Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

% Mantelzorgers dat (zeer) tevreden is over de kwaliteit van de mantelzorgondersteuning van inZet Tevredenheid van mantelzorgers wordt jaarlijks gemeten via het mantelzorgerstevredenheidsonderzoek (MTO) van inZet. Een mantelzorger is tevreden wanneer die minstens het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van mantelzorgondersteuning. Bron: Mantelzorgerstevredenheidsonderzoek inZet Type

2024

Begroting

2025 80%

Realisatie

Doel gehaald: ? Toelichting: Deze indicator is in 2025 veranderd. Het wordt niet meer gemeten via de Stadspeiling, maar via het Mantelzorgerstevredenheidsonderzoek (MTO) van inZet. In de praktijk is de werkwijze nog niet goed aangepast op deze nieuwe manier van meten. inZet doet het MTO één keer per twee jaar. Dit is nog niet veranderd naar één keer per jaar. Hierdoor is het MTO niet uitgevoerd in 2025 en kunnen we deze indicator niet rapporteren. Vanaf 2026 is de werkwijze wel goed aangepast.

% Vrijwilligers Percentage van het aantal vrijwilligers gemeten via de stadspeiling. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

24%

25%

Realisatie

22%

24%

57

Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het percentage vrijwilligers wordt gemeten via de stadspeiling. 24% van de respondenten geeft aan dat ze in 2025 vrijwilligerswerk hebben gedaan. Dat is een stijging ten opzichte van 2024. Vrijwilligersorganisaties geven aan dat vooral oudere vrijwilligers (75+) stoppen met vrijwilligerswerk. Ook merken zij dat het lastig is om nieuwe, jongere vrijwilligers te vinden. Het college werkt samen met vrijwilligersorganisaties en de stuurgroep vrijwilligersondersteuning van Zoetermeer voor Elkaar om meer jonge mensen te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen. Dit blijft een belangrijk aandachtspunt de komende jaren, omdat veel sociale activiteiten afhankelijk zijn van vrijwilligers.

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar) Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Iemand die de enquête invult, kan een totale score halen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid). Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

2,3

2,4

Realisatie

2,6

2,5

58

Doel gehaald: Nee. Toelichting: De eenzaamheidsscore is door de COVID-19 maatregelen gestegen. In de periode 2022-2024 is de score gestabiliseerd. In 2025 zien we een lichte daling van de eenzaamheidsscore ten opzichte van 2024. Het college blijft werken aan verdere verlaging van de eenzaamheidsscore.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Gezonde stad Het college werkt aan verschillende gezondheidsthema's vanuit de Nota Lokaal Preventief Gezondheidsbeleid Zoetermeer 2024-2027 en het plan Integraal Werken aan een Gezonde Stad. Deze plannen zijn de lokale uitwerking van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II. In 2025 is voortgebouwd op acties die al eerder zijn gestart. Het invoeren en goed verstevigen van deze aanpakken kost meerdere jaren. De doelen uit de nota en het uitvoeringsplan vormen daarbij steeds het uitgangspunt. Door bestaande en nieuwe activiteiten met elkaar te verbinden en samen te werken met verschillende domeinen, helpen we inwoners op meerdere momenten en plekken om gezonder te leven. Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG) Met ZAGG stimuleert het college inwoners om gezonder te leven. Sinds de start van ZAGG in 2024 zijn belangrijke stappen gezet in het versterken van een samenhangende, integrale leefstijlaanpak in Zoetermeer. De aandacht gaat vooral uit naar voeding, beweging, ontspanning en het gebruik van schermen en middelen. ZAGG richt zich vooral op jeugd en op het wijkgericht invoeren van de JOGG-aanpak (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst).

Deze aanpak wordt verbonden met Gezonde Kinderopvang, waarbij kinderopvanglocaties worden ondersteund in het stimuleren van een gezonde leefstijl, en met de Gezonde School aanpak, waarin scholen structureel aan gezondheid werken. Steeds meer scholen en opvanglocaties zijn betrokken bij deze aanpak. Daarnaast is er extra ondersteuning voor inwoners met overgewicht en obesitas. In 2025 is ZAGG gestart in een tweede wijk, Buytenwegh. Vitaal ouder worden Binnen deze aanpak is de keten voor valpreventie en het aanbod van valpreventiecursussen verder uitgebreid en verbeterd. Er is meer aandacht besteed aan het versterken van de ervaren Positieve Gezondheid bij senioren. Hiervoor wordt samengewerkt met de ouderenadviseurs van inZet en de preventieverpleegkundigen van Plicare. Daarnaast zijn acties gestart om het certificaat Dementievriendelijke Gemeente te behalen. Tot slot zijn er stappen gezet om het Lokaal Hitteplan te verbeteren.

59

Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG) Een gezonde stad vraagt om een goede samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein. Daarom is de gemeente aangesloten bij Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG), een strategisch samenwerkingsverband van zorgaanbieders en financiers (gemeente en zorgverzekeraars). Het doel is om samen oplossingen te vinden zodat zorg en ondersteuning toegankelijk, veilig, van goede kwaliteit én in de toekomst betaalbaar blijven. Het versterken van gezondheid staat centraal. In 2025 is het college gestart met een verkenning om formeel lid te worden van de vereniging achter SZMG, de Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer. Deze vereniging verleent zelf geen zorg, maar verbindt organisaties en coördineert gezamenlijke initiatieven. Het college denkt nu al inhoudelijk mee, maar heeft nog beperkte invloed. De vereniging heeft gevraagd of de gemeente formeel wil toetreden en plaats wil nemen in het bestuur. Samen met SZMG werkt het college aan de activiteiten van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Vanuit IZA konden in 2025 transformatieplannen ingediend worden om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein verder te versterken. Samen met SZMG en andere partners zijn vier transformatieplannen ingediend: Acute Zorg, Chronische Zorg, Preventie en GGZ. De eerste drie plannen zijn in 2025 goedgekeurd door de zorgverzekeraar CZ en gestart.

HAGA Ziekenhuis De samenwerking met het HagaZiekenhuis verloopt constructief en is op meerdere thema's voortgezet. In 2025 is Spoedzorg Zoetermeer opgericht. Dat is een gezamenlijk centrum voor acute zorg. Hiermee is de regionale samenwerking in de acute keten verbeterd. Ook heeft het college gewerkt aan goede randvoorwaarden om de geboortezorg in Zoetermeer te behouden. Daarbij is gekeken naar huisvesting, kinderopvang, bereikbaarheid en nieuwbouw van het ziekenhuis. Samen met het HagaZiekenhuis is een handreiking gemaakt om zorgmedewerkers te helpen bij het vinden van een woning binnen het bestaande aanbod van Zoetermeer. Ook is samen met de woningcorporaties onderzocht of zorgmedewerkers voorrang kunnen krijgen bij sociale huurwoningen. Uit dit onderzoek blijkt dat dit nu niet mogelijk is, door de grote woningnood en de regels in de huisvestingsverordening. In december 2025 heeft de raad het Volkshuisvestingsprogramma Stad in Balans vastgesteld. Hierin is extra aandacht voor belangrijke beroepsgroepen, zoals zorgmedewerkers. Aanvullend onderzoek sluit aan bij het de bevindingen van de corporaties. Het blijkt dat er weinig mogelijkheden zijn om deze groepen voorrang te geven in de sociale huursector. Bovendien zitten er risico's aan, zoals meer 'scheefwonen' en extra druk op de toch al schaarse sociale huurwoningen.

