Document · PDF

Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

Raadsvergadering 13 juni 2022, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Resultatendebat Jaarstukken 2021 (inclusief stemmingen)24.027 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente/het samenwerkingsverband (Realisatie 2021) De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

15 %

Realisatie

15 %

18 %

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Doel is zoals verwacht gehaald. Het begrote en gerealiseerde percentage is laag. De oorzaak daarvan is dat mantelzorgers vaak met verschillende actoren te maken hebben die zij als ondersteunend kunnen ervaren. De gemeente/ inZet heeft maar een betrekkelijke invloed op de mate waarin mantelzorgers zich ondersteund voelen.

% Mantelzorgers dat zich over het geheel genomen voldoende ondersteund voelt (Realisatie 2021) De indicator is de uitkomst van een algemene vraag naar de ervaren ondersteuning. De vraag is onderverdeeld naar ondersteuning door de gemeente direct of door het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de omnibus enquête. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

70 %

Realisatie

74 %

69 %

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: De mate waarin mantelzorgers zich over het geheel genomen ondersteund voelen fluctueert jaarlijks. Vanwege COVID-19 hebben mantelzorgers ook in 2021 soms te maken gehad met een zwaardere zorglast. Dit kan een verklaring zijn voor de daling.

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar) (Realisatie 2021) Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Deze score kan (individueel) gehele waarden aannemen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid). Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

2,4

Realisatie

2,6

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Er is een opvallende stijging van eenzaamheid te zien bij 18-29-jarigen en 30-39-jarigen. Deze stijging is zeer waarschijnlijk te verklaren door de beperkende COVID-19 maatregelen.

Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x €1.000 Programma 2 Samen leven en ondersteunen Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

baten

lasten

Rekening 2021

364

-65.776

-65.412

1.710

-31.766

-30.056

Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3)

-19

-1.725

-1.744

Meedoen naar vermogen, ongeacht aard van de beperking (2.4)

599

-10.995

-10.396

2.654

-110.262

-107.608

Langer zelfstandig wonen (2.2)

TOTAAL PROGRAMMA

Toelichting financiën Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen Ter bevordering van vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (doelstelling 2.1) is budget besteed aan o.a. preventie (€ 7,0 mln.), inzet praktijkondersteuners huisarts en het schoolmaatschappelijk werk (€ 1,3 mln.), jeugdhulp Zorg in Natura en PGB (€ 51,1 mln.) en Gemeenschappelijke Regelingen Veilig Thuis Haaglanden en Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (€ 1,2 mln.). Het budget voor langer zelfstandig wonen (doelstelling 2.2) is ingezet ten behoeve van huishoudelijke hulp, vervoer- en woonvoorzieningen, maatwerkvoorzieningen begeleiding en dagbesteding en vrij inzetbare voorzieningen (per 1 mei 2021 onderdeel van de gebiedsgerichte ondersteuning) (€ 30,7 mln. lasten en € 1,1 mln. baten uit eigen bijdrage Wmo). De grootste uitgaven ter bevordering van de gezondheid, veiligheid en welbevinden (doelstelling 2.3) betreft de GGD Haaglanden (€ 1,5 mln.) Het budget voor meedoen naar vermogen, ongeacht aard van de beperking (doelstelling 2.4) is onder andere ingezet ten behoeve van algemene voorzieningen, zoals mantelzorg- en vrijwilligersondersteuning (€ 1,0 mln.), de ouderenzorg (€ 0,8 mln.), integratie (€ 0,7 mln.), bemoeizorg (€ 0,7 mln. lasten en € 0,4 mln.

baten), cliëntondersteuning (€ 0,6 mln.), materiële dienstverlening (0,7 mln.) en voor gebiedsgerichte ondersteuning (€ 2,5 mln.).

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

Algemene doelstelling: Bevorderen van een duurzaam, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Het bevorderen van duurzame ontwikkeling en het behouden kwaliteit openbare ruimte heeft in 2021 de nodige inspanning gevraagd. De waarde van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving is immers onverminderd hoog. Om duidelijkheid te bieden over de potentie en wenselijkheid van windenergie en zonnestroom heeft de raad in januari hierover een besluit genomen. Met dit besluit heeft de gemeente ook bepaald wat haar bijdrage wordt aan de regionale opgave voor zonnestroom en windenergie. In mei heeft de raad vervolgens ingestemd met de Regionale energiestrategie regio Rotterdam Den Haag (RES) en de daarbij behorende opgave van 2,8-3,2 TWh in 2030. Om een eerste inzicht te bieden in de mogelijkheden voor aardgasvrij verwarmen, koelen, wassen en koken heeft de raad in december de Transitievisie warmte vastgesteld. Deze visie is een eerste stap op weg naar een aardgasvrij Zoetermeer in 2040. Elke gemeente heeft in het kader van het klimaatakkoord een dergelijke visie vastgesteld. Om de beschikbare energie in de bodem verantwoord en optimaal te kunnen gebruiken in het Entreegebied en de Binnenstad heeft de raad op 29 november 2021 de verordening Interferentiegebieden bodemenergie vastgesteld.

In 2021 is het aantal kilogram restafval ten opzichte van 2020 iets verminderd, maar boven het meerjarig niveau. Door de COVID-19 maatregelen waren veel mensen vaker thuis wat voor extra restafval heeft gezorgd. Ook kon nog geen nieuw beleid ingevoerd worden om de hoeveelheid restafval te verminderen als gevolg van het nog te houden referendum. Het aantal aardgasvrije woningen in 2021 is 4.100. Het percentage inwoners dat stadsnatuur ervaart en waardeert in de buurt in 2021 is 87%. Op stedelijk-, wijk- en buurtniveau is met inwoners, bedrijven en organisaties gewerkt aan verzorgend en technisch onderhoud voor de functionele waarden van de openbare ruimte. De groene kwaliteit bevordert de gezondheid door beleving en beweging, het vergroot de biodiversiteit, en het vermindert de effecten van de klimaatverandering. De (stads)natuur levert een belangrijke waarde voor Zoetermeer en haar inwoners. Verschillende wijken van Zoetermeer, zoals Palenstein, Driemanspolder en Meerzicht zijn inmiddels ruim 50 jaar oud en vragen door veroudering meer onderhoud en vervanging. Het percentage van de openbare ruimte dat op het afgesproken (beeld) kwaliteitsniveau zit en het percentage inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte is ook enigszins gedaald. De waardering voor de groene kwaliteit van Zoetermeer was gelijk aan 2020.

Alle indicatoren voor kwaliteit openbare ruimte scoren boven de gestelde ambitie. Speerpunten in 2021: Wat hebben we bereikt? Voor de doelstelling 'bevorderen duurzame ontwikkeling': • • •

Verdere uitrol van het ondersteuningsaanbod voor particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) bij de energietransitie. Opstellen van de transitievisie warmte op stadsniveau en de energiestrategie 1.0 op regionaal niveau. Aanbesteding aardgasvrij energiesysteem voor bestaande hoogbouw Palenstein (1100 woningen en gemeentelijk vastgoed) - mits samenwerkingsovereenkomst wordt getekend.

Voor de doelstelling 'behouden kwaliteit openbare ruimte': •

Openbare ruimte is onderhouden volgens de afgesproken kwaliteitsniveaus, inclusief uitvoering van diverse (integrale) projecten.

Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Groen & biodiversiteit In en om de stad zijn diverse projecten gerealiseerd om de waarde van het groen en de biodiversiteit te versterken. Om de stad is verder gewerkt aan de verbetering van groene verbindingen en leefgebieden. Zo is voor de realisatie van het weidevogelgebied in de Meerpolder een samenwerkingsovereenkomst getekend met de provincie, het hoogheemraadschap Rijnland en Leidschendam-Voorburg. Er zijn moerasparels gerealiseerd bij het plassengebied om de kwaliteit van het water te verbeteren en het leefgebied voor vogels. De inspanningen van afgelopen jaren werpen hun vruchten steeds meer af. De bever én de otter worden zelfs al gesignaleerd bij Zoetermeer. Ook is er een vaste populatie ontstaan van de zeldzame woudaap. In de stad zijn pilots gestart met het vergroenen van schoolpleinen, het vergroenen van de Broekwegwetering en worden er in samenwerking met ontwikkelaars steeds effectievere toepassingen van natuurinclusief bouwen voor vogels en vleermuizen gerealiseerd. Eigenaar-bewoners Bij de vaststelling van het programma Duurzaam en Groen Zoetermeer in 2020 heeft de raad besloten: ‘een ondersteuningsaanbod voor particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) te organiseren’.

In de Programmalijn Eigenaar-bewoners is het ondersteuningsaanbod verder uitgewerkt met als doel om: • Alle eigenaar-bewoners te informeren over de energietransitie en wat dit voor hun situatie betekent • Eigenaar-bewoners (individueel en collectief) te helpen om stappen te zetten waar ze later geen spijt van krijgen • Behaalde successen en opgedane ervaringen te verspreiden, en op te schalen Nieuwe aanbieder Energieloket Zoetermeer In de zomer van 2021 is een aanbesteding uitgezet om een nieuwe aanbieder voor het Energieloket Zoetermeer te selecteren. Een jury bestaande uit een brede vertegenwoordiging van maatschappelijke partners en diverse expertises heeft de inzendingen op kwaliteit beoordeeld. Met name de onafhankelijkheid, communicatie en samenwerking met Zoetermeerse Stakeholders werd hoog gescoord. De nieuwe aanbieder het Duurzaam Bouwloket is een ervaren en professionele partij die op dit moment meer dan 140 gemeenten in het land ondersteund. De kennis en ervaring uit innovatieve aanpakken uit het land komt zo ook ten goede van Zoetermeer. Collectieve inkoopactie De ‘oude’ aanbieder van het Energieloket Zoetermeer organiseerde dit jaar een succesvolle inkoopactie. Bewoners konden kiezen tussen de maatregelen; isolatie (vloer, bodem en/of spouw), HR++glas en zonnepanelen. Er waren 1976 huiseigenaren geïnteresseerd. En 255 zijn tot maatregelen overgegaan.

Vooral de isolatiemaatregelen waren populair, tezamen zijn deze 147 keer uitgevoerd. In de achteraf verstuurde enquête geeft ruim 80% van de deelnemers aan erg tevreden te zijn met de uitgevoerde maatregelen. In 2022 volgen nieuwe collectieve inkoopacties.

Ondersteuning bewonersinitiatieven en VvE’s Diverse bewonersinitiatieven zijn dit jaar door de gemeente ondersteund om gezamenlijk stappen te zetten richting aardgasvrije woningen. Hieronder een overzicht van de highlights: • Onderzoek Stromenbuurt in Oosterheem, 100 bewoners bij digitale bijeenkomst op 23/11 • Waterbuurt, verenigd in VBEL, heeft inmiddels 160 leden en wil samen met gemeente en Vidomes onderzoek uitzetten • Belangengemeenschap Driemanspolder wil samen onderzoek uitzetten • ‘Energieverkenners Berlageplan’ hebben zich verenigd en willen onderzoek uitzetten • VVE Meerzicht verkent de mogelijkheden voor verduurzaming voor haar 280 appartementen • Nog eens 9 andere VVE’s hebben een quickscan gekregen hoe ze maatregelen kunnen nemen en onderzoeken nu de vervolgstappen Om inwoners te stimuleren ook kleine energiebesparende maatregelen te nemen, was er de led-campagne voor huiseigenaren. Met een deelname percentage van 55% was dit een groot succes. Ook de keuze om de vouchers lokaal te besteden om onder andere de lokale economie te ondersteunen, bleek met name in het licht van de COVID-19-lockdown een goede zet. In oktober is ook de bespaaractie voor inwoners met een huurwoning van start gegaan. Deze loopt door tot medio 2022.

Bevorderen beschikbaarheid aardgasvrije warmtebronnen De corporaties (Vestia, Vidomes, De Goede Woning), de VvE ‘de verdwenen brug’ en de gemeente Zoetermeer hebben in 2021 een samenwerkingsovereenkomst getekend om gezamenlijk een aardgasvrij energiesysteem aan te besteden voor de bestaande hoogbouw in Palenstein (1100 woningen en gemeentelijk vastgoed). De aanbesteding is vervolgens ook in 2021 gestart en loopt nog door in 2022. Zoetermeer heeft binnen Regionale energiestrategie (RES) en de Warmtesamenwerking Oostland (WSO) samengewerkt om de beschikbaarheid van geothermie en restwarmte te bevorderen. Om indien gewenst later ook samen met woningeigenaren te kunnen kiezen voor deze warmtebronnen heeft Zoetermeer in 2021 een convenant ondertekend met de WSO-gemeenten, de Gasunie en het Rijk. Afvalinzameling Het afval- en grondstoffenbeleidsplan is in december 2020 door de raad vastgesteld. Als gevolg van het, door de bevolking aangevraagde, referendum is nog niet gestart met de voorbereiding en uitvoering van het nieuwe beleid. Dit beleid was nodig om de doelen, zoals beschreven in de Begroting 2021, te halen. Na het referendum kan afhankelijk van de uitslag gewerkt worden aan uitvoering van het beleid uit het afval- en grondstoffenbeleidsplan of moet nieuw beleid geformuleerd worden. Dit betekent mogelijk ook een herijking van de gestelde doelen.

In 2021 heeft de COVID-19 pandemie, net als in 2020, impact gehad op de afvalinzameling. Er is planning technisch (vooral op inzet van personeel) veel werk verzet om de dienstverlening op niveau te houden. Ook zien we dat er nog steeds substantieel meer afval wordt aangeleverd bij het zelfbrengdepot en de milieueilanden. Ook worden er meer dan gemiddeld bijplaatsingen geconstateerd. Hierop zijn ook maatregelen genomen door, daar waar mogelijk, vaker containers te legen. Als pilot is er in 2021 gestart met het adopteren van milieueilanden door bewoners om zo bij te dragen aan schonere locaties en bijplaatsingen terug te dringen. In 2021 is gestopt met het reserveren door bewoners voor een bezoek aan het zelfbrengdepot. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een (verbeterd) systeem van reserveren voor het zelfbrengdepot. In 2021 is de aanschaf van vier hybride inzamelvoertuigen voorbereid.

Aantal aardgasvrije woningen (Realisatie 2021) Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gezamenlijke CV-installatie). Bron: Inschatting vanuit gemeentelijke projecten Type

2020

2021

Begroting

3.300

Realisatie

3.150

4.100

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: De klimaatmonitor is de meest betrouwbare bron voor monitoringsgegevens op het gebied van energie, maar loopt door verzameling en controle van de gegevens wel altijd 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de jaarcijfers over 2021 in feite de gegevens van 2020 betreffen. De CBS-cijfers zijn geactualiseerd en komen voor 2020 hoger uit dan eerder gerapporteerd. Concreet betekent het dat in 2020 in plaats van 3.150 woningen er 3.600 woningen zijn gerealiseerd. Op papier zijn er in 2021 dus 500 aardgasvrije woningen bijgekomen en is het totaal aan aardgasvrije woningen 7,3% van het woningenbestand.

