Bijlage 1 - Jaarrekening 2021 De Binnenbaan BV

Jaarstukken 2021 De Binnenbaan

Inhoud Voorwoord .............................................................................................................................................................. 4 1

Jaarverslag ...................................................................................................................................................... 6 1.1 1.1.1

Missie, visie en kernwaarden............................................................................................................ 6

1.1.2

Organisatie-inrichting ....................................................................................................................... 7

1.1.3

Governance ....................................................................................................................................... 8

1.1.4

RvC verslag ........................................................................................................................................ 8

1.2

Ontwikkelingen ..................................................................................................................................... 9

1.2.1

Voortgang doelstellingen en ontwikkelsporen uit het bedrijfsplan ................................................. 9

1.2.2

Innovatie en ontwikkeling dienstverlening ..................................................................................... 11

1.2.3

Regionale ontwikkeling ................................................................................................................... 14

1.2.4

Impact en aanpak corona ............................................................................................................... 15

1.3

2

Organisatie ............................................................................................................................................ 6

Sociaal jaarverslag ............................................................................................................................... 16

1.3.1

Formatie kaderpersoneel ............................................................................................................... 16

1.3.2

Ontwikkeling kadermedewerkers ................................................................................................... 16

1.3.3

Ondernemingsraad ......................................................................................................................... 16

1.3.4

Verzuim ........................................................................................................................................... 17

1.3.5

Incidenten en ongevallenregistratie ............................................................................................... 18

1.3.6

Gedragscode ................................................................................................................................... 18

1.3.7

Medewerkerstevredenheidsonderzoek .......................................................................................... 18

1.3.8

Vertrouwenspersoon ...................................................................................................................... 18

1.4

Interne risicobeheersing en controle .................................................................................................. 18

1.5

Risicoparagraaf .................................................................................................................................... 19

Jaarrekening De Binnenbaan ........................................................................................................................ 23 2.1

Balans per 31 december (voor resultaatbestemming) ....................................................................... 23

2.2

Resultatenrekening ............................................................................................................................. 23

2.3

Kasstroomoverzicht............................................................................................................................. 24

2.4

Grondslagen voor financiële verslaglegging ....................................................................................... 24

2.4.1

Algemeen ........................................................................................................................................ 24

2.4.2

Grondslagen voor waardering ........................................................................................................ 25

2.4.3

Grondslagen voor het kasstroomoverzicht ..................................................................................... 25

2.4.4

Grondslagen voor resultaatbepaling .............................................................................................. 26

2.5

Toelichting op de balans ..................................................................................................................... 26

2.5.1

Activa .............................................................................................................................................. 26

2.5.2

Passiva ............................................................................................................................................ 28

2.6

Toelichting op de resultatenrekening ................................................................................................. 30

2 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

3

Overige gegevens ......................................................................................................................................... 35 3.1 3.1.1

Statutaire regeling .......................................................................................................................... 35

3.1.2

Voorstel winstbestemming ............................................................................................................. 35

3.2 4

Winstbestemming ............................................................................................................................... 35

Accountantsverklaring ........................................................................................................................ 35

Bijlagen ......................................................................................................................................................... 36 Bijlage 1: Uitvoering van DVO’s en jaaropdrachten ......................................................................................... 36 Bijlage 2: projecten ontwikkelsporen Bedrijfsplan ‘Iedereen een kans op werk’ ............................................ 39

3 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Voorwoord Met trots presenteren wij u de eerste jaarrekening van Werkbedrijf De Binnenbaan B.V. (hierna De Binnenbaan). 2021 was het eerste jaar van De Binnenbaan en stond in het teken van bouwen aan de basis, het afronden van de transitiefase en de start van de transformatie. In de doorontwikkeling van de organisatie en de dienstverlening werd al snel duidelijk dat er veel te doen was, en dat is nog steeds het geval. De praktijk blijkt weerbarstiger dan vooraf op papier gedacht. In 2021 zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van governance, communicatie, huisvesting, personele bezetting en ICT. Zo is het bedrijfsplan ‘Iedereen een kans op werk 2021-2025’ vastgesteld, is De Binnenbaan door uitgebreide interne- en externe communicatie als merk neergezet en zijn formele documenten zoals het procuratiebesluit vastgesteld. Ook hebben meerdere verhuizingen plaatsgevonden: een nieuwe productielocatie aan de Kristalstraat in Bleiswijk werd in de zomer in gebruik genomen, medio 2021 is binnen de Edelgasstraat verhuisd en in oktober vond de overgang naar de kantoorlocatie aan de Einsteinlaan in Zoetermeer plaats. Tevens heeft de ICT-migratie van de gemeente Zoetermeer naar De Binnenbaan in oktober plaatsgevonden, wat meer inzet en tijd heeft gevraagd dan verwacht. Na de migratie is duidelijk geworden dat extra inzet nodig is om de datakwaliteit op orde te brengen.

Tegelijkertijd is in 2021 een begin gemaakt met de transformatie, oftewel: de nieuwe manier van werken. Er is volop ingezet op het analyseren van het kandidatenbestand door middel van de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM). Op basis van deze analyse zijn circa 2260 kandidaten conform de kadernota ‘Meedoen met meerwaarde’ ingedeeld in één van de vier kwadranten, waarbij de criteria zowel afstand tot de arbeidsmarkt als escalatierisico zijn. Daarnaast is het innovatieve re-integratietraject ‘De Startbaan’ gestart. Hierbij wordt werken, trainen en testen gecombineerd, waardoor een scherp en uitgebreid beeld van kandidaten ontstaat en passende ondersteuning kan worden geboden. Ook is in september gestart met de bedrijfsscholen Groen en de Logistieke Leerweg, is de kandidaatroute uitgewerkt en is er een start gemaakt met de Leeragenda. Zo heeft een aantal werkregisseurs de cursus jobcoaching gevolgd, is een summerschool voor werken met loonkostensubsidie opgezet en hebben alle interne projectleiders en opdrachtgevers de cursus projectmatig werken gevolgd. In 2021 is voor het eerst ervaring opgedaan met de P&C-cyclus en de aansluiting daarvan op de gemeenten. De governance blijkt behoorlijk complex en arbeidsintensief.

Voor de begroting en jaarrekening moet (nog) een zienswijzeprocedure van de gemeenteraad van Zoetermeer worden gehouden, wat zorgt voor een langer tijdspad en extra werkdruk dan vooraf gedacht. Daarom gaat De Binnenbaan met de gemeenten in gesprek om de bestuurlijke drukte te verminderen en de aansluiting te verbeteren. Door verloop en een verhoogd verzuim was de werkdruk extra hoog. In combinatie met de fusie, nieuwe werkprocessen en corona, heeft dit veel van de medewerkers gevraagd. Het resultaat in 2021 is € 1,8 miljoen positief. Dit is voor een belangrijk deel te verklaren door lagere uitgaven als gevolg van de coronacrisis. De re-integratie verliep moeizamer, doordat groepen niet bij elkaar konden komen en de dienstverlening grotendeels online moest plaatsvinden. Dit is vooral terug te zien in de onderbesteding op de kosten uitvoering trajecten (re-integratiebudget), waarbij er zo goed als geen trajecten gestart zijn met een tijdelijke dienstverband met tegelijkertijd (aan de inkomstenkant) ook minder netto toegevoegde waarde. Dat is eveneens terug te zien in de stimuleringsmaatregelen zoals jobcoachcheques en specifieke diensten zoals arbeidskundig onderzoek. 4 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Daarnaast is een verklaring dat er (conform organisatie-inrichtingsplan) zoveel als mogelijk is gekozen om de ontwikkeling en begeleiding van kandidaten intern te laten plaatsvinden door werkregisseurs, die zelf ‘het’ re-integratie-instrument zijn. Tenslotte was De Binnenbaan voor een belangrijk deel van het jaar nog bezig met de inrichting van primaire processen en het inwerken in nieuwe methoden en structuren. Door de gespannen arbeidsmarkt is de instroom in de bijstand historisch laag, wat enerzijds positief is en tegelijkertijd voor De Binnenbaan voor extra uitdagingen zorgt. Het geringe aantal kandidaten met een korte afstand tot de arbeidsmarkt in combinatie met de beperkte doorstroom van kandidaten naar de afdeling Werk was en is de belangrijkste uitdaging. Een gevolg van deze ontwikkeling is dat zowel de omzet als re-integratie uitgaven zijn achtergebleven. De doorstroom naar de diverse werklocaties van De Binnenbaan vroeg extra inzet, zodat belangrijke werk- en ontwikkelplekken voor de doelgroep blijven behouden. Het achterblijven van (verloonde) trajecten op werksoorten, zet druk op de relatie met opdrachtgevers. Gelukkig is de meerderheid van de opdrachtgevers tevreden en zijn zij, ondanks knelpunten, als opdrachtgever behouden.

