CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2023-2026

Raadsvergadering 7 november 2022, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Programmabegroting 2023-2026 en Tweede Tussenbericht 202221.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Beter benutten en verduurzamen van werklocaties Het verduurzamen van de werklocaties (=toekomstbestendig maken) zien we als gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gevestigde ondernemers en de gemeente (overheid). Op een verscheidenheid van onderwerpen (energietransitie, veiligheid, digitalisering) gaan we een nauwe samenwerking aan via het stimuleren van de oprichting van een ondernemersvereniging en/of parkmanagement. Inzet 2023: - oprichten van organisatievorm op de bedrijventerreinen Rokkehage, Hoornerhage en Zoeterhage. Economic Board Zoetermeer (EBZ) De EBZ is een denktank waarin het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente ideeën uitwisselen over actuele en toekomstige (strategische) economische onderwerpen op stadsniveau. Inzet 2023: - faciliteren van twee bijeenkomsten; - verbreden van aantal partners in Economic Board Zoetermeer. Samenwerking logistieke hotspot A12-corridor In 2018 zijn we voor drie jaar een samenwerking aangegaan onder de naam ‘logistieke hotspot A12-corridor’. We gebruiken het jaar 2022 om een vervolg op de samenwerking af te stemmen tussen de deelnemende partijen. In 2023 volgt uit de afstemming opnieuw een formalisering van de samenwerking. Het

27

handelingsperspectief voor de A12-corridor blijft vooral gericht op de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat voor de logistieke sector in en rondom de corridor. Inzet 2023: - continueren van deelname in de samenwerking ’logistieke hotspot A12-corridor’; - formaliseren van een nieuwe samenwerking. Innovatieprijs Elke twee jaar organiseren we een ondernemersprijs voor lokale ondernemers. Dit als stimulans voor het economisch vestigingsklimaat en blijk van waardering aan ondernemers die durven te innoveren. Inzet 2023: - uitwerken opzet van innovatieprijs en voorbereiding op eerste prijsuitreiking in 2024.

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Benutten van sterke economische sectoren De ervaring leert dat vooral de IT-sector in Zoetermeer een stevige uitgangspositie kent om in te spelen op toekomstige kansen voor groei en ontwikkeling. We blijven inzetten op het versterken van deze sectoren in relatie tot de visie Zoetermeer 2040. Inzet 2023: - intensiveren van de verbinding tussen lokale en regionale bedrijven en IT-onderwijs via verdere ontwikkeling van het Dutch Innovation Park tot innovatiecampus; - versterken van de vestigingscondities voor start- & scale-ups door het ondersteunen van groei, huisvestigingsmogelijkheden, coaching en netwerken. Behoud van een gezonde woon-werk balans Onze groeiambitie vraagt om het op peil houden en verbeteren van het voorzieningenniveau, de bestaande woon-en werklocaties, de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. Dat betekent ook ruimte creëren voor werkgelegenheid. Zowel in kwalitatieve zin (type werkgelegenheid en werkvormen) als in kwantitatieve zin (aantal arbeidsplaatsen). Zowel op bestaande ‘traditionele’ werklocaties (bedrijventerreinen, kantoorlocaties en winkelcentra) als daarbuiten in de wijken. De beperkt beschikbare ruimte maakt het beter en efficiënt benutten van de aanwezige ruimte (intensivering en functiemenging) noodzakelijk.

Inzet 2023: - opstellen van gebiedsvisie noordelijke bedrijventerreinen (onderdeel van gebiedsvisie Van Tuyllpark e.o.); - opstellen van gebiedsvisie kantorencluster A12-zone.

28

Versterken verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt Opvallend aan de Zoetermeerse beroepsbevolking is het naar verhouding hoge aandeel middelbaar opgeleiden ten opzichte van het landelijk en provinciaal niveau. Het aandeel hoog- en laagopgeleiden is daarentegen betrekkelijk laag. Beroepsonderwijs en (technische) opleidingen zijn steeds belangrijker, ook voor mensen die al werken. Dit is de reden dat we de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt blijven verbeteren en versterken. Met als resultaat de mogelijkheid om ‘een leven lang’ te blijven ontwikkelen en mee te doen. We gebruiken initiatieven uit de provinciale Human Capital Agenda om de krapte op de arbeidsmarkt in met name techniek en IT aan te pakken. Inzet 2023: - stimuleren van gecertificeerd onderwijs bij werkenden en werkgevers in samenwerking met onderwijs, te starten in de sterke sectoren; - verkennen en aanjagen van kennisintensieve samenwerking tussen bedrijven en verschillende onderwijspartners; - actief betrokken blijven bij de regionale initiatieven WE-IT programma en MKB Digiwerkplaats; - in nauwer contact komen met het Zoetermeerse MKB en hen attenderen op het aanbod aan regulier en particulier onderwijs voor IT in Zoetermeer (zowel HBO als MBO en bijscholing).

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Werk brengt mensen tot ontplooiing doordat talenten worden benut en mensen actief bijdragen aan de maatschappij. Werk heeft daarbij veel positieve effecten zoals een betere (mentale) gezondheid, het voorkomen van schulden en eenzaamheid. We onderkennen het grote belang van vrijwilligerswerk en mantelzorg. Voor mensen met een arbeidsbeperking en statushouders wordt actief ondersteuning geboden om te participeren op de arbeidsmarkt. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Er is sprake van een ongekende krapte op de arbeidsmarkt. De verwachting is dat deze krapte de komende jaren aanblijft. Daarom heeft het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid het actieplan ‘Dichterbij dan je denkt’ gelanceerd om op korte termijn de krappe arbeidsmarkt te benutten om extra mensen die nu langs de kant staan naar (parttime) werk of een leerwerktraject te begeleiden. Dit actieplan sluit goed aan bij onze ambitie om mismatches tussen werkzoekenden en werkgevers te verminderen. Concrete acties worden opgenomen in het nog op te stellen (jaarlijkse) Uitvoeringsplan Zuid-Holland Centraal 2023. Daarnaast staat 2023 in het teken van de voorbereiding op de structurele hervorming van de arbeidsmarkt, waaronder het toegankelijker maken van de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden.

Diverse rapporten (waaronder van commissie Borstlap en de SER) pleiten al langer voor deze hervormingen. Daarom heeft het kabinet in haar coalitieakkoord opgenomen, dat ze de arbeidsmarktinfrastructuur uitbreiden om de overgang van werk-naarwerk en van uitkering-naar-werk te stimuleren. Onderdeel hiervan zijn instrumenten voor om- en bijscholing die de overstap naar tekortberoepen ondersteunen. Ook komt er per arbeidsregio een herkenbare plek waar alle vragen over werk en ontwikkeling kunnen worden gesteld (met de werktitel ‘Regionaal Werkcentrum’), waarin de geleerde lessen van het Regionaal Mobiliteitsteam worden meegenomen. Van de partijen die actief zijn op de arbeidsmarkt (o.a. UWV, gemeenten, sociale werkbedrijven, onderwijs, vakbonden, werkgeversorganisaties, uitzendbureaus) wordt gevraagd om intensiever en vooral zonder schotten samen te werken. Hiertoe worden de samenwerkingsafspraken en financieringsstromen zowel op landelijk als op regionaal niveau tegen het licht gehouden en mogelijk aangepast. 29

