Bijlage 1. Mobiliteitsprogramma
Tekst van het document
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar Voor een leefbaar, veilig en bereikbaar Zevenaar
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
1
Opdrachtgever
Gemeente Zevenaar
Titel rapport
Mobiliteitsprogramma Zevenaar
Kenmerk
018581.20251001.R1.01
Datum publicatie
1 oktober 2025
Projectteam Goudappel
Floris Frederix, Aron Vossebeld, Suzanne Lansbergen
Projectteam opdrachtgever
Malou Friedhoff, Arjan ter Haar, Willem Scheper, Gerda Niemeijer
Status
Concept
© Copyright Goudappel BV 1-10-25
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
2
Inhoudsopgave
1. Inleiding
5
4. Niet locatie specifieke maatregelen 28
1.1
Waarom een mobiliteitsprogramma?
5
4.1
Leefbaarder Zevenaar
28
1.2
Wat is de aanpak?
6
4.2
Verkeersveiliger Zevenaar
31
1.3
Leeswijzer
7
4.3
Betere multimodale bereikbaarheid
34
2. Bevindingen inventarisatie
9
5. Locatie specifieke maatregelen
2.1
Resultaten feiten en cijfers
9
5.1
Voetganger
38
2.2
Resultaten beleidsanalyse
13
5.2
Fiets
41
2.3
Resultaten bewonersenquête
15
5.3
Openbaar vervoer
45
2.4
Netwerkanalyse: welke opgaven verwachten we tot 2040
17
5.4
Gemotoriseerd verkeer
47
2.5
Hoofdpunten inventarisatie
18
6. Vervolg 3. Ambities en doelen
38
54
20
3.1
Mobiliteit in de Omgevingsvisie gemeente Zevenaar 2040
20
3.2
Doelen mobiliteitsprogramma
23
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
3
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
4
1. Inleiding Voor u ligt het Mobiliteitsprogramma Zevenaar. Hierin staat waar
Al deze ontwikkelingen hebben ook invloed op de mobiliteit binnen
we de komende jaren naar toe willen groeien met het
Zevenaar. Het waarborgen van de bereikbaarheid en de
mobiliteitssysteem van de gemeente Zevenaar. Dit
verkeersveiligheid en het inzetten op duurzame mobiliteit spelen
mobiliteitsprogramma is de uitwerking van de Omgevingsvisie
daarbij een belangrijke rol. Het verbeteren van de verkeersveiligheid is
Gemeente Zevenaar 2040 voor mobiliteit. In de Omgevingsvisie zijn
bijvoorbeeld een belangrijk onderwerp in het coalitieakkoord.
de opgaven en ambities voor onder andere mobiliteit op
Daarnaast kiest het college er nadrukkelijk voor om het thema
hoofdlijnen beschreven. In dit programma wordt daar verdere
leefbaarheid hoog op de agenda te zetten.
invulling aan gegeven en worden concrete acties aan de ambities gekoppeld. Voor de verschillende vervoerswijzen (modaliteiten)
Daarom heeft de Gemeente Zevenaar de wens een
worden de netwerken en de bijbehorende verbeterpunten bekeken.
mobiliteitsprogramma op te stellen. Een mobiliteitsprogramma geeft
Zo draagt het mobiliteitsprogramma bij aan een leefbaar en
richting aan de keuzes die we in de komende jaren gaan maken ten
bereikbaar Zevenaar, waar inwoners, ondernemers en bezoekers
aanzien van ons verplaatsingsgedrag en de inrichting van de openbare
zich op een veilige en gezonde manier kunnen verplaatsen, nu én in
(verkeers-)ruimte. Gezien de beperkte openbare ruimte waar veel
de toekomst.
verschillende belangen samenkomen, is het essentieel om onze doelen en prioriteiten te benoemen in het mobiliteitsprogramma.
1.1
Waarom een mobiliteitsprogramma?
De gemeente Zevenaar heeft grote ambities op het gebied van wonen en werken. Er spelen veel ruimtelijke ontwikkelingen. Voorbeelden zijn de woningbouwopgave, uitbreiding van bedrijventerreinen, de Fashion Outlet Zevenaar (FOZ), het stationsgebied, de doortrekking van de A15
Dit mobiliteitsprogramma is een programma in de geest van de Omgevingswet en dus een uitwerking van de Omgevingsvisie Gemeente Zevenaar 2040. waarin een uitwerking van alle mobiliteitsthema’s en netwerken is opgenomen, inclusief een uitvoeringsplan, dat 2040 als tijdshorizon heeft.
en verbreding van de A12 (ViA15).
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
5
1.2
Wat is de aanpak?
