Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

89

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 4 Vrije tijd

Jaarrekening 2025 Lasten

Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen (4.1)

Baten -32.185

Toevoegingen 11.171

Onttrekkingen

-1.093

Saldo 3.526

-18.581

Bevorderen levendige stad (4.2)

-8.478

1.149

0

218

-7.111

TOTAAL PROGRAMMA

-40.663

12.320

-1.093

3.744

-25.693

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 4.1 Met de uitgaven voor laagdrempelige culturele en sportvoorzieningen hebben we vooral de meerjarige subsidiëring van ongeveer € 11,7 mln. voor culturele basisinstellingen bekostigd. De exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en welzijnsaccommodaties bedraagt ongeveer € 19,9 mln. De inkomsten komen met ongeveer € 10,2 mln. vooral uit de huuropbrengsten van de accommodaties. Doelstelling 4.2 De uitgaven voor het bevorderen van een levendige stad bedroegen ongeveer € 8,5 mln. Deze uitgaven gingen vooral naar sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur & partners (CKC & partners), het onderhoud van kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. De inkomsten bestonden voor een groot deel uit € 1,1 mln. van de Brede SPUK-regeling van het Rijk. Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

90

Programma 5 Veiligheid

91

Algemene doelstelling: Veiligheid en leefbaarheid Veiligheid en leefbaarheid De speerpunten die zijn vastgelegd in de kadernota “Voor een veilig Zoetermeer, kadernota veiligheidsbeleid 2023-2026" zijn de basis voor de uitvoering van het veiligheidsbeleid. De speerpunten zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

Problematische jeugd(groepen); Ondermijning; Extremisme en maatschappelijk ongenoegen; Digitale criminaliteit; Zorg en Veiligheid.

Samenwerking met veiligheidspartners zoals politie, brandweer, het Openbaar Ministerie en partners in het sociaal domein, zowel intern als extern, zoals zorgaanbieders, Veilig Thuis, jeugdreclassering en -bescherming en jongerenwerk, was hierbij essentieel. Aanpassing effectindicatoren Veiligheidsbeleid Op 11 april 2023 is het nieuwe veiligheidsbeleid, Voor een veilig Zoetermeer. Kadernota Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Naar aanleiding hiervan zijn per speerpunt effectindicatoren opgesteld. De raad heeft op 27 januari 2025 de nieuwe effectindicatoren voor het veiligheidsbeleid vastgesteld: Problematische jeugd(groepen) 1. Aantal succesvol afgesloten IPTA-trajecten 2. Afname politie- en justitiecontact van subjecten in de persoonsgerichte aanpak Ondermijning 3. Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar 4. Oplossingspercentage casussen boven de 20% Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen 5. Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar 6. Aantal afgeschaalde subjecten in de persoonsgerichte aanpak casuïstiek Digitale criminaliteit 7. Afname misdrijfcijfers digitale criminaliteit Zorg en veiligheid 8. Afname recidivecijfers van huiselijk geweld in de afgelopen vijf jaar 9. Afname registraties van overlast door personen met onbegrepen (verward) gedrag 92

De nieuwe effectindicatoren zijn vanaf de perspectiefnota 2026 en Programmabegroting 2026 verwerkt in de doelenboom van programma 5 Veiligheid.

Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning Huiselijk geweld Het aantal opgelegde huisverboden is 58. Dat is er één minder dan in 2025. De politie heeft aanzienlijk minder gevallen van huiselijk geweld geregistreerd: 182. In 2024 waren dat er nog 228. De verhouding ‘politieregistraties-tijdelijk huisverbod’[1] is 32%. In 2024 was deze verhouding 26%. Dat betekent dat er, afgezet tegen het aantal politieregistraties, relatief gezien in 2025 meer huisverboden zijn opgelegd dan in 2024. [1] Dit betreft het percentage tijdelijk huisverboden afgezet tegen het totale aantal politieregistraties van huiselijk geweld. Met die kanttekening dat het aantal politieregistraties niet gelijk staat aan het aantal gevallen van huiselijk geweld. Een aantal registraties kan betrekking hebben op één en hetzelfde adres. Woonoverlast In totaal zijn 316 concrete casussen geregistreerd waarin het team Woonoverlast een rol heeft gespeeld. Meestal gaat het om burenruzies, ernstige vervuiling of hoarding (verzamelwoede). Van de 316 casussen zijn er 93 afgerond. De indeling naar woning is als volgt. In 156 lopende casussen gaat het om corporatiewoningen. Het aantal lopende casussen van koopwoningen is aanzienlijk lager, namelijk 58. De overige negen lopende casussen hebben betrekking op particuliere huurwoningen. De wijk Meerzicht kent de meeste lopende casussen (48).

Voorbeelden van acties die team Woonoverlast onderneemt zijn gesprekken met alle betrokkenen, het regelen van zorg- en hulpverlening, het afleggen van huisbezoeken, het laten schoonmaken van een woning, het verzorgen van tijdelijk onderdak en het organiseren van mediation. Tabel 5.1 bevat de aantallen. Er is een onderverdeling gemaakt naar woonoverlast vanuit koopwoningen, huurwoningen van corporaties en huurwoningen van particulieren. Woonoverlast 2025

Koop

Corporatie

Particulier

Lopende Afgeronde Lopende Afgeronde Lopende Afgeronde Totaal casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek Centrum, Dorp, Palenstein, Driemanspolder

10

2

25

10

3

2

52

Meerzicht

13

2

35

11

0

0

61

Totaal aantal casussen geheel Zoetermeer 01-01-2025 t/m 31-12-2025

Buytenweg

1

1

35

16

0

0

53

Lopende casuïstiek

De Leyens

0

0

5

3

1

0

9

Afgeronde casuïstiek

93

Seghwaert

10

7

17

6

1

0

41

Totaal

316

Noordhove

1

0

6

3

0

1

11

Doorgezet in melddesk

182

Rokkeveen

13

3

10

9

3

1

39

Adviesgesprekken

168

Oosterheem

10

6

23

9

1

1

50

Woonfraude

133

Totaal

58

21

156

67

9

5

316

Totaal

799

223

93

Aantal woninginbraken per jaar Het aantal geschatte woninginbraken per jaar op basis van misdrijfcijfers van politie. Bron: Politie Type

2024

2025

Begroting

180

180

Realisatie

89

140

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het doel is behaald. Wel is het aantal woninginbraken met 51 inbraken gestegen ten opzichte van 2024. Hiervoor is geen verklaring te geven.

94

Doelstelling 5.2 Bevorderen/ behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Handhaving In 2025 heeft team Handhaving in totaal 16.372 meldingen verwerkt. Dit zijn er 2.433 meer dan in 2024. In november en december heeft team Handhaving zich gericht op de aanpak van overlast door (elektrische) fietsen waaronder fatbikes in met name winkelgebieden. Het team heeft zich in 2025 verder gericht op de scholenaanpak, parkeerproblematiek, wijkzorg, jeugd, evenementen, ondermijning en drank- en horeca. In de onderstaande tabel staat de top 3 categorieën meldingen van het jaar 2025. Dit is onveranderd ten opzichte van 2024. Categorie

Aantal 2024

Aantal 2025

In %

1.

Voertuigen

7.103

9.037

27%

2.

Brommers/Scooters/Fietsen

1.699

2.135

26%

3.

