Bijlage 1 - Jaarrekening 2020 (oud)
Tekst van het document
44
De boa’s zijn betrokken bij alle portefeuilles en specifieke aanpakken zoals ondermijning, woonoverlast, radicalisering, jeugdaanpak en de jaarwisseling. De jeugdboa’s hebben zich gericht op de aanpak van problematische jeugd en jeugdgroepen in voornamelijk Oosterheem. Jaarwisseling: De gemeente Zoetermeer neemt elk jaar in samenwerking met verschillende partners maatregelen om ervoor te zorgen dat de jaarwisseling zo plezierig en veilig mogelijk verloopt en overlast zoveel mogelijk wordt tegengegaan. In het kader hiervan wordt er elk jaar in opdracht van de gemeente een jongerenfeest en een vuurwerkshow georganiseerd. Gezien de COVID-19-maatregelen konden deze activiteiten dit jaar geen doorgang vinden. Er is in plaats van een jongerenfeest een livestream voor jongeren georganiseerd die ongeveer 70.000 viewers heeft gegenereerd. De kosten hiervoor waren lager dan het jongerenfeest. Hierdoor, en door het niet doorgaan van de vuurwerkshow, is er minder van uitgegeven dan begroot. 5.2 Bevorderen/ behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt
7,8
7,5
8,0
Ja
Stadspeiling
De waardering voor zowel veiligheid in de eigen buurt als in de stad zijn in 2020 beter dan begroot. De doelstelling is niet alleen gehaald, maar zelfs overtroffen. De inspanningen van alle partners lijken hun vruchten af te werpen.
Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad COVID-19 De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is opgeschaald tot grip 4, wegens de uitbraak van COVID-19. Dit houdt in dat er een regionaal beleidsteam (RBT) en een regionaal operationeel team (ROT) actief zijn. De voorzitter van de VRH (zijnde de burgemeester van Den Haag) is voorzitter van het RBT. Gemeenten zijn lokaal verantwoordelijk voor de maatregelen die in de gemeente genomen worden, de communicatie vanuit de gemeente en de advisering aan de burgemeester. De Voorzitter van de VRH heeft gedurende 2020 op grond van GRIP 4 een aantal bevoegdheden van openbare orde en veiligheid gehad. Deze zijn, met de ingang van de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 teruggegaan naar de burgemeester. Er is voortdurend coördinatie op lokaal-overstijgende activiteiten en vraagstukken. In 2020 is de coördinatiestructuur rampenbestrijding in werking getreden. De gemeente werkt daarbij samen met de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH), de GHOR, brandweer, Politie-Eenheid Den Haag en met de regiogemeenten. De coördinatie is gericht op het regionaal en lokaal snel en doortastend handelen om te doen wat nodig is om opvolging te kunnen geven aan landelijke maatregelen, de continuïteit van de dienstverlening te garanderen en te acteren op ontwikkelingen die een groot effect kunnen hebben in stad en regio.
Binnen de gemeente Zoetermeer is de sectie bevolkingzorg actief en Zoetermeer neemt deel aan de regionale taakorganisatie communicatie. Het Gemeentelijke Team Incidentbestrijding (GTI) 45
Zoetermeer, waarin burgemeester en wethouders ondersteund door ambtenaren zitting hebben, heeft continue contact met de VRH. Er is een apart team Corona_Ondernemen opgericht waarin handhavingsjuristen, boa’s en een beleidsadviseur OOV, zitting hebben. Zij toetsen alle vragen van ondernemers, verenigingen en vanuit de eigen organisatie aan de COVID-19 wet- en regelgeving en kijken wat binnen de regels mogelijk is. Vanuit de teams OOV, VTH (handhavingsjuristen) en handhaving is hierdoor zeer veel capaciteit naar de COVID-19 maatregelen gegaan. Aanpak jeugdoverlast In de integrale en multidisciplinaire aanpak van problematische jeugd(groepen) wordt er nauw samengewerkt met politie, openbaar ministerie, team handhaving, sociaal domein, reclasseringsorganisaties, het zorg- en veiligheidshuis haaglanden, zorgpartners, wijkpartners, woningcorporaties, scholen, sport, ondernemers, ouders en inwoners. De lokale veiligheidsdriehoek (OM, politie en gemeente) heeft drie geprioriteerde jeugdgroepen in Zoetermeer onderkend. De preventieve en repressieve interventies zijn persoons-, groeps-, en systeemgericht. De jeugdmarshall heeft ingezet op buurten in de wijk Oosterheem en de wijk Seghwaert. Samen met het sociaal domein en buurtwerk zijn er buurtwerkers+ ingezet.
In de wijken Oosterheem en Buytenwegh worden plannen van aanpak wijkveiligheid ontwikkeld, samen met de wijkpartners en inwoners. De wijkaanpakken koppelen we aan de aanpak van de problematische jeugd, zodat er geen gaten of dubbelingen plaats vinden. Aanpak woonoverlast De woonoverlast-coördinator is in 2020 gestart en heeft in een aantal casussen een doorbraak bereikt. De aanpak van woonoverlast is een proces van lange adem waarbij vaak een groot aantal partijen is betrokken. De contacten met partners zijn gelegd om een gedegen aanpak verder te funderen en voort te zetten. Aanpak ondermijning Misdaden die in georganiseerd verband worden gepleegd hebben vaak een ontwrichtend effect op de samenleving. Deze misdaden behoren tot het speerpunt aanpak ondermijnende criminaliteit. De focus ligt op de autobranche, bedrijventerreinen en de horeca. Het doel van de aanpak van ondermijning is het, voorkomen, signaleren en aanpakken van ondermijnende criminaliteit, door via integrale samenwerking initiatieven te ontplooien die de weerbaarheid van de stad versterken en instrumenten in te zetten om concrete ondermijning aan te pakken. Er zijn veel rechtszaken geweest omtrent de sluitingen van de nachthoreca. We zien hier de positieve resultaten van de samenwerking binnen de ondermijningsaanpak.
Er wordt reactief ingezet op binnenkomende signalen en proactief op de autobranche en de bedrijventerreinen. Ondanks de beperkingen van de COVID-19 maatregelen houdt de ondermijningsboa zijn oren en ogen open op de bedrijventerreinen en wordt er samen met politie, RIEC en openbaar ministerie ingezet op casuïstiek. De genoemde inspanningen werden financieel gedekt door de verstrekte subsidie van het ministerie van J&V. Aanpak radicalisering Naast de blijvende aandacht voor religieus geïnspireerd (gewelddadig) extremisme en terugkeerders zijn in Zoetermeer ook de landelijke maatschappelijke ontwikkelingen zichtbaar in de toename van rechts-extremisme, anti-overheidsextremisme, complotdenken, etc. Dit beschouwen we als problematisch als er sprake is van ondermijning van de democratische rechtsorde, al dan niet in combinatie met actieve beïnvloeding van anderen, of als er geweld wordt gebruikt. Dergelijke casussen worden opgenomen in de aanpak. Ook de trainingen voor professionals volgen de maatschappelijke ontwikkelingen, zodat ook de professionals in de stad toegerust zijn voor de actuele situatie.
46
5.3 Behouden veiligheid in de stad
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
Gemiddeld rapportcijfer voor de veiligheid in Zoetermeer
7,5
7,4
7,6
Ja
Stadspeiling
De waardering voor zowel veiligheid in de eigen buurt als in de stad zijn in 2020 beter dan begroot. De doelstelling is niet alleen gehaald, maar zelfs overtroffen. De inspanningen van alle partners lijken hun vruchten af te werpen.
2.1.5.3 Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U 5.1 - Bevorderen van de veiligheid in de woning
I
Saldo
12
0
-12
5.2 - Bevorderen /behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk
1.856
16
-1.840
5.3 - Behouden veiligheid in de stad
13.795
600
-13.196
Totaal programma
15.663
616
-15.047
Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen In totaal is € 9,6 mln. besteed aan de kosten voor de Veiligheidsregio Haaglanden. Andere uitgaven zijn onder andere de kosten voor de inzet van Boa's, aanpak radicalisering, extremisme en polarisatie, aanpak ondermijning, problematische jeugdgroepen en de inzet van de jeugdmarshall.