Voor kinderopvang zijn gesprekken gevoerd tussen de gemeente, het ziekenhuis en kinderopvanglocaties. Bestaande flexibele opvang is in kaart gebracht en beter zichtbaar gemaakt voor medewerkers. Ook is gekeken naar kansen voor de toekomst in relatie tot de geplande nieuwbouw van het ziekenhuis. De bereikbaarheid van het ziekenhuis is onderzocht. Daarbij is vooral gekeken naar het openbaar vervoer en de route vanaf RandstadRailhalte De Leyens. Op basis hiervan zijn verbeteringen gedaan in de openbare ruimte, zoals betere oversteekplaatsen, onderhoud van groen en duidelijke borden. Ook zijn vervolgstappen gezet richting regionale vervoerspartners. Daarnaast is het overleg over de voorgenomen nieuwbouw van het ziekenhuis verdergegaan. Het college heeft advies gegeven over procedures rond vergunningen, omgevingsplanvorming en netcongestie. Het blijft belangrijk om samen te werken aan een toekomstbestendig ziekenhuis voor de stad.

60

% Mensen dat een goede gezondheid ervaart In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat de deelnemers aan de enquête vinden van hun gezondheid. Het cijfer geeft aan hoeveel deelnemers aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

73%

73%

Realisatie

75%

73%

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het doel is gerealiseerd. Hoewel het aandeel inwoners dat een goede gezondheid ervaart licht is afgenomen ten opzicht van 2024, blijft het boven het niveau van 2023 en blijft de ontwikkeling in lijn met de begrote doelstelling.

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Jaarrekening 2025 Lasten

Baten

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo

Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

-95.361

9

0

271

-95.081

Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen (2.2)

-57.756

10.219

-2.000

281

-49.256

Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3)

-10.089

7.919

0

0

-2.170

TOTAAL PROGRAMMA

-163.206

18.147

-2.000

552

-146.506

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 2.1 Het grootste deel van het budget is besteed aan specialistische jeugdhulp (€ 71,9 mln.). Daarnaast zijn er uitgaven gedaan voor preventieve ondersteuning op het gebied van opvoeden en opgroeien (€ 9,4 mln.). Het gaat dan onder meer om subsidies voor de jeugdgezondheidszorg en het jongerenwerk. Ook de uitgaven voor kinderopvang op sociaal-medische indicatie (€ 0,8 mln.) en de personele kosten Jeugd (€ 7,2 mln.) vallen onder deze doelstelling. De gemeente draagt daarnaast bij aan kosten die gemaakt worden in het kader van regionale samenwerking (€ 2,2 mln.). Het gaat dan om deelnemersbijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GGD en Veilig Thuis Haaglanden, maar ook om bijdragen voor regionale projecten of initiatieven op het gebied van de jeugdhulp. Ook zijn er kosten gemaakt voor uitvoering van projecten voor het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp en de maatregelen van de Crisisorganisatie Sociaal Domein (€ 1,3 mln.).

61

Doelstelling 2.2 Het budget is grotendeels ingezet ten behoeve van de gebiedsgerichte ondersteuning door inZet (€ 16,3 mln.), de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo zoals huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en vervoers- en woonvoorzieningen ( € 19 mln.). Begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf is regionaal ingekocht met vier gemeenten onder de naam Toekomst Sociaal Domein (TSD) ( € 3,2 mln.). Daarnaast is een deel van het budget bestemd voor Algemene voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente ( € 9 mln.) en het wijkgericht werken (€ 2,2 mln.) Tot slot is het budget besteed aan de personeelskosten van de uitvoeringsorganisatie Wmo ( € 7,4 mln.) Doelstelling 2.3 Het budget is besteed aan preventief gezondheidsbeleid (Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorg Akkoord) € 7.7 mln. en aan de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden (€ 1.8 mln.) Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

62

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

63

Algemene doelstelling: Bevorderen van een duurzaam, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Resultaten voor bevorderen duurzame ontwikkeling   



    

De Handen Ineen-subsidieregeling is in verbeterde vorm opnieuw beschikbaar gesteld voor 2025-2026. In 2025 hebben 12 initiatieven subsidie aangevraagd (bewoners, bedrijventerreinen, VvE's, maatschappelijke organisaties) en gekregen. Het Beeldkwaliteitsplan voor de Waterbuurt (Meerzicht) is vastgesteld in samenwerking met bewonersinitiatief VBEL en woningcorporatie Vidomes. In de Rodenbuurt (Buytenwegh) is met woningcorporatie Vidomes gestart met de verduurzaming van meer dan 130 huur- en koopwoningen. Aan de noordelijke bedrijventerreinen is € 45.000 aan 'Handen Ineen'-subsidie toegekend voor onderzoek naar de energiebehoefte. Het Energieloket Zakelijk is opgericht om ondernemers een concreet stappenplan, inzicht in subsidieregelingen, lokale praktijkvoorbeelden en actuele informatie over netcongestie te bieden. Voor de Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale aanpak Isolatie is de uitvoering voortgezet en het resterende bedrag van de SPUK Energiearmoede is als subsidie toegekend aan twee woningcorporaties, om de energielasten bij de huurders te verlagen. De uitvoering zal in 2026 afgerond worden. Alle VvE’s zijn in kaart gebracht en met een deel is contact, doordat zij deelnamen aan een cursus, een informatieavond bezochten, of naar het wijkinloopspreekuur of VvE-spreekuur kwamen.

13 VvE's hebben een Energie Bespaar Advies aangevraagd, 2 VvE’s onderzoeken verduurzamen met gemeentelijke subsidie, huren een procesbegeleider in voor de verduurzaming (4 VvE's) of verduurzamen zelf (114 woningen) en in Meerzicht worden 555 appartementen verduurzaamd. Op het gebied van warmteconcepten zijn met diverse partijen afspraken gemaakt voor onderzoek. Samen met de VvE’s is voor besteding van de bijdrage uit het volkshuisvestingsfonds een speciale subsidieregeling opgesteld voor het verduurzamen van 10 VvE’s in Meerzicht (waaronder project Zalkerbos). Met 4 VvE’s zijn intakegesprekken gevoerd voor aanvraag van de subsidie en één VvE heeft de subsidie aangevraagd. Binnen het pilotproject Tuinrangers zijn in 2025 11 vrijwilligers uit Zoetermeer opgeleid om inwoners gratis vergroeningsadviezen voor hun tuin te geven. Het convenant Toekomstbestendig Bouwen is eind 2025 ondertekend. Ten opzichte van 2024 is de hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner gedaald van 202 naar 200 kilo. Het doel van 197 kilo is echter niet behaald. Het nieuwe afvalbeleid is eind 2025 aan de raad aangeboden.

Resultaten voor behouden kwaliteit openbare ruimte   

De openbare ruimte is volgens de afgesproken kwaliteitsniveaus beheerd en onderhouden; Inwoners waarderen de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving met een 7,2; De waardering voor de groene kwaliteit van de gemeente is licht gestegen (van een 7,5) naar een 7,6.

64

Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Energietransitie We werken op verschillende manier aan het versnellen en opschalen van de Zoetermeerse energietransitie met als doel als gemeente aardgasvrij te worden. Via de website van het Energieloket Zoetermeer – met 5.500 bezoekers in 2025 – bieden we informatie en handvatten voor verduurzaming. Met de succesvolle subsidieregeling Handen Ineen dragen we bij aan de proces- en advieskosten om samen aan de slag te gaan. Er zijn 14 bewonersinitiatieven (samen 3.000 woningeigenaren) die toe willen werken naar aardgasvrije woningen. Bij 5 initiatieven zijn al stappen gezet met behulp van de Handen Ineensubsidie. De energiecoaches van DEZo (Duurzame Energiecoöperatie Zoetermeer) en SEZ (Stichting Energiebewust Zoetermeer) hebben in 2025 ongeveer 150 energiescans gedaan en er zijn 6 nieuwe energiecoaches opgeleid. De energiecoaches van Stichting Piëzo hebben 70 energiebespaarscans uitgevoerd bij huurders en 40 keer energiehulp aan huis geboden. Binnen het Energienetwerk Zoetermeer wisselen de bewonersinitiatieven kennis en ervaringen uit en wordt gezamenlijk nieuwe kennis opgedaan. Op deze manier stimuleren we opschaling en versnelling in de stad. Voor de 466 Philips-laagbouwwoningen in de Waterbuurt in Meerzicht is een Beeldkwaliteitsplan vastgesteld door de gemeenteraad.

