RIB 2021-033 Aanbieding evaluatie collegeprogramma 2018-2022

RAADSINFORMATIEBRIEF – Nr. 2021-033 Aan de leden van de gemeenteraad

Datum 4 mei 2021 Zaaknummer Z/21/386892/1022205 Onderwerp Aanbieding evaluatie collegeprogramma 2018-2022 Portefeuillehouder Lucien van Riswijk Contactpersoon Hans Bosch E-mail h.bosch@zevenaar.nl Telefoon 0316-595615

Geachte leden van de gemeenteraad,

Inleiding

Het voornemen om halverwege de collegeperiode in 2020 een zogenaamde mid-term review op te stellen over de stand van zaken van het collegeprogramma 2018-2022 is vanwege de uitbraak van de corona pandemie niet uitgevoerd. De focus lag op de aanpak van de gevolgen van de pandemie. Nu we langzamerhand weer meer in normale omstandigheden geraken is er toch behoefte aan het opmaken van een tussenbalans, zodat op basis daarvan goed de bestuurlijke prioriteiten voor 2021 en het eerste kwartaal van 2022, het laatste jaar van de lopende collegeperiode, kunnen worden bepaald. Kernboodschap, context en inhoud

In zijn algemeenheid geldt, dat veel van voornemens uit het collegeprogramma ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Dat resultaat stemt tot tevredenheid, zeker als we daarbij in aanmerking nemen dat het tot stand is gekomen in een periode na een gemeentelijke herindeling, waarin de basis op orde krijgen en “ïn control” komen de belangrijkste ambities waren. Daarbovenop was het sowieso een moeilijke periode, waarin de gemeente voor een grote bezuinigingsopgave werd gesteld en met een ongekende pandemie in de vorm van het coronavirus werd geconfronteerd. In die periode zijn we er dus desondanks in geslaagd al veel van voornemens tot uitvoering te brengen. In het laatste collegejaar willen we het nog niet uitgevoerde deel van het collegeprogramma oppakken. Met de uitvoering van het corona herstelplan en een sterke inzet op de opgaven in de regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio vormt dat, wat ons betreft, de bestuurlijke

en ambtelijke focus voor de periode tot aan de raadsverkiezingen. De ambities worden daarmee in overeenstemming gebracht met bescheiden financiële mogelijkheden en de beschikbare personele capaciteit. Daarmee is er sprake van een realistische en haalbare planning. De planning blijft echter ambitieus en de realisering is van veel omstandigheden afhankelijk, die zich niet allemaal door ons laten sturen. Een bijzonder risico vormen de effecten van de corona pandemie, die nog wel even zullen na-ijlen en invloed zullen hebben op de uitvoering van verschillende projecten. Daarom zullen we de voortgang van de opgaven voor het komende periode goed blijven monitoren en daarover op gezette tijden, als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, rapporteren, bij voorkeur via de documenten van de P&C cyclus. Context ☐ Actueel maatschappelijk onderwerp/probleem ☑ Collegeprogramma ☐ Motie/amendement/toezegging ☐ Anders: Rapportage P&C cyclus Communicatie en vervolgproces Over de evaluatie van het collegeprogramma zullen wij via de bekende communicatiekanalen in- en extern communiceren.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar,

Danielle Jansen secretaris

Bijlagen 1027290

Lucien van Riswijk burgemeester

Evaluatie collegeprogramma 2018-2022

zaaknummer Z/21/386892

pagina 2 van 2

1

Inhoud Bestuur en bestuurscultuur................................................................................................................. 3 1.1. Goed Bestuur ................................................................................................................................ 3 1.2. Financieel beleid........................................................................................................................... 4 Participatie ........................................................................................................................................ 6 2.1. Dienstverlening en gemeentelijke organisatie ............................................................................. 6 Sociaal Domein en leefbaarheid ........................................................................................................ 8 3.1. Beperken en bestrijden van branden, rampen en zware ongevallen .......................................... 8 3.2. Bewaken van de openbare orde en veiligheid ............................................................................. 8 3.3. Onderwijs ..................................................................................................................................... 8 3.4.

Kinderopvang ............................................................................................................................... 9 3.5. Structuurversterking (overkoepelend) en toegang ...................................................................... 9 3.6. Jeugd en maatschappelijke ondersteuning ................................................................................ 10 3.7. (Arbeids)participatie ................................................................................................................... 10 3.8. Vrijwilligers en mantelzorg ......................................................................................................... 11 3.9. Gezondheidszorg ........................................................................................................................ 11 3.10. Ruimtelijke Ordening ................................................................................................................ 12 3.11. Stedelijke vernieuwing ............................................................................................................. 12 3.12 Wonen en bouwen ....................................................................................................................

12 3.13 Handhaving................................................................................................................................ 13 Economie en vrijetijdseconomie....................................................................................................... 14 4.1. Versterken economische ontwikkeling ...................................................................................... 14 4.2. Ruimte bieden voor ondernemen .............................................................................................. 15 4.3. Gebiedsmarketing ...................................................................................................................... 17 4.4. Sport ........................................................................................................................................... 17 4.5. Kunst en cultuur ......................................................................................................................... 18 4.6. Vrijetijdseconomie...................................................................................................................... 19 Duurzaamheid..................................................................................................................................20 5.1.

Cultuurhistorisch erfgoed ........................................................................................................... 20 5.2. Natuur- en Milieueducatie (NME) .............................................................................................. 20 5.8. Duurzaam inzamelen en verwerken afval .................................................................................. 22 5.9. Afvalwater en waterhuishouding ............................................................................................... 23 5.10. Handhaving Milieuwetgeving ................................................................................................... 23 Mobiliteit en bereikbaarheid ............................................................................................................24 6.1. Verkeer en vervoer ..................................................................................................................... 24 6.2. Parkeren ..................................................................................................................................... 26 Bijlagen: overzicht resterende acties ................................................................................................ 27

2

Bestuur en bestuurscultuur 1.1. Goed Bestuur 1.1.1. Verbeteren bestuurscultuur Diverse acties zijn ingezet om tot verbetering van de bestuurscultuur te komen. Zo zijn eind 2019, begin 2020 diverse thema-avonden over integriteit gehouden. In augustus 2020 is bij de start van het nieuwe politieke jaar de ‘dag van de raad’ gehouden. Er is getraind op het voeren van een debat en op het voorzitten van raads- en commissievergaderingen. Raad en college hebben stilgestaan bij ieders eigen rol. In december 2020 is in de commissie Middelen het initiatief opgepakt om van de verbetering van de bestuurscultuur een vast agendapunt te maken. Iedereen is uitgenodigd om met verbeterideeën en -voorstellen te komen. Dit initiatief wordt breed gedragen. Het is duidelijk dat de verbetering van de bestuurscultuur een proces van lange adem is. Het vraagt een goed samenspel van de raad als geheel, van de fracties en van individuele raadsleden samen met griffie, college en ambtelijke organisatie. 1.1.2. Invullen bestuurlijke rol als samenwerkingspartner Met de vaststelling van de nota Verbonden partijen (2019) is een instrumentarium ontwikkeld om de sturing op gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingspartners te verbeteren. Met dashboards maken we de informatie overzichtelijker en daarmee toegankelijker. Het doel daarvan is de grip van de raad op deze samenwerkingsverbanden te vergroten.