Inzet re-integratie 2023 Via werkbedrijf De Binnenbaan worden mensen ondersteund bij hun re-integratie op de arbeidsmarkt. De dienstverlening bij De Binnenbaan richt zich, in lijn met de kadernota ‘Meedoen met meerwaarde’, vooral op mensen met een groot ‘escalatierisico’. Dit zijn mensen waarbij het beroep op aanvullende zorg- en dienstverlening zal toenemen als we niets doen. De inzet van de gemeente is hiermee allereerst gericht op het behalen van maatschappelijk rendement en in de tweede plaats op financieel rendement. In 2023 continueren we deze inzet. De Binnenbaan werkt met het re-integratietraject de Startbaan waarin kandidaten werkervaring en arbeidsritme opdoen op verschillende werkplekken bij verschillende bedrijven en intern bij De Binnenbaan. Met een maatschappelijke kosten-batenanalyse wordt het rendement van de Startbaan onderzocht. Om de dienstverlening verder te versterken werkt De Binnenbaan aan de ontwikkeling van het vakmanschap van de professionals. Eén van de concrete projecten is de implementatie van het project Van kijken naar Zien. Ook doet De Binnenbaan in samenwerking met de Erasmus Universiteit mee aan een onderzoek naar de impact van laaggeletterdheid in relatie tot re-integratie.

In samenwerking met De Binnenbaan bezien we in 2023 de mogelijkheden om het SEBO (Sociaal Economisch Betrokken Ondernemen) keurmerk te versterken en extra onder de aandacht te brengen bij werkgevers. De gemeente zet via het Werkgeversservicepunt (WSP) ZHC stevig in op de ambitie uit het coalitieakkoord om het voor werkgevers aantrekkelijker te maken om iemand aan te nemen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit gebeurt door het voordragen van passende kandidaten, het geven van advies en informatie (bijvoorbeeld over subsidiemogelijkheden en wet- en regelgeving), het stimuleren van inclusief werkgeverschap (bijvoorbeeld door functiecreatie) en het, in samenwerking met het onderwijs, opzetten van bedrijfsscholen en leerwerktrajecten. Inburgering In het nieuwe inburgeringsstelsel hebben gemeenten de regie over de inburgering. Het uitgangspunt van de nieuwe wet is om mensen/inburgeraars zo snel mogelijk te laten participeren (het liefst met betaald werk) en te laten integreren. Op dit front werken we samen met De Binnenbaan en taalaanbieders. Tezamen met de inburgeraar wordt een Plan Inburgering en Participatie opgesteld op basis waarvan wordt gewerkt aan een zo snel en goed mogelijke integratie in de Zoetermeerse samenleving.

Naast nieuwkomers die onder de nieuwe wet vallen, blijft er ook volgend jaar nog een groep inburgeraars bestaan die vallen onder het oude stelsel van de wet inburgering 2013. Voor de mensen die inburgeringsplichtig zijn geworden onder het oude stelsel, is een eenmalige scan uitgevoerd om na te gaan óf extra ondersteuning richting werk of participatie nodig is en zo ja, welke. Het AMIF (Asiel, Migratie en Integratiefonds) heeft inmiddels een subsidie beschikbaar gesteld voor integratieprojecten voor deze inburgeringsplichtigen onder het oude stelsel. Door hier een beroep op te doen kunnen we in 2023 verder aan de slag met de uitkomsten van de scan. In de programmabegroting zijn we uitgegaan van de cijfers van 2022. Vanuit het rijk is voor 2023 een verhoogde opgave van asiel tot integratie aangekondigd. Concretisering van de daadwerkelijke aantallen volgt in het najaar. Verwachting is dat er met ingang van 2023 een aanzienlijke verhoging van de taakstelling is en dus ook een toename van het daaraan gekoppelde benodigde budget voor de inburgering.

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Zoals vrijwel dagelijks in de krant is te lezen, staat voor een grote groep Nederlanders de bestaanszekerheid onder druk en worden meer problematische schulden verwacht. Om ervoor te zorgen dat álle inwoners mee kunnen doen, zetten we ons ervoor in dat mensen passend werk hebben, financieel kunnen rondkomen en dat schulden worden aangepakt. Maatwerk in re-integratietrajecten voor minder kansrijke kandidaat-werkzoekenden is daarbij essentieel. We zetten inkomensondersteunende voorzieningen in zoals de ZoetermeerPas en bijzondere bijstand voor noodzakelijke onvoorziene kosten. Daarmee 30

bereiken we veelal de lagere inkomens terwijl ook de bestaanszekerheid van veel mensen met een middeninkomen onder druk staat. Dit komt bijvoorbeeld door hoe het belastingstelsel uitpakt, de huren die mensen betalen én de hoge energieprijzen. Daarom blijven we samen met andere gemeenten en in VNG verband, bij het rijk aandringen om landelijk stappen te zetten om bestaanszekerheid en welzijn beter te kunnen garanderen. ZoetermeerPas We werken aan een nieuwe ZoetermeerPas. Aanleiding is dat de huidige leverancier van het technische systeem heeft aangegeven om te stoppen. Per 1 januari 2024 moet er een nieuwe ZoetermeerPas zijn. In 2023 de nieuwe ZoetermeerPas geïmplementeerd. Bijzondere bijstand Het beleid omtrent de bijzondere bijstand wordt herzien, onder andere om meer op maat de feitelijke draagkracht van huishoudens te bepalen om te beoordelen of een huishouden voor bijzondere bijstand in aanmerking komt. Ook vindt een heroverweging plaats t.a.v. zorgkosten in de bijzondere bijstand. Collectieve zorgverzekering voor huishoudens met een laag inkomen Bij de collectieve zorgverzekering (CZV) zien we verschillende ontwikkelingen. Het aantal deelnemers aan de CZV is in de afgelopen jaren langzaam gedaald. Een verklaring kan zijn dat het aanbod minder aantrekkelijk wordt gevonden dan deelnemers zouden willen. Maar ook kan een financiële overweging spelen.

Want hoewel de gemeente een deel bijdraagt, een uitgebreide verzekering drukt op de maandelijkse begroting van deelnemers. In 2023 onderzoeken we of het beleid t.a.v. de CZV moet veranderen. Energiearmoede/ koopkrachtproblemen Energiearmoede is door de hoge energieprijzen voor inmiddels enorme aantallen huishoudens een groot probleem. Voor veel huishoudens zijn de kosten van het leven hoger dan met het inkomen kan worden betaald. We houden er rekening mee dat koopkrachtmaatregelen gericht op lage inkomens, zoals in 2022 de energietoeslag, ook in 2023 bij de gemeente terecht kunnen komen. En we blijven bij het rijk aandringen op meer structurele oplossingen. Gemeente brede ondersteuning lage inkomens De mogelijkheden van de gemeente om armoedeproblematiek, veroorzaakt door de extreem hoge kosten van het leven, op te lossen zijn zeer beperkt. Inkomenspolitiek is voorbehouden aan het rijk. Wel heeft de gemeente enkele mogelijkheden om sommige negatieve gevolgen die armoede met zich meebrengt te beperken of te verzachten. Bijvoorbeeld door bepaalde voorzieningen gratis beschikbaar te stellen zodat een tekort van financiële middelen er niet toe leidt dat iemand niet kan meedoen aan sport, cultuur of onderwijs. Dit is ook de doelstelling van o.a. de ZoetermeerPas, de KindPas voor kleding en schoenen en de Schoolspullenpas, voor (kinderen uit) huishoudens met lage inkomens.