Dit plan is tot stand gekomen in samenwerking met onder andere bewonersinitiatief VBEL, woningcorporatie Vidomes en de stadsbouwmeester. De beleidsregels uit het Beeldkwaliteitsplan zijn verwerkt in een brochure. Zodra de beleidsregels in het omgevingsplan staan, zijn ze vergunningsvrij, waardoor de verduurzamingsmaatregelen zonder vergunning worden uitgevoerd door bewoners. Er is gestart met het verduurzamen van woningen in de Rodenbuurt in Buytenwegh. Woningcorporatie Vidomes verduurzaamt hier 83 huurwoningen. Samen met de aannemer is een aanbod gedaan aan de eigenaren van de 56 koopwoningen om mee te doen; het deelnamepercentage ligt inmiddels op 93% en is daarom een groot succes. De gemeente heeft een incidentele investeringssubsidie beschikbaar gesteld, huiseigenaren kregen ondersteuning bij het aanvragen van een lening bij het Warmtefonds. Op de noordelijke bedrijventerreinen zijn 3 stichtingsbesturen opgericht die zich richten op het toekomstbestendig maken van de werklocaties. Deze besturen hebben succesvol een aanvraag ingediend voor de Handen Ineen-subsidie en in totaal is € 45.000 aan subsidie toegekend om deze gezamenlijke verkenningen te mogelijk te maken. Daarnaast zijn 24 gerichte energiescans ingekocht en beschikbaar voor strategische kantoorlocaties.

Deze scans bieden pandeigenaren en huurders concreet technisch en financieel inzicht in besparingsmogelijkheden. Als aanvulling op de bewonersaanpak is het Energieloket Zakelijk opgericht. Dit platform biedt ondernemers een concreet stappenplan, inzicht in subsidieregelingen, lokale praktijkvoorbeelden en actuele informatie over netcongestie. Ook fungeert het loket als centraal contactpunt voor specifieke ondernemersvragen over energietransitie. Er is gestart met het actief benaderen van bedrijven en kantooreigenaren om hen te ondersteunen bij hun verduurzamingsopgave. Het VvE-Loket is in 2025 verder geprofessionaliseerd en alle VvE’s zijn in beeld. Van alle VvE’s is echter een deel al aardgasvrij of gereed om van het aardgas af te gaan, waardoor het werkelijke aantal VvE’s waar we “iets” mee moeten ongeveer 381 is. Helaas zien we de aandacht voor verduurzamen bij de VvE’s verslappen en moeten we steeds meer moeite doen om VvE’s te bereiken. Hierdoor hebben we vooral VvE’s bediend waarmee we al in contact waren, maar is de aanwas van nieuwe VvE’s bescheiden.

65

Met de VHF-regeling Verduurzamen VvE’s in de wijk Meerzicht 2025 is een subsidieregeling beschikbaar gemaakt voor de eigenaar-bewoners van de 10 VvE’s in Meerzicht. De subsidieregeling is samen met de VvE's opgesteld en is positief ontvangen. In 2021 heeft de gemeenteraad de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld en als opvolger van de TVW is in 2025 gestart met het opstellen van het Warmteprogramma. Dit programma vormt straks het basisinstrument voor het regisseren van de warmtetransitie. Met Dunea Warmte & Koude is een intentieovereenkomst gesloten om de haalbaarheid te onderzoeken van een publiek warmtebedrijf en een warmtenet voor de bestaande bouw en nieuwbouw in de Binnenstad. Samen met andere partijen van de Warmte Samenwerking Oostland en de provincie Zuid-Holland is met NetVerder een intentieovereenkomst gesloten om de techniek, haalbaarheid en samenwerkingsvorm van een regionaal warmtenet te onderzoeken. Van het Rijk ontvingen we ca. € 3,5 mln. uit de derde tranche van de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie. Met deze SPUK ondersteunt de gemeente eigenaar-bewoners die moeite hebben met het verduurzamen van hun woning. Eigenaar-bewoners die zelf de isolatiemaatregelen in de woning uitvoeren, kunnen de materialen geheel of grotendeels met de tegoedbon aanschaffen. Van het Rijk ontvangen we tot 2030 jaarlijks ongeveer € 3,7 mln.

vanwege de CDOKE-regeling, bedoeld voor de personele uitvoeringskosten van het klimaaten energiebeleid. In 2023 is gestart met het uitbreiden van de uitvoeringscapaciteit en dit is voortgezet in 2025. Groen & biodiversiteit We zorgen voor meer groen in de wijken en meer mogelijkheden voor mens, dier en plant in stad en parken. Dat doen we op diverse manieren. Binnen het pilotproject Tuinrangers zijn in 2025 11 vrijwilligers uit Zoetermeer opgeleid om inwoners gratis vergroeningsadviezen voor hun tuin te geven. Tot eind 2025 zijn 119 tuinadviezen aangevraagd en 79 tuinadviezen gegeven, vaak al resulterend in tuinaanpassingen. Het aantal aanvragen is hoog vergeleken met de meeste andere gemeenten die een Tuinrangers-project hebben. De adviezen zijn verspreid over alle wijken van Zoetermeer gegeven en worden gemiddeld gewaardeerd met een 9. Het project loopt in Zoetermeer tot en met 2027 en heeft 600 adviezen als streven. Wij hebben besloten de rustgebieden voor moeras- en watervogels binnen de Nieuwe Driemanspolder aan te wijzen als natuurkern en daarbij de natuurkerngrenzen benoemd. Voor een bijdrage in de kosten voor het beheer en onderhoud van het Buytenpark en het Westerpark is bij de Provincie Zuid-Holland subsidie aangevraagd. In het Bentwoud worden parkeerplaatsen, paden en waterhuishouding aangepast om de toegankelijkheid en de natuur te versterken.

Besloten is de samenwerking Bentwoud voort te zetten, wat vastgelegd is in een nieuwe Samenwerkingsovereenkomst. Bij de bouw, verbouw en/of verduurzaming hebben inwoners en belanghebbenden te maken met flora en fauna bescherming. Om aan de Omgevingswet te voldoen moet elke gebouweigenaar hier zelf een onderzoek doen. We zijn gestart met het opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP).

66

Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie speelt bij alle ontwikkelingen in Zoetermeer een belangrijke rol. In bestaande wijken en buurten bekijken we hoe we omgaan met hevige regenbuien. Daarop nemen we dan maatregelen om wateroverlast te voorkomen. Naast water speelt hitte steeds meer een belangrijke rol. In nieuw te bouwen woningbouwprojecten bekijken we hoe we hittestress kunnen voorkomen. Het voorkomen van droogte en verzilting (toename van zout in de grond) zijn ook aandachtspunten binnen klimaatadaptatie. In 2025 is bepaald op welke wijze we de klimaatstresstest van heel Zoetermeer willen uitvoeren. Daarbij is ook bepaald om in de stresstest de gevolgen van de verstedelijking in specifieke gebieden, zoals de Entree en de Binnenstad, mee te nemen. Na bepaling van de uitgangspunten is het werk aanbesteed en het onderzoek gegund aan een adviesbureau. Afvalinzameling In 2025 is opnieuw met de campagne Zoetermeer aan de Bak het scheiden van afval gestimuleerd. De focus lag hierbij vaak op het scheiden van GFT+E afval. De campagne bestond uit een combinatie van online en offline communicatie en fysieke communicatie met promotieteams. Zo zijn er onder andere compostbakjes uitgedeeld en tips gedeeld tegen stankoverlast van containers voor GFT+E afval. Daarnaast is geïnvesteerd in een duurzamere bedrijfsvoering. In 2025 zijn 8 nieuwe inzamelvoertuigen geleverd.

