Bijlage 1 - Programmabegroting 2024-2027

Programmabegroting 2024-2027

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.................................................................................................................................................................................................................................3 Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................................................................8 Begroting in één oogopslag............................................................................................................................................................................................................11 Inleiding ..........................................................................................................................................................................................................................................17 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie............................................................................................................................................................21 Indicatoren, trendgrafieken en financiën

....................................................................................................................................................................................34 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren......................................................................................................................................................35 Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs .......................................................................................................................................................................38 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat...............................................................................................................................................41 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid ..................................................................................................................................................................42 Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie .........................................................................................................................................................45 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van

bestaan.............................................................................................................................................50 Programma 2 Samen leven en ondersteunen................................................................................................................................................................................60 Indicatoren, trendgrafieken en financiën ...................................................................................................................................................................................67 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp .....................................................................................................68 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen ...................................................................................................................73

2

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden.........................................................................................................................................80 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ..........................................................................................................................................................................85 Indicatoren, trendgrafieken en financiën ...................................................................................................................................................................................89 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling..................................................................................................................................................................90 Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte ................................................................................................................................................................97 Programma 4 Vrije tijd..................................................................................................................................................................................................................106 Indicatoren, trendgrafieken en financiën

.................................................................................................................................................................................111 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen ..............................................................................112 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad .............................................................................................................................................................................116 Programma 5 Veiligheid ...............................................................................................................................................................................................................126 Indicatoren, trendgrafieken en financiën ................................................................................................................................................................................131 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning ....................................................................................................................................................132 Doelstelling 5.2 Behouden veiligheid en leefbaarheid in de

wijk..............................................................................................................................................135 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad.......................................................................................................................................................................138 Programma 6 Dienstverlening en participatie ..............................................................................................................................................................................143 Indicatoren, trendgrafieken en financiën ................................................................................................................................................................................147 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid.......................................................................................................................................................................148 Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie .......................................................................................................................................................................153 3

Programma 7 Inrichting van de stad ............................................................................................................................................................................................156 Indicatoren, trendgrafieken en financiën ................................................................................................................................................................................163 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder .....................................................................................................................164 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio .............................................................................................................168 Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte ................................................................................................................169 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid..............................................................................................................170 Doelstelling 7.5 Overige

...........................................................................................................................................................................................................173 Overzicht Overhead .....................................................................................................................................................................................................................182 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................185 Vennootschapsbelasting ..............................................................................................................................................................................................................192 Financiële begroting .....................................................................................................................................................................................................................193 Financiële begroting ................................................................................................................................................................................................................194

Paragrafen....................................................................................................................................................................................................................................220 Paragraaf 1 Lokale heffingen ...................................................................................................................................................................................................221 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..........................................................................................................................................................230 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................................................................................................................................242 Paragraaf 4 Financiering ..........................................................................................................................................................................................................256 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering......................................................................................................................................................................................................261 4

Paragraaf 6 Wet open overheid ...............................................................................................................................................................................................268 Paragraaf 7 Verbonden partijen ...............................................................................................................................................................................................269 Paragraaf 8 Grondbeleid ..........................................................................................................................................................................................................275 Paragraaf 9 Zoetermeer 2040 ..................................................................................................................................................................................................280 Bijlagen.........................................................................................................................................................................................................................................282 Bijlage 1 Spelregels begrotingsbeleid ......................................................................................................................................................................................283 Bijlage 2 Nieuw beleid

..............................................................................................................................................................................................................290 Bijlage 3 Kerncijfers..................................................................................................................................................................................................................294 Bijlage 4 Reserves ...................................................................................................................................................................................................................301 Bijlage 5 Voorzieningen............................................................................................................................................................................................................304 Bijlage 6 Investeringen .............................................................................................................................................................................................................306 Bijlage 7 EMU-saldo.................................................................................................................................................................................................................308 Bijlage 8 Basisset

verplichte indicatoren BBV..........................................................................................................................................................................309 Bijlage 9 Afkortingen en begrippen ..........................................................................................................................................................................................310 Bijlage 10 Verbonden partijen ..................................................................................................................................................................................................319 Bijlage 11 Wettelijke kaders .....................................................................................................................................................................................................352 Bijlage 12 Taakvelden ..............................................................................................................................................................................................................358 Bijlage 13 Afschrijvingstermijnen..............................................................................................................................................................................................373 5

Bijlage 14 Monitoring evaluatie pilots .......................................................................................................................................................................................374 Stedenbouwkundige buurtvisie ............................................................................................................................................................................................374 Flexwonen Ruimtebaan........................................................................................................................................................................................................376 Woonoverlast .......................................................................................................................................................................................................................377 Dealbreakers ........................................................................................................................................................................................................................379 IPTA .....................................................................................................................................................................................................................................380 Positieve gezondheid en

het huishouden.............................................................................................................................................................................382 Samenwonen op proef met uitkering....................................................................................................................................................................................384 Vindplaats verborgen schulden ............................................................................................................................................................................................385 Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie ..................................................................................................................387 Pilot schoolontbijt .................................................................................................................................................................................................................389 Stille studieruimtes ...............................................................................................................................................................................................................390 Jeugdhonk

............................................................................................................................................................................................................................392 RIO (re-integratie officier) .....................................................................................................................................................................................................393

6

Leeswijzer Digitaal portaal De programmabegroting kan het best gelezen worden via het digitaal portaal. De (al dan niet op papier geprinte) versie in pdf bevat weliswaar alle informatie, maar de presentatie komt minder tot zijn recht dan in het digitaal portaal. Programmabegroting 2024 - 2027 De Programmabegroting 2024 - 2027 is inclusief de uitkomsten van het voorjaarsdebat (exclusief financiële gevolgen van aangenomen moties), de (gecorrigeerde) meicirculaire, raadsbesluiten tot en met juli 2023 en de meerjarige gevolgen van het Tweede Tussenbericht 2023. Tijdens het voorjaarsdebat moties zijn aangenomen met financiële gevolgen, waarbij de raad het college heeft verzocht om uit te zoeken wat de financiële effecten zijn, een voorstel voor financiële dekking te zoeken en voor te leggen aan de raad. Invoering van die moties werkt (structureel) door naar een groter begrotingstekort. De uitkomsten hiervan zijn opgenomen in een aparte bijlage Overzicht effect moties voorjaarsdebat en in het raadsvoorstel afzonderlijk amendeerbaar gepresenteerd. Na besluitvorming hierover in het najaarsdebat worden de financiële gevolgen verwerkt in de begroting 2024 en verder. Op deze manier kan de raad een nog scherpere integrale afweging maken, omdat inmiddels meer bekend is over de zorgwekkende financiële positie.