Preventie en schuldhulpverlening We blijven ons inzetten om de inwoner op een zo’n vroeg mogelijk moment te vinden, te bereiken en te helpen met passende instrumenten, informatie of hulp. Naast de gebruikelijke communicatiemiddelen, maken we gebruik van de Nibud geldplannen en instrumenten van de Nederlandse Schuldhulproute. Ook gaan we door met vroegsignalering in samenwerking met vastenlastenpartners (woningcorporaties/-verhuurders, zorgverzekeraars, energie- en waterbedrijven). Dit doen we door in een vroeg stadium met de inwoner contact te zoeken en een hulpaanbod te doen. Preventie is en blijft een belangrijk speerpunt in het schuldenbeleid. We voeren hiervoor diverse preventieactiviteiten uit: van educatie, begeleiding naar hulp bij administratie tot versterking van de bewustwording en het 31

bespreekbaar maken van geldzorgen. We streven naar innoverende manieren om de doelgroepen te benaderen via de inzet van ervaringsdeskundigen en sociale media (via nieuwe initiatieven zoals #OMGZoetermeer die speciaal voor jongeren is geïnitieerd). We gaan in 2023 door met de inzet van preventiemedewerkers schuldhulpverlening die een spilfunctie vervullen tussen de gemeente en inwoners, wijkregisseurs en maatschappelijke partners en werkgevers. We stimuleren meer onderlinge samenwerking tussen partners om groepen inwoners beter te bereiken en hun (financiële) redzaamheid te versterken. Denk aan de samenwerking met wijkregisseurs en onderwijspartners rondom kinderen die opgroeien in armoede èn samenwerking met werkgevers als ‘vindplaats’ van schulden. We gaan door met de stappen die zijn gezet om de dienstverlening aan zelfstandig ondernemers met schulden te verbeteren, in samenwerking met regionale partijen. Ongeacht waar de ondernemer als eerste aanklopt, bieden we een afgestemd ondersteuningsaanbod gericht op financiële hulp, versterking van de onderneming en hulp bij heroriëntatie op kansen op de arbeidsmarkt. De mogelijkheid van een Zoetermeers ondernemersloket wordt onderzocht. We willen het effect van ons werk beter meten en maken hiervoor gebruik van CBS-cijfers over geregistreerde problematische schulden en monitors van de NVVK, waaronder de monitor vroegsignalering.

In 2023 krijgen wij scherper zicht op de effecten van nieuwe instrumenten die wij hebben geïmplementeerd om schuldhulpverlening sneller en effectiever te maken. Dat zijn het Schuldenknooppunt, aansluiting Landelijk Waarborgfonds voor saneringskredieten en Collectief schuldregelen.

32

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

33

Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

31 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

46 %

46 %

46 %

46 %

Trendgrafiek % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt

Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer 34

Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand (doelgroepkinderen) die een Voor- en Vroegschools Educatie (VVE) programma volgen, wordt de vooruitgang op het gebied van taal en rekenen gemonitord. Dit gebeurt bij zowel peuters (2 en 3 jaar) als kleuters (4 en 5 jaar). Gekeken wordt of de doelgroepkinderen meer leerwinst boeken dan wat gemiddeld is voor hun leeftijdscategorie in Nederland.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1)

Begroting 2022 -13.131

Begroting 2023 -11.257

Begroting 2024 -11.692

Begroting 2025 -11.760

Begroting 2026 -12.193

Het merendeel van dit budget is bestemd voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor leerlingenvervoer, ontwikkeling kinderopvang, brede school, schoolbegeleiding en onderwijsachterstanden uit dit budget bekostigd.

35

Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar: % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

2,27 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

2,30 %

2,30 %

2,30 %

2,30 %

Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar: % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs

36

Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ RMC

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Beperken uitval in het onderwijs (1.2)

Begroting 2022 -2.094

Begroting 2023 -1.871

Begroting 2024 -1.871

Begroting 2025 -1.871

Begroting 2026 -1.871

Dit budget wordt grotendeels ingezet op uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlaten en schoolmaatschappelijk werk.

37

Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer De waardering van Zoetermeerse ondernemers voor het ondernemingsklimaat. Bron: Ondernemerspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

6,5

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

6,9

6,9

7,1

7,1

De ondernemerspeiling vindt elke twee plaats. De nulmeting dateert uit 2020. Eind 2022 wordt de nieuwe meting uitgezet via een enquete uitgezet. Over de uitkomsten van de ondernemerspeiling 2022 wordt u begin 2023 geinformeerd.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat (1.3)

Begroting 2022

Begroting 2023 -639

Begroting 2024 -633

Begroting 2025 -603

Begroting 2026 -633

-603

Het budget wordt o.a. ingezet voor (strategisch) beleid, maatregelen voor het versterken van het ondernemersklimaat en beheer van de warenmarkten. Daarnaast voor de verschillende samenwerkingen in de regio zoals de Logistieke hotspot A-12 corridor, Business Park Haaglanden. In het coalitieakkoord zijn structureel middelen opgenomen voor versterking van het ondernemersklimaat en incidenteel voor Toekomstvisie wijkwinkelcentra en beter benutten bedrijventerreinen en een tweejaarlijkse Innovatieprijs.

38

Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid Toename aantal arbeidsplaatsen Bron: Gemeentelijke database Type

2021

2022

2023

2024

2025

Realisatie

474

-

-

-

-

Begroting PB 2022

-

372

372

372

0

Trendgrafiek Toename aantal arbeidsplaatsen

Bron: Gemeentelijke database 39

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen groei werkgelegenheid (1.4)

Begroting 2022

Begroting 2023 -379

Begroting 2024 -347

Begroting 2025 -347

Begroting 2026 -347

-347

Het budget wordt o.a. ingezet voor accountmanagement, dienstverlening aan ondernemers. Daarnaast wordt het budget gebruikt voor stimuleringsmaatregelen en onderzoek.

40

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie % Arbeidsparticipatie Het aandeel (= percentage) werkenden van de totale bevolking is de arbeidsparticipatie. Alle 15- tot 67-jarigen behoren tot de potentiële beroepsbevolking. Bij het vaststellen van de arbeidsparticipatie wordt uitgegaan van een grens van 12 uur per week werken. Bron: CBS Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

71,1 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

71,0 %

71,0 %

71,0 %

71,0 %

Als gevolg van de demografische trend van vergrijzing daalt de komende jaren het potentieel aantal werkenden. Door maatregelen/trends zoals de ophoging van de AOW leeftijd, arbeidsparticipatie vrouwen, arbeidsmigratie en beleidsinterventies rond ouderschap zal het daadwerkelijk aantal werkenden mogelijk minder hard afnemen, dan op grond van de demografische trend te verwachten is. De totale bevolking groeit naar verwachting door de komende jaren. Al deze effecten maken de ontwikkeling van de arbeidsparticipatie in Zoetermeer moeilijk te voorspellen en daarom veronderstellen we die gelijk aan de stand 2021.

Uitstroom naar werk Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

209

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

200

180

170

170

Trendgrafiek Uitstroom naar werk

41

Bron: Suites4 SociaalDomein

Het betreft de uitstroom naar werk vanuit de bijstand. Mensen vinden in de huidige krappe arbeidsmarkt makkelijker een (nieuwe) baan. Omdat de krapte aanhoudt droogt de uitstroom langzaam op. Voornaamste oorzaak hiervan is een dalende / lage instroom. Ter indicatie, de instroom zat tot en met 2016 in een stijgende trend. In 2017 begon de instroom te dalen. In 2021 bedroeg de instroom ca 45% van het volume in 2016. Naar verwachting zal de instroom in 2022 t/m 2024 rond het niveau van 2021 liggen. Mocht er eind 2022 of begin 2023 een recessie plaatsvinden dan zal als gevolg daarvan met enige vertraging de instroom weer toenemen. Naar verwachting zal dat dan niet eerder zijn dan medio tot eind 2024.