47
2.1.6 Programma 6 Dienstverlening en participatie
Dienstbare gemeente
6.1 Continueren klanttevredenheid
Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid gehele dienstverlening
Gemiddeld rapportcijfer aanvraag en afhandeling van digitale producten
6.2 Bevorderen van participatie
Gemiddeld rapportcijfer inwoners over proces van participatie
Gemiddeld rapportcijfer dienstverlening aan ondernemers
2.1.6.1 Algemene doelstelling Dienstbare gemeente De waarde van een dienstbare gemeente is in 2020 op een ongekende manier zichtbaar geworden. De eerste grote persconferentie over COVID-19 op 12 maart 2020 leidde tot een enorme hoeveelheid vragen vanuit inwoners, bedrijven en instellingen. Alles is op alles gezet om in te spelen op de in hoog tempo veranderende vragen. Direct na nieuwe bekendmakingen van maatregelen stonden het Gemeentelijk Informatiepunt en de Online-medewerkers klaar om alle vragen van inwoners zo goed mogelijk te beantwoorden. Daarbij werden korte lijnen onderhouden tussen alle vakspecialisten in de organisatie en het gemeentelijk crisisteam zodat de vragen die in de stad leefden zo snel mogelijk konden worden opgepakt. Bij de aankondigingen van de steunpakketten voor ondernemers en instellingen waren de vragen en contactverzoeken overweldigend. In zeer korte tijd is een extra telefonisch team samengesteld om alle vragen ondernemers en instellingen op te pakken. Ook hier waren zeer korte lijnen tussen online en telefonische dienstverlening, inhoudelijk specialisten en het crisisteam. Dit alles liep naast de reguliere dienstverlening. De aanvraag van omgevingsvergunningen, meldingen openbare ruimte, identiteitsbewijzen, inschrijven in de gemeente, etc. door.
Daarbij moesten steeds meer maatregelen worden genomen om de veiligheid en gezondheid van de gemeentelijke medewerkers te waarborgen. Waar veel ambtenaren thuis konden werken, bleven de dienstverlening in de openbare ruimte en aan de publieksbalies doorlopen. Door goede maatregelen minimaliseerden we de kans op besmetting voor zowel de burgers als de medewerkers. Zo is het aantal bezoekers bij een huwelijksvoltrekking afgeschaald naar maximaal 20 personen. In het kader van goede dienstverlening is digitale streaming mogelijk gemaakt, zodat meer mensen de plechtigheid konden 48
meemaken. Bij de balies is een uurtje voor kwetsbare inwoners ingevoerd. Het college is trots op hoe alle medewerkers heel 2020 de reguliere dienstverlening hebben weten te continueren. In het bijzonder ook alle medewerkers in de frontlinie, die het hele jaar op locatie in de stad en bij de publieksbalies hebben gewerkt.
2.1.6.2 De doelstellingen van dit programma Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid Centraal en digitaal waar het kan, dichtbij en persoonlijk waar nodig. Dat is het motto van de in 2020 door de raad vastgestelde visie dienstverlening. De visie bood goede houvast bij alle ontwikkelingen die in 2020 op de stad afkwamen. Diverse vormen dienstverlening zijn in korte tijd gedigitaliseerd. En in korte tijd werden antwoorden gevonden op veel vragen uit de stad. 6.1 Continueren klanttevredenheid Gemiddeld rapportcijfer tevredenheid gehele dienstverlening Gemiddeld rapportcijfer voor de aanvraag en afhandeling van digitale producten Gemiddeld rapportcijfer dienstverlening aan ondernemers
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
7,3
7,2
7.3
Ja
Stadspeiling
7,3
7,7
7.2
Nee
Klanttevredenheidsonderzoek
N.v.t.
6,5
6.5
Ja
Ondernemersonderzoek
De tevredenheid over de gehele dienstverlening is in 2020 een 7,3. Het is mooi om te zien dat het is gelukt om - ondanks alle extra werkzaamheden - de doelstelling te behalen. Het gemiddelde cijfer voor de aanvraag en afhandeling van digitale producten werd met een 7,2 beoordeeld, dat lager is dan verwacht. In 2021 wordt gestart met de vernieuwing van de website. Doel is om het gebruiksgemak en daarmee ook de tevredenheid over digitale dienstverlening te vergroten. De telefonische bereikbaarheid van het Gemeentelijk Informatiepunt was 93%. Daarmee is het gelukt om ondanks de soms zeer grote drukte de doelstelling van 90% te realiseren. Eind 2020 is in een ondernemerspeiling de ervaring met de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers onderzocht. Het gemiddelde rapportcijfer van respondenten die persoonlijk contact hadden met de gemeente is een 6,5. De respondenten waren zeer tevreden over de gastvrijheid van het Gemeentelijk Informatie Punt met een gemiddeld rapportcijfer van 7,6. Gemiddeld beoordelen de respondenten die in coronatijd contact hadden met het Gemeentelijk Informatiepunt het contact met een rapportcijfer 6,8. In 2020 zijn er meer klachten ontvangen en zijn de prestatiedoelstellingen niet gehaald.
Hoewel er in 2020 meer klachten buiten de termijn van zes weken zijn afgehandeld, is er altijd binnen een aantal werkdagen telefonisch contact tussen de klager en klachtbehandelaar. In het eerste gesprek bepaalt de klachtbehandelaar samen met de klager het juiste vervolgtraject van de klachtbehandeling. Omdat er achter de klacht vaak een vervolgvraag zit, blijven klachten langer dan zes weken open staan. Er zijn helaas ook klachten die niet direct worden opgepakt door een afdeling waardoor de termijn van zes weken verstrijkt. Dit heeft te maken met de werkdruk bij klacht behandelaars.
49
Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie Sinds 2020 gaat “samenspraak” verder onder de noemer “participatie”. Deze term is ook in de formulering van doelstelling 6.2. en in de titel van het programma doorgevoerd. Mede als gevolg van COVID-19 is de digitale participatie via Doe Mee doorontwikkeld. Zoetermeer volgt daarmee de landelijke trend onder gemeenten om online participatie te intensiveren en digitaal te innoveren. 6.2 Bevorderen van de participatie Gemiddeld rapportcijfer inwoners over proces van participatie
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
6,5
6,6
6.3
Nee
Stadspeiling
In 2020 konden inwoners participeren in 13 projecten. Dit leverde per project gemiddeld 655 views op. Dat betekent dat per project gemiddeld 655 mensen zichzelf informeerden. Dat is veel meer dan bij een fysieke bijeenkomst, waarbij het aantal bezoekers varieert van 20 tot 200 mensen per bijeenkomst. Het aantal reacties van inwoners over projecten op doemee.zoetermeer.nl, is ongeveer hetzelfde als bij een fysieke bijeenkomst. Het proces rondom het bevorderen van participatie zal kritisch bekeken worden. In de Ondernemerspeiling 2020 is de tevredenheid over participatie per abuis niet opgenomen. De volgende Ondernemingspeiling is in 2022. De tevredenheid van maatschappelijke organisaties is in 2016 voor het laatst onderzocht. In 2021 vindt er een nieuwe meting plaats. Omgevingswet Ondanks alle maatregelen en de druk op de organisatie zijn de voorbereidingen op de nieuwe omgevingswet voortgezet. De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022, omdat het Digitaal Stelsel Omgevingswet niet op tijd gereed is en de uitwerking van de amendementen langer duurt. Per deze nieuwe datum moeten we werken volgens de nieuwe wet en aangesloten zijn op het landelijke digitale stelsel. De voorbereiding van de implementatie is in volle gang en is in 2020 opgepakt volgens planning.
De planning is erop gericht om op tijd gereed te zijn om oefentijd te creëren in de tweede helft van 2021 voor de implementatie. Er zijn in 2020 voorbereidingen getroffen om participatie onder de Omgevingswet vorm te geven en er is onder meer gewerkt aan de Visie Zoetermeer 2040 die als omgevingsvisie een van de instrumenten van de Omgevingswet invult. Dit wordt een van de resultaten van het traject Zoetermeer 2040 waar in 2020 grote stappen zijn gezet. Daarnaast is gestart met het vormgeven van alle benodigdheden om in 2021 aan te sluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet.