Het Overzicht effect moties voorjaarsdebat en de Programmabegroting 2024 – 2027 vormen gezamenlijk de begrotingsstukken. Opbouw De printversie van de Programmabegroting 2024 - 2027 is als volgt opgebouwd. De inleiding geeft een algemene beschouwing op de toekomstige situatie. Programma's Daarop volgen de zeven programma’s. De programma's zijn volgens de systematiek van de doelenboom ingericht. Een samenhangend geheel van doelen, effecten, acties en indicatoren vormt de leidraad. De gedachte is, dat door vanuit het hogere doel te redeneren (wat zijn onze (politieke) ambities?) en dit te vertalen naar beoogde effecten, effectindicatoren, acties en prestatie-indicatoren, inzicht ontstaat in causaliteit en samenhang. Allereerst wordt schematisch een doelenboom getoond met op het hoogste niveau het te bereiken maatschappelijk effect: Wat willen we bereiken? Daaronder volgen de speerpunten voor 2024: Wat gaan we daarvoor doen? Als verdieping op het te bereiken maatschappelijk effect en de speerpunten worden per doelstelling achtereenvolgend de effectindicatoren (= meetfactoren) en trendgrafieken met historische gegevens getoond. Ook wordt per doelstelling een overzicht van de financiën: Wat mag het kosten? plus een korte toelichting verstrekt. In aansluiting op de uitwerking van de doelenboom komen achtereenvolgens binnen een programma de volgende onderwerpen aan bod: 7

• • • •

nieuwe strategische risico’s, die de realisatie van de programmadoelstellingen mogelijk belemmeren; beleidsperspectief met de voorgestelde beleidswijzigingen; financiële samenvatting van de totale lasten, baten en het saldo na resultaatbestemming in meerjarenperspectief 2024 - 2027. Hierbij is het totaal saldo het verschil tussen lasten en baten (Wat mag het kosten?); stand van zaken van de tijdens het voorjaarsdebat 2023 aangenomen moties.

Na de programma's komen achtereenvolgend de volgende verplichte onderdelen aan de orde: • • • • •

Overzicht Overhead Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Financiële begroting 2024 De acht verplichte paragrafen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud van kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, wet open overheid, verbonden partijen en grondbeleid.

Tot slot is dit jaar een nieuwe paragraaf Zoetermeer 2040 (paragraaf 9) opgenomen. Dit komt tegemoet aan de wens van het bestuur om de visie Zoetermeer 2040 en de strategische agenda duidelijk zichtbaar te verankeren in de programmabegroting. Er is vooralsnog gekozen voor een afzonderlijke paragraaf, omdat de visie Zoetermeer 2040 en de strategische agenda programma overstijgend zijn en alle programma's raakt. Bepaalde informatie is niet (alleen) binnen de programma’s opgenomen, maar in de volgende afzonderlijke bijlagen ondergebracht: 1. Spelregels begrotingsbeleid 2. Nieuw beleid 3. Kerncijfers 4. Reserves 5. Voorzieningen 6. Investeringen 7. EMU-saldo 8. Basisset verplichte indicatoren BBV 9. Afkortingen en begrippen 10. Verbonden partijen 11. Wettelijke kaders 12. Overzicht taakvelden 13. Afschrijvingstermijnen 14. Monitoring evaluatie pilots In aanvulling op de Programmabegroting 2024 voor de raad is op uitvoeringsniveau van het college per programma een overzicht van de producten, financiën en prestatie-indicatoren opgesteld. Dit overzicht wordt ter informatie aan de raad beschikbaar gesteld en is opgenomen in een losse bijlage. 8

De website is met zorg samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat deze informatie onvolledig of verouderd is en/of onjuistheden bevat. De gemeente aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade van welke aard dan ook, die het gevolg is van eventuele onjuiste informatie op deze website.

9

Begroting in één oogopslag

10

11

12

13

14

15

Inleiding Verantwoord investeren in Zoetermeer 2040 Er komen financieel onzekere tijden aan. Uit de begroting blijkt dat voor 2024 het structurele saldo nog bijna € 1,3 mln. positief is en naar verwachting in 2025 ongeveer € 6,5 mln. Voor het jaar 2026 wordt echter een structureel saldo verwacht van € 12,9 mln. negatief oplopend tot ongeveer € 17,5 mln. in 2027. Onze begroting is voor 2024 sluitend, maar de randen van de begroting zijn bereikt. Het voorjaarsdebat waarin de richting voor deze begroting is vastgesteld toonde dit al aan. We onderschrijven allemaal het uitgangspunt ‘verantwoord financieel beleid in combinatie met investeren in een toekomstbestendige stad’. Met dat in gedachten blijven we bouwen aan de toekomst van onze stad. De visie Zoetermeer 2040 en het Coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’ bieden hiervoor de belangrijkste aanknopingspunten. Financiële tekorten vanaf 2026 De voornaamste oorzaak van onze financiële onzekerheid is het zogenoemde ‘ravijn’ van 2026. Net als alle andere Nederlandse gemeenten, krijgt Zoetermeer vanaf 2026 te maken met een forse terugval in financiële bijdrage vanuit het gemeentefonds van het rijk. Het is onduidelijk welke koers het rijk vaart na de verkiezingen. Daardoor is de vraag of een nieuw kabinet naar gemeenten zal luisteren en maatregelen neemt om het ravijn te voorkomen nog steeds actueel.