In het proces van versterking van de regionale samenwerking in de regio Arnhem Nijmegen heeft de gemeente Zevenaar bestuurlijk en ambtelijk een trekkende rol gepakt. Op die manier wil zij de regio als geheel versterken en partijen bij elkaar brengen. Voor verbetering van de governance van Samenwerking de Liemers (SDL) en van sportbedrijf Ataro zijn stappen gezet, ook vanwege het advies van de rekenkamercommissie. Voor Ataro is in de raadsvergadering van februari 2021 een gewijzigde governance vastgesteld. Voor SDL worden concrete voorstellen voorbereid. 1.1.3. Afronden lopende projecten voor start nieuwe projecten Via project- en planmatig werken slagen we er steeds meer in eerst om eerst projecten af te ronden, voordat nieuwe projecten worden opgepakt. Via training en workshops worden onze medewerkers hierin steeds beter getraind. 1.1.4. Ontwikkelen naar een moderne en professionele organisatie Het verder ontwikkelen van de ambtelijke organisatie naar een moderne en professionele organisatie vraagt voortdurend aandacht. Een organisatie is immers nooit af. Er zijn steeds nieuwe ontwikkelingen waarop geacteerd moet worden. Ontwikkelingen binnen het sociaal domein, als het gaat om de uitvoering van Wmo en jeugdzorg. Ontwikkelingen in het fysiek domein, als gevolg van de invoering van de Omgevingswet.

En daarnaast ontwikkelingen die het noodzakelijk maken om onze organisaties steeds opnieuw te bezien op toekomstbestendigheid en zo nodig aan te passen.

3

In deze collegeperiode hebben we de volgende stappen gezet: - opleveren van een HR-kadernota; - opzetten van de Zevenaar Academie als kennis- en netwerkplatform voor onze medewerkers; - optimaliseren van het proces van inhuur; - uitvoeren van een periodiek medisch onderzoek; - uitvoeren van een medewerkerstevredenheidsonderzoek voor onze medewerkers. Door de digitale transformatie (in de maatschappij en dus ook in de organisatie) verandert het werk van medewerkers en zullen er andere vaardigheden nodig zijn. We zetten in op datagedreven werken als strategie om onze waarde als lokale overheid te vergroten. Met het opzetten van een datawarehouse hebben we een stabiele basis neergezet en met behulp van ‘businesscases’ worden projecten uitgevoerd om op de verschillende thema’s datagedreven sturen mogelijk te maken. Bijvoorbeeld binnen het Sociale Domein en de afdeling Vergunning, Toezicht en Handhaving wordt bij de dagelijkse sturing gebruik gemaakt van dashboards die we intern ontwikkelen. Ook zijn er inmiddels dashboards op het gebied van demografie en dienstverlening die organisatiebreed ingezet worden. Privacy en ethische vraagstukken hebben hierbij vol de aandacht. Het jaar 2020 stond vooral in het teken van corona. We hebben onze medewerkers in het afgelopen jaar zoveel mogelijk gefaciliteerd in de mogelijkheden om thuis te kunnen werken. 1.2. Financieel beleid 1.2.1.

Uitvoeren Planning & Controlcyclus De Planning & Controlcyclus (P&C-cyclus) vormt inmiddels een goed in de organisatie ingebed systeem. Hiermee krijgen we beheersing over het beleid en de bedrijfsvoering van de gemeente. De P&C-cyclus geeft het gevraagde inzicht in hoeverre de gemeente haar doelstellingen bereikt en welke (financiële) middelen daarbij nodig zijn. In gemeente Zevenaar werken we met een kadernota, een begroting, twee voortgangsrapportages en een jaarrekening. In 2018 hebben wij twee jaarstukken opgesteld van de voormalige gemeenten Rijnwaarden en Zevenaar. Diverse beleidsstukken zijn opgeleverd zoals de nota reserves en voorzieningen. Waar nodig passen we maatwerk toe zoals bijvoorbeeld bij de start van de coronapandemie. In 2020 hebben we vanwege de zeer onzekere financiële situatie afgezien van het opstellen van de kadernota. Dit gebeurde in samenspraak met de auditcommissie. We hebben de raad via updates regelmatig over de financiële ontwikkelingen geïnformeerd. Bij wijze van proef hebben we in 2020 de 2e Voortgangsrapportage later in het jaar gepresenteerd. Zo konden we nog beter een actueel beeld geven van de financiële ontwikkelingen. Dit werd als een nadeel ondervonden. Dat kwam doordat de mogelijkheden van de raad om te sturen op de ontwikkelingen werden verkleind. In 2021 is weer voor de oude opzet gekozen.

Externe toezichthouders, zoals accountant en provincie, hebben geconcludeerd dat de gemeente Zevenaar de P&C-cyclus goed op orde heeft. Deze conclusie is met name getrokken naar aanleiding van de wijze waarop de gemeente de in 2019 ontstane grote tekorten in de exploitatie met een realistisch bezuinigingsplan heeft aangepakt. De gemeente valt onder repressief toezicht.

4

1.2.2. Uitvoeren project financieel beheer op orde Het project 'Financiële basis op orde' hebben wij succesvol doorlopen. De kwaliteit van de budgetten is verbeterd. De opbouw en onderbouwing zijn beter en we voldoen aan de voorschriften. De financiële effecten van het project hebben wij in de 2e Voortgangsrapportage 2019 opgenomen. Het project heeft uiteindelijk structurele budgettaire ruimte van ruim vijf ton opgeleverd. De budgetten blijven we kritisch volgen. Ze worden jaarlijks bij de meerjarenbegroting geactualiseerd. 1.2.2 Maatschappelijk vastgoed In december 2020 heeft de raad het integraal accommodatieplan (IAP) vastgesteld. Het IAP geeft aan voor welke doelgroepen de gemeente in principe huisvesting biedt. Het beheren en exploiteren van vastgoed is geen doel op zich. Het is een middel om gemeentelijke beleidsdoelen te realiseren. Vastgoed dat de gemeente niet meer nodig heeft, wordt afgestoten en/of een andere bestemming voor gevonden. Parallel aan het opstellen van dit IAP heeft de gemeente een Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2020-2036 voor de scholen in de gemeente Zevenaar opgesteld. Dit is gebeurd in afstemming met de schoolbesturen. De inhoud van het IHP is geïntegreerd in dit IAP. Het IAP bevat verder een routekaart voor de verduurzaming van de gemeentelijke vastgoedportefeuille.

Deze routekaart beschrijft hoe doelstellingen van de gemeente op het gebied van duurzaamheid (met name energieneutraal) worden gerealiseerd, voor wat betreft de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Bij amendement heeft de raad besloten de investeringen voor verduurzaming van het vastgoed voor de eigen organisatie meer verspreid in de tijd te laten plaatsvinden. Hierdoor halen we niet de doelstelling in het collegeprogramma om de eigen organisatie voor 2025 energieneutraal te hebben.

5

Participatie 2.1. Dienstverlening en gemeentelijke organisatie 2.1.1. Groeien naar een verbindende gemeente We willen onze inwoners meer mogelijkheden geven om mee te denken en initiatieven in te dienen. Daarvoor zijn nieuwe mogelijkheden ontwikkeld, zowel offline als online. Er is een burgemeesterspreekuur en het college bezoekt jaarlijks iedere kern om in gesprek te gaan met inwoners. Er zijn contactpersonen voor de dorpen en wijken aangesteld. 2.1.2. Verbeteren dienstverlening aan inwoners en ondernemers Om uitvoering te geven aan deze onderdelen van het collegeprogramma is ingezet op de volgende ambities: Meer dienstverlenend Als gemeente vinden we het belangrijk om te weten wat onze inwoners verwachten van onze dienstverlening. Zo kunnen we stap voor stap zaken verder verbeteren. In de afgelopen periode is een monitor dienstverlening ontwikkeld. Hieraan zijn verbeteracties gekoppeld en aan de hand van zogenaamde klantreizen zijn processen geoptimaliseerd. We hebben de dienstverlening verder ontwikkeld door bijvoorbeeld de website digitaal toegankelijker te maken voor bezoekers met een beperking. Ook hebben we webteksten en brieven herschreven op taalniveau B1. Daarnaast kunnen inwoners sinds 2019 met ons chatten. Bij een contactverzoek wordt er vaker binnen twee werkdagen teruggebeld: van 60% in 2018 naar 77% in 2020.