Tijdens de inventarisatiefase in stap 1 is de huidige situatie aan de hand
Om tot een programma te komen, is het van belang om stapsgewijs te werk te gaan. Voor het opstellen van het mobiliteitsprogramma
van verschillende bronnen geanalyseerd. Hierbij heeft participatie een belangrijke rol gespeeld. Door input op te halen van inwoners en te
betekent dit dat er vier stappen worden doorlopen:
spreken met de gemeenteambtenaren en belangenvertegenwoordigers,
Stap 1 Inventarisatie
Waar staan we nu?
mogelijk in beeld gebracht. Inwoners zijn betrokken door middel van
Stap 2 Thema’s en doelen
Waar willen we naartoe?
Stap 3 Mobiliteitsbeleid
Wat is onze koers?
Stap 4 Maatregelen
Welke acties zijn nodig?
zijn de huidige en gewenste verkeerssituatie in Zevenaar zo compleet een enquête.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
6
Stap 2 geeft antwoord op de vraag “waar willen we naar toe?”. De Omgevingsvisie Gemeente Zevenaar 2040 is hiervoor als basis gebruikt. De visie is verder uitgewerkt tot principes. Het beleid om de doelen te behalen is in stap 3 uitgewerkt. Ten slotte zijn concrete acties beschreven in stap 4.
1.3
Leeswijzer
Voor u ligt het Mobiliteitsprogramma Zevenaar. Hoofdstuk 2 geeft een samenvatting van de inventarisatie. In hoofdstuk 3 is de visie op mobiliteit opgenomen. Hoofdstuk 4 beschrijft de niet locatie specifieke maatregelen die daarbij horen, waarna in hoofdstuk 5 de netwerken per vervoerswijze worden toegelicht (locatie afhankelijke maatregelen). Tot slot gaat hoofdstuk 6 over de vervolgstappen naar aanleiding van dit programma.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
7
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
8
2. Bevindingen inventarisatie De eerste stap voor het opstellen van het mobiliteitsprogramma is
gemeente heeft Zevenaar als woonplaats. In Zevenaar wonen ruim
het verkennen van de huidige situatie. In dit hoofdstuk presenteren
26.000 mensen. Giesbeek en Lobith volgen met zo’n 3.000 inwoners.
we de resultaten uit deze fase. Het is een verzameling van kennis over alle relevante thema’s rondom mobiliteit in de gemeente Zevenaar, en resulteert uit verschillende bronnen: feiten en cijfers, beleidsdocumenten, een enquête onder inwoners, gesprekken met de ambtelijke brede werkgroep, de gemeenteraad, en andere belanghebbenden.
2.1
Resultaten feiten en cijfers
Demografie en ruimtelijke structuur De gemeente Zevenaar bestaat uit de dorpskernen Zevenaar, Giesbeek, Lobith, Tolkamer, Pannerden, Babberich, Angerlo, Herwen, Spijk, Aerdt, Lathum en Oud-Zevenaar. De gemeente is gelegen tussen de rivieren de Nederrijn (in het zuidoosten) en de IJssel (in het noorden). Samen met buurgemeenten Duiven, Westervoort en Montferland, ligt Zevenaar in de streek Liemers. Verder is de gemeente Zevenaar onderdeel van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Op 1 januari 2024 telt gemeente Zevenaar 45.041 inwoners. Het aantal inwoners is tussen 2016 en 2023 sterk gegroeid. Sinds 2023 lijkt de
Figuur 2.1: Ligging Zevenaar en aantal inwoners per dorpskern (bron CBS,
groei te zijn gestagneerd. Het merendeel van de inwoners van de
2024)
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
9
•
•
•
In vergelijking met het Nederlands gemiddelde, woont er in
•
De meeste dorpskernen hebben een (beperkt) aanbod van
Zevenaar een relatief klein aandeel jongeren en een groot aandeel
dagelijkse voorzieningen zoals een supermarkt, sportvoorzieningen
mensen boven de 45 jaar oud.
en een (basis)school. De grotere kernen zoals Lobith, Tolkamer en
De verwachte bevolkingsgroei in 2040 is voor Zevenaar iets lager
Giesbeek hebben een volwaardig voorzieningenniveau. Kleinere
dan het Nederlands gemiddelde. Het aandeel 15 tot 29 jarigen zal
kernen zoals Spijk, Aerdt en Angerlo zijn hiervoor afhankelijk van
tot 2040 in aandeel afnemen, terwijl het aandeel 75 plussers zal
de naastliggende plaatsen (die zich op fietsafstand (binnen 5 km)
groeien. Er zal de komende jaren sprake zijn van vergrijzing in de
bevinden). In Zevenaar zit een middelbare school met drie
gemeente. Dit maakt aandacht voor toegankelijkheid en
vestigingen. Dit vraagt om goede verbindingen tussen de kernen
verkeersveiligheid extra belangrijk.
voor actieve vormen van mobiliteit (lopen en fietsen).