De moties die door bijna alle gemeenten zijn aangenomen bij het VNG-congres bekrachtigen de boodschap van meer knaken voor onze taken. Wij handhaven onze steun bieden aan de VNG bij hun lobby richting het rijk en aan ‘raden in verzet’ die op dat punt een belangrijke toegevoegde waarde heeft. Bijzondere aandacht Het aankomende jaar staan we voor specifieke financiële uitdagingen die onze bijzondere aandacht vragen. Bij Jeugdhulp zien we al vanaf 2015 een jaarlijkse stijging van lasten, maar we worden nu geconfronteerd met een exorbitante stijging in kosten. Om de kosten terug te dringen en beheersbaar te maken werken we aan zowel korte als lange termijn acties. Doordat wij ongeveer zestig jaar geleden als groeikern zijn aangewezen staan wij nu voor specifieke uitdagingen. Net als andere New Towns vragen gedateerde wijken om bijzondere aandacht op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid. Ambities Het uitblijven van duidelijkheid over extra structurele rijksmiddelen betekent niet dat we stil gaan zitten. Al voelt het ontzettend als begroten met de handen op de rug, we investeren nog steeds in de toekomst van onze stad. Om Zoetermeer ook in de toekomst een aantrekkelijke stad te laten zijn, werken we onverminderd hard aan het uitvoeren van de visie Zoetermeer 2040 en de daarin opgenomen programma's.

Het verwachte aantal opleveringen van nieuwbouwwoningen zit fors in de lift en dit jagen we aan om tot een nog groter aantal te komen. Daarbij houden we oog voor de gehele leefomgeving. Het nieuwe zwembad en omliggend terrein in het Van Tuyllpark zijn naar verwachting in 2024 gereed, wat een belangrijke impuls geeft aan het recreatieve aanbod van de stad. Ook investeren we in aantrekkelijke openbare gebieden met groen en water zoals een nieuw Centraal Park bij het Dobbegebied. Een groene stad gaat hand in hand met een energiezuinige stad. In de aankomende periode gaan we als eerste in de wijken 16

Centrum, Meerzicht en Buytenwegh aan de slag met het verduurzamen van gebouwen. Goede dienstverlening aan onze inwoners is een centrale taak van de gemeente. Door bijvoorbeeld de capaciteit voor de uitvoering van Wmo -taken structureel uit te breiden is gelukt om alle aanvragen zorgvuldig af te handelen binnen de gestelde termijn. Ook het veilig houden van de gemeente is van cruciaal belang om fijn in de stad te wonen of werken. Daarom blijft de gemeente hard werken aan de veiligheid in Zoetermeer. Dat begint op de scholen. Daarbij werken wij samen met schoolwijkagenten, jeugdmarshalls en jeugdboa’s. Keuzes maken We zijn ambitieus, maar de onzekerheid over de toekomstige financiering vraagt wel om scherpe keuzes van het college en de gemeenteraad, waarbij we ons bewust moeten zijn van de langetermijneffecten die onze uitgaven hebben op de begroting. Om vanaf 2026 een sluitende begroting te kunnen aanbieden is een dekkingsplan nodig. Het college zoekt momenteel naar oplossingen. Als het rijk haar verantwoordelijk voor zich uit blijft schuiven zit er voor ons niks anders op dan te werken aan bezuinigingsvoorstellen. De komende tijd wordt daarom ontzettend belangrijk. We zetten alles op alles om te voorkomen dat onze inwoners daar de dupe van worden. Dit vraag om een nog scherpere financiële afweging bij besluiten van het stadsbestuur.

Doel is een 'schokbestendige' begroting die de gemeente niet bij elke tegenvaller dwingt om te bezuinigen. Samen doen wat nodig is voor Zoetermeer Zoetermeer heeft een duidelijk toekomstperspectief voor 2040. En ondanks de soms moeilijke omstandigheden waaronder die stappen moeten worden gezet, blijft Zoetermeer daar naartoe werken. Iedereen die in Zoetermeer woont, werkt, leert, recreëert en onderneemt verdient dat ook. Daar komen wij niet zomaar. Dat doel halen wij alleen als heel de gemeente haar schouders eronder zet. Laten wij samen doen wat nodig is.

Financieel perspectief op hoofdlijn Begroting 2024: blijven doen wat nodig is, maar bezuinigingen onvermijdelijk vanaf 2026 Bij de uitvoering van de doelen uit het coalitieakkoord houdt dit college rekening met de financiële onzekerheid vanaf 2026. Voor de jaren 2024 en 2025 heeft het college in de Perspectiefnota 2024 voorgesteld om in totaal € 12 mln. (in 2024 € 6,5 mln. en 2025 € 5,5 mln.) te investeren in incidenteel nieuw beleid, waarvoor een deel van het positief resultaat uit de jaarrekening 2022 wordt aangewend. Ondanks dat het college het weliswaar wenselijk vond, is er bewust gekozen om hierbij geen structureel nieuw beleid te formuleren en deze bedragen alleen tot en met 2025 op te nemen. Steeds duidelijker wordt dat er vanaf 2026 een fors financieel tekort ontstaat, met name veroorzaakt door de afschaffing van de 'trap op trap af'-systematiek en de opschalingskorting, ook wel het 'financieel ravijn' genoemd. Ook de oplopende uitgaven in de Jeugdzorg baren ernstige zorgen. We zoeken daarom naar een balans tussen verantwoord financieel beleid en het blijven werken aan onze stad. Uitgangspunt blijft om de visie Zoetermeer 2040 uit te voeren. De gemeente heeft hiervoor verschillende plannen die we, als uitwerking van de Perspectiefnota 2024, presenteren in deze begroting. Eind mei jl.

is de meicirculaire uitgekomen en de uitkomsten hiervan zijn in deze begroting verwerkt. In de Voorjaarsnota 2023 heeft het rijk de eenmalige rijksbijdrage in 2026 van (landelijk) € 924 mln. structureel gemaakt en daarnaast is een nieuwe normeringssystematiek aangekondigd die vanaf 2027 ingaat. Tenslotte zijn de eigen ramingen voor het BTW-compensatiefonds en het percentage voor loonstijging aangepast op basis van de meest actuele inzichten. Voor 2024 geeft dit nog een klein nadelig effect, dat met name wordt veroorzaakt door de doorwerking van de forse stijging van lonen en prijzen uit eerdere jaren. Voor de jaren 2025 en verder geeft het een iets positiever beeld. Met name het jaar 2027 laat een flinke stijging zien vanwege het structureel maken van de extra rijksbijdrage in het gemeentefonds, per saldo vertoont dit jaar nog steeds een fors tekort. 17

Het financieel perspectief voor de komende vier jaar ziet er als volgt uit:

