Bijlage 1 - Afvalbeleidsplan 2026-2030

Met het toevoegen van een minicontainer voor PBD bij laagbouw wordt wel invulling gegeven aan delen van advies 1 en advies 3. Het burgerberaad had geadviseerd deze minicontainers toe te voegen. Het burgerberaad adviseerde ook (advies 2) om de laagbouw de keuze te geven om een PBD container te nemen. Dit advies wordt niet overgenomen. Dit heeft te maken met een aanpassing van het inzamelschema van de minicontainers. Het vrijwillig maken van de nieuwe PBD container kan, in combinatie met het nieuwe inzamelschema leiden, tot overvolle restafval bakken. Dat leidt tot onwenselijke situaties voor de inwoners, als ook voor de inzameling. In paragraaf 5.4 ‘Afval ophalen’ is hierover meer informatie opgenomen. Tot slot adviseerde het burgerberaad om een subsidie te introduceren voor een drievaksprullenbak (advies 2). Met de nieuwe manier van PBD scheiden is een drievakspullenbak niet nodig. Laagbouwwoningen krijgen met de minicontainer immers al een manier om te scheiden aan huis. Hoogbouwwoningen gaan over op nascheiden waardoor de extra prullenbak ook overbodig is. Een subsidie op een drievaksprullenbak kost veel geld en is dus niet gewenst. Dit geldt tevens ook voor het advies over het plaatsen van indicatoren op de PBD containers (advies 5). Voor hoogbouw en de wijk Oosterheem gaan wij over op nascheiden voor PBD dus zou een indicator overbodig zijn.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

29

5.2.3 Uitfaseren ondergrondse verzamelcontainers bij laagbouwwoningen Niet alle laagbouwwoningen in Zoetermeer maken gebruik van minicontainers voor het afval. Met name in de wijk Oosterheem, maar ook in delen van Noordhove, zijn er laagbouwwoningen die ondergrondse verzamelcontainers hebben. Tijdens de realisatie van deze woningen is daarop ingezet omdat dit als van hogere kwaliteit werd beschouwd. Ondergrondse verzamelcontainers voor laagbouwwoningen is echter een duur systeem van afval verzamelen en ophalen en zorgt ook voor minder goede afvalscheiding. Voor het scheiden van PBD afval brengt deze tweedeling in laagbouwwoningen ook een dilemma mee. Voor laagbouwwoningen is bronscheiden immers mogelijk als er wordt ingezet op minicontainers. Maar minicontainers nu alsnog toevoegen is niet eenvoudig. Er is daarom onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor deze laagbouwwoningen. Zie hiervoor ook paragraaf 4.3 ‘Onderzoek afvalinzameling Oosterheem’. Met dit afvalbeleidsplan wordt het doel uitgesproken om op termijn bij alle laagbouwwoningen over te gaan op bronscheiden. Daarmee wordt bedoeld dat ondergrondse verzamelcontainers bij laagbouwwoningen vervangen gaan worden door minicontainers. Dit gaat dus met name over de wijk Oosterheem en delen van de wijk Noordhove.

Hiermee wordt gekozen voor dezelfde opzet als alle andere laagbouwwoningen in Zoetermeer (rest, GFT+E, PBD) en eenzelfde ophaalschema. Deze inzet zorgt daarmee op termijn voor een gelijkwaardige en eerlijke aanpak voor alle laagbouwwoningen. Het realiseren van deze overgang is complex en vraagt om een zorgvuldige uitvoering. De komende tijd zal daarom nader uitgezocht worden hoe en wanneer deze overgang het beste vorm van krijgen.

5.2.4 Onderzoeken spreiding, toegankelijkheid en bereikbaarheid milieueilanden Zoetermeer beschikt momenteel over 58 milieueilanden met verzamelcontainers voor papier en karton, glas, textiel en PBD. Daarnaast staat op acht locaties een losse PBD container (bijvoorbeeld bij verenigingen) en is erop één locatie een combinatie van een PBD container en een papiercontainer. Met het nieuwe systeem voor PBD afval, verdwijnen de containers voor PBD op de milieueilanden. Deze plekken komen dan dus vrij en kunnen opnieuw ingericht worden. Om de juiste invulling van deze vrijgekomen plekken te kiezen, wordt ingezet op een onderzoek. Hierbij wordt ook onderzocht of de verspreiding van de milieueilanden in de stad goed is of beter kan. Ook het verbeteren van de toegankelijkheid van de milieueilanden zal worden meegenomen. Advies burgerberaad Met deze inzet wordt onderzocht op welke wijze advies 8 van het burgerberaad het beste invulling kan krijgen. Het burgerberaad adviseerde namelijk om prioriteit te maken van de bereikbaarheid en de toegankelijkheid van de milieueilanden.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

30

5.2.5 Aanpak papier en karton scheiden Zoetermeerders kunnen op 58 gemeentelijke locaties in de stad papier en karton scheiden. Daarnaast kunnen inwoners hun papier en karton inleveren bij een aantal (sport)verenigingen, scholen en instanties in de stad. Veel inwoners zijn aan dit systeem gewend waardoor er goede resultaten worden bereikt. Per inwoner wordt 30 kilogram papier en karton per jaar gescheiden. Er zit nog 15 kilogram papier en karton per inwoner per jaar in het restafval. De samenstelling van papier en karton is de afgelopen jaren veranderd. Er is steeds meer karton en steeds minder papier. Dit zorgt voor extra druk op de papiercontainers. Karton is immers dikker en neemt meer ruimte in beslag. Daarbij speelt ook mee dat kartonnen dozen vaak niet platgemaakt worden. De containers raken daardoor sneller vol en moeten dus ook steeds vaker worden geleegd. Steeds minder inzamelaars kunnen aan de benodigde ophaalfrequentie voldoen. Voornamelijk op zondagen is het voor hen lastig om op te halen. Op 1 oktober 2026 loopt het contract met de huidige inzamelaar af. Er is een reëel risico dat geen enkele inzamelaar zich daarna aanbiedt voor deze dienstverlening. Er is actie nodig om dit risico te voorkomen. Concreet worden de volgende acties ondernomen: - Meer perscontainers, zodat er in de container meer papier en karton past.

Of op meer locaties in de stad containers voor papier en karton. - Communicatiecampagne verder vervolgen over platmaken kartonnen dozen, bijvoorbeeld met informatiestickers op de containers van het milieueiland. - Verkleinen en versmallen van de ‘inworpopening’ van de ondergrondse containers waardoor alleen platgemaakt karton erin past.