Gebruik openbare ruimte

1.588

1.671

5%

De categorie met de meeste meldingen is ‘Voertuigen’. Dit betreft onder andere foutgeparkeerde auto's (zoals op invalidenparkeerplaatsen), achtergelaten aanhangers en voertuigen die te hoog of te lang zijn voor de betreffende locatie. Het grootste deel van de meldingen binnen deze categorie gaat over fout parkeren. Binnen de categorie ‘Brommers/fietsen’ hebben de meeste meldingen betrekking op wees- en wrakfietsen. Daarnaast worden ook fietsers die zich in voetgangersgebieden begeven binnen deze categorie gemeld. De categorie ‘Gebruik openbare ruimte’ omvat een breed scala aan meldingen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om achtergelaten winkelwagens, geplaatste bouwcontainers of -keten en overhangend groen. Aanpak overlast (elektrische) fietsen waaronder fatbikes Ook in de tweede helft van het 2025 heeft team Handhaving extra inzet gepleegd op overlast en overtredingen door (elektrische) fietsen in winkelgebieden en rondom scholen. In de winkelgebieden zijn controles georganiseerd waarbij de focus lag op bewustwording van de inwoners. Hierbij is volgens de drietraps fasering: aanspreken - waarschuwen - bekeuren opgetreden. De controles rondom de scholen maken onderdeel uit van de reguliere inzet van team Handhaving. Tijdens de scholencontroles wordt de overlast door (elektrische) fietsen meegenomen. Onder overlast kan onder andere fietsen op de stoep verstaan worden.

In het vierde kwartaal is de aanpak van overlast door (elektrische) fietsen in opdracht van de raad geïntensiveerd en is de drietrapsfasering losgelaten. Geheel Zoetermeer

2024

2025

Aantal waarschuwingen

251

553

Aantal bekeuringen

24

140

95

Cameratoezicht Ook in 2025 is op diverse locaties tijdelijk cameratoezicht ingesteld om verstoring van de openbare orde tegen te gaan en te handhaven. Op sommige locaties hangen meerdere camera's. Het aantal camera's fluctueert per jaar. De uitvoering en het toezicht zijn belegd bij politie Eenheid Den Haag op basis van het convenant cameratoezicht. Naast tijdelijk toezicht is ook vast cameratoezicht ingesteld voor de duur van vier jaar (2022-2026). Het vaste cameratoezicht is gericht op horeca rondom het Stadhuisplein, bij het SilverDome (Van der Hagenstraat), de Mandelabrug en een klein gebied in de wijk Buytenwegh. Het vaste cameratoezicht wordt elke vier jaar geëvalueerd. In 2025 is op verzoek van politie een werkgroep gestart om de herinrichting van het cameratoezicht op basis van artikel 151c van de Gemeentewet vorm te geven. Als gevolg hiervan wordt het huidige convenant cameratoezicht opgezegd en een nieuw convenant opgesteld. Dit nieuwe convenant zal per 1 januari 2027 ingaan. Jaarwisseling De gemeente Zoetermeer neemt jaarlijks diverse veiligheidsmaatregelen om de jaarwisseling veilig en feestelijk te laten verlopen en overlast en schade te voorkomen en beperken. Deze maatregelen worden in samenwerking met onder andere politie, brandweer, beveiliging, Gro-up en buurtpreventieteams Wijk en Agent Samen (WAS) uitgevoerd.

Ook dit jaar is het jongerenfeest in het SilverDome georganiseerd. Deze editie trok 1.300 bezoekers tussen de 16 en 23 jaar. Daarnaast waren er twee lasershows op de Markt. De kinderlasershow had ongeveer 2.750-3.000 toeschouwers. Bij de lasershow om middernacht vierden zo’n 1.000 mensen samen het nieuwe jaar. Voor het vaststellen van de schade tijdens de jaarwisseling wordt een tijdvak van 30 uur gehanteerd: van het begin van oudejaarsdag (31 december 00:00 uur) tot 1 januari 06:00 uur ‘s ochtends. Dat betekent dat alle schade die binnen dit tijdvak is ontstaan, wordt toegerekend aan de jaarwisseling. De totale schade aan gemeentelijke eigendommen tijdens de jaarwisseling 2025-2026 is gedaald en bedraagt € 51.020. Dit is € 12.837 lager dan tijdens de jaarwisseling 2024-2025 (€ 63.857). De schade door vuurwerk is gedaald en bedraagt € 37.628, ofwel 73,8% van de totale schade. Tijdens de jaarwisseling 2024-2025 was dit 80%. De schade aan mini- en ondergrondse containers vormt met € 19.039 de hoogste schadepost deze jaarwisseling. Op de tweede plaats komt de schade aan afvalbakken (€ 17.507). Dit is veel lager dan vorig jaar (€ 28.122). Dit komt omdat er bijna de helft minder afvalbakken zijn vernield. De op twee na grootste schadepost is schade aan verharding. Met € 5.730 is deze wel lager dan tijdens de jaarwisseling 2024-2025 (€ 6.600).