9% van alle volwassenen in de gemeente Zevenaar heeft
•
mobiliteitsbeperkingen, oftewel beperkingen met bukken, lopen of
In vergelijking met omliggende gemeenten, missen bewoners van de gemeente Zevenaar relatief vaak aansluiting op het openbaar
dragen van 5 kg.
vervoer en een gevarieerd aanbod van diensten. •
Voor bovenlokale voorzieningen zoals hoger onderwijs en grotere OV-knooppunten is Arnhem een belangrijke bestemming.
•
Aandachtspunten zijn ook de groei van woningen in Zevenaar (zoals Reisenakker, Enghuizen en Groot Holthuizen), evenals de toename van arbeidsplaatsen door de uitbreiding van 7Poort.
Figuur 2.2: aandeel van de bevolking in een leeftijdsklasse, vergeleken met het Nederlands gemiddelde
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
10
Mobiliteitsdata •
Hoewel vergelijkbaar met omliggende gemeentes, is het autobezit in Zevenaar hoger dan het Nederlands gemiddelde. Het autobezit verschilt per woonplaats. In kleinere kernen zoals Aerdt, Lathum en Angerlo is het autobezit het hoogst. Bewoners van deze kernen zullen vaker met de auto reizen om voorzieningen te kunnen bereiken.
•
Het relatief hoge autobezit is ook terug te zien in het gebruik van de diverse vervoerswijzen. Het aandeel verplaatsingen per auto ligt hoger dan het gemiddelde in Nederland. Het aandeel verplaatsingen per fiets of te voet is daarentegen lager dan het Nederlands gemiddelde. Het gebruik van de trein is groter dan het Nederlands gemiddelde. Daarentegen speelt ander openbaar vervoer, zoals de bus, nauwelijks een rol in het verplaatsingsgedrag van bewoners van Zevenaar.
•
Het elektrisch autobezit is lager dan het Nederlands gemiddelde. Het aantal laadpalen ligt ook iets lager.
•
Het aanbod van deelmobiliteit beperkt zich tot alleen Zevenaar. Daar is een aantal deelauto’s en –fietsen (OV-fietsen) beschikbaar.
Figuur 2.3 Verplaatsingen naar vervoerswijzen (ODiN 2018-2023 zonder Covid-19 jaren 2020 en 2021, via het ODiN Dashboard)
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
11
•
Het huidige OV-netwerk bestaat uit een oost-west treinverbinding, hoofdzakelijk oost-west busverbindingen, en beperkte OVmogelijkheden tussen de kernen onderling. -
Vanuit Zevenaar is er een frequente en snelle treinverbinding naar Arnhem (ca 15 min) en Doetinchem (ca 17 min). In de spits rijden de treinen 5 keer per uur en gedurende de rest van de dag 4 keer per uur.
-
Angerlo, Lathum en Giesbeek zijn per bus verbonden met Arnhem Centraal en Dieren. Deze buslijnen hebben een lage frequentie. Zevenaar heeft een buslijn richting Arnhem, deze bus rijdt 2 keer per uur in de ochtendspits en gedurende andere tijdstippen 1 keer per uur. Babberich, Herwen, Lobith
Figuur 2.4: Autobezit per huishouden in elke kern van de gemeente
en Tolkamer zijn ook aangesloten op deze buslijn. De kernen
Zevenaar (CBS, 2023)
Pannerden, Aerdt en Spijk zijn enkel aangesloten op een buslijn naar Zevenaar en deze rijdt 1 keer per uur doordeweeks
Bereikbaarheid •
Zevenaar is goed bereikbaar en multimodaal (auto, trein, bus en fiets) verbonden met de regio, waaronder Arnhem, Doetinchem en
en in het weekend niet. •
doortrekken van de A15 tussen Zevenaar en Ressen versterkt de
Duiven. •
bereikbaarheid van Zevenaar ten opzichte van het (zuid)westen van
De kleinere dorpskernen in de gemeente Zevenaar hebben met
Nederland. Ook de fiets profiteert van de nieuwe doorfietsroute
name met het openbaar vervoer een slechte bereikbaarheid. Ook de bereikbaarheid met de auto is doorgaans slechter doordat de aansluiting op de A12 verder weg is. •
langs de A15. •
Rhederlaag is een belangrijk recreatiegebied.
gemeenten in Nederland in de verkiezing van de fietsgemeente van in de voorrang voor fietsers binnen de bebouwde kom en een logisch fietsnetwerk.