Uit de tabel blijkt dat de gemeente Zoetermeer nu in alle jaren een negatief begrotingssaldo heeft (regel Programmabegroting 2024-2027). In de Perspectiefnota 2024 was in het jaar 2024 nog sprake van een bescheiden positief saldo, maar door de meicirculaire, het aangenomen amendement tijdens het voorjaarsdebat en de mutaties uit het Tweede Tussenbericht (TB2) is dit beeld verslechterd, met uitzondering van het jaar 2027. Als we echter kijken naar het onderscheid tussen incidentele - en structurele baten en lasten is er voor de jaren 2024 en 2025 nog wel sprake van een structureel en reëel evenwicht. Financieel beeld en provinciaal toezicht Het begrotingssaldo is dus in alle jaren negatief. De provincie als toezichthouder beoordeelt de begroting op structureel en reëel evenwicht. Dat houdt in dat structurele lasten gedekt moeten worden uit structurele baten. Daarbij kijkt de provincie naar het eerste jaar van de begroting, en als dat niet in evenwicht is naar het laatste jaar 2027. Het gepresenteerde tekort vanaf 2026 heeft geen directe gevolgen voor het oordeel van de provincie in het kader van het begrotingstoezicht, omdat het structurele begrotingssaldo in 2024 en 2025 nog positief is. Voor 2024 is het structurele saldo ruim € 1,3 mln. positief. Dit biedt enige ruimte voor de verwerking van de financiële gevolgen van de tijdens het voorjaarsdebat ingediende moties.

Structureel is er echter geen ruimte en uitvoering van die moties leidt tot een groter financieel tekort. Vanwege de oplopende tekorten in de meerjarenbegroting worden de gevolgen van de moties daarom in een aanvullend begrotingsvoorstel aan de raad voorgelegd. Vanaf 2026 is het structurele saldo negatief, oplopend tot ruim € 17,5 mln. in 2027 (zie laatste regel). 18

Financiële ontwikkelingen: een vooruitblik Naast de bovengenoemde ontwikkelingen heeft de gemeente Zoeterneer te maken met enkele onzekerheden. Als eerste de forse stijging van de kosten van Jeugdhulp. Op dit moment zijn de budgetten in de begroting 2024 ten opzichte van 2023 verhoogd met 8,5% voor prijsstijgingen, maar daarnaast verlaagd met € 0,3 mln. als gevolg van eerder verwachte besparingsmaatregelen. Naar verwachting leidt dit tot een tekort van € 10 mln. voor 2024. Het geprognosticeerde bedrag is dermate fors dat er op dit moment acute maatregelen worden voorbereid om de verwachte kostenstijging te temperen. Deze maatregelen richten zich op de volgende drie lijnen: het aanscherpen van de instroom, het verbeteren van de kostenbeheersing en het bevorderen en versnellen van de uitstroom. Tezamen dienen deze maatregelen voor 2024 een besparing van € 7 mln. op te leveren. Daarnaast ontvangt de gemeente Zoetermeer de komende jaren een suppletie-uitkering van ongeveer € 10 mln. per jaar in verband met de herijking van gemeentefonds per 1-1-2023. Zoetermeer is hierbij een zogenaamde nadeel-gemeente. Door het Ministerie van BZK is aangegeven dat deze uitkering ook vanaf 2026 mag worden opgenomen in de begroting, maar de verwachting is dat deze op termijn in enkele stappen wordt afgebouwd.

Tot slot is recent door de 'Studiegroep Begrotingsruimte' aangekondigd dat de rijksoverheid op termijn (2028) (landelijk) € 17 miljard zal moeten ombuigen om de rijksfinanciën op de lange termijn gezond te houden. Bezuinigingen vanaf 2026 onvermijdelijk In het Coalitieakkoord 'Samen doen wat nodig is' is opgenomen dat op het moment dat er meer duidelijkheid is over de inkomsten vanaf 2026, de coalitie als nodig opnieuw zal bezien wat nodig is om de begroting structureel sluitend te houden. In de Perspectiefnota 2024 is al aangekondigd dat er de komende periode oplossingsrichtingen worden onderzocht, die in het voorjaar van 2024 bij de Perspectiefnota 2025 worden gepresenteerd. Op basis van het actuele financieel perspectief, de nog aanwezige risico’s en om voldoende ruimte te bieden om keuzen te kunnen maken, wordt voor de Perspectiefnota 2025 een pakket met maatregelen voorbereid.

19

Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

20

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Onderwijs Samen met organisaties als onderwijsbesturen en kinderopvanginstellingen creëren we een stimulerende leeromgeving voor ieder kind en elke (jong)volwassene. We willen dat zij zich volledig kunnen ontwikkelen tot zelfstandige en sociale mensen. Daarbij is aandacht voor bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid. We gaan aan de slag om het komende jaar naar het toekomstbeeld uit de visie Zoetermeer 2040 toe te werken. Dat beeld is: “Zoetermeerders zijn in staat om mee te bewegen met de dynamiek, die de maatschappij in 2040 kenmerkt. In 2040 heeft iedere Zoetermeerder – ongeacht zijn of haar achtergrond en afkomst – kansen om zich te blijven ontwikkelen en stappen te zetten op de sociaaleconomische ladder.” Om daar te komen investeren we in schoolgebouwen, vervullen we onze wettelijke verplichtingen voor bijvoorbeeld leerplicht en het toezicht op de kinderopvang, leggen we verbindingen en maken afspraken. Ook subsidiëren we activiteiten die passen bij de speerpunten van de onderwijsopgave. Werkgelegenheid Met de vaststelling van de Visie Zoetermeer 2040 en bijbehorende Strategische Agenda 2040, sturen we gerichter op factoren die belangrijk zijn voor het bloeien van de economie in relatie tot de (toekomstige) ontwikkeling van de stad.