Hiermee zijn 14 (van de 15) inzamelvoertuigen in de afgelopen 3 jaar vervangen. De inzamelvoertuigen die voorheen op diesel reden, rijden nu op biologische HVO-100. Hetzelfde geldt voor de kleinere voertuigen die bijvoorbeeld worden gebruikt om grofvuil in te zamelen. Dit vermindert CO2 uitstoot. In 2025 zijn de adviezen van het burgerberaad afvalbeleid gebruikt om een nieuw afvalbeleid op te stellen. Het vaststellen daarvan werd uitgesteld om nieuwe afspraken, regels en wetten op landelijk en Europees niveau te kunnen verwerken. In de zomer van 2025 is, naar aanleiding van de nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen, onderzocht welke inzameloplossingen passend zijn voor Oosterheem en delen van Noordhove. De inzichten uit dit onderzoek, de landelijke wijzigingen en de adviezen van het burgerberaad zijn verwerkt in het Afvalbeleidsplan 2026–2030, dat eind 2025 aan de raad is voorgelegd.

Aantal aardgasvrije woningen Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gezamenlijke CV-installatie). Bron: CBS Statline Type

2024

2025

Begroting

5.100

5.500

Realisatie

5.760

6.600

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De CBS-data lopen door verzameling en controle van de gegevens 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de jaarcijfers over 2025 in feite de gegevens

67

van 2024 betreffen. In 2024 was 11,4% van het woningenbestand aardgasvrij. Op basis van het aantal woningen per 1-1-2025 zijn dat ruim 6.600 woningen. Dit zijn ruim meer woningen dan eerder ingeschat. De toename van het aantal nieuwbouwwoningen speelt hierbij een belangrijke rol.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor woningen (in ton) De totale hoeveelheid uitgestoten CO2 door Zoetermeerse woningen. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2024

2025

Begroting

131.000

125.000

Realisatie

108.000

110.000

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De data in de Klimaatmonitor loopt op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achter; de cijfers hier gepresenteerd gaan over het voorgaande jaar (2024). De CO2 uitstoot voor de gebouwde omgeving loopt vóór op de prognose. Dat wordt veroorzaakt door de aardgasvrije en energiezuinige nieuwbouwwoningen, toename van energiezuinige apparatuur en isolatiemaatregelen bij bestaande woningen. Het grootste deel komt voort uit ander stookgedrag. Doordat de energieprijzen niet meer zo extreem hoog zijn als in het voorgaande jaar, is te zien dat een deel van de daling voortkomend uit het veranderende stookgedrag, uit het voorgaande jaar verdwenen is.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor bedrijven (dienstverlening, geen industrie) (in ton) De totale hoeveelheid uitgestoten CO2 door Zoetermeer bedrijven (publieke en commerciële dienstverlening). Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2024

2025

Begroting

76.500

73.000

Realisatie

82.000

77.000

Doel gehaald: Nee. Toelichting: De data in de Klimaatmonitor loopt op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achter; de cijfers hier gepresenteerd gaan over het voorgaande jaar (2024). De CO2-uitstoot laat al jaren een dalende lijn zien. De CO2-uitstoot over 2024 ligt iets boven de prognose voor 2025, maar als de trendlijn wordt doorgetrokken, ligt de realisatie voor 2025 dicht in de buurt van de prognose. De commerciële dienstverlening laat een duidelijke jaarlijkse daling zien. Bij de publieke dienstverlening lijkt de daling sinds 2020 te stagneren.

68

Geïnstalleerd vermogen in zonne- en windenergie in Megawatt (MW) Het vermogen aan zonne- en windenergie dat is geïnstalleerd. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2024

2025

Begroting

85

98

Realisatie

80

93

Doel gehaald: Nee. Toelichting: De hoeveelheid vermogen van dit doel is een opstapeling van autonome ontwikkeling (bewoners of bedrijven die zelf panelen plaatsen), nieuwbouw en projecten waar de gemeente zelf invloed op heeft. Op het overgrote deel van de ontwikkelingen heeft de gemeente weinig invloed. Daarnaast is de urgentie rond het thema duurzaamheid de afgelopen tijd afgenomen en zit het afschaffen van de salderingsregeling eraan te komen (vanaf 2027), waardoor bewoners en bedrijven iets terughoudender zijn geworden in het aanschaffen van zonnepanelen.

% Van de inwoners dat de natuur ervaart in de buurt Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten- en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

87%

87%

Realisatie

87%

86%

Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het percentage inwoners dat natuur ervaart is nagenoeg gelijk gebleven. Het ligt bijna op het beoogde niveau.

% Van de inwoners dat stadsnatuur waardeert in de buurt Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt waardeert. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten- en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

87%

87%

Realisatie

91%

91%

69

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het percentage dat de stadsnatuur waardeert in de buurt is gelijk gebleven. Het ligt boven het beoogde niveau.

Toename oppervlakte natuurlijker beheerde gebieden (extra hectare) Toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer. Bron: Groenkaart Type

2024

2025

Begroting

0

14

Realisatie

0

0

Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het programma Duurzaam en Groen is afgelopen waardoor dit cijfer niet meer toeneemt. Bij de Perspectiefnota 2027 wordt deze indicator herzien.

Oppervlakte natuurkerngebieden (cumulatief ha) Natuurkerngebieden (inclusief begrenzing) in het kader van de groenkaart van Zoetermeer. Bron: CBS Statline

Type

2024

2025

Begroting

161

148

Realisatie

145

145

Doel gehaald: Nee. Toelichting: De grenzen van de natuurkern in de Nieuwe Driemanspolder worden vastgelegd in het omgevingsplan dat in 2026 aan de raad ter vaststelling wordt voorgelegd. Pas bij deze vaststelling zal het begrootte aantal hectaren natuurkern formeel worden bereikt.

70

Aantal kilogram restafval per inwoner Het aantal kilogram huishoudelijk restafval dat per inwoner per jaar gemiddeld wordt weggegooid. Bron: Gemeentelijke database Type

2024

2025

Begroting

202

197

Realisatie

202

200

Doel gehaald: Nee. Toelichting: Ten opzichte van 2024 is de hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner gedaald. Het doel van 197 kilo is echter niet behaald. Een mogelijke verklaring is dat de vaststelling van het nieuwe afvalbeleid is verplaatst naar 2026. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt sinds 2021 en lijkt te stabiliseren rond de 200 kilo.

71

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte Belangrijke resultaten voor het behouden van de kwaliteit openbare ruimte in 2025 Waardering voor de openbare ruimte    

Waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving: 7,2 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud in de directe woonomgeving: 6,8 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud in de winkelcentra (inclusief Stadshart en Dorpstraat): 7,0 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud van de hoofdwegen en naastliggende fiets- en voetpaden: 7,1

Waardering voor het groen     

Waardering groene kwaliteit in de stad (buurtgroen, wijkgroen, stadsgroen en regiogroen): 7,6 Waardering voor het regiogroen: 7,9 Waardering voor het stadsgroen: 7,5 Waardering voor wijkgroen: 7,4 Waardering voor buurtgroen (woonomgeving): 7,4

Betrokkenheid bij de openbare ruimte    

De bereidheid van respondenten (deelnemers Stadspeiling) om (af en toe) mee te helpen bij het beheer en onderhoud van hun directe woonomgeving is 52%; 52% van de respondenten is tevreden over hoe zij betrokken worden bij onderhoudswerkzaamheden in de directe woonomgeving; Bij veranderingen in de openbare ruimte wil 54% alleen geïnformeerd worden, 26% wil meepraten (consulteren) en 8% wil samen met de gemeente voorgestelde plannen en ontwikkelingen verder vormgeven (coproductie); 80% van de respondenten heeft aangegeven dat iets vies, kapot, of onveilig was in de openbare ruimte (zoals overhangend groen, losliggende stoeptegels, volle prullenbakken of zwerfafval). 34% van deze respondenten meldden dit bij de gemeente.