Ook zijn belangrijke doelen, zoals het aantal kandidaten dat is geplaatst met loonkostensubsidie en het analyseren van kandidaten en SW/nieuw-beschut medewerkers met behulp van de ZRM behaald. Met trots kijk ik terug op een uitdagend eerste jaar van De Binnenbaan. De organisatie heeft zich enorm veerkrachtig getoond. De combinatie van corona en de start van een nieuwe organisatie heeft erg veel van de medewerkers gevraagd. Iedereen heeft flexibiliteit laten zien en heeft binnen de gegeven omstandigheden hard gewerkt om toch het maximale te kunnen realiseren. In dit eerste jaar is scherper zicht ontstaan op wat er nog moet gebeuren en welke stappen er gezet moeten worden. Geïnspireerd en vol vertrouwen kijken we vooruit naar 2022.

Patrick Verhoef, Directeur-bestuurder Werkbedrijf De Binnenbaan B.V.

Mede ondertekend door:

Richard Adamowicz Voorzitter Raad van Commissarissen

Doreen Boeijen Lid Raad van Commissarissen

Shurendy Gerardus Lid Raad van Commissarissen 5 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

1 Jaarverslag 1.1

Organisatie

Op 1 januari 2021 is De Binnenbaan van start gegaan, met als ambitie om de weg naar werk te verkorten juist voor die mensen die daar de meeste problemen bij ondervinden. Wij zijn ontstaan door de gemeentelijke re-integratie samen te brengen met het sociaal werkbedrijf en het werkgeversservicepunt. Op die ervaring en expertise bouwen we verder. Wij ondersteunen mensen op weg naar werk. Zo regulier als mogelijk en ieder naar vermogen. Door goed te beoordelen wat er nodig is, door training, werkervaring, scholing en een groot en divers netwerk aan werkgevers. In samenwerking met ondernemers en onderwijs ontwikkelen en matchen we mensen op werk.

1.1.1 Missie, visie en kernwaarden De missie formuleert beknopt wat de opdracht is van De Binnenbaan: “ Wij geloven in de kracht en talenten van mensen, juist ook wanneer zij belemmeringen ervaren om op de arbeidsmarkt actief te zijn. Wij bieden begeleiding naar en ondersteuning bij betaald werk. Betaald werk is de beste basis voor een actieve, sociale en financieel zelfstandige deelname aan de samenleving. Wij bieden als maatschappelijke onderneming een brug naar de arbeidsmarkt, waarbij we kandidaten ondersteunen en werkgevers ontzorgen. In een inclusieve arbeidsmarkt is er voor meer mensen een kans op werk. Hierbij bieden we een unieke combinatie van expertise over ontwikkeling, begeleiding en werk. De Binnenbaan is ondernemend, innovatief en resultaatgericht.” Waar de missie formuleert wat de opdracht is van De Binnenbaan, werkt de visie uit hoe de Binnenbaan deze opdracht wil realiseren. De visie van De Binnenbaan is: “ De Binnenbaan verkort de weg naar werk. Dankzij onze inzet krijgt iedereen een kans op werk. Door onze expertise over ontwikkeling, begeleiding en de arbeidsmarkt zijn we een kenniscentrum dat zowel de werkzoekenden als de werkgevers ondersteunt. Ook bieden we werk aan mensen die dat (tijdelijk) nodig hebben. Het doel blijft om mensen zo regulier mogelijk aan werk te helpen op een inclusieve arbeidsmarkt.

Als onderneming met publieke aandeelhouders zijn wij een strategische partner voor gemeenten, onderwijs, zorg en werkgevers in onze arbeidsmarktregio.” De Binnenbaan wil herkenbaar zijn doordat de organisatie én haar medewerkers zich laten inspireren door de volgende kernwaarden: De Binnenbaan • werkt resultaatgericht, • is flexibel, • is betrokken, • werkt kennisgedreven, • is een lerende organisatie, 6 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

• is ondernemend, • is innovatief en stelt zich op als gelijkwaardige partner van gemeenten, werkgevers en andere netwerkpartners op basis van de professionaliteit van haar medewerkers. Het internaliseren van de missie, visie en kernwaarden valt binnen de Leeragenda, het programma ten behoeve van de ontwikkeling van kaderpersoneel.

1.1.2 Organisatie-inrichting De organisatie-inrichting is weergegeven in een organogram:

De organisatie kent de volgende inrichting: Afdeling Werk Deze afdeling biedt, zo regulier als mogelijk, werk- en ontwikkelplekken voor SW, nieuw-beschut, reintegratiekandidaten en niet-uitkeringsgerechtigden. De afdeling Werk bestaat uit drie teams: Groen, Werken op Locatie en Industrie. Ongeveer 30 werkleiders sturen op circa 15 locaties medewerkers aan in diverse werkzaamheden. Afdeling Ontwikkeling Bij de afdeling Ontwikkeling werken werkregisseurs en trainers die zich bezighouden met de ontwikkeling en toeleiding naar werk van werkzoekenden en (SW en nieuw beschut) medewerkers. De afdeling had in 2021 twee teams; team ‘op werk naar werk’ en team ‘intensieve begeleiding’. Op basis van de Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) worden re-integratiekandidaten ingedeeld in één van de vier kwadranten wat leidt tot een indeling in één van de teams. Team ‘op weg naar werk’ richt zich op re-integratiekandidaten die een korte afstand tot de arbeidsmarkt en een laag escalatierisico hebben (kwadrant 1). Team ‘intensieve begeleiding’ richt zich op SW’ers en re-integratiekandidaten met een 7 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

hoog escalatierisico (kwadranten 2 en 3). Met kandidaten in de niet-actieve dienstverlening (kwadrant 4) wordt jaarlijks een ZRM-gesprek gehouden. De afdeling Ontwikkeling heeft eigen administratieve ondersteuning om werkregisseurs te ontlasten. Afdeling WSP De werkgeversdienstverlening is ondergebracht bij de afdeling WSP. De accountmanagers van deze afdeling maken onderdeel uit van het Werkgeversservicepunt Zuid-Holland Centraal. De accountmanagers werken in branchegerichte teams, met focus op kansrijke beroepen, op bestaande relaties en op nieuwe kansen. Afdeling Bedrijfsvoering Bij de afdeling bedrijfsvoering zijn nagenoeg alle administratieve, beheersmatige en technische ondersteunende taken ten behoeve van het primaire proces ondergebracht. De afdeling bestaat uit een viertal teams; Financiën, HR, Informatiemanagement & ICT en Facilitaire zaken. Afdeling Beleid, Innovatie en Ontwikkeling Deze afdeling is verantwoordelijk voor beleidsontwikkeling, innovatie en organisatieontwikkeling. Dit doen zij door overzicht en kennis te bieden, te faciliteren en signaleren, strategisch te adviseren, innovatie aan te jagen en een zichtbare partner van de share- en stakeholders te zijn. Sinds medio 2021 maakt communicatie ook onderdeel uit van deze afdeling.