Daarbij spelen we in op kansen die we zien voor het optimaliseren van het economisch vestigingsklimaat. De campusontwikkeling op het Dutch Innovation Park is een belangrijke economische pijler voor de ontwikkeling voor de stad. Vanuit het park krijgt de regionale samenwerking met andere campussen gericht op IT blijvend aandacht en wordt waar mogelijk versterkt. Daarnaast positioneren we het park als ‘zichtbare aanjager’ van de ‘economische hub voor toegepaste innovatie’. Vele ICT/IT-toepassingen zijn aan het versnellen en hebben een vlucht genomen. Niet alle ondernemers zijn even behendig in het aanpassen van hun businessmodel. Daar waar mogelijk ondersteunen we deze ondernemers in het toekomstbestendig maken van hun bedrijf. De verstedelijkingsopgave in de regio met daarbinnen de groeiambitie van Zoetermeer vraagt dat we de verhouding tussen bevolkingsgroei en ruimte voor werken en ondernemen bewaken. Onze werklocaties (bedrijventerreinen, kantoorlocaties, (perifere)detailhandel) en hun relatie met woongebieden beschouwen we daarom integraal. De werklocaties vervullen een belangrijke sociaaleconomische functie. Ze bieden werkgelegenheid aan een brede beroepsbevolking, bieden ondernemers ruimte om te ondernemen, innoveren en slimme oplossingen te bedenken.

Ook spelen ze (in potentie) een rol in de grote transities (energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire transitie en digitalisering). Het behouden van deze functie vraagt om een vestigingsklimaat dat aantrekkelijk blijft en voldoende ruimte biedt voor ondernemers. We staan voor de opgave het lokale brede MKB te faciliteren en te ondersteunen bij de landelijk belangrijke economische transitiethema’s (digitalisering, cybersecurity, verduurzaming en arbeidsmarkt). Lokale koplopers (innovatieve bedrijven) dienen daarvoor als inspirerend voorbeeld. Samenwerking met het (georganiseerde) bedrijfsleven, andere partners in de stad en in de regio is belangrijk voor het versterken van de regionale economie en -arbeidsmarkt. Doordat het toevoegen van nieuwe werklocaties nog beperkt mogelijk is, is het noodzakelijk dat we zuinig omgaan met de bestaande locaties. Efficiënt ruimtegebruik en het juiste bedrijf op de juiste plek zijn daarom belangrijke opgaven voor de komende jaren met aandacht voor kwaliteit van de openbare 21

ruimte en het vastgoed. Dit houdt in zowel het verdichten van bestaande locaties, het faciliteren van vernieuwing en verduurzaming van bestaand vastgoed en het sturen op een goede combinatie van functies. Waar mogelijk op bestaande werklocaties en ook op locaties die vrijkomen elders in de stad. De focus komt daarbij onder meer te liggen op het toevoegen van meer kwaliteit op knooppuntlocaties. Ontwikkelingen in de vastgoedmarkt resulteren in nieuwe werkconcepten en veranderende eisen aan vastgoed. Voor deze nieuwe vraag hebben we aandacht in onder meer herstructurerings- en nieuwbouwprojecten. Bovenstaande opgaven worden regiobreed erkend. Samen met regionale partners als de MRDH, Business Park Haaglanden, Innovation Quarter en de provincie Zuid-Holland blijven we ook de komende jaren werken aan een sterk economisch vestigingsklimaat voor Zoetermeer en daarmee ook voor ZuidHolland. De MRDH werkt hiertoe aan het gericht vernieuwen en verduurzamen van de regionale economie aan de hand van de nieuwe strategische agenda 2023-2026 en geactualiseerde onderdelen uit de regionale strategie werklocaties. Arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Ons ideaal is dat iedereen mee kan doen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. De gemeente ondersteunt waar dat nodig is. In onze aanpak letten we daarbij op de meerwaarde van wat we doen.

Dat wil zeggen, we kijken wat werkt en letten daarbij scherp op de sociale en maatschappelijke opbrengst en effecten. We werken aan het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en het vanzelfsprekend maken van gezond leven. De ambities uit de kadernota ‘Meedoen met Meerwaarde 2020 – 2024’ dragen hier 1 op 1 aan bij: Mensen doen mee via (on)betaald werk, door het doen van vrijwilligerswerk, mantelzorg, door te werken aan een betere taalbeheersing of het werken aan de gezondheid. We voorkomen zoveel mogelijk dat mensen niet mee kunnen doen als gevolg van onvoldoende inkomen of als gevolg van problematische schulden. Als er zorgen zijn over de financiële situatie dan stimuleren we dat mensen hierbij hulp zoeken en geholpen worden. Zoetermeer 2040 en gebiedsontwikkelingen Door mee te werken aan de plannen uit de visie Zoetermeer 2040 en door bij te dragen aan de verschillende programma’s en projecten, willen we ervoor zorgen dat de manier waarop de stad er uitziet en hoe mensen met elkaar omgaan, goed worden geregeld. Dit geldt vooral voor onderwerpen zoals wonen en zorg, de openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen. Op deze manier kunnen ook de doelen gerealiseerd worden die zijn vastgesteld in het akkoord tussen de coalitiepartijen over deze onderwerpen.

Hoewel we al actief bezig zijn met dit proces, komen we regelmatig voor nieuwe vraagstukken te staan die we moeten oplossen. Bijvoorbeeld wat moeten we veranderen in huizen en op straat, zodat inwoners minder eenzaam zijn en zich gezond blijven voelen. Dit kost tijd, die niet kan worden besteed aan andere taken. In de Perspectiefnota 2024 is hiervoor voor de jaren 2024 en 2025 budget gevraagd.

Speerpunten in 2024: Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs De focus voor het onderdeel ‘onderwijs’ komt in 2024 te liggen op: 1. samenwerking van onderwijs en jeugdhulp; 2. het uitvoeren van de nieuwe lokale aanpak laaggeletterdheid; 3. het voorbereiden op de wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Hiervoor moet bijvoorbeeld de afdeling leerplicht op volle sterkte zijn; 22

4. 5. 6. 7.

het mogelijk maken van onderwijs voor nieuwkomers, dat kan inspelen op schommelingen in de instroom; een doorlopende leerlijn bevorderen voor het techniekonderwijs van po-vo-mbo-hbo in aansluiting op het bedrijfsleven; het aanpassen van de ruimte voor Integraal kindcentrum De Vijf Pilaren van het schoolbestuur Yunus Emre; het versterken van de kinderopvang door de deskundigheid te bevorderen van kinderopvang medewerkers en het stimuleren van gezonde kinderopvang.