In Zevenaar is ook een recreatief wandel- en fietsnetwerk. Het gebied Rijnstrangen is een populair wandelgebied. Ook de
Met een fietsscore van 3,8 staat Zevenaar op de 28e plek van alle de Fietsersbond. Zevenaar scoort goed op factoren zoals rotondes
Door de gemeente Zevenaar loopt de A12 van oost naar west. Het
Verkeersveiligheid •
Het aantal geregistreerde verkeersongevallen in Zevenaar is de afgelopen jaren redelijk constant. De afgelopen jaren ligt dit (op alleen gemeentelijke wegen) tussen de 100 en 120 ongevallen per
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
12
jaar. In 2020 was het aantal ongevallen lager als gevolg van de coronamaatregelen.
2.2
Resultaten beleidsanalyse
Het lokale, regionale, provinciale en landelijke beleid vormt de basis voor de thema’s en doelen van het mobiliteitsprogramma. De hoofdpunten uit beleid met betrekking tot mobiliteit worden hieronder beschreven. Lokaal beleid Het belangrijkste gemeentelijke document voor dit mobiliteitsprogramma is de omgevingsvisie. Op de inhoud van de omgevingsvisie wordt in het volgende hoofdstuk nader ingegaan. Daarnaast is de inhoud van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) verwerkt in dit mobiliteitsprogramma. Regionaal en landelijk beleid Figuur 2.5: Aantal ongevallen per jaar, op basis van geregistreerde ongevallen in 2018-2024, op alleen gemeentelijke wegen (VIA, 2025)
•
Het aandeel ongevallen op wegen met een snelheidslimiet van 50 km/u is met 46% vrij hoog. 20% van de ongevallen vindt plaats op een weg met een snelheidslimiet van 80 km/u en 19% van de ongevallen op een weg met een snelheidslimiet van 30 km/u.
•
De hoogste concentraties van ongevallen zijn in de bebouwde kom van Zevenaar. Met name op de Doesburgseweg, Mozartlaan, Hengelder, Babberichseweg en N336 vinden veel ongevallen plaats. Buiten de bebouwde kom vallen wegen zoals de Zevenaarseweg en de N338 bij Angerlo op als risicovolle locaties.
De belangrijkste thema’s uit het regionaal, provinciaal en landelijk beleid zijn: •
Inzet op de fiets
•
Verkeersveiligheid
•
Duurzaamheid
De gemeente Zevenaar ligt in de provincie Gelderland en is onderdeel van de Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen. In de Gelderse mobiliteitsvisie staat de realisatie van hubs waarmee verschillende vormen van mobiliteit met elkaar verbonden kunnen worden centraal. Andere bouwstenen die lokaal in de gemeente uitgewerkt kunnen worden zijn het inzetten op fietsen op de korte en middellange afstanden en het bevorderen van de verkeersveiligheid.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
13
Ook in de Gelderse Omgevingsvisie hebben de fiets en knooppunten in
nieuwe woon- en werkgebieden moet er van tevoren worden gezorgd
het mobiliteitssysteem een belangrijke rol. Ambitie is dat in 2030 35%
voor goede ontsluitingen en bereikbaarheid voor alle vervoersmiddelen.
van het totaal aantal verplaatsingen met de fiets is. Voor Zevenaar betekent dit dat het mobiliteitsbeleid enerzijds aan moet sluiten bij de visie van de bredere regio en anderzijds moet voorkomen dat lokale mobiliteitsplannen een negatief effect hebben op de regio. Gemeente Zevenaar in de provincie Gelderland Er zijn ook een aantal ontwikkelingen die spelen in de Provincie Gelderland die invloed hebben op het mobiliteitsbeleid in de gemeente Zevenaar. Uit de mobiliteitsvisie van de provincie zijn dit de volgende bouwstenen: •
Met hubs de overstap van OV of de auto op de fiets faciliteren (korte afstand);
Gemeente Zevenaar in de Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) heeft in haar Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) gezamenlijke ambities geformuleerd. Het programma is opgedeeld in drie pijlers: •
Schone mobiliteit & gedragsaanpak, gericht op elektrificatie van voertuigen en stimuleren van actief vervoer, ov en deelmobiliteit.
•
Lokale en regionale mobiliteitsnetwerken, met fysieke verbeteringen aan fiets- en wandelnetwerken, het ov en knooppunten om multimodaal vervoer te bevorderen.
•
Nationale en internationale corridors, voor verbetering van hoofdwegen en (inter)nationale spoorverbindingen.
In de Verstedelijkingsafspraken voor de regio Arnhem-Nijmegen-
•
Met hubs de overstap van de auto en fiets op het openbaar vervoer faciliteren (langere afstand);
•
Faciliteren van hoogwaardige OV-verbindingen, goede rijks- en provinciale wegen, en verbetering van goederenvervoer;
•
Bevorderen van verkeersveiligheid.