50
2.1.6.3 Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U
I
Saldo
6.1 - Continueren klanttevredenheid
8.137
6.920
-1.217
6.2 - Bevorderen van de participatie
5.237
73
-5.164
Totaal programma
13.374
6.993
-6.381
Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen Om de klanttevredenheid te continueren (doelstelling 6.1) is in 2020 budget ingezet voor baliedienstverlening (€ 2,8 mln.), het GIP (€ 1,1 mln.), e-dienstverlening (€ 0,4 mln.), de basisregistraties (€ 0,6 mln.), voorbereiding voor de verkiezingen (€ 0,3 mln.), de invoering van de omgevingswet (€ 0,5 mln.) en bouwvergunningen (€ 2,4 mln.). De inkomsten betreffen de legesinkomsten (€ 6,9 mln.). Voor het bevorderen van de participatie (doelstelling 6.2) is € 3,0 mln. besteed aan het college en bestuurlijke samenwerking en € 2,2 mln. aan de griffie. De inkomsten griffie van € 0,1 mln. hebben betrekking op een detacheringsvergoeding van griffie personeel.
51
2.1.7 Programma 7 Inrichting van de stad
2.1.7.1 Algemene doelstelling Veranderingen in de maatschappij stellen steeds weer andere vragen aan de fysieke leefomgeving. Hoe blijft Zoetermeer bereikbaar? Hoe komen de juiste woningen op de juiste plek? Wat is nodig voor een gezonde en veilige leefomgeving? Al deze onderwerpen komen samen in het programma 'Inrichting van de stad'. We gaan door met de vele woningbouwprojecten om de woningbouwopgave te realiseren. Een grote opgave met veel aandacht voor participatie. Ruimtelijke ontwikkelingen worden in samenhang en op transparante wijze met elkaar ingevuld en vormgegeven. Samen ontwikkelen we een integrale omgevingsvisie en langetermijnstrategie voor de ontwikkeling en groei van de stad. Dat is ook wat de nieuwe Omgevingswet, die op 1 januari 2022 in werking treedt, vraagt. Een goede bereikbaarheid, duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid krijgen voortdurend aandacht. We zijn actief in de regio en formuleren voor verschillende onderwerpen samen beleid en voeren dit uit. Het maatschappelijk vastgoed ondersteunt en faciliteert de gemeentelijke doelen en ambities en draagt bij aan een aantrekkelijke stad. We willen voorzieningen aanbieden die de stad nu en in de toekomst nodig heeft.
52
2.1.7.2 De doelstellingen van dit programma Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder Er zijn meer woningen nodig van goede kwaliteit, passend bij de financiële mogelijkheden en wensen van inwoners. Die ambitie voor een toekomstbestendig woningaanbod staat beschreven in de Woonvisie en Woningbouwagenda. Het Woningbouwprogramma, de Versnellingsagenda en de Woningbouwmonitor helpen om de ambitie te realiseren. In de Woningbouwagenda is vastgelegd dat we in de komende 10 tot 15 jaar minimaal 10.000 woningen aan de Zoetermeerse woningvoorraad willen toevoegen. In 2020 zijn er 329 woningen aan de woningvoorraad toegevoegd en zijn 366 woningen aan de voorraad onttrokken. In de laatste versie van de woningbouwmonitor (peildatum juli 2020) waren voor 2020 165 woningen verwacht. Er zijn dus meer woningen opgeleverd dan vooraf gepland. Het grote aantal onttrekkingen is het gevolg van de herstructurering in Palenstein. Er zijn 360 woningen gesloopt om plaats te maken voor nieuwe woningen. Per saldo houdt dit in dat de voorraad netto is gekrompen met 37 woningen. Op 1 januari 2021 heeft Zoetermeer in totaal 56.421 woningen. Samen met marktpartijen is er hard gewerkt aan concrete woningbouwlocaties. Op dit moment zijn voor ongeveer 6.000 woningen projecten onder handen.
De inspanningen van het afgelopen jaar hebben onder meer geresulteerd in het vaststellen van 6 nieuwe en/of gewijzigde grondexploitaties, goed voor ruim 1.000 woningen. Daarnaast zien we een groei in het aantal aangevraagde en verleende vergunningen voor woningbouw, waaronder een aantal vergunningstrajecten voor de Versnellingslocaties. Ook zijn er belangrijke stappen gezet in de gebiedsontwikkeling de Entree (4.500 woningen). De planning is dat in 2021 een gebiedsbusinesscase kan worden vastgesteld waarmee er 4.500 woningen bovenop de lopende projecten kunnen worden toegevoegd. Hiermee zijn nu de locaties bekend waar de eerste 10.000 woningen gerealiseerd worden. Hoewel er in de afgelopen periode belangrijke stappen zijn gezet voor de realisatie van woningbouwprojecten, is het in 2020 niet gelukt om 700 woningen aan de woningvoorraad toe te voegen. Er is aanlooptijd nodig om de bouwstroom op gang te krijgen. Na een aantal jaren van opstarten staan we aan de vooravond van de grote bouwgolf. Voor 2021 is de verwachting dat veel projecten in start bouw gaan. In 2021 wordt voor ruim 1.000 woningen start bouw verwacht. Voorbeelden hiervan zijn de projecten Nutrihage, Martin Luther Kinglaan en Kleurlaan. Daarnaast wordt voor 2021 voor nog eens 900 woningen verleende vergunningen en/of vastgestelde bestemmingsplannen verwacht.
Hierbij is de prognose dat deze projecten in 2022 start bouw aanvangen. Voorbeelden hiervan zijn de projecten Dwarstocht, T-Strook en Luxemburglaan 2-10. In de Woningbouwmonitor is te zien dat de piek in de woningbouwproductie in 2023 te verwachten is. Vervolgens zou met name de gebiedsontwikkeling Entree en de overige projecten ervoor moeten zorgen dat er een continue bouwstroom op gang komt, op het niveau van 700 woningen per jaar. Actief in de regio De regionale samenwerking vindt plaats in de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden. Dit samenwerkingsverband houdt zich bezig met het woonbeleid, woonruimteverdeling en het afstemmen van woningbouwprogramma’s. In de samenwerking hebben de regionale woningmarktafspraken in 2020 de agenda’s gedomineerd. Er zijn gesprekken gevoerd met andere gemeenten uit de woningmarktregio Haaglanden, de provincie Zuid-Holland, Sociale Verhuurders Haaglanden en de Samenwerkende Huurdersorganisaties Haaglanden over de regionale woningmarktafspraken. Het doel van de afspraken is het toevoegen van voldoende (en betaalbare) woningen en deze beter te spreiden over de regio. In 2020 hebben deze gesprekken geleid tot een eerste bod van de gemeente.
53
Eind 2020 is het Zoetermeers Stadsbouwakkoord opgesteld. Gemeente en partijen op de Zoetermeerse woningmarkt hebben hierin samenwerkingsafspraken gemaakt om tot een gezonde woningmarkt en continue bouwstroom van 700 woningen per jaar te komen. Deze ambities en afspraken worden in samenhang met de totstandkoming van de visie Zoetermeer 2040 verder opgepakt. Het Stadsbouwakkoord is in het eerste kwartaal van 2021 getekend. Taakstelling voor huisvesting vergunninghouders Er zijn door de gemeente en corporaties 88 vergunninghouders (asielzoekers) gehuisvest: 10 meer dan de taakstelling verplicht. Daarmee is de achterstand (2), waarmee in de tweede helft van 2020 begonnen werd, ingelopen. De voorsprong op de taakstelling voor 2020, zal in mindering worden gebracht op de taakstelling van 2021. Aanvragen urgentieverklaringen De Toetsingscommissie Urgentieverklaringen Zoetermeer (TUZ) adviseert het college over aanvragen voor urgentieverklaringen. • De TUZ heeft in 2020 217 aanvragen beoordeeld. Dit is exclusief huisvesting van vergunninghouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning), maar inclusief 11 urgenties voor herstructureringskandidaten (Complex Oostergo). Blijven over 206 aanvragen voor een reguliere urgentieverklaring, waarvan 6 verlengingen. • Van de 206 aanvragen zijn er 73 afgewezen, 2 ingetrokken vanwege het vinden van een woning, 9 aangehouden en 122 toegewezen.