% Van de inwoners dat de natuur ervaart in de buurt (Realisatie 2021) Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat natuur in hun eigen buurt ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

90 %

87 %

Realisatie

81 %

87 %

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: In 2021 ervoer 87% van de respondenten stadsnatuur in de eigen buurt. Dat is een groter aandeel dan in 2020 (81%). Tussen de buurten zijn grote verschillen te zien. In 2021 werd in Oosterheem-Zuidwest het vaakst (95%) en in het Stadscentrum het minst vaak (74%) stadsnatuur ervaren. Stadsnatuur wordt vooral ervaren in de parken en natuurgebieden rondom de stad.

% Van de inwoners dat stadsnatuur waardeert in de buurt (Realisatie 2021) Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt waardeert. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

91 %

Realisatie

87 %

91 %

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Van de respondenten waardeert 91% de stadsnatuur in hun buurt. In 2020 was dat percentage gelijk. Stadsnatuur wordt vooral gewaardeerd omdat het ontspanning geeft en de stad mooier. De kleine groep respondenten die stadsnatuur niet waardeert, benoemt overlast en de rommeligheid van het openbaar groen.

Oppervlakte natuurlijker beheerde gebieden Realisatie 2021 (extra ha) Toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer. Bron: Groenkaart Type

2020

2021

Begroting

Realisatie

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: De overige projecten zijn vertraagd door complicaties bij de uitvoering.

Oppervlakte natuurkerngebieden (cumulatief ha) (Realisatie 2021) Natuurkerngebieden (inclusief begrenzing) in het kader van de groenkaart van Zoetermeer. Bron: Groenkaart Type

2020

Begroting Realisatie

2021 298

134

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: De formele toevoeging van extra gebieden op de groenkaart komt in 2022.

Aantal kilogram restafval per inwoner (Realisatie 2021) Bron: Gemeentelijke database Type

2020

2021

Begroting

213

228

Realisatie

229

222

Trendgrafiek Aantal kilogram restafval per inwoner (Realisatie 2021)

Bron: Gemeentelijke database

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Als gevolg van COVID-19 (thuiswerken) is het doel, zoals in de begroting stond, niet gehaald. Wel is een daling te zien ten opzichte van 2020, waar de gevolgen van COVID-19 nog meer zichtbaar waren. Dit is ook volgens het landelijk beeld.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte Voor het behouden van de kwaliteit van de openbare ruimte zijn in 2021 beheermaatregelen genomen om de gestelde ambities te realiseren. Dit vraagt om een proces waarin de balans tussen prestaties, risico’s en kosten op het gebied van inrichting, gebruik en onderhoud continu worden gewogen. Hiervoor is de Beheersystematiek Openbare Ruimte van het kennisplatform CROW omarmd en wordt het beheer van de openbare ruimte verder geprofessionaliseerd.

Daarmee draagt de verbinding tussen de verschillende stappen in het beheerproces bij aan de waarde van kapitaalgoederen, de waarden van Zoetermeer en waardering van inwoners. In 2021 is een recordaantal van ruim 31.000 meldingen behandeld. Verzorgend onderhoud als het schoon houden, maaien en snoeien vroegen in het afgelopen jaar de nodige inspanningen. De kwaliteitsimpuls openbare ruimte heeft in 2021 gezorgd voor maatwerk, investeren in onderhoud en investeren in de inrichting op zichtbare en intensief gebruikte plekken: • Het steken van graskanten langs voetpaden • Het frequenter maaien van de eerste meter ruig gras naast voet- en fietspaden • Het bestrijden van onkruid in plantvakken op B-niveau (basis) in plaats van C-niveau (laag)’ • Het frequenter en in de weekenden legen van afvalbakken in de winkelcentra • Het samen met de winkeliersverenigingen plaatsen van plantenbakken • Diverse omvormingen van groenvakken over de gehele stad • Het verwijderen van grof zwerfafval van C-niveau (laag) naar B-niveau (basis) • Meer aandacht voor schoonmaken van tunneltjes Hiernaast behoren technische onderhoudsmaatregelen voor het herstel van schades, storingen en het uitvoeren van inspecties tot onvermijdelijk beheer. Door veroudering is groot onderhoud en/of vervanging van kapitaalgoederen noodzakelijk om voorzieningen op peil te houden.

In 2021 werden onder andere verhardingen, groen, bomen, openbare verlichting (LED), straatmeubilair (vangrailconstructies) en kunstwerken (houten bruggen) vervangen aan het einde van hun technische en/of functionele levensduur. Er zijn integrale projecten uitgevoerd aan de Sartrezijde, Mullenstrook en reconstructie diverse hoven Buytenwegh. Participatie en planning in projecten is door COVID-19-maatregelen in aangepaste vorm verlopen en ook zijn diverse extra acties en maatregelen uitgevoerd, zoals het plaatsen van extra (matrix)borden, het aanbrengen/onderhouden van pijlen en belijning in winkelgebieden en het inzetten van verkeersregelaars ter regulering van drukte in de stad en recreatiegebieden. In 2021 is een concept Beheervisie Openbare Ruimte opgesteld welke na vaststelling van de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 in besluitvorming zal worden gebracht. Er is een start gemaakt met het vertalen van de visie in een strategie en operationele beheerplannen voor de verschillende disciplines. De indicatoren voor het behouden van de kwaliteit openbare ruimte voor technische (beeld) kwaliteit en het percentage tevreden inwoners over de openbare ruimte scoren iets lager in 2021, maar de groene kwaliteit van Zoetermeer werd stabiel op een 7,7 gewaardeerd.

% Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit (Realisatie 2021) Het jaargemiddelde van 4 quickscan-percentages. De afgesproken kwaliteit is verwoord in de Beheervisie en Kwaliteitscatalogus, die zijn verwerkt in onderhoudsbestekken en -contracten, waarmee de aannemer werkt. De quickscan is een steekproefsgewijze toets per kwartaal van 170 plekken verspreid over 7 wijken in Zoetermeer. Afwijking van 10 % t.o.v. de afspraak is toegestaan. Bron: Quickscan openbare ruimte Type

2020

2021

Begroting

85 %

90 %

Realisatie

97 %

96 %

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Dit is gebaseerd op het gemiddelde van vier quickscans voor de beeldkwaliteit van de Openbare Ruimte in een jaar. De percentages zijn volgens de contractuele verplichtingen voor het onderhoud van de openbare ruimte. Voor onder andere verhardingen vinden ook technische inspecties plaats die een specifiekere indruk van de kwaliteit geven.

% Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte (Realisatie) Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

85 %

Realisatie

91 %

90 %

Trendgrafiek % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte (Realisatie 2021)

Bron: Stadspeiling

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Dit percentage is berekend op basis van het gewogen gemiddelde van drie percentages van aantal mensen dat aan de kwaliteit van de openbare ruimte in respectievelijk de directe omgeving, winkelcentra, hoofdwegen en naastliggende fietspaden een rapportcijfer van 6 of hoger geeft.

Waardering bewoners groene kwaliteit (Realisatie 2021) Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk,- stads- en regiogroen. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,5

Realisatie

7,7

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk-, stads- en regiogroen.

Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x €1.000 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

baten

lasten

Rekening 2021

Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1)

19.335

-15.939

3.396

Behouden aantrekkelijke & veilige openbare ruimte (3.2)

10.570

-34.113

-23.542

TOTAAL PROGRAMMA

29.905

-50.052

-20.147

Toelichting financiën Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen Onder doelstelling 3.1 (bevorderen duurzame ontwikkeling) valt het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Hiervoor is ca. € 12 mln. uitgegeven. Aan het verbeteren van het leefmilieu (geluid- en luchtkwaliteit, energiebesparing en verbetering biodiversiteit), Duurzaam en Groen, is in totaal € 4 mln. uitgegeven. De inkomsten onder deze doelstelling bestaan vooral uit de afvalstoffenheffing en overige opbrengsten afval (€ 16 mln.). Daarnaast is € 2,5 mln. ontvangen van het Rijk voor Duurzaam voor de uitvoering van de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen.

Voor het behouden van aantrekkelijke & veilige openbare ruimte (doelstelling 3.2) is het budget aangewend ten behoeve van het algemeen-, dagelijks beheer en groot onderhoud van de openbare ruimte (totaal ongeveer € 32,3 mln.). De inkomsten bestaan vooral uit de rioolheffing (€ 6,7 mln.), de inkomsten uit parkeeropbrengsten (€ 1,4 mln.) en inkomsten uit grafrechten (€ 0,8 mln.).

Programma 4 Vrije tijd

Algemene doelstelling: Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen Het vrijetijdsklimaat in Zoetermeer stond het afgelopen jaar vanwege de COVID-19-maatregelen flink onder druk. Net als in 2020 hadden onze inwoners en onze vrijetijdsvoorzieningen te maken met forse beperkingen. Veel organisaties, instellingen en andere aanbieders begonnen het jaar met verplichte sluiting. Vanaf de lente konden ze gefaseerd weer open, in de zomer werden de meeste beperkingen opgeheven, maar half november moest men helaas opnieuw sluiten. De grilligheid van het verloop van de pandemie maakte het lastig anticiperen op aankomende maatregelen en ontwikkelingen. Maar met flexibiliteit en creatieve ideeën lukte het de vrijetijdssector steeds beter om de gedwongen beperkingen in voeren en samen te werken aan alternatief aanbod. Positief gevolg is dat steeds meer organisaties en individuen elkaar wisten te vinden, elkaars locaties gebruikten en hun aanbod combineerden. Door COVID-19 zijn er onder de streep minder en/of minder toegankelijke activiteiten en evenementen geweest. Veel aanbieders moesten omschakelen van het reguliere aanbod naar aangepaste vormen, soms wel fysiek, maar vaak ook digitaal.

Door die nieuwe situatie was het aangepaste aanbod nog niet altijd zo zichtbaar, herkenbaar en vindbaar was als gewoonlijk. Veel inwoners ervaarden het gebrek aan ruime mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding als een groot gemis. Daardoor ontstond wel de brede bewustwording dat een toegankelijke, florerende vrijetijdssector van groot belang is voor het welbevinden, de sociale cohesie en de aantrekkelijkheid van de stad.

Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Een grote uitdaging in 2021 was het in stand houden van de vrijetijdsinfrastructuur. Veel bestaande voorzieningen, zoals sportaccommodaties, culturele instellingen, wijk en schooltuinen en stadsboerderijen, moesten het opnieuw een groot deel van het jaar zonder bezoekers en zonder inkomsten stellen. De perioden dat er wel (soms nog beperkt) bezoek mogelijk was, golden er strengere regels en moest men kosten maken om aan de voorwaarden te voldoen. Daarom is in een aantal gevallen huurcompensatie en/of noodsteun aan verenigingen en instellingen verstrekt. Bij de subsidieverantwoording zal met coulance worden geoordeeld over het al dan niet behalen van de prestatieafspraken. Sport •

• •

In 2021 is de eerste paal geslagen voor een modern, energiezuinig zwembad in het Van Tuyllpark, met onder andere ruimte voor recreatief zwemmen. De nieuwbouw van de kleedaccommodatie van FC Zoetermeer, waarin gemeente en vereniging samenwerken, is mede door de COVID19-maatregelen bemoeilijkt en daarom nog niet gestart. De voormalige turnhal in sporthal de Limiet is omgevormd tot een Dojo, met sportaanbieder Kai Sei (budo) als vaste huurder. Ook verschillende vechtsportaanbieders en diverse scholen maken gebruik van de Dojo. In de in 2021 verbouwde sporthal van De Limiet zijn Conquesto en Zovoc vaste huurders en beheren zij gezamenlijk de inpandige kantine. In het Buytenpark is op initiatief van volleybalvereniging Zovoc een tijdelijke beachsportaccommodatie gerealiseerd. Het openbare parkeerterrein onder sportcomplex Gymworld bleek tijdens de strenge COVID-19-maatregelen in een grote behoefte te voorzien als buitensportlocatie, waar meerdere sportverenigingen en ZZP'ers hun trainingen konden blijven geven. De bestaande reserve investeringsimpuls amateurverenigingen raakte gedurende het jaar uitgeput. Op basis van motie 2106-21, Amateurverenigingen sport en cultuur investeringsimpuls, is de investeringsbehoefte van de stad geïnventariseerd om te kunnen beoordelen of en, zo ja, met welk bedrag de reserve mogelijk wordt aangevuld.

Cultuur • •

• • • •

De Cultuurvisie 2030 is in mei vastgesteld. Dit nieuwe cultuurbeleid staat in het teken van het vergroten van het cultureel vermogen van de stad. In het najaar is gestart met de – digitale – participatiebijeenkomsten voor de uitvoeringsagenda. Om een breder veld toegang te geven tot subsidies, is in 2021 het subsidiestelsel voor cultuur herzien. Het subsidiëren van culturele projecten is (opnieuw) ondergebracht bij de gemeente en het Cultuurfonds krijgt daarvoor geen subsidie meer. De Cultuurmakelaar blijft wel actief als onafhankelijk adviseur en ondersteuner van het culturele veld. Verder zijn er nu subsidies voor jaarprogramma’s voor kleinere cultuurinstellingen en meerjarensubsidies voor enkele - door de raad aangewezen - culturele basisinstellingen. Deze basisinstellingen onderschreven een convenant om gezamenlijk de doelen uit de Cultuurvisie te realiseren. Omdat binnen het budget beperkt ruimte is, is de huidige koers dat er slechts één museum als basisinstelling wordt aangewezen en gefinancierd. Door COVID-19-maatregelen konden Museum de Voorde en het Nationaal Videogame Museum slechts in beperkte mate laten zien waartoe ze in staat zijn. Daarom is besloten om tijdelijk extra budget beschikbaar te stellen en het besluit te laten aan een nieuw college.

In het voorjaar kreeg Terra Art Projects de sleutel van het vernieuwde pand aan de Vlamingstraat, waar zij verder gaat onder de naam Franx. De geplande opening in december is vanwege de COVID-19-maatregelen uitgesteld. Door de voortdurende maatregelen haakte de beoogde horecaondernemer af. De bibliotheek realiseerde dit jaar een deel van de bezuinigingstaakstelling door vloeroppervlak in het Forum af te stoten. Dit is een koerswijziging ten opzichte van eerdere plannen, waarin de wijkvestiging Rokkeveen zou worden gesloten. Mede op verzoek van de raad (motie 2006-32A Start met realisatie ‘Huizen van de Wijk’), blijft deze vestiging open om er mogelijk een Huis van de Wijk van te maken. De verhuizing van Cultuurpodium Boerderij naar de binnenstad was al eerder onderzocht, nu ligt er ook een onderzoeksrapport over nieuwbouw of verbouw op de huidige locatie aan de Amerikaweg. Voorbereiding van de besluitvorming wordt aan een nieuw college overgelaten.