1.1.3 Governance De Binnenbaan heeft drie aandeelhouders (AVA), een Raad van Commissarissen en één directeurbestuurder. De gemeenten Zoetermeer, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg zijn de aandeelhouders. De gemeente Zoetermeer is met 98 procent van de aandelen de grootste aandeelhouder. De andere twee gemeenten hebben elk één procent van de aandelen. De gemeenten vervullen twee rollen in relatie tot De Binnenbaan, de rol van eigenaar en de rol van opdrachtgever. De Binnenbaan is uitvoerder van de Wsw voor alle drie de gemeenten. Daarnaast is De Binnenbaan voor de gemeente Zoetermeer dé uitvoerder van haar re-integratie-activiteiten. Verder biedt De Binnenbaan trajecten aan nieuw beschut en re-integratiekandidaten aan uit de gemeente Leidschendam-Voorburg. De RvC houdt met drie leden toezicht op De Binnenbaan. De RvC bestond in 2021 uit de volgende personen: • De heer R.N.M. Adamowicz (voorzitter Raad van Commissarissen) • Mevrouw T.M. Boeijen (lid en portefeuillehouder financiën) • De heer S.A. Gerardus (lid en portefeuillehouder HRD en medezeggenschap) De directeur-bestuurder was in 2021 de heer P.S.M. Verhoef. Zowel de leden van de RvC als de directeur-bestuurder hebben gedurende 2021 verschillende nevenfuncties uitgevoerd. Deze nevenfuncties zijn bekend en daarbij is naar inzicht van De Binnenbaan geen sprake van potentiële belangenverstrengeling.

1.1.4 RvC verslag De RvC is in 2021 zes keer formeel als RvC bijeengekomen. Daarnaast zijn er nog vier informele bijeenkomsten als RvC geweest voor onder andere een nadere toelichting op de begroting, de kwartaalrapportages en het bedrijfsplan. Ook heeft de RvC drie AVA-vergaderingen bijgewoond en een overleg met de klankbordgroep van de gemeenteraad van Zoetermeer gevoerd. Tot slot heeft de

8 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

RvC samen met de AVA en directeur-bestuurder een informele bijeenkomst gehad over de governance. Er is gedurende het jaar bij een aantal onderwerpen nadrukkelijk stilgestaan: • Ziekteverzuim kaderpersoneel; • Bedrijfsplan 2021-2025 ‘Iedereen een kans op werk’; • P&C-cyclus, met in het bijzonder de begroting 2022 en kwartaalrapportages; • Opdrachtgeverschap door de gemeenten; • Risicomanagement; en • Stand van zaken van De Binnenbaan en per afdeling. In 2021 heeft de voorzitter een vergoeding ontvangen van € 9.146 en de overige leden € 6.097. Bezoldiging directeur-bestuurder De bezoldiging van de directeur-bestuurder overschrijdt niet hetgeen benoemd is in de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (norm WNT 2021 is maximaal € 209.000). De bezoldiging was in 2021 als volgt: WNT GEGEVENS 2021 bedragen x € 1 Functiegegevens

P.S.M. Verhoef

Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) Dienstbetrekking?

Directeur 01.01.2021 31.12.2021 1,0 fte ja

Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal

149.024 n.v.t. 149.024

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum

209.000

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging

n.v.t. 149.024

Aanvang en einde functievervulling in 2021

Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t. n.v.t.

Er is geen sprake van vergelijkende cijfers vanwege oprichting in 2021.

1.2 Ontwikkelingen 1.2.1 Voortgang doelstellingen en ontwikkelsporen uit het bedrijfsplan Het bedrijfsplan 2021-2025: ‘Iedereen een kans op werk’ is door de RvC op 20 mei 2021 goedgekeurd en is op 7 juli 2021 door de AVA vastgesteld. In het bedrijfsplan zijn vijf ontwikkelsporen opgenomen. Onder deze sporen vallen meerdere projecten met in 2021 de volgende resultaten (zie bijlage 2): 1. Adequate diagnose en monitoring (afdeling Ontwikkeling): • In 2021 is conform planning de afname van de ZRM-intake geïmplementeerd. Hierbij wordt de zelfredzaamheid op de arbeidsmarkt en andere leefgebieden geïnventariseerd. • Als verlengde diagnose en werkfit-traject is de Startbaan® ontwikkeld (zie 1.2.2.). Hierbij kunnen kandidaten in 3 blokken werken, trainen en testen combineren. De Binnenbaan krijgt hierdoor een beter beeld van de mogelijkheden en belastbaarheid van kandidaten. Tevens kunnen kandidaten aan hun werknemersvaardigheden werken. De Startbaan® heeft in 2021 een aparte projectleider gehad. Er zijn verschillende wijzigingen in de manier 9 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

van werken doorgevoerd, om te zien wat het best bij de kandidaten en de organisatie (in het bijzonder de werkregisseurs en de afdeling werk) past. Uitbreiding van het aantal werksoorten en versterking van de begeleiding is nog gewenst. • De Binnenbaan brengt de ontwikkeling van zowel de kandidaten als de medewerkers in beeld door middel van deze ZRM, Individueel Ontwikkel Plannen (IOP) voor doelgroepmedewerkers die in dienst zijn van De Binnenbaan en Plannen van Aanpak (PvA) voor kandidaten uit de bijstand. Hiermee brengen we in kaart hoe de kandidaat of medewerker zich gaat ontwikkelen en monitoren we óf dit ook gebeurt. Alle kandidaten uit de actieve caseloads zijn in 2021 door middel van de ZRM gescreend. De groep van ca. 850 kandidaten die in de niet-actieve caseload zitten (voorheen ‘zorgkandidaten’) zal aansluitend gescreend worden in ZRM. Wel zijn en krijgen alle kandidaten die nieuw instromen bij De Binnenbaan standaard als onderdeel van de intake een screening. In 2021 hebben in totaal circa 2260 kandidaten een ZRM-indeling gekregen. Er is voor gekozen om de nieuwe instroom prioriteit te geven ten opzichte van de ‘zorgkandidaten’. Ca. 80% van de Wsw’ers en 57% van de nieuw-beschut medewerkers had in 2021 een IOP. • De indicatoren voor de dashboard Ontwikkeling zijn in beeld gebracht. Maandelijks wordt het dashboard intern via de nieuwsbrief verspreid.

En wordt het gebruikt voor de kwartaalrapportages ten behoeve van de verantwoording aan gemeenten en de RvC. 2. Effectieve en doelmatige mens- en arbeidsontwikkeling (afdeling Ontwikkeling): • Het in-, door en uitstroomproces (de kandidaatroute) van kandidaten en doelgroepmedewerkers is in 2021 ontwikkeld en geïmplementeerd. Wel vraagt dit nog om een doorontwikkeling en vooral: een soepel verloop. Dit is nodig zodat passende ondersteuning en begeleiding kan worden geboden aan kandidaten en tegelijk opdrachtgevers goed worden bediend. Dit is daarom onder de naam “Kandidaatroute 2.0” als topprioriteit voor 2022 benoemd. • In 2021 is conform planning een werkwijze voor de extra inzet van LKS voor kandidaten opgezet en geïmplementeerd. Zie ook 1.2.2 ‘Innovatie en ontwikkeling dienstverlening’ voor meer informatie. 3. Werkgevers aantrekken en het matchen met kandidaten (WSP): • Het werkproces SROI tussen de gemeente Zoetermeer en De Binnenbaan is conform planning geïmplementeerd. • In september 2022 zijn de bedrijfsscholen Logistiek en Groen gestart. Hierbij krijgen 13-15 kandidaten per bedrijfsschool de kans op een mbo (niveau 1 en/of 2) te behalen. Zie 1.2.2. 4. Organiseren van passende en zo regulier mogelijke werkplekken (afdeling Werk): • Het toekomstbestendig maken van eigen werksoorten is verschoven naar 2022.