Deeltijd werkenden met uitkering Aantal uitkeringsgerechtigden dat op 31-12 inkomsten uit parttime werk heeft. Bron: Suites4 SociaalDomein

42

Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

506

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

400

400

400

400

Vergroten van (deeltijd) inkomsten uit werk is een subdoel. Hoofddoel is volledige uitstroom uit de uitkering. In de huidige krappe arbeidsmarkt stijgt de kans dat mensen meer uren kunnen werken en volledig uit de uitkering kunnen stromen. Het aantal mensen met inkomsten uit werk naast de uitkering daalt dan.

Uitstroom naar school Aantal jongeren dat vanuit een bijstandsuitkering weer uitstroomt naar school. Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

32

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

40

40

40

40

Het betreft de uitstroom vanuit een bijstandsuitkering naar scholing. Deze indicator wordt beïnvloed door de krapte op de arbeidsmarkt doordat mensen makkelijker de weg naar werk vinden en in voorkomende gevallen gekozen wordt om te gaan werken in plaats van naar school te gaan.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie (1.5)

Begroting 2022 -20.771

Begroting 2023 -19.189

Begroting 2024 -18.885

Begroting 2025 -18.529

Begroting 2026 -18.649

Het budget wordt ingezet om werkzoekenden te laten participeren op de arbeidsmarkt, uitstroom naar school, sociale activering door middel van bijdragen aan de verbonden partij De Binnenbaan BV. 43

Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan Aantal bijstandsuitkeringen Aantal bijstandsuitkeringen levensonderhoud per 31-12 Bron: Suites4 SociaalDomein Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

2.594

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

2.375

2.250

2.250

2.250

Als gevolg van de krappe arbeidsmarkt enerzijds en de vergrijzing anderzijds zal het aantal bijstandsuitkeringen naar verwachting langzaam dalen de komende jaren.

Bereik minimaregelingen uitgedrukt in % doelgroep Bereik uitgedrukt in som van % doelgroep Zoetermeerpas / Collectieve ziekteverzekering / Kwijtschelding gedeeld door 3. Bron: Gemeentelijke administratie Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

63 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

85 %

85 %

85 %

85 %

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan (1.6)

Begroting 2022 -16.323

Begroting 2023 -16.686

Begroting 2024 -16.493

Begroting 2025 -16.453

Begroting 2026 -16.405

44

Het budget wordt ingezet voor uitkeringen levensonderhoud (bijstand), armoedebeleid (inkomensondersteunende voorzieningen zoals bijzondere bijstand of de ZoetermeerPas, maar ook bijvoorbeeld ondersteuning van partners) en voor zaken als handhaving.

Extra: uitsplitsing doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan In aansluiting op de toezegging 252 (commissie 2 maart 2020), beslispunt 2a (uitsplitsing in uitgaven voor bijstandsuitkeringen en handhaving enerzijds en het gemeentelijk minimabeleid anderzijds) en ter invulling van beslispunt 10 onder a. bij het raadsbesluit over de Kadernota Meedoen met Meerwaarde, wordt vanaf de Programmabegroting 2021 een tabel toegevoegd bij doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan, met een nadere uitsplitsing van programmaposten.

Risico's Er is geen sprake van nieuwe bijzondere strategische risico’s die realisatie van doelstellingen mogelijk in de weg staan.

Beleidsperspectief Beleidswijzigingen Schuldhulpverlening Voor 2023 en verder is 2,6 fte tijdelijke formatie structureel gemaakt om de huidige formatie en kwaliteit van de dienstverlening op peil te houden. Een toenemend aantal huishoudens heeft te maken met problematische schulden. En de complexiteit van schulden neemt toe. De structurele formatie voorkomt hoge werkdruk bij de uitvoering en dat er wachtlijsten ontstaan.

45

Aanpak fraude zorgaanbieders In het coalitieakkoord is voor de aanpak van fraude door zorgaanbieders de komende jaren tijdelijk € 107.000 opgenomen voor 1,0 fte (vanaf 2026 0,5 fte) sociaal rechercheur. In 2023 wordt er gewerkt aan de doorontwikkeling van de aanpak van zorgfraude. Onderwijs en arbeidsmarkt In het Coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’, is budget opgenomen om een deel van de tijdelijke formatie voor onderwijs-arbeidsmarkt nu structureel in te zetten voor het versterken van het hoger onderwijs, de kenniseconomie en de arbeidsmarkt. Het geld wordt gebruikt voor de dekking van de kosten van de projectleider onderwijs-arbeidsmarkt. Actieagenda economie Dit budget wordt ingezet voor maatregelen om het ondernemersklimaat te versterken en voor de bijdragen aan de verschillende samenwerkingen in de regio, zoals Logistieke hotspot A12 corridor en Businesspark Haaglanden. Afstemming regionale agenda economie De opgaven voor onze stad zijn groot. Veel van deze opgaven hebben een (boven)regionale samenhang en Zoetermeer kan deze niet alleen aanpakken. Zoetermeer blijft daarom inzetten op regionale samenwerking en benut de strategische samenwerkingsverbanden en partners, zoals de MRDH, de provincie om te werken aan de opgaven van onze stad.

Innovatieprijs 2 jaarlijks Voor de innovatieprijs is er budget voor het uitwerken van de opzet en de voorbereiding op de eerste prijsuitreiking in 2024. Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Schuldhulpverlening (zie ook overhead)

206

206

206

206

Aanpak fraude zorgaanbieders

107

107

107

54

Onderwijs en arbeidsmarkt

124

124

124

124

Actieagenda economie

110

110

110

110

Afstemming regionale agenda economie

120

120

120

120

Innovatieprijs 2 jaarlijks

30

0

30

0

Saldo

697

667

697

614

Financieel samengevat: Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

46

Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Baten

69.614

67.308

68.184

67.111

63.694

63.694

Lasten

-117.371

-120.646

-118.168

-117.002

-113.287

-113.762

Resultaat

-47.757

-53.338

-49.983

-49.891

-49.593

-50.068

Aangenomen moties voorjaarsdebat Motie 2206-38 LHN - Leerplicht preventie aan de voordeur Verzoekt het college: •

Om een voorstel te doen hoe de preventieve functie nog beter ingevuld kan worden ter voorkoming van kostbare jeugdhulp.

Stand van zaken: Door COVID-19 en zwaardere zorgvragen is de werkdruk bij leerplicht en RMC erg opgelopen. Dit heeft tot een hoog ziekteverzuim geleid. De preventieve aanpak kan versterkt worden na uitbreiding van de formatie (1 fte Leerplicht/RMC). Dan kan bijvoorbeeld vaker achter de voordeur gekeken worden. Hiervoor zal een voorstel gemaakt worden. Motie 2206-39A - Help ouderen met aanvragen van inkomensregelingen Verzoekt het college: • • •

ln kaart te brengen hoeveel ouderen geen gebruik maken van inkomensondersteunende regelingen terwijl ze daar wel recht op hebben. ln kaart te brengen hoe deze ouderen het best benaderd kunnen worden om ze op de hoogte te brengen (en eventueel te assisteren bij het aanvragen van) van deze inkomensondersteunende regelingen. De oproep van de nationale ombudsman te omarmen en een plan te ontwikkelen hoe deze ouderen zo goed mogelijk op de hoogte gebracht kunnen worden en hierbij aan te sluiten bij eventuele landelijke campagnes.