Beeldende Kunst Vanuit de percentageregeling Beeldende kunst in de openbare ruimte (BKOR) startten drie participatietrajecten voor nieuwe kunstopdrachten. Voor een schoolplein aan de Moerbeigaarde is het ontwerp voor tegelkunstwerk “Vlokhof” door kunstenares Anne-Marie van Sprang vastgesteld. Bij het nieuwe zwembad aan de Van der Hagenstraat is een opdracht in voorbereiding door een projectgroep van inwoners en gebruikers. Bij Kunstgarage Franx is een grafische ode aan Dirk Franx door Jaco Putker, getiteld “Portret van de uitvinder als jongeman” ontworpen, uitgevoerd en opgeleverd. Eerder is bij Gymworld het kunstwerk ‘Letterbeeld’ van Michiel Kluiters in gebruik genomen. Groen, Spelen, Leren • •

Op Stadsboerderij de Balijhoeve is in 2021 een duurzame Beleeftuin opgeleverd. De beleeftuin heeft als doel een natuurlijke ontmoetingsplek te zijn die toegankelijk is voor jong en oud en mensen die mindervalide zijn. In samenwerking met de gemeente Delft en Staatsbosbeheer is de eerste aanzet gegeven om vanuit de Balijhoeve een bijenlint aan te leggen tussen beide gemeenten. Dit plan moet nog verder worden uitgevoerd. Ook de Stadsboerderijen moesten geregeld de deuren sluiten volgens de geldende maatregelen. In deze periode zijn extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd zoals het schoonmaken en opknappen van de boerderijen. Zo zijn de stallen op het Buitenbeest aan de binnenzijde geschilderd. Tijdens de sluiting zijn de dieren goed verzorgd en waar mogelijk naar buiten gelaten. Veel bewoners kwamen toch even buiten het hek naar de beesten kijken. Speelboerderij het Buitenbeest is waar mogelijk open geweest, soms alleen buiten en voor alleen kinderen.

•

Hier zijn slechts enkele kleinschalige evenementen georganiseerd, zoals een aangepaste Halloween viering. Ondanks de beperking waren de activiteiten een groot succes. In 2021 viel de schoolsluiting precies buiten het schooltuinseizoen. Zodra de scholen weer opengingen, kon het reguliere schooltuinprogramma volledig volgens planning en bezetting draaien. De vrijwilligers van wijktuin Rokkeveen hebben een vijver en insectenhotel aangelegd. Helaas zijn de traditionele jaarlijkse “open schooltuinavonden” ook in 2021 niet doorgegaan.

Waardering inwoners voor evenementen (Realisatie 2021) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor grootschalige evenementen en kleinschalige evenementen gedeeld door 2. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,8

Realisatie

0,0

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Zowel in de Stadspeiling 2020 als in de Stadspeiling 2021 is vanwege de COVID-19-maatregelen niet gevraagd naar bezoek en waardering van evenementen. Wel is gevraagd naar bezoek en waardering van de CultuurWinter en CultuurZomer 2021. De waardering voor de CultuurWinter is een 7,3 (n = 63). De waardering voor de CultuurZomer is een 7,4 (n = 69).

Waardering inwoners voor culturele voorzieningen (Realisatie 2021) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor het Stadsmuseum, het CKC, de bibliotheek, het Stadstheater, Cultuurpodium de boerderij, het laatste bezochte festival/grootschalig evenement, het Filmhuis en Terra gedeeld door 8. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,8

7,9

Realisatie

8,0

7,9

Trendgrafiek Waardering inwoners voor culturele voorzieningen (Realisatie 2021) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor het Stadsmuseum, het CKC, de bibliotheek, het Stadstheater, Cultuurpodium de boerderij, het laatste bezochte festival/grootschalig evenement, het Filmhuis en Terra gedeeld door 8.

Bron: Stadspeiling

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Ondanks dat het resultaat lager ligt dan in 2020 blijft het doel wel behaald. Het is aannemelijk dat deze minimale daling het gevolg is van geannuleerde evenementen en (gedeeltelijke) sluiting van culturele instellingen.

Waardering inwoners voor sportvoorzieningen (Realisatie) Som van de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor binnensportvoorzieningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen gedeeld door 5. 82

Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,0

Realisatie

7,0

6,6

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Een mogelijke verklaring voor de daling is dat in 2021 wederom op meerdere momenten sportvoorzieningen gesloten moesten worden vanwege de lockdowns.

Waardering inwoners voor groen- en speelvoorzieningen (Realisatie 2021) Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,5

Realisatie

8,0

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Geen toelichting.

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad Ook het vrijetijdsaanbod dat (naast de vrijetijdsvoorzieningen en -accommodaties) van Zoetermeer een levendige stad maakt, stond in 2021 onder druk. Evenementen waren een groot deel van het jaar niet mogelijk of vroegen veel extra inspanningen van de organisaties om ze veilig te organiseren. Veel verenigingen konden hun vaste programma’s niet uitvoeren. Voor iedereen gold dat het vaste stramien moest worden losgelaten en dat er alternatieven moesten worden ontwikkeld. Onzekerheden over de COVID-19-maatregelen, reisbeperkingen, quarantaineplicht en uitval van medewerkers (betaalde krachten en vrijwilligers) bleven een groot deel van het jaar het dagelijks leven beheersen. Toch is het vele aanbieders gelukt een alternatief programma neer te zetten.

Sport •

• •

•

Het hele jaar door hebben de combinatiefunctionarissen binnen de maatregelen van dat moment sportaanbod in de stad gecreëerd, zoals drie schoolsporttoernooien, een fit-test voor senioren en, in samenwerking met de sportaanbieders uit de stad, een aangepaste Nationale Sportweek. Vanuit Speelmeer zijn nog wel alle paspoorten uitgedeeld aan alle basisscholieren, maar zijn veel activiteiten geannuleerd vanwege COVID-19. De Speelmeerweek in augustus heeft uiteindelijk nog 835 kinderen getrokken. De steeds veranderende maatregelen rondom COVID-19 vroegen veel flexibiliteit van sportaanbieders (en sporters) in de stad. Via het gemeentelijk Sportloket kregen aanbieders periodiek actuele informatie over landelijke en lokale (financiële) ondersteuning en over hoe men veilig kon sporten. Ook zijn voor sportaanbieders meerdere digitale en fysieke (thema)bijeenkomsten en sportcafés georganiseerd, met mogelijkheid om te netwerken. Vanuit het samenwerkingsverband Sportakkoord Zoetermeer kwamen onder meer stimuleringsbijdragen voor losse activiteiten en voor collectieve ondersteuningsvormen, zoals promotie van het sportaanbod. Aanvullend spande de gemeente zich in om landelijke financiële ondersteuningsregelingen ten goede te laten komen aan lokale sportaanbieders.

Voorbeelden zijn de ‘Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties’ voor de amateursportorganisaties die huren bij de gemeente en SPUK-IJZ, waarmee exploitatietekort kon worden gedekt voor SilverDome. Door de COVID-19-maatregelen was een regulier Sportgala niet mogelijk. In plaats daarvan kwam er een digitale editie. Hier was onder andere aandacht voor goede (sport)voorbeelden en samenwerking met betrekking tot sporten in tijden van COVID-19.