5.2.6 Aanpak GFT+E scheiden Van alle afvalstromen, is inzetten op goed scheiden van GFT+E misschien wel het belangrijkst. GFT+E afval bij ander afval beschadigd namelijk de kwaliteit van herbruikbare grondstoffen. Daarom wordt er al geruime tijd actief beleid gevoerd met betrekking tot GFT+E scheiden. Er zijn geen grote systeemwijzigingen nodig; alle huishoudens in Zoetermeer, zowel hoogbouwwoningen als laagbouwwoningen, kunnen immers al hun GFT+E afval nabij huis scheiden. Daarom zet de aanpak GFT+E voornamelijk in op bewustwording en gemak. Zo wordt er ingezet op het ‘compostbakje’. Met dit bakje kunnen Zoetermeerders eenvoudig in huis hun GFT+E afval scheiden. Het bakje wordt regelmatig gratis verstrekt. In 2024 en 2025 zijn het volledige aantal van ruim 1200 beschikbare compostbakjes uitgedeeld. Er wordt ingezet op een herhaling en uitbreiding van deze actie door meer bakjes beschikbaar te gaan stellen. Bij de communicatiecampagnes over afval scheiden (zie ook paragraaf 5.2.8) zal GFT+E ook een prominente rol krijgen. Het doel daarbij is om zoveel als mogelijk mensen uit te leggen waarom scheiden van GFT+E zo belangrijk is. Ook draagt de toevoeging van een minicontainer voor PBD bij aan een betere scheiding van GFT+E (zie paragraaf 5.2.2). Als huishoudens een derde minicontainer voor PBD krijgen, gaan ze ook nog bewuster het GFT+E scheiden.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

31

5.2.7 Aanpak specifieke afvalstromen Naast de bekendere grote afvalstromen zijn er ook een aantal specifieke afvalstromen die aandacht vragen. Bijvoorbeeld frituurvet, klein chemisch afval en luiers. Klein chemisch afval (kca) is een verzamelnaam voor allerlei soorten gevaarlijk afval van spaarlampen en batterijen tot gootsteenontstopper en verf. Deze drie specifieke afvalstromen worden slechts in beperkte mate aangepakt terwijl er toch potentie is om het scheiden (en daarmee het recyclen of verwerken) beter te organiseren. De situatie voor deze afvalstromen is op dit moment in Zoetermeer als volgt: - Voor frituurvet zijn er mogelijkheden om gescheiden in te leveren. Frituurvet kan worden ingeleverd op zestien locaties in Zoetermeer. Bijvoorbeeld bij supermarkten en verenigingen. - Het kca-afval kan naar het zelfbrengdepot worden gebracht. Daarnaast is er voor (spaar)lampen en batterijen de mogelijkheid om deze naar Wecyclebakken te brengen - Bij luiers wordt onderscheid gemaakt. Luiers en incontinentiemateriaal welke vrijkomen bij kinderdagverblijven en zorginstellingen zijn bedrijfsafval. Voor luiers die bij inwoners in het afval terecht komen is op dit moment geen mogelijkheid voor gescheiden inleveren. In Zoetermeer gaan we onderzoeken hoe we deze afvalstromen beter kunnen aanpakken. Bij dit onderzoek wordt ook aangesloten bij de landelijke ontwikkelingen.

Er wordt op dit moment namelijk op landelijk niveau gesproken over een mogelijke aanpak van luiers (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid UPV). Naar verwachting kunnen afspraken hieruit gaan gelden vanaf 2027. Daarom zal het geplande onderzoek uitgevoerd worden in 2027. De uitkomsten van dit onderzoek worden verwerkt in de aanpak van deze afvalstromen. Motie De gemeenteraad heeft met motie 2506-19 CU-SGP - Doorpakken met het afvalbeleid Zoetermeer het college opgedragen in het afvalbeleid “specifieke opties op te nemen met financiële consequenties, zoals decentrale inzameling van luiers, chemisch afval, frituurvet en dergelijke, zodanig dat ze amendeerbaar zijn”. Met het onderzoek gaat worden voldaan aan de motie.

5.2.8 Communicatiecampagne met tips over afval scheiden Veel inwoners willen hun afval goed scheiden, maar weten niet altijd precies wat wel en niet in de containers of bij de inzamelpunten hoort. Dit leidt tot vervuiling in de gescheiden stromen, zoals plastic in de GFT+E container of restafval bij PBD. Ook ervaren inwoners praktische problemen, zoals containers die gaan stinken of onduidelijkheid over het gebruik van biologisch afbreekbare zakken. De gemeente zet daarom in op een brede communicatiecampagne met praktische tips en duidelijke uitleg voor afvalscheiding en recycling. Mogelijk kan dit in de vorm van een vervolg op de huidige ‘Zoetermeer aan de Bak’ campagne. Met eenvoudige en praktische informatie wordt afval scheiden voor inwoners makkelijker en aantrekkelijker. Dit verbetert de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen, verhoogt de hoeveelheid recyclebaar materiaal en vermindert kosten voor nascheiding en verbranding. Bovendien helpt dit om stank en overlast van ongedierte bij GFT+E te beperken en draagt het bij aan een schonere leefomgeving. Advies burgerberaad De inzet op deze communicatiecampagne sluit aan bij adviezen 9 en 13 van het burgerberaad. Het burgerberaad adviseerde inwoners van Zoetermeer te stimuleren groente-, fruitafval en etensresten te scheiden en de informatie richting burgers over afval scheiden te verbeteren.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

32

Afval wegbrengen

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

33

5.3 Afval wegbrengen Naast het voorkomen van afval en het scheiden van afval is het ook belangrijk dat inwoners hun afval op een toegankelijke en verantwoorde manier kunnen wegbrengen. Een goede infrastructuur en hoge service rond het wegbrengen van afval en grofvuilinzameling zorgt ervoor dat herbruikbare of recyclebare stromen niet onnodig op de verkeerde plek belanden. Daarmee draagt de gemeente bij aan een schone openbare ruimte, hogere scheidingspercentages en meer hergebruik van waardevolle materialen.