Stand van zaken: Moet worden afgedaan uiterlijk 13 december 2022.

Waar staat je gemeente indicatoren Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Onderwijs/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie/ 47

https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Werk-en-inkomen/ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

48

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

49

50

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie In onze stad staat voorop dat alle Zoetermeerders een plek moeten hebben en dat zij sterk in het leven kunnen staan. We zien al langere tijd dat het gebruik van voorzieningen in het sociaal domein groeit. Dit komt enerzijds doordat meer inwoners gebruik maken van voorzieningen, anderzijds doordat inwoners langer of meer gebruik maken van de voorzieningen. Het uitgangspunt is dat zorg en ondersteuning voor alle inwoners beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar blijft. Daarom is het nodig om in te zetten op verbetering en innovatie van ondersteuningsvoorzieningen. We kiezen ervoor om zoveel mogelijk impact te maken in de preventieve keten, vanuit de visie dat, door het versterken van preventie en de sociale basis, inwoners minder afhankelijk zijn van (langdurige) ondersteuning en zo lang mogelijk zelfstandig en zelfredzaam blijven. Belangrijke pijlers daarvoor zijn de preventiecoalitie (onderdeel van Zoetermeer 2025), de woonzorgvisie en de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. Normaliseren is het uitgangspunt; daarvoor zetten we in op een sterke sociale basis met basisvoorzieningen die voor iedereen beschikbaar zijn. Waar nodig worden geïndiceerde maatwerkvoorzieningen vanuit Jeugdhulp of Wmo ingezet.

Speerpunten in 2023: Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdbeleid Algemeen: • inzet op impact- en datagedreven werken; • aanpak zorgfraude; • inzet contractmanagement. Preventief jeugdbeleid: • invoering werken met factorenmodel (Sociaal Innovatiefonds); • herijking toegang; • voortzetting Kansrijke Start; • inzet onderwijs-jeugdhulparrangementen. Specialistische jeugdhulp: • aanpak wachttijden; • bevorderen uitstroom uit de jeugdhulp; • uitvoering ambities Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden; • anticiperen op landelijke ontwikkelingen hervormingen jeugdzorg; • positie bepalen in de regionale samenwerking. Wmo beleid Algemeen: • aanpak zorgfraude; 51

•

aanpak wachttijden.

Versterken van de zorgketen: • Zoetermeer 2025; • behoud Langeland ziekenhuis; • versterken van de sociale basis; • preventief en positief gezondheidsbeleid; • innovatie ondersteuningsaanbod. Inclusie en diversiteit: • coalitie voor inclusie. Wonen: • passend wonen met zorg voor kwetsbare groepen; • veilige en inclusieve stad.

Doelstellingen Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Voor de uitvoering van de Jeugdwet zet de gemeente zich in om het gewone leven te versterken van alle Zoetermeerse jeugdigen en hun gezinnen. Het doel is dat jeugdigen zich zoveel mogelijk kunnen ontwikkelen tot zelfredzame burgers, die naar vermogen participeren in de maatschappij. Uitgangspunten van het beleid zijn: • de behoefte van de jeugdige en het gezin staan voorop; • focus op preventie, normaliseren en vroegsignalering; • verbindingen versterken in het sociaal domein, in het bijzonder tussen onderwijs en jeugdhulp; • inzet op kwalitatief hoogwaardige, duurzame, kosteneffectieve en resultaatgerichte jeugdhulp. Door de stijgende kosten in het sociaal domein, is er nadrukkelijk aandacht voor kostenbeheersing. Preventief jeugdbeleid Binnen het preventief aanbod wordt de komende jaren een omslag gemaakt naar resultaatgedreven werken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het 'factorenmodel'. Het doel is om een aanpak te ontwikkelen waarbij op basis van (bewezen effectieve) interventies het preventief aanbod wordt vormgegeven en er meer wordt gestuurd op het (maatschappelijk) effect.

52

Voortzetting Kansrijke Start De eerste 1000 dagen zijn cruciaal voor een goede start van een kind. De gezondheid van ouders en kind voor en tijdens de zwangerschap en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller van zowel fysieke als mentale problemen op latere leeftijd van het kind. Vanuit preventie is het zeer belangrijk om te investeren in deze periode. De komende jaren staan van de volgende ambities centraal: • basis op orde vanuit sterke verbindingen tussen het medisch en het sociaal domein; • beter aansluiten bij de doelgroep door deze beter te betrekken en door gezamenlijke informatievoorziening; • versterken van de samenwerking met de zorgverzekeraars en huisartsen rond gezonde leefstijl en anticonceptie; • monitoring en evaluatie in aansluiting op landelijke monitoringsinstrumenten. Doorontwikkeling toegang tot jeugdhulp Op basis van de evaluatie van de toegang is een kwartiermaker toegang aangesteld. Onder leiding van deze kwartiermaker wordt de toegang tot jeugdhulp opnieuw ingericht, waarbij de sterke punten uit de huidige werkwijze worden behouden en tegelijkertijd een kwalitatieve verbeterslag wordt doorgevoerd. Meer sturing en uniformiteit in de verwijzingen naar jeugdhulp is een belangrijk aandachtspunt. Verbinding onderwijs-jeugdhulp De afgelopen jaren is de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp al versterkt.

Op basis van de opgedane ervaringen worden OnderwijsJeugdhulparrangementen opgezet. Specialistische jeugdhulp Op regionaal niveau ligt de ambitie voor de komende jaren vast in de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. Een belangrijk aandachtspunt is het terugdringen van wachttijden. Daarnaast wordt (boven)regionaal samengewerkt aan het verbeterplan voor de Gecertificeerde Instellingen. Lokaal zetten we in op het uitvoeren van contractmanagement, waarbij we gebruik maken van data over het jeugdhulpgebruik. Landelijk lopen de gesprekken tussen rijk en gemeenten over de hervormingen van de jeugdzorg. De verwachting is dat Hervormingsagenda Jeugd gevolgen heeft voor landelijke en lokale regelgeving. Daarnaast worden er afspraken gemaakt over de aard, vorm en inhoud van de regionale samenwerking. Dit heeft ook financiële consequenties. Vooralsnog is de planning dat de Hervormingsagenda Jeugd eind 2022 gereed is.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Huishoudelijke Ondersteuning Het college ziet graag dat (oudere) inwoners van Zoetermeer zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig leven. Hoewel dit enerzijds betekent dat ook het huishouden zo lang mogelijk door hen zelf wordt (uit)gevoerd, is het anderzijds belangrijk om huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo financieel bestendig te houden en beschikbaar te houden voor inwoners die het echt nodig hebben. Hiervoor is met aanbieders afgesproken dat het aanbod wordt vernieuwd. Vanuit de gedacht van positieve gezondheid is het versterken van eigen kracht en zelfregie zeer belangrijk. Daarom krijgen mensen handvatten aangereikt voor het zelfstandig organiseren van het huishouden.