De prioriteit ligt bij het op gang krijgen van de doorstroom, het operationeel krijgen van de Startbaan en het verder in beeld brengen van kandidaten en de behoefte in de arbeidsmarkt. 5. Sturen op synergie, resultaat en innovatie (directie, beleid en bedrijfsvoering): • In de Startbaan is ervaring opgedaan met het verbeteren van de samenwerking tussen de werkregisseur, werkleider, accountmanager en HR-adviseur. Zo zijn vaste kleine teams van werkregisseur, werkleider, accountmanager per Startbaanlocatie gevormd. Hierdoor kan De Binnenbaan in de praktijk, in het klein werken aan en leren van de samenwerking. De rolverdeling wordt op basis van deze en andere inzichten bijgesteld. • Het ontwikkelen en implementeren van visie op de besturingsfilosofie en managementstijl is verschoven naar 2022. • De processen van HR, salarisadministratie en F&C zijn in 2021 verder ingericht en doorontwikkeld. Daarnaast is de overgang van de telefonie van de gemeente Zoetermeer naar De Binnenbaan in 2021 afgerond. • Het implementeren van de ICT heeft in 2021 extra aandacht gevraagd. De aanloop naar de migratie van de systemen van de gemeente Zoetermeer naar De Binnenbaan is een 10 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

• •

•

arbeidsintensief traject geweest. Deze is een aantal keer uitgesteld vanwege de omvang van de migratie. Voorafgaand aan de overgang, maar ook daarna werd duidelijk dat nog steeds veel te doen is in het opschonen van de data zoals het sluiten van dossiers van nietactieve kandidaten en het aanvullen van ontbrekende gegevens. Data-kwaliteit blijft in 2022 een belangrijk aandachtspunt. Het internaliseren van missie, visie en kernwaarden valt onder de Leeragenda. Zie 1.3.2. In 2021 hebben meerdere verhuizingen plaatsgevonden: een nieuwe productielocatie aan de Kristalstraat in Bleiswijk werd in de zomer in gebruik genomen, medio 2021 is binnen de Edelgasstraat verhuisd en in oktober vond de overgang naar de kantoorlocatie aan de Einsteinlaan in Zoetermeer plaats. Daar werden in afwachting van een verbouwing eerst tijdelijke verdiepingen betrokken. In januari 2022 verhuizen alle medewerkers naar de definitieve etages. De Cao ‘Aan de slag’, de nieuwe inburgeringswet en de sociale detacheringsfaciliteit voor kandidaten met loonkostensubsidie zijn conform planning geïmplementeerd.

1.2.2 Innovatie en ontwikkeling dienstverlening Trajecten De Startbaan® In 2021 is het innovatieve traject De Startbaan® gestart. Hierbij wordt werken, trainen en testen gecombineerd, waardoor een uitgebreid beeld van kandidaten ontstaat en passende ondersteuning kan worden geboden. Het traject bestaat uit minimaal 16 uur werken met behoud van uitkering en 8 uur (groepsgewijs) trainen en testen. De resultaten van de Startbaan® in 2021 zijn hiernaast weergegeven. Het aantal werksoorten dat werd aangeboden, was 12. In het vierde kwartaal zijn we gestart met een aanvulling op ons diagnoseen testinstrumentarium door inzet van de ABCmethode voor statushouders. Deze methode geeft inzicht in wat onze kandidaten kunnen en bij welke branche zij matchen. Er hebben 7 werkregisseurs succesvol een training in deze methodiek afgerond. Zij kunnen werken met de uitkomsten van de metingen en hebben geleerd hoe deze besproken moeten worden met de kandidaten. De eerste metingen zijn eind 2021 gedaan. Voor een groep statushouders heeft van september tot en met medio november de pilot Startbaan Basis gedraaid. In enkele weken hebben de deelnemers kennisgemaakt met de Nederlandse arbeidsmarkt, zijn ze getraind in werknemersvaardigheden en hebben ze extra taalondersteuning gekregen.

In totaal hebben 5 kandidaten meegedaan aan de pilot, waarvan 1 is uitgestroomd naar werk en 4 zijn doorgestroomd naar andere re-integratietrajecten. Inmiddels maakt de Startbaan Basis onderdeel uit van het reguliere aanbod voor statushouders. Loonkostensubsidie (LKS) De pilot loonkostensubsidie (op een van de werksoorten bij De Binnenbaan) is aan het eind van het derde kwartaal gestart. Het doel van deze pilot is ten eerste kandidaten die wel kunnen werken, maar nog niet direct kunnen uitstromen naar de reguliere arbeidsmarkt, de kans te geven (betaald) 11 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

werkervaring op te doen bij De Binnenbaan. Het voordeel is dat deze extra kandidaten in bestaande werksoorten kunnen worden ingezet, waarmee de uitvoering van het werk meer zekerheid kent en opdrachtgevers tevreden zijn. Hierdoor blijft het werk beschikbaar voor groepen die een tussenstap naar regulier werk nodig hebben. Een bijkomend voordeel is dat de ontwikkelplekken op de werklocaties van De Binnenbaan en haar partners ten volle worden benut. De eerste kandidaten zijn in het vierde kwartaal met LKS in eigen werksoorten gestart. Het doel van de pilot was om 10 medewerkers te plaatsen. In de praktijk waren dat er 5. De aanloop bleek meer tijd nodig te hebben dan vooraf ingeschat, vooral omdat het vaak om kandidaten gaat waar sprake is van complexe casuïstiek. Naast de pilot om meer medewerkers zelf in dienst te nemen is het doel uit de Opdracht- en budgetbrief (OBB) van de gemeente Zoetermeer om in totaal 106 personen met behulp van een LKS aan een betaalde baan te helpen. Dit doel is met 141 ruim behaald. Aansluiting bij Praktijkonderwijs (Pro) en voortgezet speciaal onderwijs (vso) Van mei tot en met november is De Binnenbaan met de gemeente Zoetermeer, Leerplicht en het Werkservice punt Zuid Holland Centraal (WSP ZHC) in gesprek gegaan over de verdere invulling van de sluitende aanpak PrO/VSO.

De conclusies zijn als volgt: • Er is in Zoetermeer een sluitende aanpak PrO/VSO wanneer betrokken partijen goed met elkaar samenwerken. • Door de start van De Binnenbaan als nieuwe regionale partij was het nodig om nieuwe afspraken te maken. De verbinding is opnieuw gelegd en er is een start gemaakt om de verdere samenwerking voort te zetten. • De Binnenbaan voert structureel overleg met de scholen over de uitstroom van school. • Er is een stroomschema PrO/VSO met aanmeldroute en werkwijze stages. • De rollen en verantwoordelijkheden zijn in kaart gebracht. Bedrijfsscholen Groen en Logistiek Eén van de manieren om mogelijkheden voor onze doelgroepen te creëren is het opzetten van bedrijfsscholen. Binnen deze bedrijfsscholen bieden wij samen met het MBO en werkgevers kandidaten de kans om via een BBL-opleiding een officieel MBO diploma (niveau 1 en 2) te behalen richting een kanssector. In juli is het eerste jaar van de bedrijfsschool Groen afgerond met de volgende resultaten: • Alle 15 kandidaten hebben het eerste jaar goed afgerond. • Zeven hebben daarmee hun BBL-niveau 1 diploma behaald. • Acht kandidaten zijn verder gegaan naar het tweede schooljaar om voor hun BBL-niveau 2 diploma te gaan. In september zijn de bedrijfsscholen Logistiek en Groen gestart met 13 tot 15 kandidaten per bedrijfsschool.