Inwoners en ondernemers kunnen veel meer digitaal met ons regelen. Denk hierbij aan geboorteaangifte of het indienen van een klacht. Omdat ook de telefoondiensten sinds mei 2020 vanuit huis gedaan kunnen worden, zijn we als gemeente ook bereikbaar gebleven ondanks corona en vrieskou. Er is ook geïnvesteerd om de contactmomenten met inwoners te verbeteren door medewerkers hierin te trainen. Voorbeelden van trainingen zijn klantgericht telefoneren, ‘hostmanship’ en omgaan met agressie. Via de inzet van de bedrijvencontactfunctionaris en het ondernemersloket verbeteren wij onze dienstverlening aan de ondernemers. Meer participatie Participatie is de nieuwe standaard: alle beleidsstukken zijn in deze collegeperiode opgesteld in samenwerking met stakeholders en/of inwoners. Bij grote projecten is nadrukkelijk aandacht voor participatie. Voorbeelden zijn Op weg in Zevenaar, herinrichting van Zonnemaat, revitalisering van Giesbeek en ontwikkeling van woningbouwlocaties. Daarnaast wordt er gebruikgemaakt van online vragen(formulieren) via: - website zevenaar.nl; - enquête-module SurveyMonkey; - stemmogelijkheden c.q. polls via social media; - etc. Sinds 2019 is er ook een digitaal inwonerspanel waarbij ruim vijfhonderd inwoners zijn aangesloten. Zij hebben hun mening gegeven over verschillende onderwerpen. Om ook kinderen beter te bereiken is een kinderburgemeester aangesteld.

In december 2018 heeft de gemeenteraad de visie (Notitie participatie – een kijk op de samenwerking tussen inwoners en gemeente) ter kennisgeving 6

aangenomen. In het kader van de Omgevingswet wordt gewerkt aan een nieuw kader voor participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen. Levendiger en vitaler In onze samenleving zijn veel betrokken inwoners met goede ideeën. Om hen te ondersteunen zijn de DoeDuiten in het leven geroepen. Hierdoor zijn sinds 2019 al ruim vijftig burgerinitiatieven tot stand gekomen. Al deze initiatieven dragen bij aan een levendiger en vitaler Zevenaar. Ze kennen een grote diversiteit aan activiteiten voor jeugd, ouderen en op gebied van duurzaamheid, sport, etc. We hebben daarnaast als gemeente gestimuleerd om een dorpsraad op te richten. Zo zijn afgelopen jaren drie nieuwe dorpsraden ontstaan in Angerlo, Giesbeek en Lathum.

7

Sociaal Domein en leefbaarheid 3.1. Beperken en bestrijden van branden, rampen en zware ongevallen 3.1.1 Verbeteren eerste hulpverlening in alle kernen De verbetering van de ambulancezorg is een voortdurend aandachtspunt in onze contacten met de veiligheidsregio. Afspraken met Duitsland en inzet van de brandweer als ‘first responder’ zorgen voor snellere hulpverlening. Veel buurten en wijken hebben hun leefomgeving voorzien van een AED. De gemeente biedt deze buurten en wijken ondersteuning in de communicatie, de melding van de AED bij HartslagNU en de scholing en nazorg (na reanimatie) van burgerhulpverleners. Ons voornemen om de AED’s te verzekeren, bleek niet mogelijk. In overleg met de veiligheidsregio zoeken we naar een alternatieve oplossing. 3.2. Bewaken van de openbare orde en veiligheid 3.2.1. Vergroten veiligheid in de gemeente We hebben ons ontwikkeld in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. We voerden preventieve en repressieve acties uit. De preventieve acties bestonden voornamelijk uit communicatiecampagnes via sociale media, de website en de lokale krant. We hebben geprobeerd inwoners en ondernemers weerbaar te maken. Repressief voerden we integrale controles uit. Dit deden we in het buitengebied, op een bedrijventerrein en op specifieke locaties na signalen en meldingen. De verbinding tussen zorg en veiligheid is gemaakt.

We weten elkaar beter te vinden om zodoende criminaliteit en overlast vroegtijdig te signaleren en integraal aan te pakken. 3.3. Onderwijs 3.3.1. Opstellen integraal huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Op 12 november 2019 hebben we in overeenstemming met de schoolbesturen het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2036 voor de schoolgebouwen in Zevenaar vastgesteld. De inhoud van het plan is vervolgens geïntegreerd in het Integraal Accommodatieplan (IAP), vastgesteld op 16 december 2020. 3.3.2. Bouwen kwalitatief goede schoolgebouwen De verbouwing van de basisscholen Lindenhage/'t Kofschip aan de Platanenlaan is gerealiseerd. Het gebouw herbergt nu een Integraal Kind Centrum voor opvang en onderwijs voor kinderen van nul tot dertien jaar. Eind 2020 is de verbouwing van het schoolgebouw aan de Guido Gezellestraat voor de Sterrenschool en kinderopvang Lotus gestart. Deze verbouwing ligt op schema. De verbouwing van de Carrousel/de Maatjes aan de Kardinaal de Jongstraat is in voorbereiding. De uitvoering staat gepland voor 2021. Voor zowel het basisonderwijs (Wissel/Tamboerijn) als het voortgezet onderwijs wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Gekeken wordt naar de mogelijkheden voor een kindcentrum voor nul tot twaalf jaar dan wel voor nul tot zestien jaar in Vestersbos.

8

3.3.3. Stimuleren samenwerking scholen in kader van voortbestaan Onze aanvraag voor splitsing van het grondgebied voor de opheffingsnormen van scholen is in augustus 2010 gehonoreerd. Deze geldt voor de komende twintig jaar. Dit betekent voor Herwen, Aerdt, Babberich en Angerlo een lagere opheffingsnorm dan anders het geval zou zijn geweest. Het onderzoek naar het voortbestaan van de basisscholen in Spijk en Lathum heeft uiteindelijk geresulteerd in het besluit tot sluiten van beide scholen. Zij sluiten respectievelijk per 2020 en 2021. 3.3.4. Organiseren brede basisvoorziening voor jongste kinderen Met de vaststelling van het Onderwijskansenbeleid 2020-2023 gemeente Zevenaar (raad september 2020) heeft de gemeenteraad een visie en doelstellingen geformuleerd. Doel is het voorkomen of verminderen van onderwijsachterstanden. Het gaat in het bijzonder om inwoners uit sociaaleconomisch zwakkere milieus. Met de onderwijspartijen en andere maatschappelijke instellingen geven we hieraan verdere uitvoering via een gezamenlijke uitvoeringsagenda. 3.4. Kinderopvang 3.4.1. Toegang bieden tot kinderopvang Met de wettelijke harmonisatie van de kinderdagopvang, peuterspeelzalen en voor- en vroegschoolse educatie (VVE) zijn deze instellingen veranderd in kinder- en peuteropvang. Daarmee is ook de rol van de gemeente gewijzigd.

De gemeentelijke verantwoordelijkheid is beperkt tot de voorschoolse educatie (VE) voor doel-groepkinderen. Dit geldt ook voor het aanbod voor peuters waarvan de ouders niet in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag. Daarnaast houdt de gemeente de wettelijk taak van kwaliteitshandhaving van de kinderopvang en voert daar inspecties naar uit. Tegen de achtergrond van de gewijzigde taak blijft ons streven dat zo veel mogelijk kinderen een voorschoolse voorziening bezoeken. In het Beleidsplan Onderwijskansen staat opgenomen dat we streven naar 80% in 2023. Stimuleren van het jonge kind vormt de kern van het Beleidsplan Onderwijskansen. 3.5. Structuurversterking (overkoepelend) en toegang 3.5.1. Versterken samenwerking met maatschappelijke partners We voeren gesprekken met Caleidoz om te komen tot een gezamenlijke visie op de toekomst van welzijn. Deze moet passen bij de actuele (landelijke) ontwikkelingen en vraagstukken. De gezamenlijke visie leidt tot verschuivingen in aandacht en inzet van Caleidoz. Met preventiemaatregelen en ketensamenwerking streven we naar kostenbeheersing op jeugdzorg en Wmo. De door de raad nieuw vastgestelde beleidsvisie Sociaal Domein 2020-2023 en het Beleidsplan Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatiewet (JWP) 2020-2023 vormen belangrijke input voor deze gezamenlijke visie.