Ook vanuit de provincie is er veel aandacht voor verkeersveiligheid en het faciliteren en stimuleren van duurzame vervoersmiddelen. Net als vanuit de Groene Metropoolregio worden regionale en stadsrand hubs als belangrijke dragers gezien voor het faciliteren van een gemakkelijke overstap tussen vervoersmiddelen en overslag van goederen in het kader van zero-emissie logistiek. Tot slot zijn goede OV- en fietsverbindingen van groot belang.
Foodvalley (2022) wordt daarnaast de nadruk gelegd op het bevorderen van groene en gezonde leefomgevingen. Bij het ontwikkelen van
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
14
Hoofdthema’s in beleid
2.3
Resultaten bewonersenquête
Thema’s die veel terugkomen in het lokale, regionale, provinciale en landelijke beleid en daarom extra aandacht verdienen in dit
In december 2024 was het mogelijk voor inwoners (of regelmatige
gemeentelijke mobiliteitsprogramma, zijn:
bezoekers) van Zevenaar om een enquête in te vullen over mobiliteit. In
Duurzaamheid
totaal zijn 220 reacties ingestuurd.
Lokale en regionale bereikbaarheid Verkeersveiligheid Toegankelijkheid
Wie vulde de enquête in? De meeste respondenten zijn tussen de 36-45 jaar oud. Vergeleken met de daadwerkelijke leeftijdsopbouw in Zevenaar, zijn mensen tussen de 46 en 65 jaar oververtegenwoordigd, en zijn mensen onder de 26 jaar ondervertegenwoordigd. De grootste groep respondenten woont in Zevenaar (48%), gevolgd door Giesbeek (9%), Lobith (7%) en Pannerden (7%). Dit komt redelijk overeen met het aandeel inwoners van deze kernen in de gemeente Zevenaar. 5% van de respondenten woont niet in de gemeente Zevenaar, maar werkt in of bezoekt de gemeente regelmatig.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
15
Wat zijn de belangrijkste mobiliteitsthema’s? Respondenten werden gevraagd om verschillende mobiliteitsthema’s te beoordelen op zowel het belang (hoe belangrijk is dit thema?) en de kwaliteit (hoe scoort dit thema nu?). Bij de thema’s verkeersveiligheid en bereikbaarheid openbaar vervoer is het verschil tussen belang en beoordeling het grootst, wat betekent dat beiden niet op het gewenste niveau liggen. Bij leefbaarheid, parkeren bij woningen, voorzieningen voor de voetgangers en voorzieningen voor de fiets is het verschil tussen belang en beoordeling ook goed zichtbaar. Respondenten beoordelen deelmobiliteit en elektrische voertuigen daarentegen hoger dan het belang ervan. Thema’s met een zichtbaar verschil tussen de kwaliteit en het belang, hebben hoge prioriteit. Figuur 2.6 geeft het gescoorde belang en kwaliteit van elk thema weer. Het belangrijkste thema voor bewoners is verkeersveiligheid (8,8), gevolg door bereikbaarheid fiets (8,2), voorzieningen fiets (8,2) en bereikbaarheid auto (8,2). Op welke locaties gaat het goed? In de enquête was het mogelijk om reacties te geven op specifieke locaties binnen de gemeente. Hiervoor konden respondenten met punten op een kaart aangeven waar ze tevredenheid ervaren over de
Figuur 2.6: beoordeling en belang van mobiliteitsthema's door bewoners van de gemeente Zevenaar
verkeerssituatie. De meeste positieve punten gaan in op verkeersveiligheid van fietsers, wandelaars en gemotoriseerd verkeer. Veelal zijn het verbeteringen in de infrastructuur bij en rondom kruispunten en rotondes die als positief worden ervaren. Een voorbeeld is het toevoegen van bloembakken in de Nieuwstraat in Pannerden om de snelheid te verlagen. Verder worden locaties met parkeerplekken sterk gewaardeerd, net zoals
goede verbindingen en voorzieningen voor fietsers en wandelaars binnen en tussen de wijken en kernen. Als we inzoomen op Zevenaar, dan worden met name recente verbeteringen in de infrastructuur gewaardeerd, zoals de rotonde Vondellaan – Didamseweg, de fietsvoorzieningen op de Babberichseweg, de rotonde Arnhemseweg-Noordeinde-Westeinde.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
16
Op welke locaties kan het beter?
De opgaven die op het gebied van verkeer op ons afkomen in het geval
Respondenten geven verbeterpunten gerelateerd aan verkeersveiligheid
dat er geen maatregelen worden genomen, bevinden zich met name in
en fietsvoorzieningen. Het gaat bijvoorbeeld om te hoge snelheden van
de kern Zevenaar. Deze zijn weergegeven in figuur 2.7.
gemotoriseerd verkeer en het ontbreken van mogelijkheden voor fietsers en wandelaars om veilig over te steken. Als we inzoomen op de kern Zevenaar, dan worden met name verbeteringen genoemd rondom de doorstroming op kruispunten en de verkeersveiligheid van fietsers en voetgangers in de woonwijken. Respondenten zien graag dat er meer snelheidsremmende maatregelen komen voor gemotoriseerd verkeer, verbeterde verkeerslichtinstallaties en betere verbindingen en oversteekmogelijkheden voor fietsers en voetgangers.
