de hulp beschikbaar is. Met het stijgend gebruik, nemen ook de kosten voor de jeugdhulp toe. Dit zorgt ervoor dat de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de jeugdzorg steeds meer onder druk komt te staan. De landelijke Hervormingsagenda Jeugd benoemt diverse maatregelen die een bijdrage moeten leveren aan een kwaliteitsverbetering in de jeugdzorg. Daarnaast moeten de maatregelen bijdragen aan een 'financieel beheersbaar stelsel'. De uitwerking van de maatregelen, waarvoor onder andere wetswijzigingen nodig zijn, zal nog geruime tijd in beslag nemen. De gemeente is afhankelijk van hoe dit landelijke traject precies zal uitwerken.

Parallel hieraan onderzoekt de gemeente hoe de (lokale en regionale) aanpak en samenwerking op het gebied van de jeugdzorg het beste vorm en inhoud kan worden gegeven. Op regionaal niveau ligt de ambitie voor de komende jaren vast in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. De negen gemeenten in de jeugdhulpregio Haaglanden werken daarbij samen aan de doorontwikkeling van de specialistische jeugdhulp. Daarnaast zetten we op lokaal niveau in op het verbeteren van de lokale voorzieningen en samenwerking met partners. In het bijzonder is daarbij aandacht voor de samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs. We willen dat zorg dichtbij school georganiseerd wordt en dat schooluitval zoveel mogelijk wordt voorkomen. 61

Preventief jeugdbeleid •

•

Kansrijke Start en Gezonde leefstijl jeugd zijn onderdeel van de aanpak ‘Integraal werken aan een gezonde stad’. Deze aanpak is de uitwerking vanuit het landelijke GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), waarvoor het rijk extra middelen verstrekt. Voor jeugd zetten we in op: een gezonde leefomgeving, het terugdringen van gezondheidsachterstanden, extra inzet op kennis vergroten en het beter toerusten van (aanstaande) kwetsbare gezinnen. Er wordt binnen deze aanpak een integraal monitoringsinstrument ontwikkeld vanuit datagedreven werken. Scheidingspunt: Vanuit de visie Zoetermeer 2040 zetten diverse ketenpartners zich in om de gevolgen van scheiding voor jeugdigen te beperken. Door onderling samen te werken en af te stemmen, kunnen zij beter aansluiten bij de behoefte van gezinnen die te maken krijgen met scheiding. Het Scheidingspunt (onderdeel van InZet) richt zich komend jaar op het uitbreiden en versterken van het preventieve aanbod.

Uitbreiding KDC-plaatsen In Zoetermeer is behoefte aan meer plaatsen op Kinderdienstencentra (KDC). Op KDC's wordt dagbehandeling geboden aan jonge kinderen waarbij het vermoeden bestaat of sprake is van een ontwikkelingsachterstand. De insteek is dat kinderen op termijn doorstromen naar een vorm van (speciaal) onderwijs. Het huidige aanbod is niet voldoende, waardoor kinderen erg lang moeten wachten voordat zij op een KDC kunnen starten. In samenwerking met partners wordt ingezet op het vergroten van de beschikbare plaatsen in Zoetermeer. Ook regionaal wordt gewerkt aan het vergroten van de capaciteit van dit type jeugdhulp. Uitvoeringsplan Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden In het Uitvoeringplan 2023/2024 zijn de prioriteiten voor 2023 en 2024 gekoppeld aan de ambities en uitgangspunten die in de Regiovisie zijn opgenomen. Een belangrijk aandachtspunt is het terugdringen van wachttijden en de omvorming van de JeugdzorgPlus. In 2023 is het bovenregionaal plan vastgesteld. In het regionaal op te stellen plan van aanpak voor 2024 ligt de focus op het ontwikkelen van alternatieven voor JeugdzorgPlus. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar intensieve ambulante jeugdhulp en intensieve open residentiële vormen van jeugdhulp. Daarnaast wordt (boven)regionaal samengewerkt aan het verbeterplan voor de Gecertificeerde Instellingen.