Economie De basis voor onze inzet is gebaseerd op de onderstaande opgaven die we voor ons zien: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

ruimte maken voor nieuwe banen op alle niveaus (brede werkgelegenheidsgroei); beter benutten en verduurzamen van de huidige werklocaties (juiste functie op de juiste plek); meer werk in de wijk (banen dichtbij huis); versterken van het brede MKB; sterke rol in de regio; versterken ecosysteem voor start- & scale-ups.

Arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie, door: 1. advies op maat vanuit het Werkgeversservicepunt, het bieden van scholingstrajecten en subsidiemogelijkheden aan werkgevers om inclusief te ondernemen; 2. verkenning en uitwerking van een Regionaal Werkcentrum: een herkenbare plek in de arbeidsmarktregio waar alle vragen over werk en ontwikkeling gesteld kunnen worden; 3. maatwerk te bieden in de ondersteuning naar werk. Hiervoor werkt De Binnenbaan ook aan het versterken van het vakmanschap van werkregisseurs; 4. de inzet van loonkostensubsidie en beschut werk voor mensen met een arbeidsbeperking via de Binnenbaan. Bestaanszekerheid door inkomensondersteuning, door: 1. te kijken vanuit wat mensen werkelijk te besteden hebben, in plaats van alleen te kijken naar het inkomen uit werk of uitkering. Dit doen we bijvoorbeeld bij de wijzigingen bij de bijzondere bijstand; 2. we blijven huishoudens met lage inkomens ondersteunen met voorzieningen zoals kwijtschelding, bijzondere bijstand en de ZoetermeerPas. Schuldhulpverlening, door: 1. budgetvoorlichting zodat jongeren van jongs af aan de juiste financiële keuzes kunnen maken; 2. met ervaringsdeskundigen een werkwijze op te stellen om het bereik en de aanpak van schuldhulp te verbeteren; 3. intensivering van telefonisch klantcontact om het bereik van vroegsignalering te verhogen. 23

Programma Sociale Innovatie In 2024 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de projecten Sociale innovatie en opdrachten zoals in het programmaplan zijn opgenomen. Naar verwachting komen de eerste projecten in 2024 tot afronding en kunnen de resultaten worden gepresenteerd. Conform het programmaplan wordt in 2024 een hernieuwd voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd wat ziet op de verdere voortzetting en inhoudelijke richting van het programma Sociale innovatie en de activiteiten die in dat kader worden voorzien, inclusief een financieel voorstel tot dekking van deze activiteiten.

Doelstellingen Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren De ambities en samenwerkingsafspraken van de gemeente, de kinderopvang en het onderwijs zijn vastgelegd in de Lokaal Educatieve Agenda 2021-2030. Daarin werken we samen aan de ontwikkeling van: Zoetermeer 2040, gelijke kansen en een passende plek. Per kalenderjaar wordt een uitvoeringsagenda opgesteld met activiteiten (en planning), die bijdragen aan het realiseren van onze gezamenlijke ambities. We hebben vier belangrijke onderwerpen in onze onderwijsvisie. De speerpunten voor 2024 en volgende jaren volgen hieronder per onderwerp. 1. Stimuleren dat er een (onderwijs)aanbod op maat is, zodat ieder kind, iedere jongere en volwassene zich zo optimaal mogelijk kan ontwikkelen in kwalitatief goede gebouwen. • •

Hiervoor wordt de verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs herzien. Deze is vastgesteld in de raadsvergadering van 2 februari 2015. De herziening wordt gedaan op basis van de VNG-modelverordening en in nauwe samenwerking met de schoolbesturen. Hierbij zal ook advies worden ingewonnen bij de Toegankelijkheidsraad. Hierna wordt de aangepaste verordening ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Verder wordt de ruimte voor het IKC De Vijf Pilaren van het schoolbestuur Yunus Emre aangepast. Sinds de start in het schooljaar 2020-2021 is de school aan het groeien.

2. Organiseren met partners zoals het Samenwerkingsverband, dat kinderen gedurende hun ontwikkeling goed begeleid worden. Met name tijdens de overgangen naar en in het onderwijs krijgen kwetsbare leerlingen extra steun. Dit vindt plaats door te werken aan de onderstaande punten. • •

Het geld uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is de afgelopen jaren ingezet voor zorg, talentontwikkeling en samenwerking. Het NPO-plan loopt door in 2024. De focus ligt op moeilijk bereikbare jongeren, samenwerking tussen organisaties en schoolveiligheid. Het beperken van ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen en het aanbieden van voorschoolse educatie. Dit doen wij onder andere door een kwalitatief goed aanbod aan te (blijven) bieden aan de peuters in de stad. Daarnaast willen wij, samen met de partners in de stad zoals de kinderopvang, het bereik van de doelgroep voor voorschoolse educatie verhogen. De eerste resultaten van de peutermonitor voor het bereik zijn bekend en zullen vanaf nu opgenomen worden in de Rapportage Sociaal Domein. Met deze resultaten kunnen we nog gerichter doelgroepkinderen benaderen zodat zij van het aanbod gebruik gaan maken. Daarnaast gaan wij extra inzetten op het verhogen van de ouderbetrokkenheid en het 24

•

• • •

aanbieden van zomer- en vakantiescholen. In 2023 is er 1 zomerschool in Zoetermeer. Ook gaan we ons richten op het verbeteren van het meten en rapporteren van de behaalde resultaten. Extra ondersteuningsmogelijkheden bieden op de basisscholen waar veel kinderen zitten met onderwijsachterstanden. Dit gebeurt onder andere door het aanbieden van schakelklassen, taalklassen en brede school activiteiten. Verder zal in 2024 onderzocht worden hoe de nieuwkomersvoorziening en de Internationale schakelklassen beter kunnen inspelen op de schommelingen in de instroom van nieuwkomers. Deze voorzieningen zijn onder andere voor de Oekraïense kinderen en jongeren, statushouders en vluchtelingen. De samenwerking kinderopvang en andere organisaties wordt verder verbeterd. We gaan door met het deskundigheidsprogramma binnen de kinderopvang, zodat meer kinderen binnen de reguliere voorzieningen blijven en er minder beroep wordt gedaan op de jeugdhulp. Het bevorderen van gezonde kinderopvang in de stad zal verder vorm krijgen door webinars en onderlinge kennisoverdracht. We maken afspraken met de kinderopvang en de schoolbesturen van het primair- en voortgezet onderwijs over het tegengaan van segregatie, het bevorderen integratie, het bestrijden van onderwijsachterstanden en het afstemmen van inschrijvings- en toelatingsprocedures.