Ook dit jaar zijn in samenwerking met de interne en externe partners veel verschillende (preventieve) maatregelen genomen om de jaarwisseling zo veilig mogelijk te laten verlopen en om de schade te beperken, zoals: 

  

Het creëren van bewustwording onder de inwoners om verantwoord en veilig gebruik te maken van oliedrums en vuurkorven door de campagne ‘Helpende Hens’. Naast voorlichting over veilig gebruik van oliedrums en vuurkorven, konden inwoners tegen inlevering van een voucher twee gratis zakken zand ophalen om schade aan verharding onder de oliedrum of vuurkorf tegen te gaan. Dit jaar zijn in totaal 722 vouchers voor gratis zakken zand ingeleverd. Vorig jaar waren dit er 971; Bewoners bewust maken van de schadekosten door het inzetten van de campagne ‘Denk Na: Hou het Heel’; Het signaleren van brandbaar materiaal in de wijken door de WAS-buurtpreventieteams; Intensieve samenwerking tussen gemeente en politie tijdens de voormaatregelen (28-31 december) waarbij wordt ingezet op het signaleren van brandbaar materiaal, gesprekken met inwoners over een veilig verloop van de jaarwisseling en het monitoren van risicolocaties. Hierbij worden ook gesprekken gevoerd met inwoners van straten waar tijdens de vorige jaarwisseling ernstige overlast is veroorzaakt en/of met inwoners die de openbare orde hebben verstoord tijdens de vorige jaarwisseling; 96

       

Het verwijderen van autowrakken; Het afsluiten van afvalbakken, ondergrondse containers, milieueilanden, parkeergarages en parkeerautomaten; Inzet verkennerseenheid brandweer en politie tijdens de jaarwisseling ter ondersteuning van de brandweereenheden; Bestuurlijke maatregelen zoals waarschuwingsbrieven aan bewoners die zich tijdens de voorgaande jaarwisseling hebben misdragen; Jongerenfeest (16-23 jaar) in het SilverDome; Lightshows (kinderlightshow en een show om middernacht) op de Markt; Cameratoezicht; Inzet beveiliging in de stad voor extra toezicht bij risicolocaties, scholen en de evenementen.

Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt Het rapportcijfer geeft aan in welke mate inwoners zich veilig voelen in de buurt. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,5

7,5

Realisatie

8,0

7,6

97

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Hoewel de doelstelling is behaald, is het veiligheidsgevoel voor veiligheid in de buurt, gedaald van een 8,0 naar een 7,6. Hiervoor is geen verklaring te geven.

Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad Jeugd De aanpak van een problematische jeugdgroep, die in 2024 van start ging, is in het voorjaar van 2025 door de Lokale Driehoek afgesloten. Doel van deze aanpak was het terugdringen van de overlast, het voorkomen van nieuwe aanwas binnen de groep, het inzetten van passende interventies en, waar nodig, hulpverlening voor de betrokken jongeren. Daarnaast was het vergroten van de bewustwording over seksuele en criminele uitbuiting bij de netwerkpartners een belangrijk aandachtspunt. De aanpak is beëindigd omdat het merendeel van de betrokken jongeren niet langer in beeld is vanwege overlast. Er hebben zich geen groepsdelicten meer voorgedaan en er zijn geen nieuwe of aanvullende signalen van criminele of seksuele uitbuiting gemeld. De doelen van de groepsaanpak zijn hiermee behaald. Er kan niet langer gesproken worden van een overlastgevende jeugdgroep. De resterende problematiek bij enkele individuele jongeren kan goed worden opgepakt via de reguliere routes, zonder dat een specifieke groepsaanpak nog noodzakelijk is.