Een belangrijk onderdeel hiervan is dat in 2024 wordt gewerkt aan het stapsgewijs verlagen van de caseload voor jeugdbeschermers. Met ingang van april 2023 is gestart om jeugdigen met een kinderbeschermingsmaatregel voorrang te geven op jeugdhulp. Het doel hiervan is om de kwaliteit van de hulpverlening aan deze kwetsbare jeugdigen te verbeteren.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Woonzorgvisie In 2024 worden de woonvisie uit 2017 en woonzorgvisie die in november 2021 is vastgesteld geactualiseerd en voorzien van een uitvoeringsagenda binnen het programma 'woningbouw als aanjager' dat sinds september jl. van start is. De uitvoeringsagenda komt tot stand in nauwe samenwerking met o.a. corporaties, ontwikkelaars, zorgaanbieders - en financiers, regiogemeenten en uiteraard inwoners en is de komende jaren de basis voor (prestatie)afspraken met woon- en zorgpartijen en de ontwikkelingen op het gebied van wonen en zorg. Huishoudelijke ondersteuning Door vergrijzing en het abonnementstarief groeit de vraag naar huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo. Als we niks zouden doen, is de prognose dat 62

deze vraag in 2026 met 40% toeneemt ten opzichte van 2021. Het college en aanbieders lopen nu al tegen de grenzen van de capaciteit aan. Om huishoudelijke ondersteuning toegankelijk te houden voor inwoners die het echt nodig hebben, moeten we actie ondernemen. Het college is daarom gestart met het project 'Positieve gezondheid in het huishouden', vanuit het programma Sociale Innovatie. Het doel van dit project is om te onderzoeken hoe we de huishoudelijke ondersteuning op een nieuwe manier vorm kunnen geven, zodat de juiste ondersteuning beschikbaar blijft voor inwoners die de hulp het meest nodig hebben. U bent hierover per memo geïnformeerd. Het college is gestart met de uitvoering van het project en maakt in het eerste kwartaal van 2024 een plan met richtingen voor innovatie van de huishoudelijke ondersteuning. Voor het voorjaarsdebat wordt u geïnformeerd over de uitkomsten van het project. Maatwerk Begeleiding De Wmo maatwerkvoorzieningen voor begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf worden regionaal ingekocht. In 2023 zijn deze voorzieningen opnieuw aanbesteed samen met de gemeenten Lansingerland, Leidschendam-Voorburg en Wassenaar. De geplande startdatum van het nieuwe contract is 1 januari 2024. Voor de nieuwe inkoop is geen nieuw Wmo beleid opgesteld, de inkoop vindt plaats binnen het bestaande beleid en de bestaande kaders.

De huidige inkoop kent geen grote knelpunten en is op hoofdlijnen voorgezet in de nieuwe inkoop. Alleen de in te kopen producten zijn op inhoud gewijzigd als gevolg van een evaluatie van de huidige producten: in de nieuwe productindeling staat het toekomstperspectief van de cliënt zo veel mogelijk centraal en minder het aanbod van de zorgaanbieder. Ook zijn de kwaliteitseisen voor de aanbieders duidelijker beschreven zodat beter gestuurd kan worden op de kwaliteit van de geboden ondersteuning en op het voorkomen van zorgfraude. Sinds 1 mei 2021 is een deel van de Wmo voorzieningen voor begeleiding en dagbesteding georganiseerd als algemene voorziening in de gebiedsgerichte ondersteuning (inZet). Alleen inwoners die hele specifieke ondersteuning nodig hebben komen in aanmerking voor een maatwerkvoorziening. Hierdoor neemt Zoetermeer nog maar weinig maatwerkvoorzieningen af en de behoefte aan diensten is anders. In aanvulling op het aanbod van inZet hebben wij met name nog behoefte aan zeer specifieke maatwerkdiensten, hiermee is rekening gehouden in de nieuwe inkoop.