Met Caleidoz is het prestatieplan 2021 gerelateerd aan de beleidsvisie Sociaal Domein en het beleidsplan JWP. Dit plan is begin maart in het college besproken. De bezuinigingstaakstelling voor Caleidoz is gerelateerd aan de reguliere subsidie. Deze taakstelling is met een jaar opgeschoven en start nu vanaf 2023.

9

3.6. Jeugd en maatschappelijke ondersteuning 3.6.1. Inkoop zorg en ondersteuning Jeugd & Wmo Per 1 juli 2020 is de Wmo (hulp bij het huishouden en begeleiding) en Jeugdzorg opnieuw regionaal gecontracteerd. De belangrijkste uitgangspunten voor het nieuwe contract zijn: - betere kwalitatieve toetsing bij inschrijving; - betere kwalitatieve toetsing op naleving contractafspraken; - vereenvoudiging van producten en diensten. Binnen de regio Centraal Gelderland worden de acties uit dit nieuwe contract verder opgepakt in regionale werkgroepen. Ze worden gemonitord in de regionale stuurgroep. Vanaf september 2020 hebben we in Zevenaar ook een eigen relatie- en contractmanager in dienst. Dit moet leiden tot kwalitatief goede zorg en geen hogere uitgaven dan contractueel afgesproken. Daarnaast is er een project gestart om meer grip te krijgen op de verwijzingen naar Jeugdhulp door derden zoals huisarts en gecertificeerde instellingen. Door de samenwerking met hen te versterken beogen we een beter passende inzet van jeugdzorg. De inzet van de Praktijk Ondersteuner Jeugd GGZ bij de huisarts (POH jeugd GGZ) is uitgebreid naar bijna alle huisartsen in de gemeente. Deze inzet versterkt de kennis van de Jeugd GGZ in het voorveld en vermindert de instroom in jeugdzorg.

Naast de POH jeugd GGZ is er nog een aantal andere preventieve activiteiten gestart dat de instroom in de jeugdzorg vermindert. Denk aan de start van het Omgangshuis (bij complexe scheidingsproblematiek) en van Buurtgezinnen. 3.6.2. Bevorderen initiatieven van inwoners en maatschappelijke partners en stimuleren en ontwikkelen van preventieve activiteiten In 2020 is vanuit een bestemmingsreserve een bedrag beschikbaar gesteld van 150 duizend euro voor DoeDuiten. Deze zijn te besteden in drie jaar tijd. Met deze subsidieregeling is het mogelijk inwonerinitiatieven een duwtje in de rug te geven. Zie ook onder 2.1.2. 3.6.3. Armoede- en schuldenbeleid Begin 2019 is het armoede- en schuldenbeleid vastgesteld. Daarmee hebben we gewerkt aan het tegengaan van sociale uitsluiting door armoede en aan het sneller signaleren van schulden. De bekendheid en het bereik van minimaregelingen hebben we vergroot. Dit hebben we bereikt door (media)aandacht en intensievere samenwerking tussen maatschappelijke partners. Verder is voor de Gelrepas een nieuw systeem aangeschaft. De Gelrepas stimuleert het meedoen aan sport en cultuur en dus het meedoen aan de samenleving. De werkwijze van de pilot Schuldenvrij is geborgd. Door deze pilot krijgen we meer huishoudens met (beginnende) schulden in beeld.

Ook de nieuwe wettelijke taak vroegsignalering schulden per 2021 zorgt ervoor dat we mensen met betalingsachterstanden eerder kunnen ondersteunen. 3.7. (Arbeids)participatie 3.7.1. Begeleiden van mensen naar werk In juni 2018 heeft de Regionale Sociale Dienst (RSD) via een businesscase de opdracht gekregen de uitstroom van cliënten naar werk een extra impuls te geven. Via tussentijdse monitoring bleek medio 2019 dat de businesscase nog niet de gewenste resultaten opleverde. Na interventie en een verbeterplan blijkt nu uit de evaluatie dat de vooraf afgesproken doelstellingen en resultaten zijn 10

behaald. Meer klanten zijn in beeld en hebben intensieve dienstverlening ontvangen, meer inwoners zijn naar werk gebracht. De RSD heeft zich daarnaast ontwikkeld tot een netwerkorganisatie. Ze is in staat gebleken wendbaar te reageren op onverwachte gebeurtenissen. Zo heeft de RSD tijdig en adequaat de uitvoering van de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo) voor de drie Liemerse gemeenten opgepakt (COVID-19-crisis). De businesscase wordt uitgebreid geëvalueerd. De uitkomst van die evaluatie vormt de basis voor de besluitvorming over het vervolgtraject. 3.7.2. Meewerken aan opvang en integratie van statushouder De nieuwe Wet Inburgering treedt op 1 januari 2022 in werking. Vooruitlopend daarop is in maart 2021 een Beleidsplan Inburgering aan de raad voorgelegd. Dit beleidsplan moet ervoor zorgen dat inburgeraars kansen krijgen om zich te ontwikkelen en mee te doen in de maatschappij. Een van de huidige taken van de gemeente voor inburgering is de huisvesting van statushouders (inburgeraars). Deze taak blijft ook met ingang van de nieuwe wet bestaan. Er ligt op dit moment een grote uitdaging bij alle gemeenten en woningcorporaties om aan de wettelijke taakstelling voor huisvesting te voldoen. 3.8. Vrijwilligers en mantelzorg 3.8.1.

Ondersteunen mantelzorgers Project ‘knooppunt Mantelzorg Zevenaar’ is een samenwerkingsverband van Caleidoz, MEE en gemeente Zevenaar. Dit project is aanvankelijk ingezet voor een betere ondersteuning voor de mantelzorgers. Bij de meerjarenbegroting 2020-2023 is besloten dit project te beëindigen. Het leverde niet de gewenste resultaten op en de bezuinigingstaakstelling noodzaakte kritisch naar de inzet van middelen te kijken. Gemeente, Caleidoz en MEE hebben vervolgens via een adviesrapport ‘Samen sterk voor mantelzorgers’ geadviseerd de mantelzorg te borgen. Dit doen zij binnen bestaande structuren met de bekende ketenpartners. Daarbij wordt ingezet op: - het belang van respijtzorg voor mantelzorgers; - een goede informatievoorziening en ondersteuning aan mantelzorgers; - het behoud van bestaande collectieve activiteiten. Hiervoor is aan de samenwerkingspartijen subsidie beschikbaar gesteld. 3.8.2 Ondersteunen vrijwilligers In 2019 is een vrijwilligersprijs uitgereikt. In 2020 is de vrijwilligersprijs vernieuwd. We hebben ook een groep vrijwilligers bereid gevonden om met ons mee te denken over het proces, de selectie en de uiteindelijke nominatie. In 2020 is op deze nieuwe wijze een kandidaat benoemd. Door de coronamaatregelen was het niet mogelijk om de nieuwjaarsbijeenkomst te houden.

Zodra de maatregelen iets minder streng (kunnen) zijn, bedenken wij een ‘list’ om de vrijwilliger alsnog op een gepaste feestelijke wijze in het zonnetje te zetten. 3.9. Gezondheidszorg We willen dat iedereen in gemeente Zevenaar gezond kan leven en opgroeien. Het accent ligt daarbij op jeugd en ouderen. De activiteiten gericht op jeugdgezondheid en ouderen zijn vastgelegd in het implementatieplan Sociaal Domein en de uitvoeringsagenda Jeugd en Wmo 2020.