Het aantal aanvragen voor een urgentieverklaring per jaar Soc/med incl. verlengingen * Herstructureringsurgenties ** Totaal
2014
2015
2016
2017
2018
2019
197 275 472
235 48 283
252 1 253
262 230 492
283 270 553
284 189 473
2020 206 11 217
* In tegenstelling tot afgelopen jaren waren er in 2020 geen herstructureringskandidaten meer uit de sloopflats in Palenstein. ** Het is niet met zekerheid te zeggen waarom het aantal aanvragen voor een reguliere urgentieverklaring is gedaald ten opzichte van 2019. Mogelijk heeft dit te maken met de COVID-19maatregelen en zijn bewoners hierdoor afwachtend of terughoudend geweest. Woonwagenzaken Alle standplaatsen aan de nieuwe woonwagenlocatie “Gooimeer’ zijn uitgegeven. Er wordt nu een volgende stap gezet in de nieuwe beleidsvorming. De afronding van het woonbehoefteonderzoek, en de clustering van de uitkomsten met de regio, liggen straks ten grondslag aan dit nieuwe beleid. Bij doelstelling 7.3 is informatie opgenomen over de herinrichting van de woonwagenlocatie Bleiswijkseweg. 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder Waardering bewoners woonruimte
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
8,1
8
8,0
Ja
Stadspeiling
54
Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio We willen een evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de omgeving die is afgestemd op de wensen van inwoners. Kernbegrippen zijn hierbij: kwaliteit, samenwerken, participatie, verder kijken (lange termijn) en breder kijken (integraal en in samenhang). Aan de slag met de Omgevingswet De impact van de Omgevingswet is groot. Zo wordt er gewerkt aan een langetermijnvisie en aan de implementatie van de Omgevingswet (waarover meer in Programma 6). Omgevingsplan Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet de gemeente de regels over de fysieke leefomgeving bijeenbrengen in het omgevingsplan. Het samenbundelen van deze regels in het omgevingsplan is een grote uitdaging. In 2020 is er gestart met de voorbereiding van een plan van aanpak waarin alle stappen staan om te komen tot één plan. Als onderdeel van het Programma Implementatie Omgevingswet zijn er ook voorbereidende werkzaamheden gedaan, zoals: • Inventarisatie van alle verordeningen, regels en plannen • Starten met de pilot Omgevingsplan Seghwaert Pilot Omgevingsplan Seghwaert Met de Pilot Omgevingsplan Seghwaert oefenen we alvast met het opstellen van het omgevingsplan Zoetermeer.
In het omgevingsplan Seghwaert worden de regels uit het bestemmingsplan gecombineerd met regels in verschillende gemeentelijke verordeningen (zoals bijvoorbeeld de Algemene plaatselijke verordening). Het was de bedoeling om in het voorjaar van 2020 een eerste voorontwerp van het plan klaar te hebben, in de vorm van een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Door COVID-19 is dit niet gelukt. Gezien het afwijkende en speciale karakter van het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte, was er behoefte aan een participatieproces met fysieke bijeenkomsten. Dit maakt het eenvoudiger om uit te leggen hoe het nieuwe plan in elkaar steekt. Ook stonden fysieke bijeenkomsten met de raad op de planning. Dit bleek uiteindelijk lastig te organiseren en is er besloten dit niet te doen. We zijn in plaats daarvan verdergegaan met het verder uitwerken van het omgevingsplan Seghwaert. De eerste versie van het voorontwerp dat begin vorig jaar klaarlag, bevatte nog niet alle regels. Het plan zal het eerste puzzelstuk zijn van het omgevingsplan Zoetermeer. Met het omgevingsplan Seghwaert ligt er straks een goede basis voor het verder aanvullen van het omgevingsplan Zoetermeer voor de andere woonwijken in Zoetermeer. Bestemmingsplannen Voor de projecten Uitbreiding Dorp en voor de Ontsluitingsweg Nutricia zijn in het afgelopen jaar bestemmingsplannen vastgesteld.
De gemeente start zelf geen bestemmingsplanprocedures meer, alleen voor lopende projecten worden er nog bestemmingsplannen gemaakt. De twee dossiers hebben een lange looptijd gehad.
55
Regionale Samenwerking • In 2020 is de strategische samenwerkingsagenda met het Hoogheemraadschap van Rijnland geactualiseerd. Op deze agenda staan alle projecten waaraan het hoogheemraadschap en Zoetermeer in de periode 2021-2024 samenwerken om de kwaliteit van de stad te vergroten. Voorbeelden van in 2020 lopende projecten waaraan samen verder gewerkt wordt zijn: Watergebiedsplan (verbetering waterkwaliteit Zoetermeerse Plas) en Weidevogels Zoetermeerse Meerpolder. • We hebben deelgenomen aan werkateliers ter voorbereiding op de totstandkoming van een nationale omgevingsagenda. Deze agenda zal straks de basis vormen voor de bestuurlijke samenwerking tussen Rijk en regio voor de fysieke leefomgeving en zorgt voor een integrale aanpak op gezamenlijke thema's. Vanuit Zoetermeer is specifiek aandacht gevraagd voor suburbaan wonen en de problematiek van new towns. Professionaliseren Projectmatig Werken en oprichten Projectenbureau Op 12 oktober is de nieuwe Zoetermeerse werkwijze Projectmatig werken vastgesteld, inclusief een hoofdstuk over grote en zeer complexe projecten. De nieuwe werkwijze wordt geïmplementeerd in de gehele organisatie en deels is dat al gebeurd. Voor ‘grote projecten’ is er nu een aparte werkwijze die ziet op informatievoorziening, reflectie en risicobeheersing.
Ook is besloten een Projectenbureau op te richten, van waaruit in de toekomst alle vastgestelde Zoetermeerse projecten worden gerealiseerd. In het projectenbureau staat expertise en kennis delen over projectmatig werken centraal. Het vak projectmanagement wordt voortdurend verbeterd. Deze belangrijke organisatieontwikkeling wordt ook in de paragraaf Bedrijfsvoering genoemd. Voortgang projecten en Schaalsprong Met de Schaalsprong is besloten om in te zetten op een groei in kwantiteit en kwaliteit om zo te bouwen aan de toekomst van de stad. Over de Schaalsprong wordt regelmatig gerapporteerd. In 2020 is een nieuwe rapportage ontwikkeld voor het gehele ruimtelijk fysieke domein. Deze rapportage ‘Ruimtelijk Fysiek’ over de tweede helft van 2020 wordt in de eerste helft van 2021 aangeboden. Voor de programma’s van de Schaalsprong zijn over 2020 verschillende mijlpalen bereikt. Wijkverkenning • Op 14 april 2020 is de programmaopdracht voor de wijkaanpak kwaliteitsimpuls Meerzicht vastgesteld. Met als doel te komen tot een breed gedragen samenhangend plan, samen met partners en bewoners in de wijk, om in de wijk aantoonbare, merkbare en zichtbare verbeteringen aan te brengen in de directe leef- en woonomgeving. Het gaat daarbij om alle mogelijke opgaven, die over het sociale, fysieke, economische of veiligheidsdomein heen kunnen gaan.
Met de aandachtsgebieden wordt aangesloten op de ontwikkelingen in het kader van Zoetermeer 2040. • In 2020 zijn er verdiepende (digitale) gesprekken gevoerd met partners in de wijk en de gebiedsmanager is per 1 januari 2021 gestart. Entree • Op 5 februari 2020 tekenden de gemeente en zeven grondeigenaren de Letter of Intent. Dit speciale moment was een belangrijke mijlpaal in de herontwikkeling van dit gebied. • Er is tussen de gemeente en vijf grondeigenaren een principeakkoord op de inhoud van het ontwikkelkader, de zakelijke financiële overeenstemming, en is er zicht op een anterieure overeenkomst. Deze vijf eigenaren vertegenwoordigen ongeveer 4.220 woningen in het gebied. • De volgende producten zijn in 2020 in grote lijnen afgerond: Structuurontwerp, Beeldkwaliteitsplan, Planuitwerkingskader, Gebiedsbusinesscase en Gebiedsmarketing.