Meldingen Openbare Ruimte In 2025 zijn 42.477 meldingen gedaan. Dit is een toename van 7,7%. De toename van het aantal meldingen komt voornamelijk door de thema’s voertuigen, ondergrondse containers, brommers/scooters/fietsen en zwerfvuil. Het aantal meldingen over:  

Categorie Voertuigen is met ruim 27% toegenomen. Vooral in het aantal meldingen over foutgeparkeerde voertuigen is een stijging te zien; Ondergrondse containers is met bijna 20% toegenomen. Deze toename is te verklaren door de veroudering van de systemen, waardoor deze storingsgevoeliger zijn. In 2025 is verder gegaan met het weer up-to-date krijgen van deze systemen;

72

 

Een grote toename in 2025 was de categorie brommers/scooters/fietsen met ruim 25%. Deze toename is mogelijk te verklaren door de grotere aandacht voor overlast door fatbikes; Zwerfvuil op straat is met bijna 28% toegenomen. De toename is mogelijk te verklaren door de extra aandacht die vanuit de gemeente hieraan is besteed in het kader van het project “Schoon is gewoon” waardoor bewoners meer meldingen zijn gaan doen. Daarnaast is er veranderend gedrag te zien bij de inwoners om steeds vaker vuil buiten de containers te plaatsen, wat kan leiden tot zwerfvuil.

Top 10 subcategorieën aantal meldingen (programma overstijgend) 1. 2. 3. 4.

Overlast door voertuigen (9.037) Ondergrondse container (3.233) Zwerfvuil/ Glas op straat (2.860) Afvaldumping/ Grofvuil (2.482) (Het onbeheerd of niet volgens de regels achterlaten van afval, bijvoorbeeld bijplaatsing van afval bij grofvuil of het dumpen van afval op (verlaten) bedrijfsterreinen) 5. Onderhoud van wegen, paden of parkeervlakken (2.152) 6. Overlast door brommers, scooters of fietsen (2.135) 7. Gebruik openbare ruimte (1.671) (Het plaatsen van iets op- of aan de weg, zoals een uitstalling zonder melding of vergunning) 8. Beplanting/ onkruid (1.519) 9. Bomen (1.294) 10. Milieueiland (1.145) Deze top 10 subcategorieën zijn samen 62% van het totaal aantal meldingen. Uitvoering integrale projecten Projecten afgerond: In 2025 zijn 4 projecten afgerond 1. 2. 3. 4.

Herinrichting speelplek en openbare ruimte Abeelzoom; Onderhoud, reconstructie en herinrichting Hoekerkade-Hekbootkade-Hoogaarskade; Aanleg nieuwe rotonde Ruimtebaan; Opknappen parkeerterrein winkelcentrum de Leyens – Sartrezijde.

Projecten waarvan de uitvoering gestart is: 2 projecten zijn gestart met de uitvoering in 2025 1. Herinrichting Molenstraat en omgeving; 2. Onderhoud Wilhelminapark.

73

Projecten waarvan de voorbereiding gestart is in 2025 (uitvoering in 2026): 3 projecten 1. Herinrichting Eerste Stationsstraat; 2. Groot Onderhoud Europaweg (inclusief tunnel); 3. Groot Onderhoud Zegwaartseweg (tussen Hugo de Grootlaan en Bentwoudlaan). Projecten waarvan de voorbereiding gestart is in 2025 (uitvoering na 2026): De voorbereiding van een 13-tal projecten is gestart: 



    

Buytenwegh o Herinrichting Bachrode en Andriessenrode; o Herinrichting Chopinrode; o Herinrichting Louis Couperushove; o Herinrichting Nesciohove en omgeving. Stadscentrum o Herinrichting Osylaan; o Herinrichting Oranjelaan en Nassaulaan; o Herinrichting Rokkeveenseweg. De Leyens o Herinrichting Pinaskade en Schoenerkade. Seghwaert o Herinrichting Spieringsloot en omgeving. Meerzicht o Herinrichting Tempelberg en Tichelberg. Rokkeveen o Vervangen brug en kruispunt Katwijkerlaan; o Herinrichting Topaas en omgeving. Wijkoverstijgend o Herinrichting speelplekken 2025 en 2026.

Zwerfvuil Voortzetten van de aanpak voor het tegengaan van zwerfvuil in het project Schoon is Gewoon. 

We richten ons vooral op educatie voor jongeren om de gevolgen van zwerfafval onder de aandacht te brengen. Door lesprogramma’s en activiteiten wordt bewustwording gecreëerd over de invloed van afval op de leefomgeving. Deze inzet draagt bij aan bewustwording en een grotere betrokkenheid van jeugd bij hun eigen wijk. Wij richten ons vooral op basisscholen en middelbare scholen.

74

 







Naast educatieve programma’s krijgen scholen praktische middelen ter beschikking, zoals afvalgrijpers en vuilniszakken, om de directe omgeving van schoollocaties schoon te houden. Met deze ondersteuning worden leerlingen actief betrokken bij een schone leefomgeving. De inzet vanuit scholen leidt tot zichtbaar minder zwerfafval rondom schoolroutes. Vrijwilligers die zich inzetten voor een schoner Zoetermeer krijgen materialen om het opruimen van zwerfafval makkelijker te maken. Deze ondersteuning vergroot de betrokkenheid en maakt het gemakkelijker om regelmatig bij te dragen aan een schone buurt. De inzet van vrijwilligers vormt daarmee een belangrijke schakel in het terugdringen van zwerfafval. Jaarlijks worden vrijwilligers ook bedankt voor hun inzet. In 2025 heeft Helga van Leur een lezing gegeven aan de vrijwilligers over klimaat en duurzaamheid. De zwerfafvalbrigade is een initiatief van bewoners en de gemeente om de stad schoon te houden. Vrijwilligers ruimen zwerfafval op in straten, perken en paden. Ze organiseren opruimacties, verhogen de bewustwording en werken samen met de gemeente aan een schonere en veiligere leefomgeving. De zwerfafvalbrigade wordt ondersteund bij het uitvoeren van opruimrondes. Door de inzet van deze groep wordt op een gerichte manier afval op veel voorkomende plekken aangepakt.

Dit zorgt voor zichtbaar schonere openbare ruimtes en vermindert milieuschade door moeilijk afbreekbaar afval. Binnen het project In één dag schoon worden scholen en bedrijven gestimuleerd om gezamenlijk één dag de handen uit de mouwen te steken. Tijdens deze actiedag (vrijdag 10 oktober) is in de hele stad zwerfafval opgeruimd. De samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en vrijwilligers levert een merkbaar schonere stad op en versterkt de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de leefomgeving. Op deze dag is 1.150 kilo zwerfafval verzameld. Bij Verloot je zooitje gaan kinderen actief aan de slag met het opruimen van zwerfafval in verschillende wijken. In totaal is 8.782 kilo zwerfafval opgehaald in de wijken Buytenwegh, Driemanspolder, Meerzicht, Oosterheem, Palenstein en Seghwaert. Het project stimuleert jeugdparticipatie en zorgt tegelijk voor zichtbaar schonere buurten. De inzet van ouders, betrokken bewoners en alle vrijwilligers is hierbij belangrijk. Wat is begonnen als een project voor het bestrijden van zwerfafval is uitgegroeid tot een sociaal project dat hele wijken samenbrengt en stimuleert om gezamenlijk in actie te komen tegen de zwerfafvalproblematiek.