Cultuur •

• • •

Als vervolg op de pilot Cultuurankers in 2020, is in 2021 door CKC & partners het samenwerkingsplatform Wijck opgezet. Doel is kunst en cultuur toegankelijk te maken voor alle Zoetermeerders en samen in de wijken cultuur te maken. Wijkbewoners bepalen welke activiteiten worden ontwikkeld. In 2021 waren dat o.a. ‘Kunst-post, waar ouderen tweewekelijks een creatieve opdracht aan huis kregen, het project ‘Sam was hier’ in Oosterheem en een tijdelijk wijklab in Seghwaert. De gemeente leverde financiële bijdragen aan de programma’s Cultuurwinter en Cultuurzomer, om culturele activiteiten mogelijk te maken die pasten binnen de COVID-19 maatregelen. In het kader van motie 1911-03A 'Meer ruimte voor Street Art' is een project gerealiseerd genaamd Citytales. Het project is een samenwerkingsverband tussen de gemeente en Kunststichting Franx en biedt jongeren de ruimte voor creatieve en kunstzinnige uitvoeringen in de openbare ruimte. In oktober werd de muurschildering ‘Ungridded’ onthuld op de muur onder het viaduct van de Afrikaweg. Over 2021 is nog geen Kunst- & Cultuurprijs uitgereikt. Vanaf editie 2021 gebeurt dit structureel pas na afloop van het kalenderjaar. Zo kan men terugkijken op een volledig jaar én het evenement krijgt meer aandacht dan in december.

Beeldende kunst In het openbaar gebied is regulier onderhoud gepleegd aan 116 beeldende kunstwerken. Onder de noemer ‘kunstspecial’ kregen nog 5 kunstwerken extra aandacht. Bij Gedachtenpad van Yvon Grevers in het Wilhelminapark zijn ontbrekende ‘gedachtenwolkjes’ weer aangevuld. Het kunstwerk Albero van Marinus Boezem, op het voormalige Floriadeterrein heeft na herstel weer een fris aanzien. Het iconische speel-kunst object Woezel van Marijke Ouendag aan de Cesar Franckrode was zo vaak beklommen dat het naar de werkplaats moest voor een make-over. Voor de HinkelBanen in de Dorpsstraat van Trudy 84

Bersma en Marijke Wijgerinck zijn nieuwe SpeelSpoorStenen in de maak. De Lichtmast van Jeffrey Shaw aan de Europaweg kreeg nieuwe behuizingen voor de rode LED’s. Erfgoed • •

In 2021 is verder gewerkt aan het Inventarisatie- en selectieproject naoorlogs erfgoed Zoetermeer 1945-1990 in samenwerking met de begeleidingscommissie bestaande uit vertegenwoordigers van het Historisch Genootschap Oud Soetermeer, Schatbewakers en het Architectuurpunt. De Open Monumentendag kon ondanks alle beperkingen gewoon doorgaan: 17 monumenten openden hun deuren voor publiek. Bij de bekende woondekken in Buytenwegh is een historisch informatiebord geplaatst. Stadsboerderij het Buitenbeest is als monument onderdeel van de Open Monumenten Dag. Er zijn o.a. spelletjes op de boerderij georganiseerd en een insectenhotel gebouwd.

Citymarketing • •

Begin 2021 is de website 'Zoetermeer is de plek' gelanceerd en uitgegroeid tot een belangrijk communicatiekanaal voor het vrijetijdsaanbod in de stad. Daarnaast zijn, veelal in samenwerking met partners in de stad en regio, online- en offline-campagnes en activiteiten opgezet om Zoetermeer te profileren als een aantrekkelijke stad in de regio. Om het evenementenaanbod nog beter aan te laten sluiten op wensen en behoeften, is gestart met de evaluatie en herziening van het Evenementenbeleid 2016. Ook is de nieuwe subsidieregeling ‘Evenementen 2020’ geëvalueerd. Op basis van het advies wordt de regeling - waar nodig - herzien, zodat we het organiseren van evenementen optimaal kunnen faciliteren.

% inwoners dat evenementen bezoekt (Realisatie 2021) % respondenten van de Stadspeiling dat grootschalige evenementen en/of kleinschalige evenementen bezoekt. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

42 %

Realisatie

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Zowel in de Stadspeiling 2020 als in de Stadspeiling van 2021 is vanwege de COVID-19-maatregelen niet gevraagd naar bezoek en waardering van evenementen.

% Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent (Realisatie 2021) % respondenten van de Stadspeiling dat een culturele voorziening heeft bezocht of dat een eigen culturele activiteit heeft beoefend. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

84 %

Realisatie

78 %

74 %

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Lager percentage wordt toegeschreven aan de gehele of gedeeltelijke sluiting gedurende diverse perioden van het jaar als gevolg van de COVID19 maatregelen.

Trendgrafiek % Inwoners dat sport beoefent (Realisatie 2021)

Bron: Stadspeiling

% Inwoners dat sport beoefent (Realisatie 2021) Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

72 %

Realisatie

72 %

75 %

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Geen toelichting.

% Inwoners dat groen- en speelvoorzieningen bezoekt (Realisatie 2021) % respondenten van de Stadspeiling dat groen- en speelvoorzieningen bezoekt. Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

45 %

Realisatie

21 %

26 %

Toelichting Doel gehaald: Nee Toelichting: Lager percentage komt door gehele of gedeeltelijke sluiting gedurende diverse perioden van het jaar als gevolg van de COVID-19-maatregelen.

Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x €1.000 Programma 4 Vrije tijd

baten

lasten

Rekening 2021

Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen (4.1)

6.909

-18.357

Bevorderen levendige stad (4.2)

1.018

-6.768

-11.449 -5.750

TOTAAL PROGRAMMA

7.927

-25.126

-17.199

accommodaties en de stadsboerderijen en wijktuinen. Daarnaast is het budget ingezet voor beeldende kunst en diverse kunsttoepassingen. Op doelstelling 4.1 ontvangt de gemeente vergoedingen voor de exploitatie van gebouwen. Ter bevordering van een levendige stad (doelstelling 4.2) is het budget ingezet voor het Centrum voor Kunst en Cultuur & partners (CKC), het videogame museum en ondersteuning van een aantal kleinere organisaties voor amateurkunst, een breed scala aan evenementen en activiteiten op het gebied van vrije tijd, sport- en spelontwikkeling inclusief combinatiefunctionarissen. Daarnaast is het budget besteed aan investeringsaanvragen door amateurverenigingen, onderhoud van beeldende kunstobjecten en erfgoedbeleid en monumentensubsidies. Op doelstelling 4.2 zijn voor sport en de stadsboerderijen en – tuinen baten ontvangen.

Programma 5 Veiligheid

Algemene doelstelling: Veiligheid en leefbaarheid Inwoners van Zoetermeer voelen zich veilig in hun huis, in de wijk en in de stad. Samen werken wij aan het verbeteren van de veiligheid zodat iedereen veilig kan wonen, werken en recreëren. Dit wordt integraal en op stads- en wijkniveau gedaan: samen met inwoners, ondernemers, instellingen en ketenpartners. De impact van COVID-19 was ook in 2021 van invloed op veel aspecten van de taken binnen het veiligheidsdomein. Daarnaast is eind 2021 gestart met de voorbereidingen voor de Noodopvang van statushouders en vluchtelingen waarbij vanuit het veiligheidsdomein samen met ketenpartners wordt gezorgd voor een veilige leefomgeving voor alle inwoners.

Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning De inwoners van Zoetermeer moeten zich veilig voelen in hun eigen woning. Een woningoverval en woninginbraak tasten het veiligheidsgevoel ernstig aan en kunnen langdurige emotionele effecten hebben. Door inwoners op de hoogte te brengen van de risico’s en te informeren over de maatregelen die zij zelf kunnen treffen, kunnen zij in sterke mate bijdragen aan het voorkomen van inbraken. De burgemeester heeft 44 tijdelijk huisverboden opgelegd. Dat zijn er drie minder dan in 2020. Het door de politie geregistreerde aantal gevallen van misdrijven huiselijk geweld is daarentegen gestegen naar 162. Een toename met 5%. Naast dit misdrijfcijfer registreert de politie ook de incidenten met betrekking tot huiselijk geweld. Er vonden in 2021 379 incidenten plaats; 9% meer dan in 2020. Net als in 2020 waren er in 2021 geen woningovervallen.

Aantal woninginbraken per jaar (Realisatie 2021) Bron: Politie Type

2020

2021

Begroting

246

Realisatie

188

130

Trendgrafiek Aantal woninginbraken per jaar (Realisatie 2021)

Bron: Politie

Doelstelling 5.2 Bevorderen/ behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Zoetermeer is een stad waar iedereen zich veilig moet voelen. Bewoners komen elkaar overal in de stad tegen: in winkelcentrale en in het openbaar vervoer, bij sportverenigingen en sportlocaties, in de horeca, parken en plantsoenen. Het is belangrijk dat de veiligheid en veiligheidsgevoelens behouden blijven en waar mogelijk worden verbeterd. Bewoners zijn daarbij onmisbaar door hun betrokkenheid en kennis van wat er in de wijk speelt. De buurtpreventie Wijk en Agent Samen-teams en de digitale Whats-app groepen die zijn aangesloten bij project Heterdaadkracht spelen hierbij een belangrijke rol. Daarnaast worden inwoners betrokken bij themabijeenkomsten over Veiligheid en integrale wijkaanpakken. Door de COVID-19-maatregelen waren in 2021 dergelijke bijeenkomsten beperkt, maar hebben er wel een paar Themabijeenkomsten Veiligheid (digitaal) plaatsgevonden. Team Handhaving Voor de handhavers van Team Handhaving (THH) heeft 2021 in grote mate in het teken gestaan van het houden van toezicht op de COVID-19-maatregelen. De maatregelen hebben een grote impact gehad op de stad met haar inwoners en ondernemers, maar zeker ook op de medewerkers van Team Handhaving. 92

Met steeds veranderende COVID-19-maatregelen heeft THH steeds meebewogen en haar toezichthoudende taak aangepast aan de op dat moment geldende maatregelen. Tijdens het uitvoeren van haar taak is veelal, voordat maatregelen werden ingesteld al preventief gesprekken gevoerd met ondernemers. Afhankelijk van de soort maatregelen is gefaseerd opgetreden; preventieve gesprekken, waarschuwen, officieel waarschuwen, bekeuren en waar mogelijk uiteindelijk bestuurlijk handhaven. Ook in 2021 zijn gesprekken gevoerd met de horecaondernemers met als doel hen te ondersteunen en te adviseren rondom de maatregelen. Het uitgangspunt hiervan was om ervoor te zorgen dat de maatregelen nageleefd werden, zodat de ondernemers niet tegen handhavingstrajecten en hoge boetes aanlopen. Daarnaast konden de hulpbehoevende ondernemers de juiste weg gewezen worden naar de instanties, welke hen (financieel) konden ondersteunen om de crisis door te komen. Op 22 november 2021 hebben ongeregeldheden plaatsgevonden in de wijk Seghwaert. Deze ongeregeldheden vonden plaats uit protest tegen de COVID-19maatregelen. Naar aanleiding hiervan zijn er 34 waarschuwingsbrieven verstuurd. Na de zienswijze van de betrokkenen te hebben gehoord, zijn 5 waarschuwingsbrieven ingetrokken. Het definitieve aantal waarschuwingsbrieven komt daarmee op 29.

Verder zijn er in het kader van deze ongeregeldheden ook twee gebiedsverboden opgelegd. Naast deze werkzaamheden is het volume van het reguliere werk, zoals het meldingenproces wederom sterk toegenomen. Mede hierdoor is de inzet van de wijkhandhavers in de wijken in het afgelopen jaar afgenomen. De continuïteit rondom de fietsenaanpak, scholencontroles en hondenoverlast controles hebben onverminderd plaatsgevonden. Jaarwisseling De gemeente Zoetermeer neemt elk jaar in samenwerking met verschillende partners maatregelen om ervoor te zorgen dat de jaarwisseling zo plezierig en veilig mogelijk verloopt en overlast zoveel mogelijk wordt tegengegaan. In het kader hiervan wordt er elk jaar in opdracht van de gemeente een jongerenfeest en een vuurwerkshow georganiseerd. Net als vorig jaar konden deze activiteiten niet doorgaan door de geldende COVID-19-maatregelen. Als alternatief voor het jongerenfeest is ook dit jaar weer een livestream georganiseerd. Naar schatting hebben ongeveer 50.000 personen de livestream bekeken. Een aantal gemeenten had aangegeven ook te willen aansluiten bij de livestream. Aangezien de kosten voor de livestream dit jaar hoger uitvielen is een deel van de kosten doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Net als vorig jaar is er dit jaar minder uitgegeven dan begroot, dit komt doordat het jongerenfeest en de geplande vuurwerkshows niet door zijn gegaan.

De totale schade voor de jaarwisseling 2021/2022 was ondanks alle maatregelen hoger dan het jaar ervoor. De drie hoogste schadeposten zijn verharding, afvalbakken en scholen/kinderopvang. De schade is voornamelijk veroorzaakt door zwaar (illegaal) vuurwerk en brandjes op de openbare weg. Een directe verklaring voor de toename van de schade is er niet. Waarschijnlijk ligt de oorzaak in een combinatie van het verminderde draagvlak onder inwoners met betrekking tot de COVID-19-maatregelen (lockdown, geen evenementen, sluiting van eet- en drinkgelegenheden, discotheken) en het vuurwerkverbod.

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Ten aanzien van het onderwerp woninginbraken is ook in het afgelopen jaar, net als in 2020, geen inzet gepleegd. Toch blijft het aantal woninginbraken een dalende lijn vertonen.

Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt (Realisatie 2021) Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,5

Realisatie

8,0

Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt (Realisatie 2021)

Bron: Stadspeiling

Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad COVID-19 Met de invoering van de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Twm) december 2020 zijn de rollen van voorzitters Veiligheidsregio en van burgemeesters veranderd. Burgemeesters hebben onder andere een aantal bevoegdheden gekregen waarmee lokaal maatwerk mogelijk is. De voorzitter Veiligheidsregio (zijnde de burgemeester van Den Haag) heeft zijn coördinerende rol gehouden en is verantwoordelijk voor het toezien op de (eenduidige) uitvoering van de Twm. Het Regionaal Beleidsteam (RBT) is het hele jaar 2021 actief geweest. Hierdoor konden de regioburgemeesters hun zorgen delen en via de Voorzitter Veiligheidsregio meegeven richting het Veiligheidsberaad. Daarnaast bleef er zicht op een eenduidige uitvoering. De Veiligheidsregio Haaglanden heeft in 2021 gewerkt in een GRIP 4-setting, gericht op een nauwe samenwerking tussen gemeenten, Veiligheidsregio Haaglanden (VRH), de GHOR, brandweer en Politie-Eenheid Den Haag. Hiermee kan snel en doortastend opvolging worden gegeven aan landelijke maatregelen waarbij de continuïteit van de dienstverlening voorop staat en geacteerd kan worden op ontwikkelingen die een groot effect kunnen hebben in land, regio en stad.