2.4
Netwerkanalyse: welke opgaven verwachten we tot 2040
Figuur 2.7: Opgaven vanuit netwerkanalyse
In en om Zevenaar zijn voor de komende jaren veel ruimtelijke ontwikkelingen gepland, zoals woningbouwlocaties en nieuwe bedrijventerreinen. Het gezamenlijke verkeerseffect van deze ontwikkelingen is inzichtelijk gemaakt door middel van een netwerkanalyse met het regionaal verkeersmodel Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (2024). Ontwikkelingen die hierbij zijn meegenomen zijn onder andere: •
Realisatie ViA15 incl. oprit Duiven/Zevenaar en A12 oprit 7Poort
•
Groei van werklocaties 7Poort l, ll en lll, BAT-terrein en Mercurion
•
Groei van inwoners door nieuwe plannen: Groot Holthuizen l en ll, Reisenakker, Zuidspoor en BAT-terrein.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
17
2.5
Hoofdpunten inventarisatie
De zeven hoofdpunten uit de inventarisatie, zijn: •
Realisatie en afronding van project ViA15 is het uitgangspunt en draagt in grote mate bij aan verbetering van de regionale bereikbaarheid en het verminderen van het sluipverkeer.
•
Door de vergrijzing verandert de mobiliteitsbehoefte, zoals extra aandacht voor verkeersveiligheid.
•
De mobiliteit die ontstaat door grote woningbouwplannen en plannen voor uitbreiding van bedrijventerreinen is een belangrijke opgave. Over het algemeen nemen de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer met circa 10% toe, met uitschieters bij grote ontwikkellocaties zoals 7Poort (+115%), Reisenakker (+100-115%) en Ringbaan Zuid (+115%).
•
Het autobezit en autogebruik is relatief hoog ten opzichte van het Nederlands gemiddelde, met name in de andere kernen dan Zevenaar.
•
De belangrijkste thema’s uit het regionaal, provinciaal en landelijk beleid zijn: inzet op de fiets, verkeersveiligheid en duurzaamheid.
•
Uit de enquête volgt dat het thema verkeersveiligheid de meest aandacht verdient volgens de respondenten. Daarna volgt de berkbaarheid van openbaar vervoer. Ook voor leefbaarheid, parkeren bij woningen, voorzieningen voor voetgangers en voorzieningen voor fiets wordt aangegeven dat er extra aandacht voor nodig is.
•
De gemeente Zevenaar is voor wat betreft mobiliteitskeuzes in te delen in drie gebieden (mobiliteitsmilieus): het gebied rondom het station en het centrum, de overige delen van de bebouwde kom van Zevenaar en de andere kernen inclusief het landelijk gebied.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
18
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
19
3. Ambities en doelen De titel van de Omgevingsvisie Gemeente Zevenaar 2040 is: ‘Zevenaar stad, dorpen en landschap in balans’. Het mobiliteitsprogramma bouwt voort op de omgevingsvisie. Daarom wordt in dit hoofdstuk op basis van de inventarisatie een vertaling gemaakt van de ambities uit de omgevingsvisie naar de doelen van dit mobiliteitsprogramma: ‘Een veilig mobiliteitssysteem dat de leefbaarheid versterkt en de bereikbaarheid waarborgt voor huidige en toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Zevenaar’
3.1
2.
Een onderwijsaanbod en werkgelegenheid passend bij de beroepsbevolking •
Nieuwe bedrijfslocaties sluiten aan op de structuur van de stad. Nieuwe (logistieke) bedrijfslocaties willen we plaatsen langs de A12.
•
Bereikbaarheid van de werklocaties blijft heel belangrijk, voor zowel fiets, auto en openbaar vervoer.
3.
Mooie landschappen en natuur en beleefbare cultuurhistorie, waar het fijn recreëren is
Mobiliteit in de Omgevingsvisie gemeente Zevenaar 2040
In de omgevingsvisie zijn acht samenhangende ambities opgenomen.
4.
Een gezonde, veilige en schone leefomgeving •
en gezondheid (bescherming én bevordering) een
Deze zijn beschreven aan de hand van de bouwstenen Wonen, Werken, Mobiliteit en Leefomgeving. Wat is hierin opgenomen over mobiliteit? Ambities Omgevingsvisie 1.