11

Zo neemt onze gemeente deel aan de regionale pilot ‘Nu Niet Zwanger’. Daarbij gaan professionals zoals huisartsen met kwetsbare inwoners in gesprek over hun kinderwens. Hierbij is in geen enkel geval sprake van dwang of drang. De keuze blijft bij de persoon die een kinderwens heeft. In 2021 evalueren we het project. 3.10. Ruimtelijke Ordening 3.10.1. Invoeren Omgevingswet Met de invoering van de Omgevingswet worden alle wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving in één nieuw stelsel geïntegreerd. Het doel is het omgevingsrecht en de dienstverlening voor de fysieke leefomgeving beter te laten aansluiten op de wensen vanuit de samenleving: sneller, eenvoudiger en beter. De verwachte invoeringsdatum is 1 januari 2022. De invoering van de Omgevingswet is een megaoperatie. De organisatie van Zevenaar moet op 1 januari 2022 klaar zijn om te kunnen werken vanuit de Omgevingswet. Een aantal onderdelen voor de implementatie is al in gang gezet of zelfs al afgerond. In 2021 pakken we dit verder op. We richten ons daarbij op een koersdocument voor de omgevingsvisie. We gaan een plan van aanpak voor een omgevingsplan maken en gaan daarmee oefenen. Ook zorgen we ervoor dat de werkprocessen en de dienstverlening zijn ingericht. En we regelen dat gemeente Zevenaar wordt aangesloten op de landelijke voorziening digitaal stelsel Omgevingswet. 3.11.

Stedelijke vernieuwing Eind 2020 heeft de gemeenteraad een krediet beschikbaar gesteld voor de herinrichting van het voorterrein van de Turmac Cultuurfabriek en een gedeelte van de Kerkstraat. De herinrichting van het voorterrein betekent een kwaliteitsslag voor onze gemeentelijke panden. Het is ook een opwaardering van de openbare ruimte voor de Kerkstraat en omgeving. In 2021 worden de werkzaamheden uitgevoerd en ontstaat er een open en aantrekkelijk gebied. In mei 2020 is de gebiedsvisie voor het centrum Lobith vastgesteld: ’Lobith Dorpshart’. Deze visie is in samenspraak met de gevormde klankbordgroep opgesteld. De plannen worden verder geconcretiseerd, zodat ze uiterlijk 31 december 2021 zijn uitgevoerd. In eerste instantie leggen we de focus op het realiseren van een kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte op het Marktplein (parkeren en muziekkoepel). Ook de aanpak van de pleinen in Zevenaar (Markt, Raadshuisplein en Muldershof) draagt bij aan stedelijke vernieuwing van de stad. 3.12 Wonen en bouwen 3.12.1 Regie op woningbouwprogramma De gemeente speelt bij het aanbieden van voldoende woongelegenheid een belangrijke regierol. Samen met marktpartijen en woningcorporaties zorgen we ervoor dat binnen de gemeente goede en voor alle doelgroepen juiste woningen beschikbaar zijn.

Om de behoefte in te vullen bieden wij een gedifferentieerd woningbouw programma aan en zetten wij in op kwaliteit (bouwen naar behoefte). Hiermee geven we ook uitvoering aan de regionaal met het Rijk en provincie gemaakte afspraken in de Woondeal. In de regio realiseren we de komende vijf jaren versneld twintigduizend woningen. We hebben ook de ambitie om tot 2040 tot vijftig- tot zestigduizend woningen te realiseren. Met de corporaties is afgesproken om bij nieuwe woningbouwprojecten met twintig of meer woningen 25% in het sociale segment te realiseren. 12

In de periode 2018 tot 2020 zijn er binnen de gemeente Zevenaar ongeveer 450 woningen bijgebouwd. Met deze realisering is een enorme bouwproductie geleverd. Op basis van de cijfers van 2019 bestond grofweg de helft uit betaalbare woningen. Vanaf 2018 is er extra ingezet op woningbouw. Vanaf dat moment zijn wij meer afgeweken van het ’contingentenbeleid’. We zijn meer vanuit de behoefte en kwaliteit aan de slag gegaan. Wij streven ernaar een continue bouwstroom op gang te houden en daar wordt binnen de organisatie op ingezet. De grootste woningbouwproductie van de afgelopen jaren vindt plaats in Groot Holthuizen en op de locatie van een voormalige sigaret-tenfabriek. Gezien de afspraken hebben wij nog een forse opgave uit te voeren. We kijken naar mogelijkheden binnen de stad en de dorpen en naar het afronden dan wel inzetten van nieuwe ontwikkelgebieden. De focus ligt in de kern Zevenaar en op maatwerk voor de omliggende kernen. Naar verwachting worden in de periode 2021 tot 2026 ongeveer twaalfhonderd woningen toegevoegd of zijn in aanbouw. Na 2026 staan er ook nog ruim vijfhonderd woningen gepland. 3.13 Handhaving 3.13.1 Uitvoeren doortastend handhavingsbeleid Met de totstandkoming van dit nieuwe beleidsplan hebben wij onze vernieuwde ambities voor het handhavingsbeleid voor de komende periode vastgelegd. Het nieuwe beleidsplan is vastgesteld door de raad op 24 oktober 2018.

Met de aanpassing van ons beleid willen we de kwaliteit van de leefomgeving en de veiligheid van onze inwoners waarborgen. Dit vraagt om een actief toezichtbeleid. In het beleidsplan maken we duidelijk op welke verschillende manieren we toezicht houden en hoe we handhaven als we constateren dat regels worden overtreden. In 2019 hebben we de inhuurcontracten van de BOA’s beëindigd en vaste invulling gevonden voor de formatie voor één BOA en één toezichthouder bouw. Deze BOA’s zijn breed inzetbaar. Dat is met name voor het toezicht op de coronamaatregelen effectief gebleken. Op het gebied van openbare ruimte hebben we actief gehandhaafd. Het aantal uitgeschreven boetes is gestegen in 2020. Ook hebben we geïnvesteerd in ‘handhelds’ zodat we de boa’s efficiënter kunnen inzetten en de zichtbaarheid vergroten. Daarnaast hebben we actief meer handhavingszaken opgepakt op het gebied van illegale bouwwerken en strijdig gebruik van het bestemmingsplan in 2020.

13

Economie en vrijetijdseconomie 4.1. Versterken economische ontwikkeling 4.1.1. Ondersteunen aanleg snelle en betrouwbare internetvoorziening in buitengebied De invloed van de gemeente op de aanleg van internetvoorzieningen is zeer beperkt. De vrijemarktwerking en de telecommunicatiewetgeving bieden geen ruimte voor gemeentelijke interventies. Dat is ook de reden waarom de hiervoor aangevraagde provinciale subsidie voor sterk bestuur voor andere activiteiten is ingezet. Er zijn momenteel twee glasvezelbedrijven bezig met de aanleg van glasvezel in het buitengebied van onze gemeente. Gedeelten van het buitengebied zijn inmiddels van glasvezel voorzien. Voor alle deelgebieden geldt dat de basisinfrastructuur nagenoeg volledig gereed is. Voor de glasvezelcentrales in Herwen, Tolkamer en Spijk was het glasvezelbedrijf nog in afwachting van een vergunning van het waterschap. Deze is inmiddels verkregen, waardoor we nu ook deze glasvezelcentrales kunnen gaan activeren. Ondertussen is het glasvezelbedrijf volop bezig met het realiseren van de overige huisaansluitingen. Hiervoor worden afspraken gemaakt met de betreffende bewoners. Het glasvezelbedrijf is nog wel een aantal maanden bezig om dit af te ronden.

Specifiek voor de bassischolen: de gemeente heeft de schoolbesturen die vragen stelden over glasvezelaanleg in contact gebracht met de uitvoerder van het betreffende glasvezelbedrijf. 4.1.2. Opstellen economische visies Liemers en Zevenaar Op 3 juli 2019 heeft de gemeenteraad de economische visie 2040 voor de Liemers vastgesteld. Deze gezamenlijke visie van de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland, Westervoort en Zevenaar moet zorgen voor een sterke regionale economische ontwikkeling in de Liemers. Speerpunten zijn de logistiek, maakindustrie en vrijetijdseconomie. De Zevenaarse Economische Agenda is in concept uitgewerkt. Dit hebben we gedaan in samenwerking met ondernemersorganisaties zoals MKB, LTO, Lindus en Ondernemend Zevenaar. Dit voorjaar ronden we het proces af door het maken van afspraken over projecten die de partners gaan uitvoeren. Aanvullend op de Liemerse economische speerpunten is de agrarische sector in de Zevenaarse Economische agenda als speerpunt meegenomen. Vooruitlopend op de vaststelling zijn we al gestart met de uitvoering van een aantal maatregelen. Voorbeelden hiervan zijn het starten met het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen Hengelder en Tatelaar en het verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers, mede als gevolg van de coronacrisis.