Hiermee geven we gehoor aan de aanbevelingen vanuit de Inspectie van het onderwijs op basis van het landelijk onderzoek en het nieuw interbestuurlijk toezichtkader.

3. Een goede start, maar ook actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt, is belangrijk. Dit doen we door onderwijsinstellingen en ondernemers te ondersteunen om te komen tot een betere aansluiting tussen opleidingen en arbeidsmarkt door in te zetten op: •

•

Het werken aan een doorlopende leerlijn voor het techniekonderwijs van primair-, voortgezet-, middelbaar- en hoger onderwijs. Maar ook naar het bedrijfsleven om leerlingen al op jonge leeftijd de kans te bieden bij bedrijven in de praktijk te leren, ongeacht hun achtergrond. We onderzoeken de wensen en mogelijkheden van het beroepsonderwijs, bedrijfsleven, praktijkopleiders en gemeente om samen een businesscase voor een technieklab op te stellen. Hierbij kijken we ook naar kansen en uitdagingen die de energietransitie met zich meebrengt. Vanuit de samenwerkingsovereenkomst tussen mboRijnland, de Haagse Hogeschool, CIV Welzijn en Zorg en CIV Smart Technology is de uitvoeringsagenda IT/ICT opgesteld. Deze agenda wordt uitgevoerd in de Dutch Innovation Factory (DIF) met cofinanciering vanuit de MRDH. De uitvoeringsagenda omvat de volgende doelen: o Vergroten instroom en versterken DIF als verzamelplaats voor de uitvoering van verschillende opleidingen. o Vergroten aanbod ‘leven lang ontwikkelen’ zoals de doorlopende leerlijn vo-mbo-hbo en onderwijs aangeboden in cursusvorm waarbij deelnemers in korte periodes les krijgen over bepaalde onderwerpen in de DIF. o Versterken en gebruiken van de Landingsbaan waar onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenkomen om gezamenlijk opdrachten en projecten uit te voeren.

De MKB-digiwerkplaats zal hierdoor ook nieuwe opdrachten krijgen en studentenprojecten kunnen starten. o Inzetten op hybride onderwijs (onderwijs op school en in de werkomgeving) in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven door onder andere praktijkvragen uit het bedrijfsleven toe te voegen aan het reguliere onderwijsprogramma. o Doorgaande leerlijn op alle niveaus die aansluit op certificerend vervolgonderwijs. o Samen met de onderwijspartners bespreken wat voor onderwijs tussen mbo- en hbo-onderwijs in Zoetermeer aangeboden kan worden. Zoals Associate Degree-onderwijs wat tussen mbo- en hbo-niveau in zit. Of onderwijs waarvoor je een bewijs van deelname krijgt. o Aansluiting op regionale innolabs, waar studenten in praktijkruimtes onderzoek kunnen uitvoeren en onderwijs kunnen volgen. Maar ook het ontwikkelen van nieuwe projecten voor innolabs in Zoetermeer. Zoals de (her)ontwikkeling van het Experimenteerhuis tot een wooncontainer waar zorginnovatie door vo, mbo en hbo wordt onderzocht en onderwezen samen met het bedrijfsleven. Een plek waar studenten kennis maken met bestaande zorginnovatie en deze kennis ook weer doorgeven aan bijvoorbeeld medewerkers van de Vierstroom. Of de

25

• •

(her)ontwikkeling van het Gamelab in de Dutch Innovation Factory. Daar kunnen studenten van de hbo Game Development opleiding in de praktijk kennis maken met game gerelateerde opdrachten uit het bedrijfsleven. Voor de kernsector Zorg wordt er met partners zoals mboRijnland, De Haagsche Hogeschool en Zoetermeer 2025 uit bovengenoemde samenwerkingsovereenkomst een uitvoeringsagenda opgesteld. Deze uitvoeringsagenda zal net zoals voor de sector IT/ICT, gedeelde ambities en doelstellingen bevatten. De samenwerking met het vo-onderwijs wordt verder uitgebreid. Er wordt onder anderen ingezet op het binden van jongeren aan de stad en het aanwezige onderwijs in Zoetermeer. Met het vo-onderwijs wordt er gewerkt aan de opzet van duurzame projecten om scholieren uit de klas te halen en op een speelse wijze kennis te laten maken met de huidige arbeidsmarkt. Zo zijn ‘challenges’ (projecten/opdrachten) vanuit het bedrijfsleven steeds belangrijker voor het vo-onderwijs.

4. Iedere volwassen inwoner kan maximaal (naar vermogen) meedoen en beschikt over voldoende basisvaardigheden. Daar zetten we ons met partners (zoals bibliotheek/Digi-Taalhuis) voor in. Om zelfstandig en actief te kunnen deelnemen in onze samenleving is het nodig om te beschikken over een goede beheersing van de Nederlandse taal, een basis in rekenvaardigheid en digitale vaardigheden. Het vergroten van deze vaardigheden vindt plaats door aan de slag te gaan met de nieuwe lokale aanpak laaggeletterdheid, waarbij focus ligt op: • • •

Het betrekken van het maatschappelijk middenveld en werkgevers om meer aandacht te vragen voor laaggeletterdheid en het bereiken van meer laaggeletterden. Het ontwikkelen van een integrale verbinding binnen het Sociaal Domein, zodat binnen de gemeente oog is voor het signaleren van laaggeletterdheid, het ontbreken van rekenvaardigheden en digitale basisvaardigheden en men ook weet wat er voor mogelijkheden zijn om deze te verbeteren. Te zorgen voor een passend en dekkend educatieaanbod in de stad.

Daarnaast blijven we regionaal uitvoering geven aan de gezamenlijk opgestelde doelen om laaggeletterdheid in de regio Zuid-Holland Centraal te beperken.