56
• Tenslotte is er met de publicatie van het Startdocument gestart met de bestemmingsplanprocedure en met de verschillende milieuonderzoeken voor de milieueffectenrapportage en het bestemmingsplan. Binnenstad In 2020 is de Visie Binnenstad 2040 vastgesteld. Hiermee is nu een duidelijk toekomstbeeld geschetst voor de binnenstad. Binnen de context van deze visie zijn een aantal mijlpalen bereikt bij de verschillende projecten: • Er is een gecoördineerde aanvraag ingediend voor 149 huurappartementen voor de locatie Engelandlaan 270. • Er is een gecoördineerde aanvraag ingediend voor 134 koop- en huurappartementen voor de locatie Luxemburglaan 2-10. • De verkoopprocedure voor een woontoren met ongeveer 200 appartementen is gestart (Cadenza 2). • Voor de locatie Markt 10 is er gestart met de tender van 2 woontorens, een ondergrondse parkeergarage en aanleg openbaar gebied en speelbos. De selectiefase is afgerond. • Voor de Delftse Wallen is er een koop- en anterieure overeenkomst gesloten met een private partij. • Voor de Upgrade Stadshart zijn de aanbestedingen afgerond en is er gestart met de uitvoering. Dutch Innovation Park • Er zijn in 2020 stedenbouwkundige uitgangspunten geformuleerd in lijn met de visie. • Er is vergunning verleend aan Ping Properties (5.000 m2) voor nieuwbouw Topcon. De bouwwerkzaamheden zijn inmiddels gestart.
• Er is vergunning verleend voor modernisering bestaande bebouwing en binnenterrein voor een deel van de Dutch Tech Campus en ook voor herhuisvesting van Siemens. Dit is deels in uitvoering. • Tot slot is er een vergunning verleend voor nieuwbouw aan de Werner von Siemensstraat (18.000 m2). De start van de bouwwerkzaamheden is gepland voor het tweede kwartaal van 2021. Kennisontwikkeling Schaalsprong Voor het realiseren van een schaalsprong en het binnenstedelijk ontwikkelen is naast goede onderlinge samenhang tussen de programma’s en projecten ook een kennissprong nodig. In 2020 zijn vier lunchlezingen gehouden en een masterclass georganiseerd. Nieuwe Nota grondbeleid In 2020 is gestart met het opstellen van een nieuwe nota grondbeleid die ook aansluit bij de ambities en doelstellingen van Zoetermeer 2040. 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio % Grondgebied met bestemmingsplan jonger dan 10 jaar
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
89%
92%
92%
Ja
Gemeente Zoetermeer
Met de komst van de Omgevingswet is de effectindicator ‘% grondgebied voor bestemmingsplannen jonger dan 10 jaar’ niet meer toepasselijk. In de Programmabegroting 2021-2024 is aangekondigd, dat hiervoor in de Perspectiefnota 2022 een nieuwe effectindicator wordt voorgesteld. Hiervan is afgezien omdat nieuwe indicatoren in het kader van (de doelen van) de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 worden geformuleerd en deze omgevingsvisie is nog in ontwikkeling.
57
Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte Herinrichting Bleiswijkseweg Na de afronding van de eerste fase van de herinrichting van de woonwagenlocatie Bleiswijkseweg zijn er gesprekken gevoerd met verschillende bewoners om de tweede fase van de werkzaamheden aan te vangen. Naast het aanpassen van de rondweg zal de autosloperij worden geïntegreerd in de locatie. Naar verwachting zullen de fysieke werkzaamheden in het eerste kwartaal van 2021 starten. Begeleiden van nieuwe initiatieven Zoetermeer is een dynamische stad en er worden voortdurend nieuwe plannen gerealiseerd. Plannen die ingrijpen in de bestaande omgeving en kansen bieden om nieuwe ruimtelijke kwaliteit te laten ontstaan en om bestaande kwaliteiten te versterken. Uitgangspunt is om nieuwe ontwikkelingen zoveel mogelijk te bevorderen en ruimtelijke kwaliteit te stimuleren. De gemeente ziet voor zichzelf een duidelijke rol al regisseur van ruimtelijke kwaliteit. In 2020 zijn er in totaal 12 planinitiatieven beoordeeld en voor 6 planinitiatieven is uiteindelijk de initiatieffase gestart. Stadsbouwmeester en Commissie Ruimtelijke Kwaliteit De stadsbouwmeester adviseert over welstandsaspecten en toetst of een bouwplan voldoet aan de ‘redelijke eisen van welstand’.
De stadsbouwmeester wordt bijgestaan door een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK), waarin de disciplines architectuur, stedenbouw, landschap en erfgoed zijn vertegenwoordigd. De CRK adviseert in de regel over grotere, ruimtelijke plannen in een vroeg stadium, voordat de officiële vergunningenprocedure start en/of ook in het kader van welstand. • In 2020 is een tweede erfgoeddeskundige benoemd als lid van de CRK, zodat nu wordt voldaan aan de Erfgoedwet en de toekomstige Omgevingswet. • De stadsbouwmeester vergadert wekelijks, de CRK vergadert in principe 10 keer per jaar. In 2020 zijn er in totaal 592 welstandsadviezen uitgebracht, waarvan 424 positief. In de CRK zijn 14 plannen besproken. • Een aantal belangrijke ontwikkelingen waarbij de stadsbouwmeester en de CRK betrokken waren in het afgelopen jaar: de visie Binnenstad, de locaties Luxemburglaan 2 en Engelandlaan 270, het Structuurplan en Beeldkwaliteitsplan Entree en de dijkverzwaring aan de Voorweg en Vlamingstraat. 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte
Realisatie 2019*
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
Waardering bewoners ruimtelijke kwaliteit
-
≥ 76%
78%
Ja
Stadspeiling
* De ruimtelijke kwaliteit wordt tweejaarlijks gemeten in even jaren.
Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid Binnen dit programma en deze doelstelling wordt er gewerkt aan een goed bereikbare en verkeersveilige stad. De gemeente zorgt voor de uitvoering van de Mobiliteitsvisie Zoetermeer 2030 en werkt mee aan projecten in de regio. Versterken van het netwerk, beter benutten van de bestaande infrastructuur, verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en aandacht voor langzaam verkeer hebben hierin een plek. Het gebruik van fiets en openbaar vervoer wordt gestimuleerd. De belangrijkste resultaten in 2020 zijn: • De op 16 december 2019 vastgestelde Nota Parkeerbeleid is begin 2020 in werking getreden. Hiermee beschikt de gemeente weer over een actueel beleidskader voor auto- en fietsparkeren.
58
• De Startnotitie Actieplan Verkeersveiligheid 2021 is in juni 2020 door het college vastgesteld. Met deze startnotitie kan een actueel Actieplan Verkeersveiligheid 2021 worden opgesteld en op basis daarvan kan er verder invulling worden gegeven aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. • De nieuwe parkeergarage en ontsluiting ten behoeve van de uitbreiding van het Lange Land Ziekenhuis zijn opgeleverd. • Er zijn COVID-19-verkeersmaatregelen getroffen in het Stadshart en de Dorpsstraat • Er is een onderzoek ‘Probleemanalyse en potentiële oplossingen N206-N209’ uitgevoerd met daarin mogelijke oplossingen voor het tegengaan van doorgaand verkeer in het gebied ten noorden van Zoetermeer. Deze wordt begin januari 2021 bestuurlijk vastgesteld. • De uitgangspunten voor de Studie hoofdwegenstructuur zijn opgesteld. • De procedures voor de Ontsluitingsweg Nutricia zijn afgerond in 2020. De voorbereidende werkzaamheden zijn gestart. De aanbesteding van het werk is op de markt gezet. Hiermee komt er nu één route voor het aan- en afrijden van vrachtwagens naar Nutricia. Regionale mobiliteit In de regio wordt intensief en structureel samengewerkt met de MRDH, de Provincie en andere gemeenten.