Voor de uitvoering van de visie neemt gemeente Zevenaar deel aan de Liemerse Ambassade, net als gemeenten Duiven en Westervoort. Deze organisatie is een triple helixsamenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs. Met gemeenten Doesburg en Montferland zijn via een dienstverleningsovereenkomst afspraken gemaakt. In regionaal verband is de samenwerking binnen de Regio Arnhem Nijmegen versterkt, met de economie als een van de vijf belangrijke thema’s. De belangen van subregio de Liemers en de Zevenaarse economische agenda vormen onze input in deze regionale samenwerking.

14

4.2. Ruimte bieden voor ondernemen 4.2.1 Bruisend maken centrum Zevenaar Vanuit het inspiratiedocument opwaardering openbare ruimte centrum Zevenaar is al een aantal maatregelen opgepakt om het centrum toekomstbestendig te maken. Voorbeelden zijn de groenvoorziening, verbetering van de entrees en het fietsparkeren. Daarnaast worden de centrale pleinen Raadhuisplein, Markt en Muldershof heringericht. Voor het Raadhuisplein hebben we het schetsontwerp in juni 2020 online gepresenteerd. In het gelijktijdig gestarte participatietraject zijn veel opmerkingen en suggesties ontvangen. Deze verwerken we zoveel mogelijk in het technisch ontwerp. Met de gebruikers van het plein hebben we nog overleg over de detailinvulling. Naar verwachting kunnen we in het tweede kwartaal van 2021 een plan voor besluitvorming en het beschikbaar stellen van een budget aan de gemeenteraad voorleggen. De plannen voor de herinrichting van Markt en Muldershof moeten nog verder vorm krijgen. In het kader van de bezuinigingen was de uitvoering van deze plannen in 2019 uitgesteld. In het coronaherstelplan zijn ze nu weer opgevoerd als spoedig uit te voeren maatregel voor het stimuleren van economie en samenleving. Ook met het oog op de ontwikkeling van de Fashion Outlet Zevenaar. 4.2.2.

Herstructureren bedrijventerreinen In het coronaherstelplan worden de revitalisering en opwaardering van de bedrijventerreinen Tatelaar en Hengelder in Zevenaar versneld uitgevoerd. De noodzakelijke investering wordt geraamd op één miljoen euro. In het herstelplan is een bedrag van een half miljoen euro opgenomen. Voor het overige deel vragen we een provinciale subsidie. Voor de entree van Hengelder vanaf de nieuwe afrit van de A12 is in een inspiratiedocument een toekomstbeeld geschetst. Dit toekomstbeeld moet dit gebied meer kwaliteit en uitstraling geven. Met marktpartijen en ondernemers gaan we in gesprek om hier verder uitwerking aan te geven. Voor de herstructurering van Halve Maan in Lobith is een belangrijke stap gezet. De verkeerskundige situatie is aangepakt door de zeer grondige aanpassing en reconstructie van de gelijknamige ontsluitingsweg. 4.2.3. Ontwikkelen bedrijventerrein BusinessPark 7Poort In maart 2021 ligt de herziening van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) voor de looptijd van 2021 tot 2024 bij de gemeenteraad voor ter besluitvorming. In het RPW zijn de keuzes vastgelegd die de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen maken voor het beter in balans brengen van vraag en aanbod naar werklocaties. Het RPW biedt weer wat meer ontwikkelruimte, met name voor de logistiek.

In de Liemers komt daarvoor twintig hectares beschikbaar in het logistieke knooppunt Emmerich, Montferland en Zevenaar. Deze hectares zijn bedoeld voor de uitbreiding van DocksNLD in gemeente Montferland. De afstemming met gemeente Montferland hierover is goed. Maar deze ontwikkeling heeft ook geleid tot een intensiever contact met de Duitse buurgemeente Emmerich. De overige beschikbare ruimte voor grote logistieke bedrijven wordt pas vrijgegeven na een evaluatie van het RPW. Deze evaluatie staat gepland voor 2022. Wij hebben kenbaar gemaakt dat gemeente Zevenaar graag gebruikmaakt van de ontwikkelruimte. Op die manier kunnen we in de toekomst blijven voorzien in voldoende uitgeefbaar bedrijventerreinen.

15

De ontwikkeling van BusinessPark 7Poort verloopt op zich voorspoedig. Het stagneert nu enigszins vanwege de coronacrisis en het uitblijven van een positieve uitspraak van de Raad van State op het Tracébesluit voor doortrekking van de A15 en verbreding van de A12. Dat zorgt wel voor onzekerheid. Ondanks de coronacrisis verwachten wij van de nog ruim zestien hectares uitgeefbare kavels verwachten we vijftien hectares in 2021 uit te geven. Zeker als er groen licht van de Raad van State komt voor de A15/A12. De grondexploitatierisico’s zijn in de afgelopen jaren fors verminderd. De infrastructuur op BusinessPark 7Poort is nagenoeg klaar. Dit jaar starten we met de realisatie van de fiets- en voetpaden. We richten de bermen verder in, ronden de waterstructuur af en richten de Wal Masqué definitief in. Deze werkzaamheden voeren we gefaseerd uit tot eind 2022. 4.2.4. Ontwikkelen van de Fashion Outlet Zevenaar (FOZ) op BusinessPark 7Poort De levering van de kavel voor de Fashion Outlet Zevenaar (FOZ) is opnieuw uitgesteld. Dit komt door de coronacrisis en de nog steeds uitblijvende definitieve duidelijkheid over de aansluiting Zevenaar-Oost als onderdeel van het project Doortrekking A15 / Verbreding A12. De voorbereidingen voor de realisatie gaan echter onverminderd door. We verwachten dat de levering van de kavel nu voor de zomer plaatsvindt.

Na de zomer wordt gestart met de realisatie van de FOZ. De FOZ opent naar verwachting eind 2022 dan wel begin 2023 de deuren. 4.2.5. Inkopen bij lokale Liemerse bedrijven Medio 2018 hebben we stappen genomen om de bekendheid van het inkoopbeleid bij gemeentelijke inkopers te versterken. We hebben op de website www.inkoopapp-deliemers.nl een lijst van verwachte onderhandse aanbestedingen vermeld. Regionale ondernemers kunnen hun belangstelling voor zo’n inkoopopdracht kenbaar maken. Dit wordt halfjaarlijks herhaald. We attenderen de budgethouders bij die inventarisaties op het belang dat ons bestuur hecht aan faire kansen voor lokale en regionale ondernemers. Dit geldt ook voor de speerpunten ‘maatschappelijk verantwoorde inkoop’ en ‘social return’. De effecten van deze inzet op feitelijke lokale/regionale inkoop zijn (nog) niet te kwantificeren. 4.2.6. Stimuleren startups In afwachting van afronding van de Economische Agenda Zevenaar is deze activiteit nog niet opgestart. 4.2.7. Verminderen regeldruk voor Midden- en kleinbedrijf (MKB) We blijven continu in gesprek met ondernemers en ondernemersverenigingen over regels die als overbodig en onnodig worden ervaren. De conclusies van deze gesprekken worden meegenomen in nieuw beleid. Verder passen we deze toe bij de maatregelen die we treffen in het kader van corona.