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Jongeren met een afgeronde beroepsopleiding hebben meer kans op een goede baan om daarmee in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. De gezamenlijke ambities van de gemeenten en regionale onderwijsinstellingen Haaglanden zijn vastgelegd in de regionale Voortijdig School Verlaten-agenda 2021-2024. De regionale doelstelling is dat alle jongeren een gelijke kans krijgen op een plek op de arbeidsmarkt en dat zij goed kunnen meedoen in onze samenleving. Via de aanpak van ongeoorloofd schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten dragen we er daarom aan bij dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen. Voor die jongeren waarbij terugkeren naar school geen optie is, zorgen we voor een vlotte start op de arbeidsmarkt. Daarbij richten we ons vooral op de jongeren uit het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs en de entree-opleidingen (mbo 1); de zogenaamde ‘Jongeren in een kwetsbare positie’. Vooral voor hen is het ontwikkelen van leeromgevingen in de praktijk van groot belang, zodat ook zij kunnen deelnemen op hun eigen niveau en tempo.

26

Omdat elk kind recht heeft op een passende (onderwijs)plek zetten ouders, scholen, leerplicht/RMC en zorgpartners (zoals het schoolmaatschappelijk werk) zich in 2024 hier samen voor in. Het is belangrijk dat elke jongere op de plek komt die voor hem of haar het meest passend is en dat we deze kwetsbare jongeren in beeld houden. Waar nodig begeleiden we ze bij hun overstap en blijven we ze volgen om te kijken of zij hun plek behouden. Dat doen we door: • •

•

• •

•

Te streven dat geen enkele leerling langer dan 3 maanden thuis zit zonder een passend onderwijs(zorg)aanbod. Dat is het doel van het landelijk thuiszitterspact. Onderwijs-jeugdhulparrangementen te realiseren met het samenwerkingsverband passend onderwijs zodat meer kinderen en jongeren in het onderwijs blijven. Met het samenwerkingsverband passend onderwijs richten we ons in 2024 op het doorontwikkelen van de onderwijsbehandelgroep jonge kind (4-8 jaar) en de verbinding met de observatiegroep/time-out Zoja (Zoetermeers Onderwijsjeugdhulp Arrangement) (8-12 jaar). Daarnaast starten we in 2024 met een team van onderwijs en jeugdhulpprofessionals verbonden aan het speciaal basisonderwijs (sbo) en speciaal onderwijs (so) om te komen tot een gezamenlijke ondersteuning op deze scholen. Dit team kan ook een preventieve taak vervullen richting het reguliere onderwijs wanneer daar leerlingen dreigen uit te vallen. In het voortgezet onderwijs zullen de resultaten van het driejarig onderzoek naar de zorgstructuur en de kennis over welke leerlingen er op de scholen zitten, ons helpen om tot ideeën voor verbetering te komen. Een goede aansluiting van onderwijs en zorg (jeugdhulp en Wmo) te maken op de mbo-instellingen in de regio waarbij problemen die te maken hebben met in welke gemeente je woont en de veranderingen als je 18 jaar wordt, opgelost worden.

De inzet van een ‘schakelfunctionaris zorg’ op mboRijnland heeft bijgedragen aan een goede samenwerking met en het vergroten van kennis over het sociaal domein. In 2024 wordt het project uitgebreid van ‘School als vindplaats’ voor jongeren met ondersteuningsbehoefte, naar het model ‘School als werkplaats”. Samen met het gemeentelijke sociaal domein en partners in de stad wordt gekeken hoe zoveel mogelijk samengewerkt kan worden op de locatie van het mbo. De focus ligt hierbij op een goede studieloopbaan, voorkomen van armoede of schulden en een positieve gezondheid. Evenementen te organiseren zoals On Stage en Next Step waarbij scholieren diverse bedrijven en instellingen ontmoeten en meelopen op de werkvloer. Hierdoor krijgen ze een goed beeld wat er allemaal mogelijk is en kunnen ze beter de keus maken voor een vervolgopleiding. De stap naar de arbeidsmarkt te ondersteunen door o.a. de Leerwerkmakelaar, die extra begeleiding geeft bij het vinden en behouden van leerbanen voor (kwetsbare) mbo-studenten. Jongeren met een afgeronde beroepsopleiding hebben meer kans op een goede baan en kunnen daarmee in hun eigen levensonderhoud voorzien. De gezamenlijke ambities van de gemeenten en regionale onderwijsinstellingen Haaglanden zijn vastgelegd in de regionale Voortijdig School Verlaten-agenda 2021-2024.

In het plan voor de ‘Sluitende Aanpak Jongeren’ werken we gericht samen vanuit de aanpak jeugdwerkloosheid en de aanpak voortijdig schoolverlaten. We zorgen ervoor dat de hulp vanuit beide kanten goed bij elkaar past. Met het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ gaan we jongeren met een (risico) op een afstand tot de arbeidsmarkt, nog beter ondersteunen. Door deze wet wordt de aanpak voor jongerenwerkeloosheid verplicht en blijvend, met geld en een plan erachter. Ook zullen de samenwerkingsafspraken vanuit de participatiewet en de onderwijswet vastgelegd worden. Het mbo gaat er dan voor zorgen dat studenten die hun diploma gehaald hebben, hulp krijgen bij het vinden van werk als dat nodig is. De wet gaat waarschijnlijk vanaf juli 2025 gelden. In 2024 gaan we op lokaal en regionaal niveau kijken hoe we dit allemaal gaan doen, zodat we goed voorbereid zijn.

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat De basis op orde houden: 27

• •

De focus bij accountmanagement verbreden naar de noodzakelijke transitieopgaven (digitalisering, cybersecurity, verduurzaming en arbeidsmarkt) en de 'zwaar weer' hulpmaatregelen als gevolg van de corona- & energiecrisis. Uitzetten Ondernemerspeiling 2024 en Stadspeiling Ondernemershuis.

Versterken van het brede MKB • • • •

Verhogen bekendheid van het platform MKB Digitaal onder Zoetermeerse ondernemers. Bestendigen en versterken van ondernemers- en retail netwerken ten behoeve van de stad. Economic Board Zoetermeer: o Faciliteren/mede-organiseren van twee bijeenkomsten. o Verder professionaliseren opzet van de samenwerking. Organiseren van en/of bijdrage leveren aan ondernemersevents (zoals: Het Ondernemers Festival, Dag van de Ondernemer, de Ondernemersprijs Haaglanden en de Innovatieprijs Zoetermeer).