Inburgering statushouders Direct na de start van De Binnenbaan zijn rond de dienstverlening aan statushouders werkafspraken gemaakt met de gemeente Zoetermeer. In het tweede kwartaal van 2021 is de invoering van de nieuwe wet Inburgering voorbereid, die op 1 januari 2022 is ingegaan. Ook heeft regelmatig afstemming met andere gemeenten in de regio, vooral met de gemeenten Lansingerland en PijnackerNootdorp plaatsgevonden. Het nieuwe inburgeringsstelsel heeft als doel dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig meedoen aan de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. De gemeente krijgt hierin een wettelijke taak. De Binnenbaan stelt zich als strategisch partner voor de B1-route op. De voorbereiding 12 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

voor de nieuwe wet is aangegrepen om direct de dienstverlening verder te verbeteren. De huidige statushouders hebben hier ook profijt van. Onder de voorbereiding vielen onder meer; de pilot Startbaan Basis waarin statushouders getraind worden in werknemersvaardigheden en extra taalondersteuning kregen, trainingen voor werkregisseurs over de nieuwe wet en metingen om inzicht te krijgen in de motivatie, stabiliteit, competenties en talenten van kandidaten. Pilots Pilot HalloWerk De Binnenbaan heeft meegedaan aan de regionale pilot HalloWerk. Het doel van de pilot is met UWV en gemeenten te testen of en hoe deze applicatie de dienstverlening inzake matching kan versterken. In totaal zijn er 169 kandidaten in begeleiding gekomen, waarvan ca. 100 door De Binnenbaan zijn aangemeld. Aan de vraagkant zijn 29 werkgevers in het systeem actief geweest. 61 kandidaten die in de arbeidsmarktregio ZHC in HalloWerk zijn opgenomen, zijn gestart met een baan. Dit kan zowel via als buiten HalloWerk om zijn gebeurd. Pilot GGZ De doelen van de pilot GGZ zijn om 5 kandidaten met multi-problematiek op Individuele Plaatsing en Steun (IPS) trajecten te plaatsen en de aansluiting bij de Startbaan te verbeteren. Het Startbaantraject voor GGZ-kandidaten wordt aangepast op hun mogelijkheden door met maatwerk begeleiding te bieden en het aantal uur aan te passen. Ca.

12 kandidaten zijn eind 2021 aangemeld voor het Startbaantraject GGZ. Daarnaast zijn in 2021 de eerste 2 IPS-trajecten bij de GGZ-instellingen ingekocht. Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) Eén van de prioriteiten van De Binnenbaan is het verder opbouwen van inzicht in verschillende groepen kandidaten en werknemers. Hierbij is de kwadrantindeling conform de kadernota ‘Meedoen met Meerwaarde’ richtinggevend. Kandidaten worden ingedeeld langs de assen zelfredzaamheid en afstand tot de arbeidsmarkt:

In 2021 zijn ca. 56% van de SW en nieuw-beschut medewerkers zijn tegen het instrument ZRM gehouden. Dat komt boven het doel van 50% in de jaaropdrachten. Daarnaast hebben 2260 reintegratiekandidaten een ZRM-diagnose gekregen. Het beeld aangaande de verdeling over de kwadranten is als volgt.

13 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Deze resultaten laten zien dat de verdeling over de kwadranten redelijk gelijk is, maar dat de grootste groep zich bevindt in kwadrant 3. Deze kandidaten hebben een hoog escalatierisico en een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Inzichten die in 2021 uit de ZRM zijn gekomen: • Financiën en de mate van participatie in de maatschappij zijn de meest voorkomende probleemgebieden. • Meer kandidaten vallen in kwadranten 2 en 3 dan vooraf was ingeschat. • Een taalachterstand komt regelmatig voor, ook bij kandidaten die Nederlands als moedertaal hebben. Daarom zijn extra taalcursussen ingekocht en ingezet. • Veel kandidaten uit kwadrant 1 verblijven langer dan zes maanden in de uitkering. Als er voor een kandidaat na zes maanden geen direct zicht is op werk, is besloten ook deze kandidaten te laten instromen in de Startbaan. • De ZRM biedt structuur in de gesprekken. Door de verschillende aspecten van zelfredzaamheid te bespreken krijgt de werkregisseur goede handvatten om het gesprek effectief te voeren.

1.2.3 Regionale ontwikkeling De Binnenbaan als strategisch partner voor werkgevers Het doel van De Binnenbaan is zich te profileren als kenniscentrum inclusieve arbeidsmarkt. De Binnenbaan functioneert als aanspreekpunt wanneer het gaat om wet- en regelgeving en wordt op die manier door werkgevers bevraagd op mogelijkheden. Deze rol wil De Binnenbaan in 2022 verder uitbouwen. Het principe van de dubbele klantbenadering, De Binnenbaan als spil in het samenbrengen van de kandidaten en werkgevers, krijgt daarbij steeds meer de nadruk. Eind 2021 is in samenwerking met het WSP ZHC en bedrijven het concept ‘Direct Werk’ ontwikkeld. Dit concept, op basis van de principes van Open Hiring, biedt voor werkgevers kansen om kandidaten te werven op vacatures waar zich geen sollicitanten voor melden. Kandidaten hebben een grotere kans op werk. In de tweede helft van 2021 is hiermee een pilot gedraaid waarbij 13 kandidaten zijn gestart, waarvan 8 zijn aangenomen en 5 zijn toegeleid naar een ander traject. De taalbarrière was de voornaamste reden waarom een ander traject passender was. Het stimuleren van Inclusief ondernemen blijft een belangrijk aandachtspunt voor De Binnenbaan en het WSP. Samen met de SEBO1- ondernemers werden nieuwe criteria vastgesteld.

1

SEBO is een Zoetermeers keurmerk en staat voor Sociaal Economisch Betrokken ondernemen. 14

Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Werk in opdracht van ondernemers Door de gespannen arbeidsmarkt is de instroom in de bijstand historisch laag, wat enerzijds positief is en tegelijkertijd voor De Binnenbaan voor uitdagingen zorgt. Ook komt de doorstroom van kandidaten naar werktrajecten binnen de afdeling Werk (maar ook naar het team facilitair) moeizaam op gang. Het geringe aantal kandidaten met een korte afstand tot de arbeidsmarkt in combinatie met de beperkte doorstroom maakt dat de bemensing van werksoorten waar De Binnenbaan ‘werk in opdracht’ voor uitvoert een zorg is. Een gevolg van deze ontwikkeling is dat zowel de omzet als reintegratie uitgaven achterblijven. De doorstroom naar deze locaties vraagt extra inzet, zodat deze belangrijke werk-/leerplekken voor de doelgroep blijven behouden. In de Startbaan worden leerervaringen over waarom de doorstroom moeilijk op gang te brengen is, opgedaan. Per 2022 wordt hiervoor een actieplan met verbeteringen ingezet. Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO) Per 1 januari 2021 hebben gemeenten de taak om zelfstandig ondernemers te ondersteunen bij de voorbereiding op een nieuwe toekomst, hetzij als zelfstandig ondernemer, hetzij als werknemer in loondienst. Aanvullende dienstverlening die hierbij is gewenst is het ondersteunen van ondernemers wanneer wordt gekozen voor een ander pad dan werken in loondienst.