5.3.1 Zoetermeerse situatie Zoetermeer beschikt over één zelfbrengdepot, waar inwoners hun grofvuil en andere afvalstromen kunnen inleveren. Het depot wordt veel gebruikt, maar inwoners ervaren soms beperkte toegankelijkheid, bijvoorbeeld door drukte of de afstand tot het depot. Ook ervaren medewerkers van de gemeente Zoetermeer drukte op het depot. Inwoners en medewerkers ervaren regelmatig onprettige en onveilige situaties. Daarnaast groeit de vraag naar laagdrempelige manieren om grofvuil kwijt te raken. De ophaalservice wordt gewaardeerd, maar er is ook behoefte aan aanvullende opties om het depot bereikbaar en aantrekkelijk te houden. Het beleid richt zich daarom op het verbeteren van de service, het uitbreiden van voorzieningen en het stimuleren van hergebruik.

5.3.2 Zelfbrengdepot op afspraak Het zelfbrengdepot in Zoetermeer wordt intensief gebruikt. Vooral in de weekenden en vakantieperiodes ontstaan er lange wachtrijen. In het voorjaar en het najaar is er vaak sprake van piekmomenten. Dit leidt tot onvrede bij inwoners, maar ook tot drukte en soms onveilige situaties. Medewerkers van de gemeenten melden regelmatige onveilige situaties door bijvoorbeeld agressie of rijgedrag. Het depot is een belangrijke schakel in het gescheiden inzamelen van waardevolle afvalstromen zoals hout, metalen, puin, tuinafval en textiel. Een soepele, veilige en toegankelijke werking is daarom noodzakelijk. Daarom voert Zoetermeer in 2026 een afsprakensysteem in voor het brengen van afval naar het depot. Inwoners reserveren vooraf eenvoudig een tijdslot, online of telefonisch. De gele pas blijft verplicht voor toegang. Het systeem geldt voor de volledige openingstijden van het zelfbrengdepot, zodat inwoners en medewerkers altijd weten waar zij aan toe zijn. Dit zorgt voor een betere spreiding van bezoekers, kortere wachttijden en meer overzicht. Het systeem is flexibel en laagdrempelig: een afspraak kan al binnen een half uur worden ingepland, mits er natuurlijk ruimte is. Met dit nieuwe afsprakensysteem verbeteren we de service en de veiligheid voor zowel inwoners als medewerkers van de gemeente Zoetermeer.

Bezoekers zullen minder stress en minder wachttijd ervaren, krijgen meer aandacht en begeleiding bij het scheiden van afval en kunnen hun bezoek plannen op een moment dat hen uitkomt. Voor medewerkers betekent het meer rust, overzicht en veiligheid waardoor zij de inwoners beter kunnen ondersteunen. Voorafgaand aan de invoering van het nieuwe afsprakensysteem wordt een uitgebreide communicatiecampagne opgezet om Zoetermeerders te informeren over de wijzigingen. De informatie over grofvuil op www.zoetermeer.nl wordt goed bezocht, dus de informatie zal in elk geval daar worden weergegeven. De voorbereidingen voor de invoering zijn al gedaan, daardoor kan het afsprakensysteem al begin 2026 ingevoerd worden. AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

34

5.3.3. Onderzoek uitbreiding afvaldepot Het zelfbrengdepot is een onmisbare voorziening in Zoetermeer voor het scheiden, hergebruiken en veilig afvoeren van materialen. De huidige capaciteit staat echter onder druk door groeiende afvalstromen en een toenemend aantal inwoners. Daar komt bij dat de circulaire economie en strengere kwaliteitseisen meer ruimte en betere voorzieningen vragen. Daarom wordt een onderzoek gestart naar mogelijke uitbreiding en/of herinrichting van het afvaldepot. Het onderzoek gaat in op de huidige knelpunten, maar gaat ook kansen en mogelijkheden onderzoeken. Bijvoorbeeld uitbreiding van de huidige locatie, creëren van aanvullende locaties of voorzieningen elders in de stad of het versterken van regionale samenwerkingen. Daarbij staat natuurlijk toekomstbestendigheid, veiligheid, bereikbaarheid en kwaliteit centraal.

5.3.4 Proef met bakfiets en aanhangwagen voor wegbrengen afval Niet elke Zoetermeerder beschikt over een goede auto om afval zelf te kunnen wegbrengen. Hoewel er altijd de mogelijkheid is afval te laten ophalen, is het wenselijk om het zelf wegbrengen van afval te blijven stimuleren. Er zijn namelijk allerlei voordelen als inwoners het afval zelf wegbrengen. De gemeente hoeft het afval niet te komen halen. Ook staat afval niet buiten, waardoor illegaal bijplaatsen van afval door andere geen mogelijkheid is en het afval kan eenvoudiger gescheiden worden. Daarom wordt er een proef gestart met het gratis beschikbaar stellen van een elektrische bakfiets en aanhangwagen. Het idee is dat inwoners deze bakfiets of aanhangwagen kunnen gebruiken om zelf hun afval naar het zelfbrengdepot te brengen. De proef is geïnspireerd op het vergelijkbare initiatieven in Rotterdam, Utrecht en Nieuwegein, waar vanuit de inwoners positief is gereageerd op de initiatieven.

5.3.5 Proef gratis tuintegels inleveren Een bekend initiatief om Zoetermeer beter klimaat adaptief te maken, is het ‘tegel wippen’. Daarbij worden inwoners gestimuleerd om tegels uit hun tuin te verwijderen en in plaats gras of aarde te maken. Hierdoor kan regenwater beter de grond in. De tuintegels worden vervolgens als afval aangeboden. In de huidige situatie mogen inwoners drie zakken tuintegels gratis inleveren bij het zelfbrengdepot. De vuistregel daarbij is dat de zak zelfstandig tilbaar is. Vanaf de vierde zak tegels geldt nu een tarief van € 8,75 per zak. Met deze actie komt er proef om te onderzoeken wat de effecten zijn als alle tuintegels gratis ingeleverd kunnen worden. Het gewenste effect van deze proef is dat meer inwoners hun tuintegels vervangen door gras of aarde, zonder dat er misbruik gemaakt wordt van deze gratis inlevermogelijkheid. Het is namelijk onwenselijk dat bijvoorbeeld bedrijfsafval op deze wijze ‘gratis’ ingeleverd gaat worden.