53

Voortgang inZet InZet is op 1 mei 2021 gestart met dienstverlening aan inwoners op onderdelen van Wmo en preventieve jeugd- en gezinshulp volgens de principes van Gebiedsgerichte Ondersteuning. Digitaal, telefonisch en op zes inlooppunten in de stad kunnen inwoners terecht met hun hulpvragen, voor informatie, welzijn en ondersteuning. De partners van inZet werken intensief samen in 6 gebiedsteams bestaande uit medewerkers van alle negen partners. In de gebiedsteams wordt bekeken welke ondersteuning inwoners nodig hebben en hoe inZet hun vragen zo goed mogelijk kan beantwoorden. Wanneer mogelijk worden er ook koppelingen gemaakt met de sociale basis, bijvoorbeeld door samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Gebiedsgerichte Ondersteuning is een transformatie waarin inwoner en professional onder eigen regie samen kunnen bepalen welke ondersteuning nodig is. Het ondersteuningsaanbod is flexibel, gericht op normalisatie en wordt waar mogelijk groepsgewijs aangeboden, zodat cliënten ook direct contacten en activiteiten buitenshuis hebben. Op deze manier kan inZet méér cliënten ondersteunen en is de ondersteuning effectiever dan in de oude situatie, waarin voornamelijk individuele begeleiding bij de cliënt thuis werd geboden, doordat verschillende soorten dienstverlening worden gecombineerd en sneller wordt op- en af geschaald.

Hiermee is de transformatie echter nog niet voltooid. Veel inwoners hebben momenteel nog intensieve individuele hulp nodig en de overdracht van cliënten van latende partijen naar inZet is nog gaande. Dit proces is complexer en duurt langer dan vooraf is ingeschat. Gemeente en inZet werken er samen hard aan om de overdracht zorgvuldig en op zo kort mogelijke termijn af te ronden. Door achterstanden bij de Wmo en wachttijden bij inZet, voornamelijk veroorzaakt door tekort aan en verloop van personeel, zal er geen sprake zijn van een snelle en eenvoudige oplossing. Cliënten die op de nominatie staan om te worden overgedragen aan inZet behouden hun maatwerkvoorziening totdat de overdracht afgerond is, zodat zij niet zonder ondersteuning komen te zitten. Omdat de hulpvraag in Zoetermeer is veranderd ten opzichte van de periode waarin de kaders voor Gebiedsgerichte Ondersteuning werden gemaakt, moeten deze kaders opnieuw worden bekeken. Gemeente en inZet gaan samen onder leiding van een onafhankelijk bureau onderzoeken op welke manier een reëel tarief voor inZet kan worden berekend. Daarnaast wordt onderzocht hoe de kosten-baten analyse van de transitieopgave eruit ziet (aanloopkosten versus besparingen). Volgens planning zal dit onderzoek in het vierde kwartaal van 2022 worden afgerond. Het college zal de raad over de uitkomsten van het onderzoek informeren.

Maatwerkvoorzieningen begeleiding en dagbesteding De maatwerkvoorzieningen voor begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf worden in 2023 opnieuw ingekocht. De inkoop is in regionaal verband samen met de gemeenten Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, en Wassenaar. De voorbereidingen voor de nieuwe inkoop zijn inmiddels gestart. U bent hier over geïnformeerd in het raadsmemo Nieuwe inkoop d.d. 25 mei 2022 Beschermd Wonen Het rijk heeft besloten dat de doordecentralisatie van beschermd wonen per 2024 plaatsvindt. Eerder werd besloten om de doordecentralisatie per 2023 uit te stellen. Vanaf 2024 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor het bieden van een beschermd wonen voorziening aan nieuwe cliënten uit de eigen gemeente en zij ontvangen daarvoor de financiële middelen van het rijk. 2023 staat in het teken van het implementeren van de uitvoering van de voorziening beschermd wonen, zoals de toegang opzetten en regionale afspraken vastleggen over de samenwerking en financiering. Woonzorgvisie Het college vindt het belangrijk dat inwoners met een zorgvraag zo zelfstandig, zinvol en vitaal mogelijk (blijven) wonen. Door onder andere de dubbele vergrijzing, een veranderende zorgbehoefte en toenemende kosten voor zorg en welzijn, is er een toenemende vraag naar diverse woonvormen met zorg en 54

ondersteuning als dit nodig is. De woonzorgopgave vraagt om een gezamenlijke aanpak en het ontwikkelen van woonzorgconcepten voor ouderen en kwetsbare inwoners. Met betrokken partners zijn de ambities op het snijvlak wonen, zorg en welzijn eerder vastgelegd in de woonzorgvisie. In 2023 werkt een projectleider de ambities uit in een uitvoeringsagenda. Aanpak eenzaamheid Het college continueert de aanpak eenzaamheid, waarin de lokale community tegen eenzaamheid een belangrijke pijler is (www.zoetermeertegeneenzaamheid.nl). De gemeente is aanjager en trekker van het geheel en faciliteert de samenwerking. In 2023 zorgen we dat de activiteiten van de community worden voortgezet (maatschappelijke initiatieven, netwerkbijeenkomsten, themagroepen en campagnes). Daarnaast nemen we actie om de de community uit te breiden en te verbreden (o.a. meer ondernemers betrekken, partners uit de landelijke coalitie ook lokaal betrekken) en om de aanpak tegen eenzaamheid te verduurzamen (maatschappelijke initiatief en hulpaanbod waar nodig met elkaar verbinden). We proberen iedereen die eenzaam is of dreigt te worden te bereiken en werken we vanuit de visie dat ‘iedereen iets kan doen om de eenzaamheid van iemand anders een beetje te helpen doorbreken’. Ook zetten we de Lief en Leedstraten voort.

Vrijwilligersondersteuning Verenigingen en vrijwilligers(organisaties) versterken de onderlinge betrokkenheid tussen mensen, ondersteunen mensen in het zelfstandig kunnen blijven wonen en helpen in het bestrijden van eenzaamheid. De gemeente faciliteert vrijwilligersactiviteiten door enerzijds initiatieven voor vrijwillige hulp te subsidiëren en anderzijds ondersteuningsmaatregelen voor alle vrijwilligers(organisaties) te organiseren. De ondersteuning die de gemeente biedt aan de vrijwilligers(organisaties) via de in 2020 geïntroduceerde aanpak wordt verder verstevigd. Deze wordt onder de noemer ‘Zoetermeer voor Elkaar’ in toenemende mate afgestemd op de behoeften van vrijwilligers(organisaties). Na de coronacrisis zijn niet alle vrijwilligers die stopten teruggekeerd. In 2023 zet de gemeente daarom in op communicatie (waaronder werving) en kennisdeling. Hiernaast is er een vrijwilligersondersteuner, een digitaal platform voor werving en matching, vrijwilligersinformatiepunten in de wijk, de subsidieregeling vrijwilligersondersteuning, een vrijwilligersverzekering en de jaarlijkse vrijwilligerswaardering. Toegankelijkheid Het college werkt aan een vernieuwde Agenda Open Stad met verschillende ambities.