In het tweede kwartaal is De Binnenbaan ingesprongen op de wens en wettelijke eis om dit voor de gemeente Zoetermeer in te richten voor ondernemers, zelfstandigen die behoefte hebben aan aanvullende dienstverlening naast de TOZO-uitkering. Hiermee heeft De Binnenbaan vooruitlopend op het inrichten van het Regionaal Mobiliteitsteam ZHC, aanvullende dienstverlening aan ondernemers kunnen bieden. De TOZO-dienstverlening is vanaf het vierde kwartaal opgenomen binnen het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT). Social Return On Investment (SROI) De Binnenbaan voert de Social Return On Investment (SROI) taken uit voor de gemeente Zoetermeer. De resultaten waren in 2021 als volgt. Resultaten SROI Aantal contracten Aantal plaatsingen Totale waarde SROI Gem. % SROI Basisnorm %

2021 55 26 € 4.072,37 4% 5%

1.2.4 Impact en aanpak corona De coronasituatie heeft een groot effect gehad op De Binnenbaan. Nederland was een deel van het jaar in lockdown. Bij De Binnenbaan staat veilig en gezond werken voorop en worden de RIVMrichtlijnen gevolgd. Onder meer de anderhalve meterregel, hygiëneregels en vormen van thuiswerken zijn in 2021 toegepast. Doordat medewerkers op 1,5 meter afstand van elkaar hebben gewerkt, waren er (tijdelijk) minder beschikbare plekken op de werkvloer. Ook werd minder omzet behaald en liep de re-integratie moeizamer doordat groepen niet bij elkaar konden komen en dienstverlening grotendeels online moest plaatsvinden. Ondanks de coronapandemie zijn de werkzaamheden bij De Binnenbaan grotendeels gecontinueerd. Door te testen op de betreffende locaties en medewerkers die uit het bron- en contactonderzoek thuis te laten blijven, is het aantal besmettingen bij collega’s beperkt gebleven en hebben er beperkt groepsbesmettingen op de werkvloer plaatsgevonden. In het tweede kwartaal heeft De Binnenbaan de risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) Corona inclusief het plan van aanpak opgesteld. Dit is getoetst door de arbodienst en de Ondernemingsraad

15 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

heeft ermee ingestemd. Deze maakt onderdeel uit van de geheel vernieuwde RI&E van De Binnenbaan. Ook op de re-integratie heeft corona een groot effect gehad. Werkregisseurs zaten thuis en veel kandidaten konden niet digitaal bereikt worden. Ook was het lange tijd niet mogelijk om trainingen of andere bijeenkomsten te organiseren. De no-show was hoog, onder andere ook in Startbaan. Onder sommige kandidaten was er ook angst, onder andere om te reizen of om in werkomgeving actief te zijn/worden. Tevens zijn er minder externe trajecten ingekocht, omdat niet duidelijk was of deze ingezet konden worden of dat er kandidaten voor beschikbaar waren. Dit is een belangrijke oorzaak van een veel lager besteding van de re-integratiemiddelen.

1.3 Sociaal jaarverslag 1.3.1 Formatie kaderpersoneel Kaderbezetting Gemiddeld aantal personeelsleden in fte (o.b.v. 36 uur) Directie Bedrijfsvoering Beleid, Innovatie en Ontwikkeling Ontwikkeling Werk Werkgeversservicepunt Totaal Factor vast-inhuur

Vast 2,8 17,7 4,6 44,7 29,3 16,3 115,4 80%

Inhuur 0,8 9,6 1,9 11,7 5,0 0,0 29,0 20%

Realisatie 3,7 27,2 6,5 56,4 34,2 16,3 144,4 100%

Begroting 3,7 27,2 7,7 52,0 38,0 15,0 143,6

Mutatie 0,0 0,0 -1,2 4,4 -3,8 1,3 0,8

De Binnenbaan is qua formatie binnen haar budget gebleven. Het totale aantal fte over 2021 is 144,4. Zo’n 80 % bestaat uit vaste krachten, welke aangevuld wordt door 20% inhuurkrachten.

1.3.2 Ontwikkeling kadermedewerkers De ontwikkeling van het kaderpersoneel is een belangrijk thema, wat valt onder het programma ‘de Leeragenda’. De Leeragenda is een programma om de transformatie naar De Binnenbaan als lerende organisatie te ondersteunen. Dit gebeurt in drie leerlijnen: • Werken aan een gedeelde cultuur en verbinding met de organisatie. Deze lijn is terug te zien in het HRM-beleid. • Blijvend verbeteren van vakmanschap en expert worden in waar De Binnenbaan al goed in is. • Innovatie als motor: Kansen benutten om nieuwe instrumenten te ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld de inzet van ZRM als diagnosemethodiek of ‘Van Kijken Naar Zien’, waarbij werkregisseurs reflecteren aan de hand van video-opnamen. Het programma biedt voor alle kaderleden mogelijkheden. Al in 2020 zijn velerlei digitale activiteiten georganiseerd, zoals de week van het leren: ‘Kennis maak je samen’ en ‘de week van de kennismaking', een kijkje in de keuken op diverse locaties van De Binnenbaan. In 2021 had De Binnenbaan tijd nodig om te landen als organisatie. In het eerste halfjaar van 2021 zijn daarom vooral wensen en behoeften opgehaald bij de teams. Dit heeft geleid tot een meerjarig programma voor de Leeragenda dat in juni aan het MT is voorgelegd en in november definitief is vastgesteld.

Vanwege de ervaren werkdruk heeft het MT in oktober het programma van de Leeragenda qua ambitie bijgesteld. Wel zijn trainingen georganiseerd over de privacywetgeving, projectmatig werken en de zelfredzaamheidsmatrix en is het project Van Kijken naar Zien afgerond.

1.3.3 Ondernemingsraad Tot en met het derde kwartaal bestond een tijdelijke ondernemingsraad (TOR) van 8 leden. De TOR bestond uit leden van de OR van DSW en leden van de OR Zoetermeer. Eind september hebben de verkiezingen voor de eerste ondernemingsraad van De Binnenbaan plaatsgevonden. De zes beschikbare zetels voor de doelgroep medewerkers zijn vervuld, voor het kader zijn 3 van de 5 16 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

beschikbare zetels vervuld. Het is te betreuren dat niet meer kaderleden zich aangemeld hebben. In 2022 wordt vooralsnog geprobeerd deze plaatsen te vervullen door voor een volgende verkiezing nog meer energie te steken in het werven onder de kaderleden. De (T)OR heeft in 2021 16 interne vergaderingen gehad. Er waren zeven overlegvergaderingen met de directeur-bestuurder, voorts vonden er vier technisch informerende overleggen plaats met de directeur-bestuurder en stakeholders. De overleggen hebben op constructieve wijze plaatsgevonden. De (T)OR heeft in 2021 op 4 documenten advies gegeven zoals de jaaropdrachten met de gemeenten, aan 26 documenten instemming verleend zoals de reiskostenregeling en op 3 documenten een reactie gegeven zoals het bedrijfsplan.

1.3.4 Verzuim Het verzuim binnen De Binnenbaan wordt uitgesplitst naar verschillende groepen medewerkers. Doelgroepmedewerkers Voor de doelgroepmedewerkers wordt het ziekteverzuim onder de SW en de overige doelgroepen uit de Participatiewet met het landelijk gemiddelde (benchmark) van de SW-bedrijven vergeleken. Voor de doelgroep nieuw beschut en participatie zijn nog geen betrouwbare benchmarks beschikbaar. In onderstaande tabel is die vergelijking weergegeven. Ziekteverzuim doelgroep MeldingsJan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sept Okt Nov Dec Gem. 12 mnd frequentie 10,3% 12,2% 12,9% 11,2% 10,7% 9,7% 10,8% 9,5% 10,4% 11,6% 13,6% 12,9% 11,3% 1,49 9,9% 11,9% 13,8% 14,7% 15,5% 15,9% 16,6% 12,9% 12,2% 17,4% 17,0% 17,8% 14,6% 1,7 14,8% 1,63

Wsw Nieuw-beschut en participatie Landelijk ziekteverzuim (bron: Euro management consultants 2021)

Het ziekteverzuim van beide groepen ligt onder de landelijke benchmark van 14,8% (meldingsfrequentie 1,63), waarbij de doelgroep SW zichtbaar lager ligt dan de doelgroep nieuw beschut en overige participanten. Opvallend is vooral dat de meldingsfrequentie van deze laatste groep veel hoger ligt dan bij de SW. De meldingsfrequentie is de verhouding tussen het aantal verzuimgevallen en het aantal personeelsleden. Kadermedewerkers Het afgelopen jaar is zichtbaar geworden dat het ziekteverzuim door het kaderpersoneel hoog is. Deze is als volgt. Ziekteverzuim kaderpersoneel