98

In 2025 is de regionale aanpak van rivaliserende jeugdgroepen, uitgevoerd in samenwerking met de gemeenten Den Haag en Delft, het Openbaar Ministerie en de politie, voortgezet. Nieuwe ontwikkelingen binnen deze groepen worden structureel gemonitord en onderling gedeeld. In 2025 hebben zich in Zoetermeer geen ernstige geweldsincidenten voorgedaan waarbij groepsrivaliteit een rol speelde en waarbij de in dit kader bekende jeugdgroepleden betrokken waren. Persoonsgerichte aanpak Jeugd (PGA Jeugd) De PGA Jeugd is in 2025 voortgezet. In totaal hebben er gedurende 2025 circa 125 jongeren in de PGA gezeten. Van circa 50 jongeren is de aanpak gedurende het jaar afgesloten en er zijn ongeveer 60 jongeren in de aanpak opgenomen. Op peildatum 31 december 2025 zitten er nog circa 80 jongeren in de persoonsgerichte aanpak. In de periode dat er geen geprioriteerde groepsaanpak liep in Zoetermeer, is er blijvend geïnvesteerd in de samenwerking met netwerkpartners middels periodieke overleggen. Hierin werden actuele trends en ontwikkelingen besproken en specifieke thema's (zoals online jongerenwerk en meidengeweld) zijn uitgediept. Ook is in 2025 de samenwerking tussen de PGA Jeugd en de IPTA-coaches geïntensiveerd. Om de aanmeldingen voor de PGA Jeugd beter te kunnen beoordelen worden deze aanmeldingen nu gezamenlijk gewogen en getriageerd.

Dit zorgt er voor dat afglijdende jongeren sneller passend kunnen worden aangepakt. Wapens en jongeren Er wordt invulling gegeven aan de landelijke aanpak Wapens en Jongeren door een integrale, lokale uitwerking. Deze aanpak richt zich op het terugdringen van wapenbezit en -gebruik onder jongeren, met als doel het voorkomen van zowel dader- als slachtofferschap. De lokale uitvoering omvat meerdere samenhangende sporen, waarin wordt samengewerkt met onderwijsinstellingen, politie, ouders en maatschappelijke partners. A Bewustwordingscampagnes In het voorjaar van 2025 is er een campagne uitgevoerd in bushokjes, op scholen en andere publieke plekken om jongeren bewust te maken van de keuzes die ze maken als zij zich onveilig of bedreigd voelen. Deze campagne richtte zich op de voedingsbodem van verboden wapenbezit. Er is samengewerkt met Gro-Up. B Ontwikkeling van een lesprogramma voor het praktijkonderwijs In 2025 is in samenwerking met Centrum 1622 is een lesprogramma ontwikkeld in het kader van het vergroten van de weerbaarheid van jongeren. In dit lesprogramma wordt aandacht besteed aan thema's zoals: conflicthantering, keuzes maken, status en imago, invloed van anderen, sociale media, groepsdruk etc. In september 2025 is met dit lesprogramma gestart. Het programma verspreid zich over meerdere leerjaren.

C Aanbod aan overige scholen: HALT-voorlichtingen en Dealbreakers Naast het praktijkonderwijs is op andere middelbare scholen een preventief aanbod ingezet. Dit bestaat onder andere uit HALT-voorlichtingen en Dealbrekers. De voorlichtingen van HALT gaan over juridische en maatschappelijke gevolgen van wapengebruik. Dealbreakers is op één school gestart en is gericht op het herkennen van signalen van criminele verleiding en het versterken van weerbaarheid tegen groepsdruk.