5.3.6 Communicatiecampagne over circulaire alternatieven Veel spullen die inwoners als afval wegbrengen zijn eigenlijk goed geschikt voor hergebruik. Toch belanden ze vaak bij het grofvuil of in het restafval. Dit leidt tot verspilling van grondstoffen en hogere kosten voor verwerking. Er zijn in Zoetermeer al verschillende mogelijkheden voor hergebruik, zoals repair-cafés, kringloopwinkels en digitale platforms. Deze alternatieven zijn echter niet goed bekend waardoor veel inwoners deze (nog) niet weten te vinden. Daarom wordt ingezet op een communicatiecampagne om dit te veranderen. De gemeente gaat met deze campagne actief en breed communiceren over circulaire alternatieven via de gemeentelijke communicatiekanalen, wijkgerichte informatie, informatie op het depot en in samenwerking met lokale partners. Advies burgerberaad Deze proef past bij advies 14 van het burgerberaad. Het burgerberaad adviseerde om de communicatie over de afvalwijzer meer bekendheid te geven. AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

35

Afval ophalen

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

36

5.4 Afval ophalen Een goed georganiseerd inzamelsysteem is essentieel voor een schone en leefbare stad. Het ophalen van afval zorgt ervoor dat restafval en grondstoffen tijdig uit de openbare ruimte verdwijnen en op de juiste manier worden verwerkt. Een betrouwbare en toegankelijke inzameling stimuleert inwoners om hun afval op de juiste manier aan te bieden en draagt zo bij aan hogere scheidingspercentages en lagere opruimkosten.

5.4.1 Zoetermeerse situatie Zoetermeer heeft verschillende vormen en plekken van afval ophalen; minicontainers, ondergrondse verzamelcontainers bij woningen, milieueilanden en grofvuilophaal. Deze combinatie biedt inwoners meerdere mogelijkheden om hun afval kwijt te raken. Tegelijkertijd vraagt dit om duidelijk spelregels en goede communicatie zodat inwoners hun afval op de juiste wijze aanbieden. De meeste laagbouwwoningen hebben op dit moment twee minicontainers. De groene container van 140 liter is voor het groente-, fruit-, tuinafval en etensresten en de grijze container van 240 liter is voor het restafval. De containers worden om de week geleegd, wat betekent dat beide containers 26 keer per jaar worden geleegd. Hoogbouwwoningen en sommige laagbouwwoningen hebben een ander systeem, namelijk ondergrondse verzamelcontainers. Ook daar kunnen inwoners zowel hun groente-, fruit-, tuinafval en etensresten als hun restafval gescheiden aanbieden. Dit gaat door middel van een milieupas per huishouden, wat gebruik door onbevoegden voorkomt. Naast de mogelijkheden dicht bij de woning, zijn er in Zoetermeer ook milieueilanden. Inwoners kunnen bij deze eilanden hun papier en karton, plastic, blik en drankkarton, glas en textiel aanbieden. De gemeente Zoetermeer laat de containers van milieueilanden vervolgens legen.

Tot slot is er in Zoetermeer de mogelijkheid om grofvuil op te laten ophalen. Jaarlijks worden er ongeveer 15.000 afspraken hiervoor gemaakt. Dat komt neer op circa 288 afspraken per week. Per ophaaldag zijn er 60 tot 80 afspraken. Daarmee vormt deze mogelijkheid een belangrijke schakel in het afvalsysteem.

5.4.2 Nieuw schema afvalophaal minicontainers Er komt een nieuwe, extra minicontainer voor plastic, blik en drankkarton (PBD). Zie hiervoor paragraaf 5.2.2 ‘Andere manier van PBD scheiden’. De nieuwe container moet ook worden geleegd. Op dit moment worden de twee bestaande minicontainers om de week geleegd. De ene week wordt de grijze container opgehaald en de week daarna de groene. Extra momenten toevoegen aan dit schema voor het ophalen van PBD is niet logisch. Dit kost namelijk veel geld. Er moeten dan bijvoorbeeld extra medewerkers voor worden aangenomen. Daarnaast is extra ophalen ook niet nodig. Met een extra minicontainer voor PBD verandert namelijk de verdeling van het afval over de containers. PBD neemt relatief veel ruimte in. Wanneer dit gedeelte dus in een aparte minicontainer gaat, blijft er ruimte over in het restafval. De minicontainer voor restafval zit dan minder snel vol en hoeft dus ook minder vaak te worden geleegd. Het is daarom voldoende om de bestaande ophaalmomenten vast te houden en deze alleen anders in te delen. Er wordt ingezet op een ophaalschema waarbij alle drie de containers om en om worden opgehaald. Dit is het meest duidelijk en praktisch voor de inwoners van Zoetermeer. Daarnaast is het ritme voldoende voor het tijdig verwerken van alle drie de afvalstromen.

Advies burgerberaad Het burgerberaad heeft geadviseerd (adviezen 3 en 4) over het toevoegen van een minicontainer voor PBD en de ophaalfrequentie. Het burgerberaad adviseert een ophaalschema waarbij elke container om en om, eens in de drie weken wordt opgehaald. Met het voorgestelde ophaalschema wordt volledig aangesloten bij het gegeven advies.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

37

5.4.3 Behoud van grofvuil ophaalservice In Zoetermeer wordt veel gebruik gemaakt van de mogelijkheid om grofvuil te laten ophalen. Zoals eerder al genoemd worden er jaarlijks ongeveer 15.000 afspraken hiervoor gemaakt. De service kent echter ook nadelen. Zo is grofvuil ophalen zwaar werk, wordt aangeboden grofvuil niet goed gescheiden en zijn er regelmatig lange wachttijden voor het maken van een afspraak. Toch wegen op dit moment de voordelen zwaarder dan de nadelen. Deze service is namelijk laagdrempelig voor inwoners en voorkomt illegale dumpingen van afval. Daarom zet ook dit beleid in op (het behoud van de huidige capaciteit) van grofvuilophaal. Het maken van een afspraak voor het ophalen van grofvuil blijft daarnaast gratis. Dat betekent dat de kosten van het ophalen niet individueel worden betaald maar worden bekostigd uit de collectieve afvalstoffenheffing. Advies burgerberaad Met het vasthouden aan de gratis grofvuilophaal wordt invulling gegeven aan advies 10 van het burgerberaad. Het burgerberaad nadrukte het belang van de gratis service en adviseerde deze in stand te houden.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