Kaderpersoneel Doelstelling

MeldingsJan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sept Okt Nov Dec Gem. 12 mnd frequentie 5,40% 5,63% 6,65% 8,10% 10,77% 8,34% 7,43% 6,80% 6,95% 6,88% 8,91% 9,97% 7,69% 0,75 6,0%

Het gemiddelde ziekteverzuim komt uit boven de doelstelling van 6%. De meldingsfrequentie was laag (0,75). Een belangrijk deel van het ziekteverzuim betreft langdurig verzuim. In december waren ongeveer 20 medewerkers die vallen onder middel -en langdurige ziekte. Op elk individueel ziektedossier lopen acties. Daarbij is inmiddels zichtbaar dat 7 collega’s middels een reintegratietraject stapsgewijs weer aan het werk zijn. Daarnaast loopt voor 5 collega’s een WIAaanvraag of uitdiensttraject. Van de overige collega’s is er nu nog geen mogelijkheid tot re-integratie en wordt in overeenstemming met de Wet Verbetering Poortwachter de noodzakelijk acties uitgevoerd.

17 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

1.3.5 Incidenten en ongevallenregistratie Ongevallen en incidentenregistratie Totaal meldingen Ongeval zonder letsel Ongeval met letsel Incident zonder letsel Incident met letsel Ongewenst gedrag Bijna ongeval/gevaarlijke situatie Inzet EHBO Inzet ambulance Verzuim

Totaal 2021 143 2 9 106 10 16 0 124 9 23

Het totaal aantal ongevallen en incidenten komt in 2021 uit op 143, waarvan het om 106 ongevallen zonder letsel ging. Dit komt in de meeste gevallen door epileptische aanvallen. 124 keer is een EHBO’er van De Binnenbaan ingezet en 9 keer een ambulance.

1.3.6 Gedragscode De gedragscode is in 2021 opgesteld en na instemming van de ondernemingsraad begin 2022 vastgesteld.

1.3.7 Medewerkerstevredenheidsonderzoek In 2021 is er geen medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) uitgevoerd. Dit staat voor 2022 gepland.

1.3.8 Vertrouwenspersoon Er zijn in 2021 geen interne- en externe klachten ingediend bij de vertrouwenspersoon. Wel zijn 32 meldingen gedaan door medewerkers en externen. De vertrouwenspersoon meldt het volgende: “De start van De Binnenbaan per 1 januari 2021 heeft invloed op medewerkers van zowel oud DSWals oud gemeente-collega’s gehad. De signalen die gehoord zijn betroffen een gevoel van onbehagen omdat niet alles ‘goed geregeld’ zou zijn, er weinig cohesie is, te weinig aandacht voor elkaar als team, moeten ‘wennen’ aan nieuwe leidinggevenden en hun stijl van aansturen. Ook de effecten van werkdruk zijn regelmatig besproken en blijft een belangrijk aandachtspunt voor leidinggevenden. De intenties zijn hoorbaar: we willen er een mooi, betrokken bedrijf van maken en belangrijk is dat dit voor iedereen zichtbaar en voelbaar wordt.”

1.4 Interne risicobeheersing en controle Het jaar 2021 is een jaar van opbouw van de organisatie, processen en systemen. In relatie tot risicobeheersing is de aandacht gelegd op het inrichten van de processen en de systemen. De primaire functiescheidingen zijn georganiseerd en de interne controlemaatregelen geborgd. Dit is onder andere zichtbaar in Exact P2P waarin het digitale accorderingsproces van inkoopfacturen is geregeld. Ook is in het banksysteem het vier-ogenbeginsel ingericht. De verschillende processen zijn erop gericht dat de (financiële) verwerking betrouwbaar gebeurt zodat de financiële verslaggeving op een betrouwbare wijze tot stand komt. In 2021 is ook de notitie risicomanagement vastgesteld in de RvC. In 2021 is vooral in de verschillende rapportages inzicht en overzicht gegeven van de risico’s van De Binnenbaan. 18 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Aansluitend hierop zijn het afgelopen jaar veel stappen gezet om te zorgen voor een correcte implementatie, borging en naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en privacy. Zo zijn de verplichte registers zoals het verwerkingsregister en datalekkenregister aangelegd. En is de vereiste documentatie opgesteld, waaronder het algemene privacyreglement en een privacyreglement specifiek gericht op de gegevens van de medewerkers. Verder is gestart met de implementatie van de AVG voor de afdelings- en team-specifieke processen.

1.5 Risicoparagraaf In 2021 is het risicomanagement apart uitgewerkt in aan de RvC verstrekte notitie “Risicomanagement bij De Binnenbaan – De weg naar werk is een ontdekkingstocht”. In de periodieke rapportages is hier gedurende het jaar over gerapporteerd. In de jaarrekening licht De Binnenbaan de belangrijkste risico’s toe, waarbij opnieuw een herijking plaatsvindt van de financiële vertaling van deze risico’s. Druk op de organisatie In 2021 is er bij De Binnenbaan veel energie gestoken in het op orde krijgen van de basis. Daarnaast liepen grote implementatieprojecten zoals de huisvesting en de ICT. Zowel de primaire processen als de ondersteunende processen zijn nieuw waardoor bijsturing nodig was en tijd moest worden geïnvesteerd om de juiste stappen te zetten. Weinig processen laten zich bij de start van De Binnenbaan als routinematig omschrijven. Deze situatie legt een stevige druk op mensen en de organisatie. Het ziekteverzuim onder het kaderpersoneel is een belangrijk aandachtspunt. Het risico dat de druk op een aantal collega’s (waaronder ook ingehuurde collega’s) te hoog wordt en tot uitval kan leiden, heeft zich ondanks maatregelen toch voorgedaan. Dit is nog eens versterkt door uitval als gevolg van corona. De organisatie is hierop kwetsbaar. Daarbij is aandacht voor de situatie en het personeel de belangrijkste maatregel.

Deze aandacht wordt gegeven door zowel een organisatie brede training als per team en ook in individuele gesprekken. Het financiële risico wordt voornamelijk bepaald door het vervangen van uitgevallen collega’s voor zover dit niet kan worden opgevangen binnen de organisatie. Het risico wordt ingeschat tussen de € 150.000 en € 300.000. Planning & control-cyclus De financiële wensen die De Binnenbaan in maart 2021 heeft ingebracht bij de gemeente Zoetermeer zijn niet gehonoreerd, noch bij de Perspectiefnota, noch bij de begroting 2022. Dit gebeurde mede omdat in 2021 incidentele onderuitputting verwacht werd. Ook in het proces van de Opdracht -en Budgetbrief (OBB) is er veel discussie en onduidelijkheid over (aanvullende structurele) opdrachten. Het risico is dat hierdoor een ongezonde financiële hygiëne tussen beide partijen ontstaat, waarbij structurele lasten met incidentele middelen gedekt worden en reële claims voor externe kostenstijgingen of dienstverleningswensen van de gemeente Zoetermeer zelf niet beoordeeld worden. Belangrijkste beheersmaatregel is het open gesprek met de gemeente Zoetermeer, waarbij het doel is in partnerschap te komen tot oplossingen. Fiscaliteit Uitgangspunt voor de opzet van De Binnenbaan is dat zij enerzijds volledig BTW-plichtig is en dat daarnaast een vrijstelling is voor de Vpb.