99

D Bestuurlijke rapportages en maatregelen Signalen van wapenbezit en -gebruik onder jongeren worden vastgelegd in bestuurlijke rapportages. Op basis van deze informatie zet de gemeente bestuurlijke maatregelen in, zoals gebiedsverboden, meldingsplicht of het opleggen van waarschuwingen. Deze bestuursrechtelijke interventies worden afgestemd met veiligheidspartners en dragen bij aan het handhaven van de openbare orde. Bij minderjarige jongeren krijgen de ouders ook een voornemensbrief en krijgen zij ook de gelegenheid om hun zienswijze (met betrekking tot het gebiedsverbod) te geven. In totaal zijn 29 gebiedsverboden opgelegd. Dat zijn er twaalf minder dan in 2024. Op één na zijn alle gebiedsverboden opgelegd in verband met een aangetroffen wapen. Vijftien personen waren minderjarig. Dat is meer dan de helft van het totaal aantal personen met een gebiedsverbod. E Ouderbetrokkenheid In 2025 is onder het Zoetermeerpanel een vragenlijst verspreid over onacceptabel gedrag onder jongeren. De resultaten zijn op de website gepubliceerd. De resultaten hiervan worden gebruikt om ouderbetrokkenheid te vergroten en vervolgonderzoek op te zetten onder ouders in Zoetermeer en/of op wijkniveau. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de voorbereidingen voor het project Onze Kinderen Onze Wijk (Zoetermeerse versie van het initiatief Onwijze Moeders uit Rotterdam).

Het project richt zich op ouderbetrokkenheid in de wijk. De focus ligt op ouders, verzorgers of andere volwassenen die nauw betrokken zijn bij een jongere. De uitvoering hiervan vindt in 2026 plaats. Schoolveiligheid De aanpak schoolveiligheid is in 2025 voortgezet en uitgebreid. Op uitvoerend en bestuurlijk niveau vindt er periodiek afstemming plaats tussen gemeente, politie, jongerenwerk en het voortgezet onderwijs om de veiligheid op scholen te bevorderen. Daarnaast hebben we met het primair onderwijs en politie een samenwerkingsschoolveiligheid afgesloten om te zorgen voor veilige basisscholen. IPTA De intensieve IPTA-coaching (Integrale Persoonsgerichte toeleiding naar Arbeid) is in 2025 voortgezet. In 2025 zijn 60 jongeren met IPTA-coaching begeleid. Hiervan zijn er 24 in dit jaar aangemeld en gestart. In totaal zijn 31 begeleidingstrajecten in 2025 afgesloten, waarbij in 16 gevallen de situatie is gestabiliseerd, in 7 gevallen de begeleiding kon worden overgedragen naar andere hulpverlening of andere gemeenten, in 5 gevallen de motivatie ontbrak om de begeleiding zinvol voort te zetten en in 3 gevallen is afgesloten vanwege andere redenen (te oud voor de doelgroep, uit beeld geraakt). RIO De RIO-aanpak (Re-Integratieofficier) is in 2025 voorgezet.

Samen met een medewerker nazorg ex-gedetineerden bezoeken en spreken zij alle gedetineerden die afkomstig zijn uit Zoetermeer, binnen de muren van de PI (penitentiaire inrichting). Daar waar nodig wordt een begeleidingsplan opgesteld en wordt de begeleiding na vrijlating opgepakt. Hierbij worden de ex-detentiejongeren die een HIC (High Impact Crime) hebben begaan, de zwaardere gevallen, door de RIO begeleid. In 2025 is RIO bij 20 begeleidingstrajecten betrokken. Zestien daarvan zijn voor begeleidingstrajecten aangemeld. Voor tien jongeren is de begeleiding inmiddels opgestart. Van de overige zes jongeren wordt nog beoordeeld of zij daadwerkelijk door een RIO worden begeleid. Eén begeleidingstraject is inmiddels positief afgesloten.

100