Inzet Kwaliteitsimpuls Openbare Ruimte Schoon, heel en veilig      

In Meerzicht en het Hoekstrapark zijn lichtmasten grondig gereinigd. Dit draagt bij aan een nettere uitstraling en een groter gevoel van veiligheid in de openbare ruimte. Betonnen palen in Rokkeveen zijn opnieuw geschilderd om de zichtbaarheid te verbeteren. De opfrisbeurt verhoogt zowel de verkeersveiligheid als de esthetische kwaliteit van de omgeving. Hiermee wordt bijgedragen aan een verzorgde openbare ruimte. In de winkelcentra zijn kauwgomresten verwijderd om de looproutes schoner te maken. De maatregel draagt bij aan een verzorgde uitstraling van drukbezochte plekken. Dit verbetert het ervaren kwaliteitsniveau van de openbare ruimte. In verschillende wijken is extra ingezet op het verwijderen van bladafval. Hierdoor blijven trottoirs en wegen beter begaanbaar en veilig. De opruimactie draagt ook bij aan een nette en verzorgde omgeving. Langs fiets- en voetpaden is de eerste meter gemaaid om de routes zichtbaarder en beter begaanbaar te maken. Deze inzet zorgt voor meer overzicht en draagt bij aan de verkeersveiligheid. In het kader van Opknappen stukjes Zoetermeer zijn op verschillende locaties in de stad kleine effectieve verbeteringen doorgevoerd. Een voorbeeld hiervan is het plaatsen van volleybalpalen. Deze ingrepen stimuleren ontmoeting en beweging in de buurt.

75

 

In het Stadshart en op omliggende hoofdwegen zijn bloemenzuilen geplaatst om de openbare ruimte te verfraaien. De kleurrijke beplanting versterkt de uitstraling van het gebied en nodigt uit tot een prettig verblijf. Tijdens de feestdagen zijn in diverse winkelcentra kerstbomen geplaatst om de sfeer te verhogen. De tijdelijke inrichting draagt bij aan een positieve uitstraling van de openbare ruimte.

Groen en bomen    

Op basis van een aangenomen motie konden inwoners ook in 2025 een gratis boom ophalen voor hun tuin. Zo heeft de gemeente 609 bomen gegeven aan inwoners. De actie stimuleert vergroening in particuliere ruimtes. Hiermee wordt bijgedragen aan een groener en klimaatbestendiger Zoetermeer. Rondom de Meerzichtlaan en de Scheveningsebos is oude beplanting verwijderd ter voorbereiding op het aanbrengen van nieuwe groeninrichting. Deze stap maakt ruimte voor kwaliteitsverbetering van het straatbeeld. Het project draagt bij aan een toekomstbestendige en aantrekkelijke wijk. Daarnaast zijn in de wijken Seghwaert, Buytenwegh en Oosterheem op diverse locaties groenrenovatie projecten uitgevoerd. Op meerdere locaties, waaronder in de wijken Rokkeveen, Seghwaert, de Leyens, Meerzicht en Buytenwegh zijn tegels vervangen door groen. Deze maatregel verbetert de waterafvoer en draagt bij aan een klimaatadaptieve inrichting. Tegelijkertijd ontstaat een vriendelijker en aantrekkelijker straatbeeld. Conform het coalitieakkoord zijn er meer (geregistreerde) bomen dan in juni 2022. Netto zijn er 1100 bomen meer. Zie ook de bomenmeter op de website Bomen | Gemeente Zoetermeer.

Opstellen uitvoeringskader buitenruimte In 2025 is een plan van aanpak opgesteld als leidraad voor de actualisatie van het beleid voor de buitenruimte. De beleidsevaluatie 2040, de Visie Zoetermeer 2040 en de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer vormen de basis voor dit plan. Binnen de aanpak geven we uitvoering aan de moties Structureel goed zorgen voor ons groen, Groen is het nieuwe goud en Van Stad tussen de Parken naar Nationaal park Stad. Via de Leeragenda Fysieke Ruimte heeft de raad kennis opgedaan over de dilemma's en kansen bij het werken aan de buitenruimte. In een werksessie en een excursie naar Rotterdam zijn handvatten aangereikt voor de koppeling van beheer en ontwikkeling aan verbeteringen in de buitenruimte. De lessen hieruit worden meegenomen in de verdere aanpak. In 2025 is gestart met het versterken van de regie op de ondergrond. Er is gewerkt aan een eerste visie. De belangrijkste opgaven zijn hierbij in beeld gebracht. Voor de visie is input verzameld binnen de gemeente en bij externe partijen zoals netbeheerders, Dunea, provincie en omliggende gemeenten. Deze kennis helpt om betere keuzes te maken. Deze stappen vormen de basis voor nieuw beleid. Aanvulling geven aan bomenbeleid voor buurtbomen In 2025 is het Aanvullend Bomenbeleid vastgesteld voor het snoeien, vervangen en toevoegen van buurtbomen.

Om bewoners invloed te geven op de bomen in hun directe leefomgeving, zijn buurtpeilingen opgezet. De peilingen die eind 2025 zijn uitgezet, zijn inmiddels afgerond. De daaruit voortkomende acties vinden in 2026 plaats. Het beleid geeft inzicht in de belangrijkste knelpunten in de wijken. 76

Voortzetten implementatie assetmanagement voor professionaliseren beheer In 2025 is gemeten hoe het assetmanagement van de openbare ruimte is ingericht. Op basis daarvan is vastgesteld welke stappen nodig zijn om tot één geïntegreerde werkwijze voor de hele organisatie te komen. De belangrijkste resultaten:     

Nulmeting professionaliteit is uitgevoerd. Hiermee is duidelijk hoe de gemeente nu plant, monitort en stuurt op beheer van de openbare ruimte. Verbeterstappen zijn bepaald om te groeien naar één gezamenlijke, afdelingsoverstijgende aanpak. Uitgangspunten en kaders zijn opgesteld die richting geven aan het beheer van de stad. Deze beschrijven hoe de gemeente waarde gedreven, risico gestuurd en toekomstbestendig beheert. Uniforme werkwijze is voorbereid door processen, begrippen en rollen te verduidelijken. Daarmee ontstaat één manier van werken, ongeacht welk onderdeel van de openbare ruimte het betreft. Koppeling met Omgevingsvisie is geborgd: beheer sluit voortaan beter aan op ambities voor leefkwaliteit, klimaatadaptatie en duurzaamheid.

Laadvisie In 2025 is gewerkt aan de actualisatie van de Laadvisie. Daarbij is invulling gegeven aan de manier waarop de gemeente omgaat met vraagstukken rondom elektrisch laden in de openbare ruimte. De actualisatie richtte zich onder meer op de gevolgen van netcongestie, de inzet op slim en netbewust laden, het omgaan met laadpalen in combinatie met gehandicaptenparkeerplaatsen en de ontwikkelingen rondom snelladen. Daarnaast is aandacht besteed aan oplaadmogelijkheden voor de logistieke sector. Met de geactualiseerde Laadvisie is het tevens mogelijk gemaakt om opladen via een verlengde private aansluiting toe te staan. Dit maakt het laden van elektrische auto's voor veel inwoners die zonnepanelen of een laag stroomtarief hebben, makkelijker en goedkoper. Met deze actualisatie is de Laadvisie beter aangesloten op de huidige en toekomstige opgaven rondom elektrisch laden. Implementatie van de Gedragscode soortenbescherming flora en fauna De landelijke vaststelling van de Gedragscode Flora en Fauna heeft ruim een half jaar vertraging opgelopen. De implementatie binnen de gemeente schuift hiermee door naar 2026. Opstellen Plan van Aanpak ziekten en plagen in Flora en Fauna Vanwege de benodigde inzet voor de aanpassing van het bomenbeleid is het opstellen van een aanpak voor ziekten en plagen uitgesteld.

% Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit Per kwartaal wordt op willekeurige meetlocaties de beeldkwaliteit gemeten en de procentuele scores op en boven de norm bepaald. De ambities zijn per gebiedstype vastgesteld in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte. Bron: Quickscan openbare ruimte Type

2024

2025

Begroting

90%

90%

Realisatie

94%

93%

77

Doel gehaald: Ja. Toelichting: We voldoen aan de norm voor het afgesproken kwaliteitsniveau van de openbare ruimte.

% Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte In de Stadspeiling wordt de waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving gemeten en gaat om alle waarderingen met een rapportcijfer 6 of hoger. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

85%

85%

Realisatie

85%

87%

78

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De tevredenheid over de openbare ruimte is gestegen ten opzichte van 2024 met 2%. De wijk Buytenwegh wordt als laagst gewaardeerd en de wijk Rokkeveen als hoogste.

Waardering bewoners groene kwaliteit Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk-, stads- en regiogroen. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,5

7,5

Realisatie

7,5

7,6

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het gemiddelde cijfer is iets gestegen ten opzichte van 2024.

79

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

Jaarrekening 2025 Lasten

Baten

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo

Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1)

-19.399

23.481

0

559

4.640

Behouden kwaliteit openbare ruimte (3.2)

-49.704

14.344

0

1.602

-33.758

TOTAAL PROGRAMMA

-69.103

37.825

0

2.160

-29.118

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 3.1 De uitgaven voor duurzame ontwikkeling van € 19,4 mln. bestaan met name uit uitgaven voor de afvalinzameling en verwerking (€ 14,3 mln.). De overige uitgaven (€ 5,1 mln.) bestaan uit uitgaven klimaat, groen en energiebeleid. Dit betreft onder andere de uitgaven voor de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden (CDOKE) voor klimaat en energiebeleid (€ 2,4 mln.). De inkomsten bedragen € 23,5 mln. De inkomsten bestaan vooral uit de opbrengst afvalstoffenheffing en overige inkomsten afval van € 20,7 mln. De overige inkomsten bedragen € 2,8 mln. Dit betreft met name de subsidie staan vooral uit de subsidie CDOKE. De uitgaven duurzaamheid worden gedekt vanuit van een onttrekking reserve Duurzaamheidsfonds € 0,6 mln. Doelstelling 3.2 De uitgaven voor het behoud van de kwaliteit van de openbare ruimte van € 49,9 mln. bestaan vooral uit de kosten van dagelijks beheer en klein onderhoud € 26 mln. (inclusief kwaliteitsimpuls € 1,5 mln. en onttrekking reserve € 1,5 mln.), groot onderhoud € 12,2 mln. en algemeen beheer € 4,4 mln. Daarnaast is er voor exploitaties € 7,3 mln. uitgegeven. Hieronder vallen de exploitaties voor parkeren, begraafplaatsen en riolering. De inkomsten van € 14,3 mln. bestaan vooral uit de rioolheffing € 8,4 mln. , parkeerinkomsten € 2,7 mln., opbrengst begraafplaatsen € 0,8 mln. en overige inkomsten € 2,4 mln.

Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

80

Programma 4 Vrije tijd

81

Algemene doelstelling: Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen, spelen, leren, evenementen Binnen dit programma werken we aan een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod dat bijdraagt aan een leefbare en vitale stad. We streven naar een breed en kwalitatief aanbod van voorzieningen in de stad. Dit helpt om inwoners en bezoekers te binden en boeien, en om doelstellingen van andere programma's te realiseren. Het vrijetijdsaanbod is verzameld en makkelijk vindbaar op de website vrijetijdzoetermeer.nl. De gemeente kan het aanbod niet alleen realiseren, maar heeft hiervoor partners en inwoners nodig. Samen met hen zetten we in op een sterk aanbod van kunst, cultuur, evenementen, boerderijen, natuureducatie en sport. De gemeente speelt hierbij de rol van aanjager, ondersteuner en organisator.

Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Vrije Tijd 

Er is vanuit Vrije Tijd bijgedragen aan verschillende projecten en gebiedsvisies zoals het Vernedepark, Van Tuyllpark, Ondineschouw. De Entree en centraal park. Doel hierbij was om kunst & cultuur, sport, evenementen en Groen Spelen Leren in te passen in de plannen.

Sport     

In de tweede helft van het jaar zijn onderzoeken rondom de toekomst van Silverdome opgestart. De zwemverenigingen die overgegaan zijn naar de Watergeus hebben een aflopende compensatie voor de hogere huurlasten van dit zwembad gekregen. De renovatie van zwembad De Veur is afgerond. De voorbereidingen voor de nieuwbouw van de sporthal op het Van Doornenplantsoen zijn afgerond. Verschillende amateursportverenigingen hebben een investeringssubsidie gekregen voor investeringen in de accommodatie en/of materialen.

Kunst & Cultuur        

De vierjarensubsidies voor de culturele basisinstellingen liepen af in 2025. Zij hebben in 2025 plannen ingediend voor 2026-2029. Er is gestart met een werkgroep ‘Erfgoedhuis’ met drie erfgoedinstellingen: Historisch Genootschap Oud Soetermeer (HGOS), Schatbewakers en Architectuurpunt. Deze plannen zijn ook afgestemd met het interne projectteam Modernisering Brusselstraat 2 – 4. In 2025 heeft de Raad ingestemd met een nieuw budget voor de uitvoeringsagenda Cultuurvisie 2030. In 2025 is de locatie van JJ Music House overgegaan naar MusicSoulHouse, die daar programmering gaat ontwikkelen in samenwerking met Poppodium Boerderij en kunstgarage Franx. Aan het Zuidwaarts is een kunstetalage geopend waar kunst van of over Zoetermeer tentoongesteld wordt. Aanleiding hiervoor was motie 2111-05. Samen met inwoners zijn twee grote kunstwerken ontworpen, vervaardigd en in 2025 opgeleverd: De zuil van Palenstein langs de Singel in Palenstein en De Waterloper in het water van de Grote Dobbe. Samen met het Nationaal Videogame Museum (NVGM) zijn drie kunstenaars geselecteerd voor een kunstopdracht in het nieuwe pand van het NVGM. De realisatie van de jongerenhub Gelijk in Palenstein heeft akkoord gekregen vanuit de Raad. De verbouwing is in 2025 gestart. 82



Najaar 2025 is in het CKC & partners een filmhuiszaal gerealiseerd die geprogrammeerd- en geëxploiteerd wordt door Filmhuis Cameo.

Groen, Spelen, Leren (GSL)     

De renovaties van Stadsboerderij de Balijhoeve en Speelboerderij het Buitenbeest zijn voor het grootste deel klaar. In oktober 2025 werd het speelterrein van de Speelboerderij feestelijk heropend. Hier zijn nieuwe speeltoestellen geplaatst waardoor er meer mogelijkheden zijn om te spelen. Bij de verschillende renovaties is de toegankelijkheid verbeterd. Op de drie stadsboerderijen zijn veel activiteiten georganiseerd, hierbij is nog meer samengewerkt met buurtsportcoaches en lokale partners zoals de bibliotheek. De samenwerking met natuur- en milieuorganisaties is in 2025 voortgezet door het organiseren van vier bijeenkomsten.

Waardering inwoners voor evenementen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor grootschalige en kleinschalige evenementen gedeeld door 2. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,9

7,3

Realisatie

7,1

7,0

Doel gehaald: Nee. Toelichting: Respondenten geven aan iets te missen in het aanbod van zowel grote als kleine evenementen. Meer dan een derde van de respondenten (36,6%) waardeert het totale evenementenaanbod in Zoetermeer met een goed.

Waardering inwoners voor culturele voorzieningen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van voor het Nationaal Videogame Museum, CKC & partners, Bibliotheek Zoetermeer, Stadstheater Zoetermeer, Poppodium Boerderij en Franx gedeeld door 6. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,9

8,0

Realisatie

8,0

8,3

83

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De zes basisinstellingen hebben gemiddeld een 8,3 gescoord in de stadspeiling. Dit is hoger dan van tevoren werd gedacht en hoger dan vorig jaar.