Gebiedsgerichte ondersteuning inZet voert sinds ruim 2 jaar de gebiedsgerichte ondersteuning uit en heeft de opdracht om het ondersteuningsaanbod gericht op Wmo (begeleiding en dagbesteding), welzijnsactiviteiten en preventieve jeugdhulp op een nieuwe manier vorm te geven; waar mogelijk groepsgewijs, op locatie en flexibel. De eerste jaren stonden in het teken van opstarten, implementeren en overdracht van alle cliënten. Inmiddels loopt de organisatie goed en richten het college en inZet zich op het verder ontwikkelen van de dienstverlening en het ondersteuningsaanbod. In de opdracht van de gebiedsgerichte ondersteuning zit een ontwikkelopdracht om wijkgerichte ondersteuningspakketten te ontwikkelen. Deze opdracht is uitgewerkt in het project 'innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie' als onderdeel van het programma Sociale Innovatie. Het doel is om per wijk specifieke ondersteuningspakketten te ontwikkelen die passen bij de behoefte en vragen van de inwoners van de wijken. In 2024 wordt verder onderzoek gedaan naar mogelijk nieuw, innovatief ondersteuningsaanbod en de uitkomsten van het onderzoek en eerder gemaakte wijkscans geïmplementeerd. Sterke sociale basis Vrijwilligers zijn van groot belang voor een sterke sociale basis in de stad.

Verenigingen en vrijwilligers(organisaties) versterken de onderlinge betrokkenheid tussen mensen, ondersteunen mensen in het zelfstandig kunnen blijven wonen en helpen in het bestrijden van eenzaamheid. De gemeente ondersteunt, faciliteert en waardeert vrijwilligers onder de noemer 'Zoetermeer voor Elkaar'. Er is een vacatureplatform voor werving en matching. De gemeente zet in op communicatie en maakt daarmee de waarde van vrijwilligerswerk (zowel voor jezelf als voor de ander) helder om zo het aantal actieve vrijwilligers te laten toenemen. In 2024 blijft dit een speerpunt. Via het vinden en binden van relevante samenwerkingspartners breidt het ondersteuningsaanbod verder uit.

Hiernaast zijn er leer- en netwerkbijeenkomsten, vrijwilligersinformatiepunten in de wijk, de subsidieregeling vrijwilligersondersteuning, een vrijwilligersverzekering en een vrijwilligersondersteuner. Inclusie en diversiteit Voor de aanpak van inclusie en diversiteit wordt een meerjarenvisie ontwikkeld. In 2024 wordt de coalitie Diversiteit en Inclusie verder uitgebouwd met als hoofdlijnen de aanpak van discriminatie en sociale uitsluiting, vrouwenemancipatie en Zoetermeer Regenboogstad. We bouwen verder aan de netwerken rondom deze hoofdthema's en stellen een breed gedragen uitvoeringsagenda op. Voor Zoetermeer Regenboogstad zijn er extra middelen ontvangen via een rijkssubsidie.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Gezonde stad Een nieuwe nota preventief lokaal gezondheidsbeleid is in ontwikkeling, mede ingevuld door de komst van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II. Beide dragen bij aan het verwezenlijken van de toekomstvisie voor een Gezonde Stad. Gemeentelijk beleid biedt veel kansen om de gezondheid van inwoners positief te stimuleren en daarmee gezondheidswinst te boeken. Het college wil deze kansen beter benutten door meer domeinoverstijgend te gaan werken dan nu het geval is. Gezondheidsvraagstukken worden breed opgepakt en gekoppeld aan onder andere gebiedsontwikkeling, duurzaamheid en armoedebestrijding. Hiervoor is een cultuuromslag nodig in het gemeentelijk werken. Het bereiken van gezondheidswinst via preventie- is een kwestie van een lange adem. Prioriteiten zijn het werken aan een gezonde generatie (door kinderen zo vroeg mogelijk kennis te laten maken met gezonde keuzes) en het creëren van een gezonde leefomgeving voor iedereen. Daarbij is er extra aandacht voor inwoners met gezondheidsachterstanden. Zoetermeer 2025 Ook werkt het college samen met het medisch domein via Zoetermeer 2025: een strategisch samenwerkingsverband van zorgaanbieders en financiers.