Zo hebben het Rijk en de regio in het bestuurlijk overleg MIRT in 2020 enkele besluiten genomen: • Het Station Zoetermeer wordt opgenomen in de Korte Termijn Aanpak (KTA) Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe). Rijk en regio hebben de intentie uitgesproken om bij te dragen aan het realiseren van 1000 overdekte fietsstallingsplekken en een nieuwe entreehal aan de noordzijde van de Mandelabrug ter hoogte van de Boerhavelaan in Zoetermeer. In 2021 zal dit voorstel tot een upgrade van de Noordzijde op haalbaarheid worden uitgewerkt en wanneer dit haalbaar is via een afzonderlijk raadsvoorstel worden voorgelegd. • Er komt een nader onderzoek naar de lightrailverbinding Zoetermeer-Rotterdam (ZoRo). In 2020 is al een studie naar de ZoRo lijn met lightrail als eindbeeld uitgevoerd. Het resultaat van deze studie is aanleiding voor nadere uitwerking in 2021. • Besloten is verder om voor de verbinding Leiden-Zoetermeer (lijn 400) een langetermijnperspectief op te stellen. Deels zijn er in 2020 al maatregelen getroffen die op korte termijn knelpunten oplossen. 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid
Realisatie 2019
Begroting 2020
Realisatie 2020
Doel gehaald?
Bron
** Waardering verkeersveiligheid
-
7,5
6,8
Nee
Stadspeiling
Waardering bereikbaarheid auto
-
7,7
8,0
Ja
Stadspeiling
* Waardering bereikbaarheid fiets
-
8,1
8,1
Ja
Stadspeiling
*** Waardering bereikbaarheid ov
-
7,5
7,4
Nee
Stadspeiling
* In de Programmabegroting 2020 was voor 2020 als cijfer per ongeluk een 8,2 vermeld. Dit had een 8,1 moeten zijn. ** Voor verkeersveiligheid is het doel niet behaald. Bij het opstellen van het Actieplan Verkeersveiligheid worden de gegevens in beeld gebracht en geanalyseerd. Bij het niet behalen van de doelstelling speelt ook het feit dat de doelstelling erg hoog ligt. Terecht vanuit het breed gedragen uitgangspunt 'Maak een Punt van Nul verkeersslachtoffers', maar ook ambitieus gelet op de waarderingen in de afgelopen jaren: 6,7 (2012); 6,7 (2014); 6,7 (2016); 6,9 (2018). *** Door diverse verbeteringen in het OV-netwerk, zoals frequentieverhogingen en de opening van station LansingerlandZoetermeer, hebben we een ambitieuze doelstelling voor 2020 neergezet. Van een 7,2 naar 7,5 voor 2020. Die ambitie is helaas net niet gehaald.
59
Het overgrote deel van het openbaar vervoer is weliswaar blijven rijden, maar in de spits zijn enkele tram- en busritten vervallen en is de treinfrequentie bijvoorbeeld op werkdagen gedurende een deel van het jaar gehalveerd (van 4 naar 2 maal) per uur. Er zijn geen vergelijkende cijfers uit de jaarlijkse OV-klantenbarometer te halen omdat dit landelijke OV-onderzoek vanwege COVID-19 is geannuleerd.
Doelstelling 7.5 Overige Zoetermeer vindt het belangrijk dat het gemeentelijk vastgoed van voldoende kwalitatief niveau is en optimaal gespreid over de stad, zodat de activiteiten die bijdragen aan de ambitie en doelstellingen van de gemeente kunnen worden gehuisvest. Denk aan onderwijs, sport, sociaal, cultuur en ook ambtelijke huisvesting. Bij structurele leegstand worden gebouwen afgestoten en bij huisvestingsvragen, waarvoor binnen de bestaande vastgoedportefeuille geen passende huisvesting beschikbaar is, worden nieuwe gebouwen ontwikkeld of aangetrokken. Verduurzaming en het toegankelijk maken van het vastgoed is een belangrijk speerpunt. Onderwijs • In 2020 is de nieuwbouw voor het Overwater gerealiseerd en is IKC De Entree gestart in het nieuwe gebouw. • In 2020 is voor de nieuwbouw van de Moerbeigaarde een aannemer gecontracteerd en is gestart met de realisatie van de school. • Ook heeft de raad in 2020 een besluit genomen om een nieuwe VMBO-school te bouwen aan het Van Doornenplantsoen. De gesprekken met het schoolbestuur zijn opgestart. Sport Er is gewerkt aan de realisatie van een aantal sportprojecten. • Voor het zwembad geldt dat in 2020 een definitief ontwerp is opgeleverd en is gestart met de aanbesteding van de realisatie.
• Voor de vervanging van de Driesprong is eerder gekeken of er een mogelijkheid was om de sporthal te integreren in een toekomstige ontwikkeling op de locatie Eerste Stationsstraat. Helaas bleek dit aanbesteding technisch niet te kunnen. Voor de realisatie van het project moet eerst een omgevingsvisie worden vastgesteld. Zodra deze is vastgesteld, kan een planning worden voorgelegd. • In 2020 zijn bij SV DWO, SV DSO, SV Oosterheem de kunstgrasvelden vervangen. • Voor het project FC Zoetermeer geldt dat er, zoals al gemeld, door marktwerking, waarschijnlijk onvoldoende budget is voor de bouw van de was- en kleedaccommodatie bij FC Zoetermeer. In 2020 is samen met de verenigingen gekeken of de Was- en Kleedaccommodatie gezamenlijk gerealiseerd kan worden met de nieuwe clubaccommodatie en is hiervoor een ontwerp gemaakt. Daarnaast is het plan goedgekeurd in de ledenvergadering van FC Zoetermeer. Begin 2021 wordt financieel inzichtelijk gemaakt wat het gezamenlijke ontwerp zal kosten en of het binnen de kaders valt. • In 2020 is de realisatie van Gymworld en de renovatie van de Limiet afgerond. Beide projecten zijn volgens planning en binnen het budget opgeleverd. Er zijn nog een aantal kleine restwerkzaamheden die begin 2021 worden uitgevoerd. Sociaal-cultureel In 2020 is gestart met de realisatie van Terra Art Projects.
Ambtelijke huisvesting Op basis van een enquête onder verschillende groepen gebruikers is in de Perspectiefnota 2020 een extra budget van 1,0 mln. euro beschikbaar gesteld om verbeterpunten uit de enquête door te voeren. Eind 2020 is in een raadsvoorstel een deel van het krediet gevraagd om de ARBO-technische 60
maatregelen uit te voeren. Daarnaast zijn met raads- en commissieleden werkgroep sessies opgestart om de maatregelen voor het verbeteren van de raad- en commissiezaal in kaart te brengen. Realisatie 2019*
Begroting 2020
Realisatie 2020**
Waardering Vastgoed binnensport
-
80%
-
Klanttevredenheidsonderzoek
Waardering Vastgoed buitensport
-
78%
-
Klanttevredenheidsonderzoek
Waardering Vastgoed sociaalcultureel
-
78%
-
Klanttevredenheidsonderzoek
7.5 Overige
Doel gehaald?
Bron
*
Er zijn geen klanttevredenheidsonderzoeken in 2019 uitgevoerd, het betreft een tweejaarlijkse meting. Het laatste klanttevredenheidsonderzoek binnensport, buitensport en sociaal cultureel is in 2018 verricht. ** Er zijn geen klanttevredenheidsonderzoeken in 2020 uitgevoerd. Door COVID-19 zijn de meeste accommodaties voor een zeer beperkt deel gebruikt. Daar komt bij dat de huurders en gebruikers van onze vastgoedaccommodaties al veel andere crisiswerkzaamheden moesten uitvoeren om het jaar zo goed mogelijk door te komen. Het klanttevredenheidsonderzoek binnensport, buitensport en sociaal cultureel wordt naar verwachting in 2021 weer gerealiseerd.