Een fijne woongemeente in een dynamische omgeving met een goed woningaanbod (voor jong en oud) •
Bij besluiten over ruimtelijke ontwikkelingen zijn veiligheid integraal onderdeel van de belangenafweging.
•
De bescherming tegen een schadelijke luchtkwaliteit is belangrijk voor de gezondheid en leefbaarheid van de stad. Daarnaast draagt de verbetering van de luchtkwaliteit bij aan herstel van de natuurwaarden.
Een goed wegennet en goede bereikbaarheid is randvoorwaardelijk.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
20
5.
Een klimaatneutrale gemeente •
openbaar vervoer en fietsvoorzieningen zijn daarbij harde
We willen zo goed mogelijk invulling geven aan afspraken
randvoorwaarden.
in het Klimaatakkoord. 6.
•
We willen meer maatwerk in ons parkeerbeleid.
•
We zullen moeten investeren in uitbreiding en verbetering
Een voorzieningenniveau passend bij de regiofunctie
van het wegennetwerk om ruimtelijke ontwikkelingen
In de stedelijke zone zien we ruimte voor forse
mogelijk te maken. Het gaat daarbij om een mix aan
•
groeiambitie in wonen en werken. •
•
maatregelen.
We gebruiken de omgeving van het station vooral voor
•
We willen vervoersarmoede zoveel mogelijk tegengaan.
wonen en voor voorzieningen waar veel mensen gebruik
•
We willen een hoofdstructuur parallel aan de A12. Insteek
van maken, ook om de noodzaak van autobezit te
is adaptief te handelen bij lopende ontwikkelingen op
beperken.
basis van de visie en mogelijkheden open te houden
We kijken hoe we de functie van de stad voor de
binnen de ontwikkelingen. Verdere ontwikkeling van de
omgeving nog sterker kunnen maken.
stad maakt nut en noodzaak en daarmee haalbaarheid uiteindelijk groter.
7.
Een goede bereikbaarheid als noodzakelijke
•
basisvoorwaarde voor de leefbaarheid en vitaliteit •
•
ter hoogte van de Marsweg. Deze brug zien we als
We koersen op meer autoluw met minder parkeren in het
waardevolle toevoeging voor het Rivierklimaatpark
straatbeeld door andere vervoersmiddelen te stimuleren
IJsselpoort maar ook voor de verbinding tussen de
en auto’s te verleiden andere routes te nemen.
gemeenten Rheden en Zevenaar.
Fietsers en voetgangers krijgen prioriteit en duurzaam openbaar vervoer wordt dé vervoerswijze waar dit kan.
•
Een mooie en functionele fiets- en loopbrug over de IJssel
8.
Saamhorigheid in de kernen, ruimte voor ontmoeting en
Inzet op verbeteren van de spoorzone. Veiliger maken en
initiatieven
beter aansluiten van het station. Ook willen we de
•
We realiseren groen en een uitnodigende buitenruimte op
bereikbaar vanuit de zuidzijde van de spoorlijn mogelijk
wijkniveau. We willen een mooie openbare ruimte die
maken met voorzieningen zoals shared mobility-
uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten. Een
faciliteiten en parkeren. We zetten daar in op een
openbare ruimte die toegankelijk en inclusief is en gericht
gebiedsaanpak waarbij de visie op verkeer en parkeren en
op alle leeftijden (ommetje, fietsrouting, fitness in de
de woon(zorg) visie (met daarin tevens de mogelijkheden
openbare ruimte, skating, etc.).
voor meer gestapelde bouw) samenkomen. Hoogwaardig
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
21
Ambities bouwsteen mobiliteit in de omgevingsvisie
•
A12 en een nieuwe op- en afrit bij 7Poort zullen de komende jaren
Algemeen •
•
Ambities vanuit de Gemeentelijke Verkeer- en Vervoersplan (2020): -
De leefomgeving leefbaarder maken
-
Betere bereikbaarheid van kernen, bedrijven en voorzieningen
-
Verkeersveiliger maken van wegen
We zoeken de ruimte voor de verduurzaming van de mobiliteit. Dit leidt tot keuzes met betrekking tot elektrisch rijden, andere vormen
gerealiseerd worden. Fiets •
Openbaar vervoer •
randvoorwaarde dat het voorzieningenniveau op het gebied van
We willen investeren in uitbreiding van het wegennetwerk om
openbaar vervoer meegroeit. Dit in combinatie met de provinciale en regionale visie met betrekking tot de mobiliteitshub (plek waar
alleen is niet voldoende. Het gaat om een mix aan maatregelen.
meerdere vormen van vervoer samenkomen) maakt de locatie
We willen een visie op het alternatief voor de auto. Hoe stimuleren
Zevenaar-Oost uiterst kansrijk voor de realisatie van een station.
we mensen om de fiets en het OV te gebruiken? Autogebruik willen
Ook een station Babberich is goed voorstelbaar gelet op de
we terugbrengen bij woningbouwontwikkelingen. We nemen de
ontwikkelingen in dit deel van Zevenaar. Insteek blijft station Oost,
bereikbaarheid integraal mee bij ontwikkelingen. •
Aanbieders van deelmobiliteit kunnen op strategische plekken ruimte krijgen.