38

5.4.4 Communicatiecampagne over correct aanbieden afval Veel inwoners weten niet precies welke regels gelden voor het aanbieden van afval of waarom die regels belangrijk zijn. Hierdoor ontstaan misverstanden en (onbewuste) overtredingen, die vervolgens leiden tot rommel en extra opruimkosten. De gemeente zet daarom sterker in op communicatie over het aanbieden van afval. Bij elke nieuwe of aangepaste maatregel worden de spelregels breed en in begrijpelijke taal uitgelegd, bijvoorbeeld via de gemeentelijke website, sociale media, huis-aanhuisbladen en wijkgerichte communicatie (hierbij kan gedacht worden aan stickers op bakken of milieueilanden). Daarbij wordt aandacht besteed aan de voordelen van goed gedrag (een schone stad, lagere kosten) als aan de consequenties bij overtreding (handhaving, kostenverhaal). Door regels vooraf duidelijk te maken en inwoners de kans te geven zich eraan aan te passen, wordt het draagvlak vergroot en de noodzaak tot handhaving verminderd. Dit levert niet alleen een schonere stad op, maar versterkt ook het vertrouwen tussen inwoners en de gemeente. Advies burgerberaad Het burgerberaad heeft meerdere adviezen uitgebracht over het verbeteren van de communicatie over afval. Met advies 17 heeft het burgerberaad specifiek geadviseerd de communicatie over het ophalen van grofvuil te verbeteren.

Met deze communicatiecampagne wordt invulling gegeven aan de adviezen van het burgerberaad.

5.4.5 Inzet handhaving op correct aanbieden afval In combinatie met communicatie over het correct aanbieden van afval, wordt ook aanvullende en concrete handhaving ingezet. Handhavers zullen regels over het aanbieden van afval eerst duidelijk communiceren. Inwoners krijgen daarbij ook een gewenningsperiode. De overtreding wordt gesignaleerd en de overtreder krijgt een waarschuwing. Uiteindelijk kunnen handhavers overgaan tot het geven van boetes en het verhalen van de kosten van het opruimen van het afval. De gemeente Zoetermeer kan boetes opleggen als afval verkeerd wordt aangeboden. Deze boetes zijn er om de kosten die de gemeente maakt voor het opruimen en verwerken van dit afval te verhalen op de veroorzaker. Op dit moment dekt de boete echter niet de volledige kosten. Daarom worden de bedragen verhoogd. De bedragen worden zo ook meer in lijn gebracht met omliggende gemeentes. De verhoging wordt verwerkt in de nieuw vast te stellen afvalstoffenverordening. Deze zal naar verwachting eind 2026 worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarnaast wordt bekeken of cameratoezicht bij milieueilanden wenselijk en haalbaar is. Met cameratoezicht kan mogelijk het correct aanbieden van afval verder worden gestimuleerd.

Tot slot wordt ook nader uitgezocht of er mogelijkheden zijn om het onrechtmatig bijplaatsen van afval, zoals bijvoorbeeld bedrijfsafval bij milieueilanden, verder terug te dringen.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

39

6. Planning In dit nieuwe afvalbeleid worden veel acties benoemd. Sommige daarvan kunnen direct worden uitgevoerd, andere vragen voorbereiding. Het is verstandig de diverse onderdelen goed in de tijd te verdelen. Dan krijgen Zoetermeerders niet in één keer alle veranderingen te verwerken en kan de ambtelijke capaciteit goed over de jaren verdeeld worden. Het pleiten voor minder verpakkingen bij producten, het verder in gesprek gaan met scholen over lespakketten over verminderen van afval en de aanpakken van GFT+E en papier en karton krijgen een vervolg en intensivering op de huidige inzet. Deze acties worden daarom direct vanaf de invoering van dit beleidsactieplan opgepakt. Het behoud van (gratis) grofvuilophaal vraagt geen wijziging, daarom is ook deze direct geldend. Het uitfaseren van de ondergrondse verzamelcontainers voor laagbouwwoningen vraagt een meerjarige aanpak waarvan op dit moment nog niet kan worden ingevuld wanneer deze zal plaatsvinden. De overige onderdelen uit dit beleidsactieplan zijn verdeeld naar jaren. Per jaar wordt benoemd welke nieuwe onderdelen ingevoerd of uitgevoerd worden, welk onderzoek uitgevoerd wordt en waar het hoofdaccent van de communicatie voor dat jaar zich op richt. 6.1 2026 In 2026 begint het afvalbeleidsplan met een intensivering van de communicatie.

Specifiek zal in elk geval een communicatiecampagne starten die zich richt op ‘afval verminderen’ met bijvoorbeeld praktische tips voor inwoners. Verder wordt in 2026 het nieuwe afsprakensysteem voor het zelfbrengdepot ingevoerd. Dit omdat de meeste voorbereidingen op dit systeem al zijn uitgevoerd. Tegelijk met dit nieuwe systeem zal ook de proef met het beschikbaar stellen van een bakfiets en aanhanger worden gedaan. Deze twee maatregelen passen immers goed bij elkaar waardoor communicatie erover gecombineerd kan worden. Ook zal in 2026 de Ja-Ja sticker voor ongeadresseerd drukwerk worden ingevoerd. Daarnaast wordt in 2026 onderzoek gedaan naar de milieueilanden. Daarbij worden in elk geval de adviezen van het burgerberaad met betrekking tot de milieueilanden meegenomen. Er wordt tot slot ook ingezet op een vernieuwing van de afvalstoffenheffing en de afvalstoffenverordening. Wijzigingen die volgen uit dit beleidsplan worden in nieuwe versies verwerkt en aan de gemeenteraad aangeboden. 6.2 2027 In 2027 zal het correct aanbieden van afval centraal staan. In eerste instantie zal de communicatiecampagne zich daarop richten, maar ook de intensivering van de handhaving speelt daarbij een belangrijke rol. Het onderzoek dat in 2027 zal plaatsvinden gaat over specifieke afvalstromen als klein chemisch afval, frituurvet en luiers.