2.1.7.3 Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U
I
Saldo
7.1 - Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder
1.030
349
-681
7.2 - Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio
42.557
43.024
467
7.3 - Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte
1.621
0
-1.621
7.4 - Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid
815
180
-636
7.5 - Overige
2.840
5.164
2.324
Totaal programma
48.864
48.717
-147
Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen Het budget voor wonen (doelstelling 7.1) werd met name ingezet voor de uitvoerings- en beleidstaken voor wonen (inclusief de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden en woonwagenhuisvesting). De uitgegeven gelden voor vernieuwing (doelstelling 7.2) hadden vooral betrekking op grondexploitaties (€ 37,2 mln. lasten en baten), uitgaven diverse gebiedsontwikkelingen zoals voor het Entreegebied en de Binnenstad (€ 3,5 mln.). De inkomsten uit huren en pachten bedragen € 2,2 mln. De uitgaven voor ruimtelijke ordening (doelstelling 7.3) werden voor het grootste deel gedaan voor de personele inzet op het gebied van welstand, verkeer en ruimtelijke ordening. De uitgaven voor verkeer (doelstelling 7.4) zijn gedaan voor diverse projecten uit het programma mobiliteit. De overige uitgaven (doelstelling 7.5 'Overige') betreffen met name de exploitatie van de vastgoedportefeuille en overhead.
61
2.1.8 Overhead 2.1.8.1 Algemene doelstelling In het Overzicht Overhead staan de lasten en baten van de overhead van de gemeentelijke organisatie opgenomen. Dit is voorgeschreven in de wetgeving (BBV) en heeft tot doel om de overhead inzichtelijk te maken en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken op hun uitgaven hieraan. De door de BBV gehanteerde definitie van overhead luidt: de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primair proces. De doelstelling de overhead luidt: Het sturen van de organisatie en het ondersteunen van het primaire proces.
2.1.8.2 Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U
I
Saldo
Personeelzaken
4.634
42
-4.592
Informatievoorziening & Automatisering
10.215
0
-10.215
Financiën, Toezicht en Controle
4.788
26
-4.762
Juridische & Bestuurszaken en Inkoop
3.050
2
-3.048
Facilitaire zaken & Huisvesting
10.770
1.092
-9.678
Communicatie
2.109
0
-2.109
Management & Afdelingsondersteuning c.a.
8.529
1.182
-7.347
Concerncontrol
1.027
0
-1.027
Totaal programma
45.121
2.343
-42.778
Personeel & Organisatie Personeel en Organisatie kent op hoofdlijnen de volgende onderdelen: personele zaken beheer & advies, (salaris)administratie, werving & selectie, loopbaanontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en flankerend beleid. Informatievoorziening & Automatisering De kosten op het gebied van informatievoorziening en automatisering hebben vooral te maken met de ondersteuning van de automatisering, informatiebeheer en archivering, functioneel beheer, advisering op de informatievoorziening, projectmanagement en het verzamelen, analyseren en ontsluiten van data. Daarnaast worden kosten gemaakt voor aanschaf, onderhoud en beheer van de eigen infrastructuur (systemen), de afgenomen cloud-diensten, informatiebeveiliging en digitale middelen zoals computers, telefoons, etc. Financiën en Control Het betreft vooral personele kosten voor de financiële advisering, administratie, kaderstelling en P&Ccyclus. Concern Control Concern Control is belast met het uitvoeren van de volgende taken: Het uitvoeren van de verbijzonderde interne controlefunctie, het organiseren van de 213a onderzoeken, het vormgeven aan de rol van CISO (Chief Information Security Officer), het verder bouwen aan het management controlsysteem van de gemeente.
62
Naast de reguliere activiteiten heeft de eenheid Concerncontrol een bijdrage geleverd aan de opzet en werking van de Corona-gerelateerde processen (Tozo, noodsteun). De lasten betreffen voornamelijk personele kosten. Juridische & Bestuurszaken en Inkoop Het bestuur wordt ondersteund door secretariaat en bestuursadviseurs. Op gebied van inkoop- en aanbesteding en juridische ondersteuning wordt vooral personeel ingezet. Hieronder vallen ook de werkzaamheden met betrekking tot de privacywetgeving. Daarnaast vallen ook de onderdelen kabinet, rechtsbescherming, en onderzoek & statistiek onder dit onderdeel. De kosten van de afdeling Bestuurlijke Ondersteuning en Juridische Aangelegenheden zitten voornamelijk op personele inzet, ter ondersteuning en advisering van het bestuur en de organisatie. Facilitaire zaken & Huisvesting De huisvestingskosten zijn de grootste kostenpost. Ook de facilitaire dienstverlening valt binnen dit budget. De inkomsten hebben betrekking op de verhuur van een deel van het pand en koffiebijdrage van het personeel. Communicatie Het communicatiebudget is vooral besteed aan communicatieadvies. Management & afdelingsondersteuning Het betreft hier de loonkosten voor de directie, management en secretariaten. Daarnaast worden kosten voor afdelingsoverhead zoals opleidingen en indirecte uren hier verantwoord.
63
2.1.9 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 2.1.9.1 De algemene uitkering uit het Gemeentefonds De algemene dekkingsmiddelen onderscheiden zich van andere dekkingsmiddelen doordat ze vrij aan te wenden zijn. De besteding is niet aan een bepaald programma(doel) gebonden. Zij vormen de financiële dekking van de negatieve saldi van de programma’s 1 tot en met 7 en het overzicht Overhead. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn: • De algemene uitkering uit het Gemeentefonds • Inkomsten uit de belastingen Aan algemene uitkering is in 2020 € 213,2 mln. ontvangen: € 212,9 mln. voor het jaar 2020 zelf en € 0,3 mln. als bijstelling van de uitkeringen over 2018 en 2019. In de algemene uitkering zijn de decentralisatie-uitkeringen en de groei (accres) opgenomen. In 2020 is € 3,8 mln. ontvangen voor compensatie van de COVID-19-kosten. Hiertegenover staan hogere kosten of lagere baten op diverse programma’s.
2.1.9.2 Belasting De belastingopbrengsten, afgerond € 35,8 mln., bestaan uit de OZB, de hondenbelasting, toeristenbelasting en precario. Deze middelen zijn ter dekking van de lasten op de andere programma’s in de begroting. De lasten zijn gemaakt voor de waardering van onroerende zaken, de aanslagoplegging en de invordering van de belastingen.
2.1.9.3 Treasury Op grond van de BBV wordt er geen rente meer toegerekend aan de reserves en voorzieningen. Op het onderdeel Treasury worden de werkelijke rentelasten en -baten opgenomen, waaronder die van de startersleningen. Het renteresultaat ten opzichte van de begroting wordt verrekend met de renteegalisatie reserve. Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U
I
1.697
36.033
34.335
0
97.993
97.993
Rente Reserves En Voorzieningen
161
0
-161
Treasury
706
309
-397
Algemene Uitkering
0
213.202
213.202
Algemene Baten En Lasten Concern (Oad)
0
119
119
Dekking Eenmalig Concern
122.724
31.991
-90.733
Totaal programma
125.288
379.646
254.358
Belastingen Beleggingen (Exploitatie)
Saldo
Beleggingen De grote inkomst op dit onderdeel heeft te maken met de opbrengst uit de verkoop van de aandelen Eneco. Dekking eenmalig Concern Op deze post zijn de reservemutaties verwerkt volgens de geraamde mutaties. Voor een belangrijk deel is dit de vorming van de reserve Enecomiddelen en een gedeeltelijke aanwending van deze middelen voor de COVID-19-kosten en de verbetering van de weerstandscapaciteit.
64
Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.
65
2.1.10 VPB 2.1.10.1 Algemene doelstelling Als gevolg van de invoering van de ‘Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen’ zijn gemeenten vanaf 2016 verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen als zij een fiscale onderneming hebben. Deze wet is, mede onder druk van de Europese Commissie, ingevoerd om een gelijk speelveld te maken tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Gemeenten moeten daar rekening mee houden: de Vpb is immers een last, en die maakt deel uit van het stelsel van baten en lasten en het resultaat. Daarom moet de Vpb vermeld worden als een onderdeel van het programmaplan.