Vanuit ondernemersverenigingen Lindus en MKB Zevenaar wordt met name aangedrongen om de doorlooptijd voor afhandeling van vergunningaanvragen en algemene vragen te verkorten. Zo worden onnodige processtappen niet meer uitgevoerd. We maken ook duidelijke afspraken over betere samenwerking tussen verschillende organisatieonderdelen. In het kader van de invoering van de Omgevingswet en de pijler Anders Werken starten we met de Omgevingstafels. Doorlooptijden proberen we hiermee te verkorten. We krijgen weinig opmerkingen over welke regels kunnen komen te vervallen.

16

4.3. Gebiedsmarketing 4.3.1. Opstellen en uitvoeren marketingplan stad Zevenaar In de Liemerse economische visie is ervoor gekozen dit actiepunt zoveel mogelijk vorm te geven binnen de toeristische marketingstrategie voor de Liemers. 4.3.2. Verbeteren toeristische informatievoorziening en promotie We hebben het toeristisch merkconcept en de toeristische marketingstrategie voor de Liemers opgeleverd. In navolging van dit merkconcept zijn wij gestart met het opstellen van het toeristisch marketingplan voor de Liemers. Daarnaast zijn wij begonnen met het voeren van gesprekken met Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) en Stable International rondom de invulling van het informatiepunt in de FOZ. In het coronaherstelplan hebben wij de acties, voortkomend uit de toeristische marketingstrategie, als stimuleringsmaatregelen van de lokale economie opgevoerd. Het doel is deze in het tijdvak 2020 tot 2022 uit te voeren. 4.4. Sport Sport is niet weg te denken uit de samenleving. Veel mensen genieten van sport door het zelf te beoefenen, ernaar te kijken of erover te praten. Sport is in die zin een aangename vrijetijdsbesteding. Het is een belangrijk aspect van een gezonde levensstijl. Het huidige sportbeleid in de gemeente Zevenaar is geschreven voor de periode 2013 tot 2020. Omdat het niet meer toekomstbestendig is, ontwikkelen we een nieuwe sportvisie.

Deze speelt niet alleen in op landelijke en lokale trends en ontwikkelingen, maar vormt ook een verbinding met de nieuwe beleidsvisie voor het Sociaal Domein. Samen met onze partners sloten we in 2020 een ambitieus Zevenaars sportakkoord. Met dit sportakkoord willen we een impuls geven aan de samenwerking tussen verschillende partners onder het mom van verbinden, samenwerken en kennisdelen. Daarnaast willen we bereiken dat iedereen zich kan ontwikkelen en plezier beleven aan sport en bewegen: als deelnemer, vrijwilliger of toeschouwer. Het Sportakkoord is uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma met 9 projecten. De komende tijd gaan we met partijen in gesprek over het preventie akkoord, waarin tegengaan overgewicht, alcoholgebruik en aanpak roken centraal staan. Hierbij wordt op onderdelen zo mogelijk een relatie gelegd met het Sportakkoord. Voor de sportvoorzieningen staan twee uitgangspunten centraal: multifunctioneel gebruik en samenwerking tussen sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en de gemeente. In november 2020 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen en is een bedrag van 25 duizend euro opgenomen in de meerjarenbegroting 2021 tot 2024. Dit bedrag is bestemd voor een haalbaarheidsonderzoek naar het realiseren van een (omni)sportvoorziening op Sportpark Hengelder.

Daarbij is de (her)verdeling van de sporthallen over de wijken/basisscholen onderdeel van dit onderzoek. Met deze projectopdracht brengen we in kaart wat nodig is om dit burgerinitiatief te ondersteunen.

17

In de aflopen periode realiseerden we in samenwerking met de verenigingen de volgende voorzieningen: • een beachveld op sportpark Hengelder • een nieuwe toplaag op het Cruyffcourt en de atletiekbaan • renovatie van de accommodatie van Angerlo Vooruit • aanpassing van de parkeervoorziening bij DCS 4.4.1. Harmoniseren subsidiebeleid De voorgenomen harmonisatie van het subsidiebeleid is in het coronaherstelplan uitgesteld. Op die manier ontzien we de door corona toch al ernstig getroffen verenigingen. Voor een aantal van hen zijn er mogelijk financiële gevolgen van deze harmonisatie. 4.5. Kunst en cultuur 4.5.1. Ondersteunen culturele activiteiten Het culturele aanbod in Zevenaar is stabiel en vitaal. Activiteiten van Muziekstad, Buitenblik en het SevenArt festival werden goed bezocht. Bij behandeling van het bezuinigingsvoorstel in 2019 is het voorstel tot beëindiging van de subsidies voor deze festivals per 2020 met drie jaren uitgesteld. Dankzij provinciale subsidie via het cultuur- en erfgoedpact zijn extra initiatieven ondersteund. Door de coronamaatregelen waren er in 2020 amper culturele activiteiten in Zevenaar. In regionaal verband spreken wij met de provincie over ondersteuning bij de herstart van de culturele sector. Daarbij sluiten wij aan op de regionale agenda. We nemen deel aan de opgave ‘ontspannen regio’ binnen de regionale agenda.

Zo versterken we onze culturele infrastructuur en verbeteren wij de samenwerking binnen Cultuurregio 025. 4.5.2. Ondersteunen organisatie Kunstwerk! De coronamaatregelen raken de bedrijfsvoering van Kunstwerk!. In het herstelplan hebben wij daarom aanvullende ondersteuning opgevoerd. Het is de vraag of dit voldoende is. Met provincie Gelderland zijn wij op regionaal niveau in gesprek over financiële ondersteuning van onze culturele infrastructuur. Het proces om te komen tot nieuwe prestatieafspraken verloopt goed. Deze afspraken sluiten beter aan bij onze ambities op het Sociaal Domein. Wij werken hierin samen met de andere Liemerse gemeenten. 4.5.3. Ontwikkelen Turmac Cultuurfabriek De verbouwing van de Turmac Cultuurfabriek (voorheen Hal 12) is gerealiseerd. Alle partners zijn inmiddels in de hal gehuisvest. De geplande opening in april 2020 inclusief bijbehorend 7Art festival is vanwege de coronapandemie geannuleerd. Bibliotheek, filmhuis, museum en horeca zijn lange tijd gesloten geweest. De geplande activiteiten in de Cultuurfabriek zijn afgeblazen. We bekijken steeds wat er binnen de richtlijnen nog wel mogelijk is. Maar de sluiting heeft gevolgen voor de exploitatie in het eerste jaar. Ataro verzorgt inmiddels het beheer en de exploitatie van de Turmac Cultuurfabriek.

18

4.6. Vrijetijdseconomie 4.6.1. Oppakken kansen recreatie en toerisme We hebben het rapport Toeristische potenties linieverhalen Zevenaar e.o. opgeleverd. Het rapport Belevingsgebieden in de IJsselvallei is in ontwikkeling. Vanwege corona zijn we niet gestart met het evenementenbeleid, wel met de interne voorbereiding ervan. Het Handboek evenementen gemeente Zevenaar is in 2020 opgeleverd. Daarin staan de regels rond de organisatie van evenementen in gemeente Zevenaar. Met stakeholders is besloten om de oprichting van een breed platform voor vrijetijdseconomie in de Liemers uit te stellen. We ontwikkelen eerst met elkaar het merkconcept en marketingplan Liemers. In het kader van het coronaherstelplan pakken we verschillende acties op. Denk aan de toeristische bebording en het toevoegen van voorzieningen in de openbare ruimte langs toeristische infrastructuren. Maar ook aan een betere verwijzing naar parkeermogelijkheden bij TOP Huis Aerdt. Vanwege de coronacrisis hebben wij geen ondernemerspeiling uitgezet onder toeristischrecreatieve ondernemers in Zevenaar. Dit is verschoven naar 2021. Op regionaal gebied hebben wij met de Liemers een bijdrage geleverd aan de uitvoeringsagenda Toeristisch toekomstperspectief regio Arnhem Nijmegen.