Het onderzoek kan dan goed inspelen op nieuwe landelijke afspraken hierover die vanaf 2027 gelden. 6.3 2028 In 2028 wordt het nieuwe systeem voor PBD ingevoerd. Daarbij hoort ook het nieuwe ophaalschema van de minicontainers. Aangezien dit een grote systeemwijziging is, is het verstandig ruim de tijd te nemen dit goed voor te bereiden. Alle onderdelen van de systeemwijziging, zoals het uitdelen van de minicontainers, het verspreiden van het nieuwe ophaalschema en het weghalen van de ondergrondse PBD containers op de milieueilanden, moeten namelijk tegelijk worden ingevoerd. Ze zijn afhankelijk van elkaar. De voorbereiding wordt gedaan in de jaren 2026 en 2027. Er kan dan ook goed de tijd genomen worden om de inwoners van Zoetermeer voor te bereiden op deze systeemwijziging. Het nieuwe systeem kan dan naar verwachting op 1 januari 2028 ingevoerd worden. Bij de communicatie over dit nieuwe systeem kan in 2028 gelijk de communicatiecampagne over het scheiden van afval worden gekoppeld. In 2028 wordt verder ook onderzoek uitgevoerd naar een mogelijke uitbreiding van het zelfbrengdepot.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

40

6.4 2029 Voor 2029 zijn nog geen specifieke nieuwe acties benoemd. Er is daardoor ruimte voor nadere invulling. Met name de onderzoeken naar de milieueilanden (2026), de specifieke afvalstromen (2027) en het zelfbrengdepot (2028) brengen nieuwe inzichten die ook mogelijk leiden tot nieuwe acties. In 2029 is er dus ruimte om deze uit te voeren. In 2029 richt de communicatie zich specifiek ook op het promoten van circulaire alternatieven. Er is tot slot ook ruimte om het beleidsactieplan te evalueren.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

41

Gevolgen

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

42

7. Effecten van het beleid op het afval In dit hoofdstuk wordt per categorie de verwachte en mogelijke effecten van de verschillende acties en aanpakken uit dit plan uiteengezet. Aspecten als milieueffecten, scheidingspercentages en serviceniveau komen daarbij aan bod. Tot slot wordt ook benoemd hoe de effecten van dit beleid worden gemonitord. 7.1 Afval verminderen Het is belangrijk om afval te verminderen. Afval verminderen is namelijk altijd beter dan afval verwerken. Tegelijkertijd is het voor een gemeente ook erg moeilijk om afval te verminderen. Er is met name een gedragsverandering van producenten en consumenten nodig. De afgelopen jaren heeft Zoetermeer, mede daarom, ook niet uitgebreid ingezet op het verminderen van afval. Dit actieplan zet daar wel meer op in, met name door de huidige inzet te intensiveren. Via de VNG wordt actiever gepleit voor vermindering van verpakkingen bij producten, de gesprekken met scholen over lesmateriaal worden uitgebreid en de communicatiecampagnes over afval verminderen krijgen een uitgebreid vervolg. Hoewel deze inzet zal leiden tot vermindering van het afval, is het onmogelijk om vooraf te onderbouwen tot hoeveel afval vermindering deze acties leiden. De gemeente Zoetermeer zet ook in op het verminderen van afval door de Ja-Ja sticker voor ongeadresseerd drukwerk in te voeren.

Deze sticker heeft in andere gemeenten een duidelijk daling van het drukwerk laten zien, zonder dat dit leidt tot nadelige effecten op bijvoorbeeld het koopgedrag van consumenten. Onderzoeken van de universiteiten van Amsterdam en Tilburg tonen aan dat na invoering van de Ja-Ja sticker, het aantal huishoudens dat folders ontvangt daalt met ongeveer 50%. (Bronnen: Tilburg University, 2025, NOS, 2021). 7.2 Afval scheiden Afvalvermindering is belangrijk, maar er zal altijd afval overblijven. Daarom is het essentieel om afval goed te scheiden, zodat grondstoffen zoveel mogelijk hergebruikt kunnen worden. Dit actieplan zet in op bronscheiden omdat dit de beste milieuprestaties oplevert en goedkoper is dan nascheiden. Daarnaast sluiten we aan bij de landelijke afspraak; ‘Bronscheiden waar kan, nascheiden waar nodig.’ Met name voor PBD betekent dit een grote verandering. Voor (laagbouw)woningen met minicontainers komt er een extra minicontainer voor PBD. De ondergrondse verzamelcontainers voor PBD op de milieueilanden verdwijnen omdat nascheiding voor (hoogbouw)woningen met ondergrondse verzamelcontainers nabij de woning dan mogelijk is. Deze wijziging zal leiden tot betere scheidingspercentages. Onderzoek in de gemeente Zoetermeer uit 2022 stelt dat met dit nieuwe systeem voor PBD het restafval per inwoner per jaar zal dalen met ongeveer 7% (bron: IPR NORMAG, 2022).

Het onderzoek stelt wel dat de resultaten van diverse systemen van PBD scheiden relatief dicht bij elkaar liggen en dat er veel meer factoren zijn dit resultaat beïnvloeden. Met name de hoeveelheid GFT+E in het restafval speelt hierbij een belangrijke rol. Om de doelen voor afval scheiden te halen, zal de gemeente Zoetermeer met name in moeten zetten op een gedragsverandering van de inwoner. Dat kan door met communicatie de inwoners te informeren, te inspireren en te enthousiasmeren. Met name met communicatie dicht bij de bron, bijvoorbeeld op de containers zelf. Maar ook door het serviceniveau zo hoog te mogelijk te brengen. Hoe eenvoudiger het voor de inwoner is om afval te scheiden, hoe beter deze dat zal doen. Dit actieplan zet daarop in, met onder andere de aanpak papier en karton, de aanpak GFT+E en de onderzoeken naar de milieueilanden en de specifieke afvalstromen. Deze hebben allemaal (mede) het doel het serviceniveau voor scheiden te verhogen zodat het scheidingspercentage zal verbeteren. Het is voorafgaand aan deze aanpak niet mogelijk de verwachte resultaten hiervan te benoemen.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

43

7.3 Afval wegbrengen Net zoals bij ‘afval scheiden’ zet dit actieplan voor ‘afval wegbrengen’ vooral in op het verbeteren van het serviceniveau. Dit is namelijk het onderdeel waar de gemeente de meeste invloed op heeft. Met het nieuwe afsprakensysteem voor het zelfbrengdepot wordt ingezet op het verbeteren van het serviceniveau op het depot. Bezoekers zullen minder stress en minder wachttijd ervaren, krijgen meer aandacht en begeleiding bij het scheiden van afval en kunnen hun bezoek plannen op een moment dat hen uitkomt. Voor medewerkers betekent het meer rust, overzicht en veiligheid waardoor zij de inwoners beter kunnen ondersteunen. Het onderzoek naar mogelijke uitbreiding van het zelfbrengdepot biedt inzichten om in de toekomst het serviceniveau mogelijk nog verder te verbeteren. Tot slot biedt ook de proef met de bakfiets en de aanhanger een verbetering van het serviceniveau. Deze proef heeft in andere gemeenten geleid tot positieve reacties van inwoners. Door het serviceniveau te verbeteren stimuleren we inwoners om afval weg te brengen naar het zelfbrengdepot. 7.4 Afval ophalen Dit actieplan zet voor het ophalen van afval niet in op een grote systeemwijziging, maar op het verdiepen van de huidige inzet. Het nieuwe ophaalschema van de minicontainers is een direct gevolg van het toevoegen van een minicontainer voor PBD.