Doel van de samenwerking is om tot oplossingen te komen om de zorg en maatschappelijke ondersteuning in de regio toegankelijk, veilig, kwalitatief goed en ook in de toekomst betaalbaar en haalbaar te laten zijn. Er bestaan een hoge urgentie om intensief samen te werken in Zoetermeer vanwege de volgende ontwikkelingen: • • • •

een dubbele vergrijzing waardoor de populatie in Zoetermeer kwetsbaarder wordt en de zorgvraag toeneem; een fors personeelstekort in zorg en welzijn/maatschappelijke ondersteuningsorganisaties; een toenemend beroep op zorg door ziekten die veroorzaakt worden door een ongezonde leefstijl; een afname van het aantal mantelzorgers en vrijwilligers.

Het college heeft geen officiële positie in besluitvorming over (acute) medische zorg. Dergelijke besluiten, zoals het beoogd weghalen van geboortezorg uit Zoetermeer, heeft echter wel direct effect op (de gezondheid van) onze inwoners. Door goed in kaart te laten brengen wat de maatschappelijke gevolgen hiervan zijn, strijden we voor het behoud van goede zorg in de stad. 64

Met het Centrum Acute Zorg, waar vanuit Zoetermeer 2025 aan wordt gewerkt, wordt een belangrijke basis gelegd om patiëntenstromen binnen Zoetermeer om te buigen van spoedzorg naar de juiste zorg op de juiste plek. Het college denkt hierin mee om te bewaken dat welzijn en maatschappelijke ondersteuning een vanzelfsprekende plek krijgt binnen de aangeboden zorgpaden.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij instroom in jeugdhulp Omschrijving De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd.

Bron: DataWareHouse Zoetermeer Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

9,3

Begroting PB 2024

9,3

Toelichting: De gemiddelde leeftijd waarop jeugdigen instromen in de jeugdhulp ligt al jaren iets boven de 9 jaar.

Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij uitstroom in jeugdhulp Omschrijving De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd.

Bron: DataWareHouse Zoetermeer Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

12,8

Begroting PB 2024

12,5

12,2

Toelichting: Het beeld is dat de intensiteit (meer of langer hulp) van de zorg aan jeugdigen toeneemt. Het streven is dat de duur van de jeugdhulp de komende jaren afneemt.

Vroegtijdig signaleren: Toename aantal matches in de Verwijsindex Omschrijving Het aantal matches dat ontstaat vanuit de Verwijsindex Haaglanden, zodat inzicht ontstaat in het signaleringsgedrag.

Bron: Verwijsindex Haaglanden Type

2022

2024

2025

2026

2027

Realisatie

915

Begroting PB 2024

850

Toelichting: De Verwijsindex is een digitaal systeem waarin professionals uit bijvoorbeeld de jeugdzorg of het onderwijs een signaal kunnen afgeven, dat zij betrokken zijn bij een jeugdige (0-23 jaar). Als twee of meer professionals een signaal afgeven over dezelfde jeugdige ontstaat een match. Vervolgens kunnen professionals met elkaar afstemmen om de jeugdige en het gezin zo goed mogelijk te ondersteunen. Het aantal organisaties dat actief signaleert in de Verwijsindex is beperkt en de bereidheid bij professionals om te signaleren neemt al een aantal jaar af. Een afnemend aantal signalen, heeft tot gevolg dat er ook minder matches ontstaan. Matches die ontstaan, hebben voor professionals vaak minder toegevoegde waarde, omdat deze 'verwacht' zijn: men is al op de hoogte dat de betreffende organisatie ook betrokken is bij de jeugdige. Dit leidt in zichzelf weer tot minder bereidheid tot signaleren. Het rijk heeft in 2022 dat de Verwijsindex als wettelijke verplichting uit de Jeugdwet wordt geschrapt. Zolang de wet nog niet is aangepast, moeten gemeenten hun wettelijke taken blijven uitvoeren en zorgen dat het mogelijk is te signaleren in de Verwijsindex.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=a762a674-624e-4229-bc64-8039dddc0cce