Samen met fiscale experts van Deloitte is over deze uitgangspunten en achtergronden overleg geweest met de Belastingdienst waarbij De Binnenbaan vraagt om deze twee (onderbouwde) standpunten te bevestigen. Voor de BTW is de inschatting dat het risico laag is dat de belasting dit standpunt niet accepteert. Echter, de Belastingdienst heeft hier, ondanks de aanlevering van veel documentatie, nog geen definitieve uitspraak over gedaan. Voor de 19 Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

Vpb heeft de Belastingdienst aangegeven dat zij nu op het standpunt staan dat De Binnenbaan wel Vpb-plichtig is. De Binnenbaan (en Deloitte) is het met dit standpunt en de onderbouwing niet eens en is hierover met de Belastingdienst in gesprek. De mogelijke Vpb-plicht is het belangrijkste risico die met de positieve ontwikkeling van het resultaat qua omvang ook toeneemt. Samen met Deloitte wordt een alternatief scenario uitgewerkt voor de Vpb, waarbij er administratief (deels extracomptabel) een splitsing wordt gemaakt tussen Vpb-plichtige activiteiten (met naar verwachting een negatief resultaat) en niet Vpb-plichtige activiteiten (met name uitvoering participatie, met een positief resultaat). Deze uitwerking zal de basis zijn van de aangifte Vpb en zal worden besproken met de Belastingdienst. De omvang van dit financiële risico wordt ingeschat tussen de € 250.000 en € 450.000. Onvoldoende capaciteit op werkplekken/risico verlies van leer-/werklocaties Het risico is dat er onvoldoende bezetting is op de eigen leer-/werksoorten van De Binnenbaan. Op het moment dat dit zich voordoet, heeft dit enerzijds het risico in zich dat financiële doelen met betrekking tot netto toegevoegde waarde niet gehaald worden. Daarnaast is er het kwalitatieve risico dat werksoorten afgestoten moeten worden en dat daarmee de mogelijkheden om te leren i.c.m. werken wordt verminderd.

Er zijn een aantal specifieke aandachtspunten die dit risico nader onderbouwen: • Nieuwe Cao WSW – regeling vervroegde uittreding In 2021 is de nieuwe Cao WSW 2021-2025 van kracht geworden. In deze Cao is er een mogelijkheid om vervroegd te stoppen met werken vooruitlopend op het pensioen. Alhoewel deze regeling vast zit aan de Cao tot en met 2025 is onze verwachting dat deze regeling ook in Cao’s na 2025 wordt verlengd. Ook de seniorenregeling is uitgebreid. Het risico is dat het aantal beschikbare productieve uren door een versnelde uitstroom sneller dan verwacht daalt, waardoor onze dienstverlening naar klanten verder onder druk komt te staan met omzetverlies als gevolg. In de tweede helft van 2021 zijn de gesprekken opgestart met SW’ers die mogelijk gebruik zouden maken van deze regeling. Ook kunnen deze medewerkers gebruik maken van externe financiële expertise om de gevolgen voor de persoonlijke situatie in beeld te brengen. Op dit moment is het beeld dat hier in 2022 ongeveer 10 tot 20 medewerkers gebruik van zullen maken. Op basis hiervan wordt het financiële risico ingeschat tussen de € 95.000 en € 142.000. •

Corona In 2021 is ruim 6% van de productieve uren die leiden tot netto toegevoegde waarde verantwoord op coronastilstand. Het directe omzetverlies is bepaald op ongeveer € 300.000. De Binnenbaan heeft ook te maken gehad met “reguliere” verzuimeffecten als gevolg van corona (“thuisblijven bij klachten”) dat in urenverantwoording niet altijd leidt tot uren op coronastilstand, maar in indirecte uren. Het financiële effect hiervan is lastiger in te schatten. Het maximale effect is bepaald op ongeveer € 150.000. Ook is een verschuiving van de uren naar “beschutte binnenlocaties” en dat heeft tot gevolg dat er meer uren zijn gemaakt op werksoorten met een bijna 5% lagere gemiddelde opbrengst per uur. Dit wordt tevens veroorzaakt door de (mede als gevolg van corona) lage instroom vanuit de re-integratie en daardoor verschuivende doelgroep verhoudingen. Het effect van het lagere tarief bedraagt maximaal € 238.000 euro. De directe omzeteffecten als gevolg van corona bedragen maximaal € 679.000 euro negatief. Hier tegenover staat een specifieke rijksbijdrage corona van € 292.000. Ten tijde van het opstellen van deze jaarrekening zijn de gevolgen van corona merkbaar, nog steeds is sprake van productiviteit/urenverlies (“blijf thuis bij klachten”), ziekte door corona, maatregelen van externe partners waardoor niet op volledige bezetting gewerkt kan worden, et cetera.

Ook komt de in-/ doorstroom van kandidaten uit de participatiewet nog beperkt op gang. De Binnenbaan gaat ervan uit dat de belangrijkste effecten zijn geweest en er voldoende acties worden ondernomen om in 2022 weer ‘normaal’ te werken. Desalniettemin zijn verdere 20

Jaarrekening (concept) t.b.v. zienswijze gemeenteraad

gevolgen/risico’s niet uitgesloten bij bijvoorbeeld een nieuwe opleving van corona. Samengevat, de omvang van dit financiële risico wordt ingeschat tussen de € 100.000 en € 200.000. •

Doorstroom kandidaten Participatiewet De omvang van de in-/doorstroom van kandidaten uit de Participatiewet naar werksoorten bij De Binnenbaan is tevens een risico. De ontwikkelmogelijkheden en behoeften van de kandidaten staan hierbij voorop. De Binnenbaan is tevens nog in ontwikkeling om de in- en doorstroom nader gestalte te geven. In 2021 ziet De Binnenbaan dat de doorstroom van kandidaten naar werktrajecten binnen de afdeling Werk (en het team facilitair) moeizaam op gang komt. Dit legt druk op het behoud van de verschillende werksoorten die De Binnenbaan nu aanbiedt, aangezien vanuit klanten bepaalde resultaten worden verwacht, die soms met de beperkte capaciteit niet voldoende kunnen worden geleverd. Met het einde van de coronamaatregelen verwacht De Binnenbaan dat de druk hierop in 2022 zal toenemen. Het op gang brengen van de doorstroom van kandidaten naar werksoorten bij en via De Binnenbaan is en blijft voor De Binnenbaan de belangrijkste uitdaging. Naast het mogelijk verlies van leer-/werklocaties en mogelijkheden geeft dit ook druk op de doelstelling netto toegevoegde waarde. Trajecten zoals de Startbaan, (tijdelijke) participatiebanen en de inzet op duidelijke processen en uitgangspunten sluiten aan bij het ontwikkelen van de kandidaten en het verkleinen van dit risico. De omvang van dit financiële risico wordt ingeschat tussen de € 260.000 en € 520.000.

Meerjarige kostenontwikkeling nieuw beschut voor de gemeente Zoetermeer De kosten van nieuw beschut-werk nemen elk jaar toe in relatie tot de toenemende instroom. Ook in 2021 ziet De Binnenbaan hier een stijging ten opzichte van de begroting. Het Cao-effect versterkt deze kostenontwikkeling. Voor de gemeente Zoetermeer geldt dat de kosten van nieuw beschut financieel gedekt worden vanuit de beschikbaar gestelde re-integratiemiddelen. Aangezien deze budgetten niet meestijgen met de volume- en prijsontwikkeling van nieuw beschut, betekent dit dat er meerjarig steeds minder budget beschikbaar is voor de re-integratie van andere doelgroepen. Het risico is dat onvoldoende middelen beschikbaar zijn voor de re-integratieactiviteiten. De maatregel is dat De Binnenbaan met de gemeente Zoetermeer in gesprek gaat over deze ontwikkeling en mogelijk komt tot nieuwe financieringsafspraken. In 2022 zijn de kosten nieuw beschut opgenomen in de begroting. Dit betreft een toekomstig risico. Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is (conform landelijk beeld) enorm aangetrokken. De vraag naar medewerkers is vele malen groter dan het aanbod. Voor De Binnenbaan ligt een kans om medewerkers met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt nu ook te bemiddelen naar passende werkplekken.