Het toevoegen van de PBD-minicontainer leidt tot betere scheidingspercentages. Andere voorbeelden van verdieping van de huidig inzet zijn het vervolg op de communicatiecampagnes over afval ophalen en het intensiveren van de handhaving op het correct aanbieden van afval. Dit zijn allemaal verbeteringen van het huidige systeem die dus ook (in beperkte) mate bijdragen aan betere (milieu-) resultaten. Daarnaast blijft de huidige (gratis) ophaalservice van grofvuil behouden, waardoor het serviceniveau hoog blijft. 7.5 Gevolgen voor de landelijke doelstellingen Hoewel de benoemde aanpak zal leiden tot verbeterde resultaten, zal dit mogelijk niet voldoende zijn om in 2030 de landelijke doelstellingen te behalen. Het landelijke doel is onlangs aangescherpt. In eerste instantie was het doel om het restafval onder de 100 kilo per inwoner per jaar te krijgen. Nu geldt voor 2030 dat minimaal 60% van het huishoudelijk afval gescheiden wordt aangeboden en 75% van het afval wordt gerecycled. Met dit beleidsactieplan gaat Zoetermeer een verbetering realiseren op deze twee percentages. Het is echter niet volledig te voorspellen wat deze verbetering gaat zijn. Met name de intensivering van de communicatie is moeilijk te voorspellen. De inzet op communicatie is in 2024 en 2025 al versterkt, maar wordt met dit plan nogmaals stevig vergroot.

De verwachting is dat dit zal leiden tot een aanzienlijke verbetering van de resultaten van Zoetermeer, maar een exacte voorspelling is niet te benoemen. De nieuwe aanpak van PBD scheiden zal ook leiden tot een verbetering van de resultaten. Van deze aanpak is wel specifieker te voorspellen wat de gevolgen gaan zijn. Dit omdat er een goed inzicht is in het totale PBD afval in Zoetermeer. Met de nieuwe aanpak voor PBD is de verwachting dat het totale scheidingspercentage in Zoetermeer stijgt van 39% naar circa 43% en het recyclingpercentage stijgt van 32% naar ongeveer 34%. Met dit nieuwe beleidsplan gaat Zoetermeer dus stappen zetten op weg naar de landelijke doelstelling. De komende jaren wordt actief gemonitord op de effecten van dit beleidsplan. In de volgende paragraaf wordt beschreven hoe dat wordt gedaan.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

44

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

45

7.6 Monitoren Om de gevolgen en effecten van dit beleidsplan te volgen wordt ingezet op monitoren. Voorheen werd er jaarlijks een sorteeranalyse uitgevoerd. De komende jaren wordt dit verhoogd naar twee keer per jaar. Hierbij worden de diverse afvalstromen gesorteerd en onderzocht. De resultaten van deze analyse worden vervolgens gepubliceerd. Dat gebeurt in de programmabegroting. Deze indicatoren geven inzicht in de voortgang richting de landelijke doelstellingen voor 2030 en maken het mogelijk om tijdig bij te sturen. De onderstaande indicatoren worden gemeten om het afvalbeleid te monitoren. Aan de hand van de monitoring wordt het afvalbeleid in 2029 geëvalueerd. Monitoring • Restafval per inwoner (kg/inwoner/jaar) • Grof huishoudelijk restafval per inwoner (kg/inwoner/jaar) • Totaal huishoudelijk afval per inwoner (kg/inwoner/jaar) • Scheidingspercentage huishoudelijk afval (%) • Recyclingpercentage huishoudelijk afval (%) • Ingezameld GFT+E t.o.v. totaal vrijkomend GFT+E (%) • Ingezameld PBD t.o.v. totaal vrijkomend PBD (%) • Ingezameld papier en karton t.o.v. totaal vrijkomend papier en karton (%) • Ingezameld glas t.o.v. totaal vrijkomend glas (%) • Ingezameld textiel t.o.v. totaal vrijkomend textiel (%)

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

46

8. Financiën In dit hoofdstuk worden de financiële aspecten van het afvalbeleid uiteengezet. Eerst wordt beschreven op welke wijze de financiën rondom afval nu zijn ingericht. Daarna wordt ingegaan op de veranderingen die volgen vanuit dit nieuwe beleid. 8.1 Zoetermeerse situatie Het financiële systeem voor het inzamelen en verwerken van afval is een grotendeels gesloten systeem. Dit betekent dat de opbrengst uit de afvalstoffenheffing wordt gebruikt voor het dekken van de kosten van afval. De gemeente Zoetermeer heft afvalstoffenheffing bij huishoudens. De Wet Milieubeheer schrijft voor dat de opbrengst van die heffing uitsluitend mag worden gebruikt voor de kosten van de afvalinzameling, afvalverwerking en daaraan gerelateerde kosten. Er mag geen winst worden gemaakt en de opbrengst uit de heffing mag niet worden gebruikt voor andere gemeentelijke uitgaven. Kortom, een gesloten systeem. In Zoetermeer bedraagt dit gesloten systeem ongeveer twintig miljoen euro per jaar. Het overzicht hieronder geeft de afgeronde bedragen over het jaar 2025 aan. Activiteit Inzamelen restafval Inzamelen GFT+E Inzamelen grofvuil Inzamelen grofvuil (ophaalservice) Inzamelen glas, papier, textiel en kunststof Inzamelen KCA (klein chemisch afval) Inzamelen wit- en bruingoed en bouw-, en sloopafval Totaal inzameling

Kosten per jaar € 3.200.000 € 1.500.000 € 1.050.000 € 750.000 € 700.000 € 200.000 € 100.000

Zwerfafval verwijderen Handhaving Vegen Communicatie Totaal andere activiteiten

€ 1.250.000 € 575.000 € 175.000 € 100.000

Onderhoud en exploitatie containers Groot onderhoud Totaal onderhoud

€ 1.750.000 € 350.000

Verwerkingskosten (bij afvalverwerkingsbedrijven) Inkomsten (vergoeding voor afvalstromen) Totaal verwerking (min inkomsten)