2.1.10.2 Toelichting Het resultaat van de grondexploitaties valt in Zoetermeer onder de werking van de Vpb. De aangiften van de jaren 2016 tot en met 2018 zijn bij de fiscus ingediend en liggen ter toetsing voor. Over de aangifte 2016 (het eerste jaar van invoering Vpb-plicht) vindt nog overleg met de fiscus plaats. Met name over de aannames die in de openingswaardering zijn opgenomen. De verwachting is dat het afstemmingsoverleg in 2021 wordt afgerond. Naast de grondexploitaties zijn ook de reststromen uit het huishoudelijk afval onderworpen aan Vpb. De ontvangen opbrengsten worden met een landelijk genormeerd percentage betrokken in de heffing voor de Vpb. Tenslotte is de fiscus van opvatting dat de reclameopbrengsten voortvloeien uit een Vpb-plichtige activiteit, waardoor over het fiscale resultaat winstbelasting moet worden betaald. De fiscus heeft de aangifte 2016 daarop gecorrigeerd. De gemeente is het niet eens met de zienswijze van de fiscus en heeft tegen de door de fiscus aangebrachte correctie 2016 bezwaar aangetekend. In de jaarrekening wordt ervanuit gegaan dat deze Vpb-last zal worden gecompenseerd met een even grote teruggave. Wel wordt in de paragraaf weerstandsvermogen dit als risico vermeld. Als, tegen onze verwachting in, de fiscus in het gelijk wordt gesteld is sprake van een Vpb-last van ongeveer € 120.000 per jaar.
2.1.10.3 Gerealiseerde baten, lasten en saldo per doelstelling (inclusief reservemutaties) Bedragen x € 1.000
Rekening 2020 U
I
Saldo
Vennootschapsbelasting
851
584
-267
Totaal programma
851
584
-267
Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Financiën op hoofdlijnen De Vpb is onderverdeeld in drie posten: • Grondexplotaties De uitgaven Vpb-grondexploitaties zijn € 265.000. • Reclame-inkomsten De Vpb-reclame-inkomsten gaat over de jaren 2016 t/m 2020. Zowel bij de uitgaven als bij de inkomsten gaat het om € 584.000. • Reststromen uit huishoudelijk afval De uitgaven Vpb-reststromen-uit-huishoudelijk-afval zijn € 2.000.
66
2.2 Paragrafen 2.2.1 Paragraaf lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf betreft zowel de belastingen als de retributies en bestemmingsheffingen. De belangrijkste afwijkingen die zich voordoen in de jaarrekening worden toegelicht. Daarnaast worden de ontwikkelingen van de gemeentelijke woonlasten weergegeven volgens de cijfers van het COELO. Tot slot wordt er een beeld neergezet van het aantal kwijtscheldingsverzoeken in 2020.
2.2.1.1 Gemeentelijke tarieven en heffingen Beleidsuitgangspunten In de heffingennota zijn de beleidslijnen voor lokale heffingen vastgesteld. Lokale heffingen worden onderscheiden in belastingen, retributies en bestemmingsheffingen. Door de gemeente wordt de volgende belastingen geheven: OZB, hondenbelasting, parkeerbelastingen, toeristenbelasting en precariobelasting. Voor de retributies en bestemmingsheffingen mag de heffing niet hoger zijn dan de kosten, die de gemeente maakt voor de geleverde diensten. Dit zijn o.a. afvalstoffenheffing, rioolheffing, marktgelden, lijkbezorging en leges. Daarnaast wordt de BIZ-bijdrage van de Dorpsstraat geheven, waarvan de opbrengst voor een specifieke doelgroep is. Algemeen stijgingspercentage Bij de begrotingsvaststelling 2020-2023 zijn, als gevolg van de te verwachten prijsontwikkelingen, de gemeentelijke heffingen voor het jaar 2020 met 1,6% verhoogd. Dit is volgens de begroting, evenals de genoemde tarieven hieronder. OZB De tarieven van de onroerendezaakbelastingen (OZB) 2020 zijn naast een verhoging als gevolg van de inflatiecorrectie, verlaagd als gevolg van de gestegen WOZ-waarde van de woningen (11,0%) en de waarde-ontwikkeling van de niet-woningen (+2,6%) ten opzichte van 2019. Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn in 2020 verhoogd met het algemene stijgingspercentage.
Rioolheffing De rioolheffing voor kleinverbruikers (tot 500 m3 waterverbruik) bestond in 2020 uit een vast bedrag van € 65,91 per aansluiting en een percentage van 0,0178% van de WOZ-waarde. De aanslag per perceel was maximaal € 242,30. Heffingen en belastingopbrengsten
Bedragen * € 1000
Verschil rek-begr '20 Rekening Begroting Rekening Bedrag Perc. 2019 2020 2020
Prog. Heffing / Belasting 1
Leges vent- en standplaatsverg. / winkeltijden
83
87
82
-5
-6%
1
Marktgelden / leges marktvergunningen
101
132
98
98
-26%
2
Leges gehandicaptenparkeerplaatsen / -kaarten
51
56
45
-11
-20%
3
Afvalstoffenheffing
14.241
14.845
14.478
-367
-2%
3
Rioolrecht grootverbruikers
27
309
308
-1
-1%
3
Rioolrecht kleinverbruikers
6.432
6.134
6.214
80
1%
3
Leges verkeersvergunningen
4
8
2
-6
-75%
3
Parkeerbelasting
2.023
2.863
2.105
-758
-26%
67
3
Lijkbezorgingsrechten
488
528
614
86
16%
5
Leges vergunningen bestuurlijk juridische zaken
73
106
66
66
-38%
6
Leges publiekszaken (inclusief rijksleges)
1.679
1.281
1.268
-13
-1%
6
Omgevingsverg.: leges bouw- en sloopverg. c.a.
3.176
3.691
5.622
1.931
52%
6
Omgevingsverg.: leges kapverg. / in- en uitritten
19
22
22
22
0%
7
Leges gemeentelijke bestemmingsplannen
11
30
0
-30
-100%
7
Leges woonvergunningen
1
3
5
2
67%
OAD Onroerendezaakbelastingen
33.705
34.943
34.840
-103
0%
OAD Hondenbelasting
467
560
515
-45
-8%
OAD Toeristenbelasting
363
308
203
-105
-34%
OAD Precariobelasting
335
378
255
-123
-33%
Toelichting van de belangrijkste verschillen tussen de rekening 2020 en de begroting 2020: • Parkeerbelasting De parkeeropbrengsten zijn fors lager door de coronapandemie. Hier tegenover staat compensatie van het Rijk • Leges vergunningen bestuurlijk juridische zaken Het aantal aanvragen is achtergebleven, mede door de coronapandemie. • Omgevingsvergunningen Door de impuls om meer woningen te gaan bouwen zijn er meer aanvragen voor een omgevingsvergunning gedaan dan geraamd. • Leges gemeentelijke bestemmingsplannen Het komt nog weinig voor dat er leges in rekening wordt gebracht. Doordat het mogelijk is via kostenverhaal (anterieure overeenkomst) de kosten van de gemeenten bij een aanvrager te verhalen zijn er geen legesinkomsten. • Toeristenbelasting Het aantal (hotel)overnachtingen is lager als gevolg van de coronapandemie. • Precario Over 2020 is geen precariobelasting opgelegd voor terrassen en uitstallingen.
2.2.1.2 Lokale lastendruk COELO-vergelijking Jaarlijks verricht het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) onderzoek naar de gemeentelijke woonlasten. De publicatie daarvan vindt plaats in de Atlas van de Lokale Lasten. Onder de gemeentelijke woonlasten verstaat het COELO de OZB voor de eigenaar van een woning met een voor de betreffende gemeente geldende gemiddelde waarde, plus rioolheffing en reinigingsheffing (afvalstoffenheffing) voor een meerpersoonshuishouden eventueel verminderd met een heffingskorting. Door het COELO wordt jaarlijks een vergelijkend overzicht opgesteld van alle Nederlandse gemeenten. In dit overzicht, dat begint met de (deel)gemeente met de laagste heffingen (nr. 1) en eindigt met de (deel)gemeente met de hoogste heffingen, neemt Zoetermeer in 2020 positie 137 in. De stijging van de afvalstoffenheffing, als gevolg van hogere afvalbelasting van het Rijk, die in Zoetermeer al in het tarief 2019 was verwerkt is nu bij veel andere gemeenten in het tarief verwerkt. Daardoor is de positie op de ranglijst verbeterd. Kleine mutaties in de tarieven leiden overigens tot grote verschuivingen in de ranglijst.