We zetten in op het: - vergroten van bewustwording bij zowel de gemeentelijke organisatie als partners van de gemeente en inwoners, dat iedereen moet kunnen meedoen; - ontwikkelen en borgen van normen gericht op fysieke toegankelijkheid bij projecten rond renovatie, nieuwbouw of aanleg; - effectief inzetten van de Toegankelijkheidsraad, een adviesorgaan bestaande uit ervaringsdeskundigen die hun kennis en kunde graag delen met als doel om de toegankelijkheid van Zoetermeer te vergroten.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Preventie en positieve gezondheid Een goede gezondheid is belangrijk voor iedereen. Dit is een voorwaarde om te kunnen participeren. Het college beschouwt gezondheid op een positieve manier: ‘gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te (blijven) voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven’. Gemeentelijk beleid biedt veel kansen om de gezondheid van Zoetermeerders positief te beïnvloeden en daarmee gezondheidswinst te boeken. We zoeken in 2023 actief naar kansen om gezondheid van inwoners in brede zin te helpen bevorderen. Speerpunten zijn het bevorderen van 55

gezond gedrag (gezonde leefstijl) en mentaal welbevinden en het stimuleren van een gezonde leefomgeving. Daarbij kijken we waar we als gemeente de meeste impact hebben en ook hoe we onze partners kunnen helpen om hun impact te vergroten. Extra aandacht is er voor het verbeteren van gezondheid van inwoners in kwetsbare wijken. Het samenwerkingsverband Zoetermeer 2025 is daarbij belangrijk. Naast een brede blik op gezondheid, het verbinden van het sociaal en medisch domein, betrekken we via de Preventiecoalitie ook inwoners bij het bedenken van oplossingen die gezond gedrag bevorderen. Inclusie en diversiteit Zoetermeer moet een veilige en inclusieve stad zijn voor alle inwoners, ongeacht afkomst, geaardheid of geloof. Het college vindt het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt en kan meedoen aan de samenleving. Ook zetten we meer in op discriminatiebestrijding en sociale uitsluiting. Hiervoor werken we samen met verschillende partners in de stad en bevorderen de onderlinge samenwerking tussen deze partners. In 2023 en streven we ernaar om samen met deze partners een coalitie voor inclusie te vormen en de ambities om te zetten in een lokale uitvoeringsagenda.

56

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

57

Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij instroom in jeugdhulp De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd. Bron: DataWareHouse Zoetermeer Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

9,2

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

9,0

9,0

9,0

9,0

Het beeld van de afgelopen jaren is, dat de leeftijd waarop jeugdigen instromen in de jeugdhulp redelijk stabiel is.

Vroegtijdig signaleren: Afname gemiddelde leeftijd bij uitstroom in jeugdhulp De gemiddelde leeftijd bij instroom en uitstroom worden tegen elkaar afgezet om te kijken of er vroegtijdig wordt gesignaleerd. Bron: DataWareHouse Zoetermeer Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

13,1

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

13,0

12,7

12,4

12,1

De leeftijd waarop jeugdigen uitstromen uit de jeugdhulp ligt al een aantal jaar rond de leeftijd van 13 jaar. Ook zien we dat de duur van jeugdhulptrajecten toeneemt. De ambitie is om deze trend te keren en de uitstroom te bevorderen.

Vroegtijdig signaleren: Toename aantal matches in de Verwijsindex Het aantal matches dat ontstaat vanuit de Verwijsindex Haaglanden, zodat inzicht ontstaat in het signaleringsgedrag. 58

Bron: Verwijsindex Haaglanden Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

984

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

950

950

950

950

Het aantal afgegeven signalen in de Verwijsindex daalt al een aantal jaar. Het aantal matches in de Verwijsindex neemt daardoor ook af. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin wordt verzocht om de wettelijke verplichting op de Verwijsindex te schrappen. Zolang er geen wetswijziging is doorgevoerd, is de gemeente verplicht om de Verwijsindex te faciliteren. Er wordt echter niet extra geïnvesteerd in het verhogen van de signaleringsbereidheid.

Toename aantal adviezen bij Veilig Thuis Het aantal gevraagde adviezen aan Veilig Thuis vanuit Zoetermeer om zicht te krijgen op het signaleringsgedrag. Bron: Veilig Thuis Haaglanden Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

1.260

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

1.300

1.300

1.300

1.300

De toename van het aantal adviezen dat Veilig Thuis geeft, is een landelijke trend.

Toename aantal meldingen bij Veilig Thuis Het aantal meldingen bij Veilig Thuis vanuit Zoetermeer om zicht te krijgen op het signaleringsgedrag. Bron: Veilig Thuis Haaglanden

59

Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

972

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

1.100

1.100

1.100

1.100

Het aantal meldingen bij Veilig Thuis daalde in 2021 behoorlijk ten opzichte van 2020. Voor 2023 wordt verwacht dat het aantal verwerkte meldingen hoger zal liggen.

Efficiënte doorlooptijd: Afname gemiddeld aantal jaar dat een jeugdige jeugdhulp ontvangt Percentage jeugdigen dat minimaal 3 jaar jeugdhulp ontvangt. Bron: DataWareHouse Zoetermeer Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

46,4 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

46,0 %

46,0 %

46,0 %

46,0 %

Om deze indicator te meten kijken we naar het aandeel jeugdigen dat 3 jaar of langer jeugdhulp krijgt. Dat aandeel wordt afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp. De trend is dat jeugdigen steeds langer jeugdzorg ontvangen. Het streven is dat de groep jeugdigen die minimaal drie jaar jeugdhulp krijgt, afneemt.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

Begroting 2022 -66.730

Begroting 2023 -67.007

Begroting 2024 -65.243

Begroting 2025 -63.090

Begroting 2026 -62.914

60

Het budget is grotendeels bestemd voor jeugdhulp. Daarnaast wordt het budget besteed aan subsidies voor de Stichting Jeugdgezondheidszorg (JGZ), Meerpunt (netwerkorganisatie en een samenwerkingsverband tussen 25 partners in Zoetermeer die werken rondom jeugd en gezin), het jongerenwerk en de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en Veilig Thuis Haaglanden. Ook de kinderopvang op basis van een sociaal medische indicatie wordt uit dit budget bekostigd. De dalende budgetten vanaf 2023 betreffen enerzijds de verwachte kostendaling als gevolg van de inzet van de maatregelen Ombuigen en Vernieuwen. Anderzijds is de insteek dat de tijdelijke budgetstijgingen vanwege hoger gebruik van jeugdzorg in de afgelopen jaren een aflopende trend hebben. Het kunnen realiseren van de geraamde kostendaling is afhankelijk van de mogelijkheden die de Hervormingsagenda Jeugd van het rijk en de VNG bieden en de keuzes die de gemeente hierin kan en moet maken.

61

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per cliënt Deze indicator geeft inzicht in het gemiddeld budget van alle Wmo maatwerkvoorzieningen per client. Bron: Gemeentelijke database Wmo/Begroting Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

3.205 €

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

2.850 €

2.850 €

2.850 €

2.850 €

Deze indicator geeft inzicht in het gemiddelde budget van alle maatwerkvoorzieningen per cliënt.

% Cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod De gemeente Zoetermeer neemt deel aan een landelijk onderzoek onder Wmo cliënten. Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd in het voorjaar. De resultaten van het onderzoek zijn steeds in de zomer beschikbaar. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

76 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

80 %

80 %

80 %

80 %

De tevredenheid van cliënt over het ondersteuningsaanbod wordt jaarlijks gemeten via het cliëntervaringsonderzoek.

% Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 62

Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

76 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

80 %

80 %

80 %

80 %

Trendgrafiek % Cliënten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag

Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo

Via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek wordt gemeten of het ondersteuningsaanbod past bij de hulpvraag van cliënten. Het afgelopen jaar is een lichte daling te zien ten opzichte van eerdere jaren.