€ 5.700.000 € -1.000.000

BCF (fictieve compensabele BTW) Kosten van kwijtschelding (via gemeentelijke belastingen) Kapitaallasten Totaal financiële kosten

€ 2.000.000 € 1.100.000 € 500.000

Totale kosten

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

€ 7.500.000

€ 2.100.000

€ 2.100.000

€ 4.700.000

€ 3.600.000 € 20.000.000

47

De kosten van afval worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Dit verloopt via een vaste heffing met een differentiatie naar grote van huishouden. In de onderstaande tabel staat deze verdeling voor het jaar 2025, zoals deze door de gemeenteraad is vastgesteld in de Verordening afvalstoffenheffing 2025. Dit is een jaarlijks terugkerend besluit van de gemeenteraad. Op deze manier wordt jaarlijks bepaald wat de hoogte van de heffing is. Afvalstoffenheffing 2025 Huishouden van 1 persoon Huishouden van 2 personen Huishouden van 3 of meer personen

€ 307,88 € 345,70 € 362,54

8.2 Financiële gevolgen nieuw beleid De kosten van afvalbeheer staan de komende jaren onder druk door de stijgende landelijke kosten. Dit afvalbeleid is er daarom ook op gericht om de kostenstijging voor huishoudens zoveel mogelijk te beperken, zonder dat dit ten koste gaat van de service aan de huishoudens. Met dit nieuwe afvalbeleid worden diverse veranderingen, met financiële gevolgen, geïntroduceerd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in eenmalige kosten en het effect wat de diverse acties en aanpakken hebben op de structurele kosten. In de tabel op de volgende pagina staat per aanpak/ actie benoemd wat de eenmalige kosten zijn en wat de veranderingen van de jaarlijkse kosten zijn. Het gaat daarbij dus niet om de totale jaarlijkse kosten, maar specifiek om de kostenstijging of daling per jaar. Op deze wijze is namelijk goed te zien wat het effect per aanpak is. Totaal vraagt dit afvalbeleidsplan een eenmalige investering van ongeveer € 1.080.000. De structurele jaarlijkse meerkosten zijn vanaf 2028 ongeveer € 163.000. Hoewel dit dus een stijging van de jaarlijkse kosten betekent, is het toch een verbetering van de situatie. Dit komt voornamelijk omdat er jaarlijks meer besteed wordt aan bijvoorbeeld communicatie, maar de kosten voor het verwerken van afval juist omlaag gaan.

Landelijke prijsstijgingen voor afval verwerken hebben daardoor in de toekomst ook minder effect op de gemeente Zoetermeer.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

48

Afvalbeleidsplan

Eenmalige kosten

Verandering jaarlijkse kosten

Afval verminderen Inzetten op vermindering van verpakkingen Invoeren Ja-Ja sticker ongeadresseerd drukwerk In gesprek over lesmateriaal voorkomen afval

N.v.t. € 20.000 N.v.t.

+ € 10.000 + € 5.000 + € 10.000

€ 915.000 P.M. € 30.000

- € 175.000 P.M. N.v.t.

€ 20.000 P.M. N.v.t. € 30.000

N.v.t. P.M. + € 10.000 N.v.t.

Afval wegbrengen Afsprakensysteem zelfbrengdepot Onderzoek uitbreiding zelfbrengdepot Proef bakfiets en aanhanger Proef wegbrengen tuintegels

N.v.t. € 30.000 € 30.000 € 5.000

+ € 8.000 N.v.t N.v.t N.v.t.

Afval ophalen Nieuw ophaalschema minicontainers Behoud van grofvuil ophaalservice Inzet handhaving op correct aanbieden afval

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Communicatie Structurele communicatiecampagnes

N.v.t.

+ € 295.000

Totaal

€ 1.080.000

+ € 163.000

Afval scheiden Andere manier van PBD scheiden Uitfaseren o.v.- containers laagbouw Onderzoek milieueilanden Aanpak papier en karton - Verkleinen opening container - Plaatsen perscontainer Aanpak GFT+E scheiden Onderzoek specifieke afvalstromen

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

49

8.3 Effect op afvalstoffenheffing De kosten van het nieuwe beleid hebben een totaal effect op de afvalstoffenheffing. De stijging van de jaarlijkse kosten worden beperkt. Om daar te komen zijn er echter eenmalige investeringen nodig. Bijvoorbeeld investeringen voor het nieuwe PBD systeem. Vanaf 2028 hebben de eerste acties en aanpakken effect op de heffing. Daarmee is het ook mogelijk om de stijging van de afvalstoffenheffing enigszins te beperken. De inschatting is dat de heffing vanaf 2029 maar met enkele euro’s per jaar stijgt. In onderstaande tabel is de stijging van de heffing weergegeven. De bedragen zijn niet cumulatief maar ten opzichte van de heffing in 2025. Afvalstoffenheffing 2026 2027 2028 2029 2030 (en verder)

Gevolgen afvalbeleid +€9 + € 17 +€3 +€3 +€3

In verband met de planning en de volgorde van bestuurlijke besluitvorming is het wellicht niet meer mogelijk de investeringen in 2026 direct te verrekenen met de afvalstoffenheffing van 2026. In dat geval zal de gemeenteraad worden voorgesteld de kosten in 2026 te dekken vanuit het begrotingssaldo. De beperkte stijging van de afvalstoffenheffing staat wel in schril contrast met de verhoging van de afvalstoffenheffing die volgt uit de landelijke ontwikkelingen. Zoals in ‘hoofdstuk 2.3 Landelijke ontwikkelingen’ staat beschreven zijn er diverse landelijke ontwikkelingen die impact hebben op de gemeente Zoetermeer. De belasting op verbranden van restafval, de CO2 heffing en de nieuwe plastictaks worden doorbelast. Dat betekent dat er een flinke verhoging van de afvalstoffenheffing aankomt. De exacte impact van deze veranderingen moet nog worden bepaald, maar op dit moment is de inschatting dat de afvalstoffenheffing in 2028 met ongeveer € 45 per huishouden toeneemt. Vanaf 2030 is dit bedrag opgelopen tot ongeveer € 70 per huishouden extra.

AFVALBELEIDSPLAN ZOETERMEER 2026-2030

50