Aanpak wapenbezit onder jongeren De gemeente Zoetermeer is eind 2020 aangesloten bij het landelijke actieplan wapens en jongeren om de stijgende trend van wapengebruik onder jongeren tegen te gaan. In 2021 heeft de gemeente Zoetermeer het actieplan ten uitvoering gebracht, dit loopt door in 2022. Daarbij is onder anderen ingezet op risicosignalering en vroegtijdig ingrijpen, inleveracties, voorlichting en bewustwording. De eerste stappen voor een bewustwordingscampagne tegen wapenbezit en -geweld in 2022 zijn eind 2021 gezet. Steekincidenten en jongeren Zoetermeer is, net als Delft en Den Haag, in 2021 opgeschrikt door incidenten waar sprake is van wapengeweld tussen jongeren. In Zoetermeer waren in 2021 17 jongeren tussen 12 en 22 jaar betrokken bij steekincidenten. Dat betekent niet automatisch dat er ook 17 steekincidenten waren. Soms zijn namelijk bij één steekincident meer jongeren betrokken. Een overzicht van de steekincidenten waarbij in de vijf afgelopen jaar jongeren waren betrokken, is te vinden in de volgende tabel.

Aantal jongeren dat is betrokken bij steekincidenten

2017

2018

2019

2020

2021

Samen met politie, openbaar ministerie en de gemeente Delft en Den Haag is er een intensieve (groeps)aanpak gestart. Deze aanpak wordt ook voortgezet in 2022. Jongeren en drugsgebruik De meeste actuele informatie is met de raad gedeeld via de beantwoording van de schriftelijke vragen over ‘Zorgen over drugsgebruik’. Aanpak Problematische jeugd(groepen) In de integrale en multidisciplinaire aanpak van problematische jeugd(groepen) wordt er nauw samengewerkt met politie, openbaar ministerie, team 95

handhaving, sociaal domein, reclasseringsorganisaties, het zorg- en veiligheidshuis haaglanden, zorgpartners, wijkpartners, woningcorporaties, scholen, sport, ondernemers, ouders en inwoners. In 2021 zijn er 2 door de Lokale Driehoek geprioriteerde groepen aangepakt. De aanpak op één van deze groepen wordt in 2022 nog voortgezet. De preventieve en repressieve interventies zijn persoons-, groeps-, en systeemgericht. Daarnaast zijn er vanuit de Aanpak Problematisch Jeugd(groepen) ook nog wijkaanpakken gerealiseerd in Buytenwegh en Oosterheem. Hier wordt ontluikende openbare ordeproblematiek met (wijk)partners tijdig en gericht aangepakt om afglijden naar criminaliteit en jonge aanwas bij criminele jeugdgroepen te voorkomen. In 2021 is er ook gericht ingezet jongeren die betrokken waren bij wapenincidenten of omdat ze gepakt zijn met een steekwapen op zak. Aanpak woonoverlast De integrale aanpak is in 2021 voortgezet. In een aantal casussen is een doorbraak bereikt: er is een structurele oplossing gevonden. Maar in de meeste gevallen is de aanpak van woonoverlast een proces met een lange duur. Gebleken is dat de aanpak van de gevallen van verzamelwoede (ook wel ‘hoarding’ genoemd) veel tijd en aandacht vraagt. In de tabel wordt onderscheid gemaakt tussen “gesloten” en “open” casussen. Gesloten casussen zijn casussen die zijn afgehandeld in 2021.

Open casussen zijn casussen die nog in behandeling zijn.

Aanpak ondermijning Misdaden die in georganiseerd verband worden gepleegd hebben vaak een ontwrichtend effect op de samenleving. Deze misdaden behoren tot het speerpunt aanpak ondermijnende criminaliteit. De focus ligt op de autobranche, bedrijventerreinen en de horeca. Het doel van de aanpak van ondermijning is het, voorkomen, signaleren en aanpakken van ondermijnende criminaliteit, door via integrale samenwerking initiatieven te ontplooien die de weerbaarheid van de stad versterken en instrumenten in te zetten om concrete ondermijning aan te pakken. Er is veel ingezet op toezicht in de horeca en op bedrijventerreinen. Van informele gesprekken met de Ondermijningsboa tot grote integrale controles met het HEIT. Dit heeft geleid tot een versterking van de informatiepositie en meer weerbaarheid tegen ondermijning. Zo zijn er een aantal (ogenschijnlijk) malafide bedrijven op bedrijventerreinen vertrokken of gesloten. Daarnaast is er door inzet van Bibob een aantal horecavergunningen afgewezen. De beperkende maatregelen van COVID-19 hebben invloed gehad op de mate waarin inzet gepleegd kon worden, maar desondanks is er samen met politie, RIEC en de belastingdienst veel ingezet op casuïstiek. Er wordt binnen de gemeente ook veel samengewerkt met het rechercheurs van het Sociaal Domein en de Specialist Woonfraude van de afdeling Publieksplein.

De genoemde inspanningen werden tot en met 2021 financieel gedekt door de verstrekte subsidie van het ministerie van J&V. Aanpak radicalisering De aanpak van radicalisering en extremisme beweegt mee met lokale, landelijke en internationale ontwikkelingen: niet alleen de aard en omvang van de verschillende verschijningsvormen van radicalisering en extremisme, maar ook wet- en regelgeving op het gebied van privacy en informatieverwerking. Uitgangspunt daarbij blijft dat we ons focussen op vormen van radicalisering en extremisme die de democratische rechtsorde ondermijnen of waarbij gebruik van geweld dreigt. Omdat de trainingen voor professionals in de stad steeds worden aangepast aan de maatschappelijke ontwikkelingen blijft de kennis van professionals up-todate en kunnen zij beschikken over adequate handelingsperspectieven.

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Het rapportcijfer is exact hetzelfde als in 2020. Dit is het hoogste cijfer dat sinds 2006 is gegeven. Nu dus in twee jaren op rij. Het is opvallend dat in de twee COVID-19-jaren die achter ons liggen, het rapportcijfer zo hoog is.

Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in Zoetermeer (Realisatie 2021) Bron: Stadspeiling Type

2020

2021

Begroting

7,4

Realisatie

7,6

Trendgrafiek Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in Zoetermeer (Realisatie 2021)

Bron: Stadspeiling

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Het rapportcijfer is exact hetzelfde als in 2020. Dit is het hoogste cijfer dat sinds 2006 is gegeven. Nu dus in twee jaren op rij. Het is opvallend dat in de twee coronajaren die achter ons liggen, het rapportcijfer zo hoog is.

Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x €1.000 Programma 5 Veiligheid

baten

lasten

Rekening 2021

Bevorderen van de veiligheid in de woning (5.1)

-11

Bevorderen /behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk (5.2)

-2.096

-2.082

Behouden veiligheid in de stad (5.3)

804

-14.806

-14.002

TOTAAL PROGRAMMA

818

-16.913

-16.096

Toelichting financiën Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen In totaal is € 9,2 mln. besteed aan de kosten voor de Veiligheidsregio Haaglanden. Andere uitgaven zijn onder andere de kosten voor de inzet van Boa's, aanpak radicalisering, extremisme en polarisatie, aanpak ondermijning, problematische jeugdgroepen en de jeugdmarshall.

100

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=9b79e1da-cfa2-4aa7-b094-0d9855b7bdc7