Waardering inwoners voor sportvoorzieningen Som van de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor binnensportvoorzieningen, buitensportvoorzieningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen gedeeld door 5. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,2

7,2

Realisatie

7,1

7,3

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De stijgende lijn heeft zich dit jaar doorgezet. De waardering op alle vijf de categorieën is vergeleken met 2024 gestegen. 84

Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de speel- en stadsboerderijen. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,5

7,5

Realisatie

8,2

8,2

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Inwoners zijn blij met deze voorzieningen in de stad met natuur, dieren en spelen. Hierbij waarderen ze ook de verschillende sociale en maatschappelijke functies die de locaties hebben.

Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de wijk- en schooltuinen. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

7,5

7,5

Realisatie

8,1

8,3

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Inwoners waarderen de groene voorzieningen in de stad. Ze vinden het sociale en rustgevende plekken.

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad Sport    

Het nieuwe sportbeleid 'Sportagenda 2025 en verder' is vastgesteld. De gemeente Zoetermeer is hostcity van de Nationale Sportweek geweest. Tijdens deze week zijn vele activiteiten georganiseerd om actief sport- en beweeggedrag te stimuleren en het aanbod onder te aandacht te brengen. Dit is samen met sportaanbieders en andere partners gedaan. Er is een brochure over de activiteiten van de buurtsportcoaches ontwikkeld en verspreid. In 2025 is een aanvullend budget vanuit het Rijk (Brede SPUK) en de gemeenteraad ontvangen, waarmee tijdelijk het aantal buurtsportcoaches is uitgebreid. Hiermee wordt extra ingezet op jeugd, ouderen en het verbeteren van de gezondheid van de inwoners.

85

    

Sportbeleid en de buurtsportcoaches zijn nauw betrokken bij de aanpak van 'Integraal werken aan de gezonde stad'. Vanuit Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG) zijn de deelnemers aan Gold Stars gevolgd, om meer inzicht te krijgen in de meerjarige effecten van onze ouderenprojecten. In opdracht van de gemeenteraad is opdracht gegeven aan NOC*NSF om onderzoek te doen naar de beweegcijfers en beweegmotieven van de inwoners. Met het Sportakkoord kunnen sportaanbieders met andere maatschappelijke partners een stimuleringsbijdrage aanvragen voor nieuwe sportinitiatieven. Er is een ‘pitchavond’ georganiseerd om beweegaanbieders de kans te geven om nieuwe ideeën te pitchen. De beste ideeën hebben een bijdrage ontvangen. Door een motie van de gemeenteraad kregen Zoetermeerders in 2024 gratis zwemkaartjes om het nieuwe zwembad te ontdekken. Hier werd weinig gebruik van gemaakt, daarom is de actie voor het eerste deel van 2025 verlengd. Ook hier is weinig gebruik van gemaakt. De sportadviesraad is actief. Er vindt periodiek overleg met hen plaats en daar waar passend wordt advies aan hen gevraagd.

Kunst & Cultuur       

CKC & partners heeft zich de afgelopen periode ingezet om een voortrekkersrol op te pakken voor de kleinere culturele instellingen. De websitepagina’s voor het aanvragen van culturele subsidies zijn aangepast en duidelijker geworden. In 2025 is een tijdelijke subsidieregeling geopend voor ondersteuning aan lokale media in Zoetermeer. Er is onderhoud uitgevoerd aan 110 kunstwerken in de openbare ruimte. Bijzonder dit jaar waren de renovaties van de spiraalvormige fontein Interaction in de Grote Dobbe en van de Maquettetafels in Oosterheem. Het graveren en ophangen van nieuwe geboorteslotjes van kinderen uit Oosterheem aan het kunstwerk Birthmark. Vanuit de Uitvoeringsagenda Cultuurvisie is het gerestaureerde Zoetermeerse design straatmeubilair herplaatst in project centraal park. Vanuit de Uitvoeringsagenda Cultuurvisie zijn, samen met nabestaanden, vanuit 80 jaar vrijheid, drie Stolpersteine geplaatst die het verhaal vertellen van omgekomen Zoetermeerse verzetsstrijders.

Erfgoed   

De voorselectie gemeentelijke monumenten Post 45 is in juli 2025 door het college vastgesteld. Deze selectie is samen met de partners Historisch Genootschap Oud Soetermeer, Schatbewakers en het ArchitectuurPunt tot stand gekomen. De Inventarisatie Religieus Vastgoed is in 2025 voor het grootste deel gereed. Open Monumentendag had als thema 'Erfgoed en Architectuur’. Inwoners kregen informatie over deze dag in een gratis gids met artikelen over het jaarthema en informatie over de locaties en de activiteiten. Er deden 24 locaties mee met in totaal 2.500 bezoekers. Aan de Open Monumentendag klassendagen deden ongeveer 600 kinderen mee van 8 verschillende scholen. Kinderen uit groep zeven en acht kregen uitleg op school en bezochten daarna een locatie.

Evenementen

86

    

Er zijn verschillende grote en kleine evenementen ondersteund met subsidie die bijdragen aan cultuur, sport en verbinding. Voorbeelden zijn: Vijverpop, Oldtimerdag, Live at the Lake, Bevrijdingsfestival, Halloweenstad en Koningsdag. Op de website van de gemeente is de evenementenpagina aangepast zodat organisatoren makkelijker informatie kunnen vinden. Organisatoren zien meteen welke locaties geschikt zijn voor het organiseren van evenementen. Dit zorgt voor een beter gebruik van evenemententerreinen. Door vaker voorgesprekken te voeren met organisatoren is de subsidieverlening en ondersteuning verbeterd. Milieuvriendelijke maatregelen bij evenementen zijn gestimuleerd, zoals de inzet van herbruikbare bekers en afvalscheiding. Er zijn branche overleggen en een informatiemarkt georganiseerd. Hiermee is de samenwerking tussen organisatoren, ondernemers en maatschappelijke partners verbeterd.

Groen, Spelen, Leren     

In oktober 2025 werd de visie voor 2025 en verder van GSL gepresenteerd;' Natuur in de stad: met en voor iedereen'. Bij de stadsboerderijen en wijk- en schooltuinen leren bezoekers over natuur, gezondheid en duurzaamheid. In totaal hebben 877 kinderen (36 klassen) uit groep 5 schooltuinlessen gevolgd. Daarnaast hebben 108 klassen gastlessen gevolgd op verschillende groene locaties. Op de Balijhoeve en de Weidemolen is er meegedaan aan de inzamelingsactie Sint voor Iedereen. Er is gestart met de bouw van het Westpunt. Het Westpunt is een bezoekerscentrum bij de natuurtuin in het Westerpark.

% Inwoners dat evenementen bezoekt % Respondenten van de Stadspeiling dat een groot, middelgroot en/of klein evenement bezoekt. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

42%

66%

Realisatie

71%

70%

Doel gehaald: Ja. Toelichting: 70,3% van de respondenten heeft in de afgelopen twaalf maanden een evenement bezocht in Zoetermeer.

87

% Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent % Respondenten van de Stadspeiling dat een culturele voorziening heeft bezocht of dat een eigen culturele activiteit heeft beoefend. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

84%

82%

Realisatie

83%

83%

Doel gehaald: Ja. Toelichting: De doelstelling is behaald.

% Inwoners dat sport beoefent Som van het % respondenten van de stadspeiling dat aan georganiseerde of ongeorganiseerde sportactiviteiten doet, of beide. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

72%

72%

Realisatie

77%

75%

88

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Vergeleken met vorig jaar is er een lichte daling, toch is het resultaat positief.

Aantal bezoekers stads- en speelboerderijen Het aantal bezoeken op de stads- en speelboerderijen inclusief de bezoeken aan wijk- en schooltuinen en Speelmeeractiviteiten. Bron: Stadspeiling Type

2024

2025

Begroting

375.000

325.000

Realisatie

397.486

353.071

Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het aantal bezoekers is iets hoger dan de streefwaarde. Hierbij speelt mee dat de Balijhoeve en het Buitenbeest last hebben gehad van de renovatie.