63

% Cliënten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning De gemeente Zoetermeer neemt deel aan een landelijk onderzoek onder Wmo cliënten. Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd in het voorjaar. De resultaten van het onderzoek zijn steeds in de zomer beschikbaar. Bron: Cliëntervaringsonderzoek inZet Type

2023

2024

2025

2026

Begroting PB 2023

80,0 %

80,0 %

80,0 %

80,0 %

InZet is op 1 mei 2021 gestart met de dienstverlening. De streefwaarde is dat 80% van de cliënten minimaal een 7,5 geeft voor de kwaliteit van de ondersteuning.

% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente/het samenwerkingsverband De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

18,0 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

20,0 %

20,0 %

20,0 %

20,0 %

De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning door mantelzorgers. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger.

% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de eigen omgeving De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. 64

Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

76,0 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

70,0 %

71,0 %

71,0 %

71,0 %

De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning door de mantelzorger. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger.

% Mantelzorgers dat zich over het algemeen genomen voldoende ondersteund voelt De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

69,0 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

70,0 %

71,0 %

71,0 %

71,0 %

De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning door de mantelzorger. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger.

% Vrijwilligers Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

23,0 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

28,0 %

29,0 %

29,0 %

29,0 %

65

Trendgrafiek % Vrijwilligers

Bron: Stadspeiling

Het effect van de coronacrisis is nog steeds merkbaar en van invloed op het herstel van het % vrijwilligers dat (terug)stroomt naar vrijwilligerswerk. Vooral 70plussers blijven voorzichtig vanwege gezondheidsrisico’s. Het streven is om het % in 2023 te verhogen naar 28%.

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar) Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Deze score kan (individueel) gehele waarden aannemen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid). Bron: Stadspeiling 66

Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

2,60

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

2,30

2,30

2,30

2,30

Het kengetal voor eenzaamheid wordt berekend aan de hand van een samengestelde score op elf stellingen over eenzaamheid via de stadspeiling. Hoe lager de score, hoe gunstiger (hoe minder eenzaam).

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen (2.2)

Begroting 2022 -46.441

Begroting 2023

Begroting 2024

-45.323

-44.816

Begroting 2025 -44.436

Begroting 2026 -44.384

Het budget wordt ingezet ten behoeve van de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke hulp, vervoers- en woonvoorzieningen e.d.) en voor specialistische ondersteuning onder regie van de gemeente. Daarnaast is een belangrijk deel bestemd voor het samenwerkingsverband gebiedsgerichte ondersteuning en voor de algemene Wmo-voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente. De dalende budgetten vanaf 2022 zijn met name het gevolg van de maatregelen Ombuigen en Vernieuwen.

67

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden % Mensen dat een goede gezondheid ervaart In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat respondenten vinden van hun gezondheid. Het cijfer geeft aan hoeveel respondenten aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren. Bron: Stadspeiling Type

2021

2023

2024

2025

2026

Realisatie

72,00 %

-

-

-

-

Begroting PB 2023

-

70,00 %

71,00 %

71,00 %

71,00 %

De indicator meet hoeveel mensen vinden dat ze zelf een (zeer) goede gezondheid ervaren.

Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3)

Begroting 2022 -1.876

Begroting 2023 -1.918

Begroting 2024 -1.918

Begroting 2025 -1.918

Begroting 2026 -1.918

Het budget is bestemd voor preventief gezondheidsbeleid en voor de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden.

Risico's Er is geen sprake van nieuwe bijzondere strategische risico's die realisatie van doelstellingen mogelijk in de weg staan.

Beleidsperspectief Beleidswijzigingen

68

Budget 'handgeld' voor speciale complexe zaken jeugd Er zijn extra middelen opgenomen om te doen wat nodig is voor gezinnen met complexe problemen. Een globaal afwegingskader wordt opgesteld om snel en doeltreffend en buiten bestaande mogelijkheden gezinnen te helpen. Jeugd: netwerkregie De middelen hiervoor zijn bedoeld om structurele inzet van personeel te realiseren. Jeugd: Buurtwerk De middelen worden ingezet om jongeren die een risico lopen op het vertonen van overlastgevend of crimineel gedrag te begeleiden. De inzet richt zich op een positieve invulling van hun tijd en het creëren van een toekomstperspectief. Jeugd: contractmanagement De middelen zijn bedoeld om vanuit lokaal contractmanagement meer te sturen op de uitvoering van gemaakte afspraken met jeugdhulpaanbieders. Voortzetten en intensiveren mantelzorgwaardering Met de aanvulling van het bestaande budget mantelzorgwaardering met € 204.000 per jaar blijft het mogelijk aan elke geregistreerde mantelzorger een compliment van € 200 beschikbaar te stellen. Diversiteit/inclusie We zetten meer in op discriminatiebestrijding en sociale uitsluiting. Voor uitvoering van de taken op het gebied van diversiteit/inclusie e.d. wordt de formatie met ingang van 2023 uitgebreid met 0,7 fte.

Wijkrestaurants Het college is samen met uitvoerende organisatie Palet Welzijn in gesprek over de rol van de wijkrestaurants in Meerzicht en De Leyens. De wijkrestaurants kunnen een rol vervullen in de visie Wonen met zorg en bekeken wordt of dit tot een haalbare businesscase leidt. Woonzorgvisie Vanuit de woonzorgvisie werken we aan het bouwen voor onze inwoners met een zorgbehoefte. In 2023 gaat een projectleider aan de slag om de ambities uit te werken in een uitvoeringsagenda. Wmo maatwerkvoorzieningen De maatwerkvoorzieningen voor begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf worden in 2023 opnieuw ingekocht. De inkoop is in regionaal verband samen met de gemeenten Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, en Wassenaar. De voorbereidingen voor de nieuwe inkoop zijn inmiddels gestart. De ambtelijke formatie was tot dusver gedeeltelijk tijdelijk gedekt en is nu structureel gemaakt.

69

Wijkgericht werken Voor werken in en aan de wijk wordt vanaf 2023 € 400.000 extra gevraagd. De formatie wijkregisseurs was tot dusver gedeeltelijk tijdelijk gedekt. Met ingang van 2023 is van de tijdelijke formatie 3,22 fte structureel gemaakt (exclusief overhead € 313.000). Toegankelijkheid 'open stad', beleidsmedewerker en ondersteuning Er wordt gewerkt aan een vernieuwde Agenda Open Stad met verschillende ambities. Voor de aanjaagfunctie en voor de ondersteuning van de Toegankelijkheidsraad is met ingang van 2023 formatie, die voorheen tijdelijk was, structureel gemaakt (0,78 fte). Impuls vergroten toegankelijkheid 'open stad' Om impulsen te geven aan de fysieke toegankelijkheid van de stad wordt gedurende de jaren 2022 tot en met 2026 jaarlijks een bedrag van € 150.000 gevraagd. Bedragen x € 1.000 Nieuw beleid

2023

2024

2025

2026

Budget 'handgeld' voor speciale complexe zaken jeugd

250

250

250

250

Dekking 'handgeld' uit ZIN budget jeugd

-250

-250

-250

-250

netwerkregie (zie ook overhead)

194

194

194

194

Jeugd: buurtwerk

0

200

200

200

Jeugd: contractmanagement (zie ook overhead)

97

97

97

97

Voortzetten en intensiveren mantelzorgcompliment op € 200

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=f1925de7-6fc3-4002-9035-5f7d2157d6af