Daarnaast hebben wij een bijdrage geleverd aan Ontspannen regio van de Groene Metropoolregio (Versterking regionale samenwerking regio Arnhem-Nijmegen) zoals het onderzoek naar regionaal gastheerschap. 4.6.2. Verder ontwikkelen toeristische infrastructuur Op het gebied van wandelinfrastructuur hebben wij de Klompenpaden Angerlo (Bevermeersepad) en Babberich (Babborgapad) gerealiseerd en opgeleverd. We zijn gestart met de Klompenpaden Pannerdensche Waard, Giesbeek en het Klompenpad Kids in Giesbeek. Het wandelnetwerk wordt in samenwerking met Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) en andere gemeenten in 2021 gerealiseerd. De opening verwachten we in het najaar van 2021. Verder hebben wij verbeteringen aangebracht in de ruiter- en menroutes op het zuidelijk grondgebied van de gemeente. De plannen voor verbeteringen in het noorden van de gemeente Zevenaar zijn nog niet ontwikkeld. Aan de harmonisering van de toeristische bewegwijzering wordt hard gewerkt. De Redoute Revensweert is opgeleverd. De grote opening vindt plaats als corona dit weer toelaat. Wij zijn verdergegaan met het zichtbaar en/of beleefbaar maken van de Romeinse Limes. De realisering van een fietsbrug over de IJssel tussen Lathum en Rheden bleek geen haalbare kaart. 4.6.3.

Vergroten verblijfsmogelijkheden in gemeente We hebben nog geen uitvoering kunnen geven aan het actualiseren en mogelijk verruimen van het camperplaatsenbeleid. De afgelopen periode hebben we meermalen (planologische) medewerking verleend aan het realiseren van bed-and-breakfastaccommodaties in de gemeente. Ook wordt steun verleend aan initiatieven voor de bouw van recreatiewoningen in Giesbeek (Rhederlaag) en Lobith (Carvium Novum).

19

Duurzaamheid 5.1. Cultuurhistorisch erfgoed 5.1.1. Zorgdragen voor historisch erfgoed Wij werken samen met de gemeenten Duiven en Doesburg om te komen tot een integraal en duurzaam toekomstperspectief voor alle kerkgebouwen in de regio. Hiermee richten we ons op leegloop en functieverandering bij ons monumentaal kerkelijk erfgoed. Het Rijk heeft een ‘decentralisatieuitkering integrale lokale kerkenvisies’ toegekend. Deze uitkering zetten wij in om een procesmanager in te huren om het proces te begeleiden. Wij verwachten in 2021 een kerkenvisie op te kunnen leveren. De verouderde archeologische kaarten zijn geactualiseerd en opgeleverd. Archeologie van de Tweede Wereldoorlog is hierin meegenomen. Het komende jaar ontwikkelen wij op basis hiervan nieuw archeologisch beleid. 5.2. Natuur- en Milieueducatie (NME) 5.2.1. Voorlichten over voeding, beweging en gezondheid in relatie met natuur en milieu Met NME Liemers beschikt de gemeente Zevenaar over een centrum voor Natuur- en MilieuEducatie (NME). Doel van dit centrum is kinderen bewustmaken van hun directe leefomgeving. Met de vaststelling van het bezuinigingspakket van 2019 lag de vraag voor of de gemeente Zevenaar in de toekomst NME wilde blijven aanbieden. In de motie van februari 2021 heeft de raad bevestigend uitgesproken. De raad heeft het college gevraagd daarvoor met een taakstellend voorstel te komen.

Dat voorstel hebben wij in voorbereiding en daarin geven wij aan hoe wij vorm en inhoud willen geven aan de toekomst van NME in de Liemers. 5.3.1 Invoeren van circulaire economie in Zevenaar In 2018 realiseerden we een circulair fietspad van grasasfalt en grasbeton tussen de rotonde Witte Kruis in Babberich en de Maatjesweg in Zevenaar. Verder geven wij uitvoering aan een circulaire aanbesteding van de openbare verlichting. De kennis en ervaring die we tijdens deze aanbesteding opdoen, vertalen we en nemen we op in de duurzaamheidsparagraaf van het inkoop- en aanbestedingsbeleid. In regionaal verband (Regio Arnhem Nijmegen) werken we samen aan duurzaamheid en circulariteit in de grond-, weg- en waterbouw. Dat doen we door het opzetten van een regionaal kenniscentrum en een materialenbank voor hergebruik van vrijkomende regionale producten en materialen. Zo is het tijdelijke fietspad langs de Spijksedijk gemaakt van hergebruikt materiaal. Dit materiaal kwam vrij bij de reconstructie van Halve Maan in Lobith. 5.3.2 Energie neutraal maken eigen organisatie Eind 2019 is de monitoringstool de CO2-prestatieladder ingevoerd. Met deze tool kunnen we de CO2- en energieprestaties van de eigen organisatie meten. Op basis van de CO2-prestatieladder is een uitvoeringsprogramma opgesteld.

Voor het ondersteunen van de uitvoering en voor de monitoring om bij te kunnen sturen zijn extra middelen nodig. Het idee om in het kader van het coronaherstelplan tot versnelling van verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties te komen, kreeg onvoldoende draagvlak in de gemeenteraad. In het

20

Integraal Accommodatieplan is daarom via een alternatieve routekaart voor een meer geleidelijke aanpak gekozen. 5.3.3 Onderzoeken differentiatie bouwleges op basis van Energieprestatie coëfficiënt (EPC) Vanaf 2020 is het gedifferentieerd heffen van gemeentelijke bouwleges bij nieuwbouwwoningen op basis van de EPC niet meer mogelijk. Dat komt door de gewijzigde regelgeving. Nieuwe regelgeving vanaf 2020 schrijft voor dat nieuwbouwwoningen al bijna energieneutraal gebouwd moeten gaan worden. Het vergroenen van leges is onderzocht. Geconstateerd is dat vergroening van de leges niet het meest voor de hand liggende instrument is om duurzaamheidsmaatregelen te stimuleren. De gemeente Zevenaar kent hiervoor de Regeling Toekomstbestendig wonen. 5.3.4 Onderzoeken mogelijkheden deelname campagne fairtradegemeente In december 2019 zijn ongeveer twintig studenten van Hogeschool Van Hall Larenstein uit Velp onze gemeente ingegaan. Zij hebben een enquête gehouden onder consumenten (inwoners), ondernemers en instellingen. Er blijkt voldoende behoefte om verder in te zetten op het behalen van de titel ‘fairtradegemeente’, maar budget daarvoor ontbreekt vooralsnog. 5.3.5. Op weg naar aardgasloos Zevenaar De oorspronkelijke planning voor het proces om te komen tot aardgasvrije wijken en dorpen in de gemeente Zevenaar gewijzigd.

Dit gebeurde bij de financiële heroverweging in het kader van de bezuinigingen in 2019. Het jaar van realisatie blijft 2040. De snelheid van uitvoering is echter getemporiseerd. Angerlo als ‘Wijk van de Toekomst’ wordt afgerond. De keuze om te temporiseren heeft consequenties op het behalen van de tussendoelen (20% duurzame opwek in 2020). Het einddoel (100% in 2040) blijft het uitgangspunt. Het project ‘Wijk van de Toekomst’ Angerlo verloopt volgens planning. De Regiegroep Angerlo heeft eind 2020 een concept plan van aanpak voorgelegd. Het doel is om voor de zomer 2021 het definitieve plan ter besluitvorming aan te bieden. In 2018-2019 hebben we de technische en economische haalbaarheid van het doortrekken van het warmtenet vanuit Duiven naar Zevenaar aangetoond (fase 1). In 2019 hebben we het vervolgonderzoek uitgevoerd in de vorm van een verdiepende verkenning. Daarbij hebben we de aspecten beschikbare warmte, behoefteonderzoek (vraagkant) en marktverkenning exploitantentraject onderzocht (fase 2). De uitkomst van dit onderzoek is positief. Daarom zijn we met de voorbereiding van het warmtenet (fase 3) gestart. Samen met de woningbouwcorporatie en de provincie werken we een plan van aanpak uit om tot een intentieovereenkomst te komen. Wij verwachten de intentieovereenkomst eind 2021 aan te kunnen bieden. 5.3.6.