•
De inzet is erop gericht om vervoersarmoede zoveel mogelijk tegen te gaan. We willen de individuele kernen ook in de toekomst met de bus een alternatief te bieden voor de auto. Dit betekent dat we proberen de buurtbus zo goed mogelijk te behouden en aanvullend hierop kijken of vervoeropties als automaatje/ belbus van toegevoegde waarde zijn: we willen deze mogelijkheden per dorp onderzoeken en vragen inwoners om creatief te zijn met deze alternatieven.
Auto •
Kansen voor smart mobility stimuleren: mensen te verleiden tot
Gezien de grootschalige ontwikkelingen in het oostelijk deel van Zevenaar (bedrijventerrein / woningbouw) is het een
ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. Echter uitbreiding •
Koppelkansen: Recreatieve verbindingen mee koppelen met verbindingen woon-werken
van rijden en/of deelmobiliteit. •
De plannen voor het doortrekken van de A15, de verbreding van de
echter station Babberich als alternatief willen we ook overwegen. •
Openbaar vervoer op bedrijventerreinen/werklocaties stimuleren en ontwikkelen we waar mogelijk.
•
Afspraken rondom vervoer vanuit fysiek domein verbinden we met het sociaal domein.
Water •
We willen de verbindingen over de rivieren behouden, dan wel de barrières van het water terugdringen.
Verkeersveiligheid •
We willen gastvrije dijken. Bij herinrichtingsplannen kijken we naar mogelijkheden om fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer van elkaar te scheiden.
alternatieven.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
22
3.2
Doelen mobiliteitsprogramma
Vanuit de inventarisatie, de ambities in de Omgevingsvisie en de doelen uit het GVVP zijn de doelstellingen opgesteld voor dit Mobiliteitsprogramma. De doelstellingen zijn gestructureerd conform de basisopzet voor omgevingsprogramma’s in Zevenaar. Dat houdt in dat het programma een hoofddoelstelling bevat die bestaat uit subdoelstellingen met bijbehorende principes. Mobiliteitsmilieus Zoals ook uit de inventarisatie volgde zijn de dichtheid van woningen
3.2.2
Subdoelstellingen (ER-doelen)
Om deze hoofddoelstelling te behalen zijn er drie subdoelstellingen. Deze subdoelstellingen bestaan (volgens de basisopzet voor omgevingsprogramma’s in Zevenaar) uit ER-doelen, zoals beter, meer, efficiënter en veiliger. Op volgorde van prioriteit zijn er drie subdoelstellingen voor dit mobiliteitsprogramma:
Leefbaarder Zevenaar
en de beschikbaarheid van voorzieningen bepalend voor een groot deel van de mobiliteitskeuzes van bewoners, ondernemers en bezoekers. Hierdoor is niet elk gebied binnen onze gemeente hetzelfde. Daarom
Verkeersveiliger Zevenaar
maken we binnen de subdoelstellingen onderscheid in de ambitie voor drie verschillende gebiedstypen: (1) het centrum en stationsgebied van de kern Zevenaar, (2) de overige delen van de bebouwde kom van de
Betere multimodale bereikbaarheid
kern Zevenaar en (3) de overige kernen inclusief het landelijk gebied. Dit noemen we de drie mobiliteitsmilieus.
Leefbaarder Zevenaar De omgeving waarin mensen wonen, werken en
3.2.1
Hoofddoelstelling
Uit de inventarisatie, de Omgevingsvisie, het GVVP en ambtelijke en bestuurlijke overleggen zijn we tot de volgende hoofddoelstelling voor het Mobiliteitsprogramma van de gemeente Zevenaar gekomen: ‘Een veilig mobiliteitssysteem dat de leefbaarheid versterkt en de bereikbaarheid waarborgt voor huidige en toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Zevenaar’. De keuze voor deze hoofddoelstelling wordt toegelicht per subdoelstelling.
recreëren heeft direct invloed op de kwaliteit van leven: de voorzieningen, het groen, de infrastructuur en de sociale omgeving. Mobiliteit speelt vaak een belangrijke, maar helaas vaak negatieve rol, bij de leefbaarheid van een locatie. Een straat vol geparkeerde auto's beperkt de ruimte voor bijvoorbeeld groen, terwijl intensief verkeer de verblijfskwaliteit vermindert en ervoor zorgt dat kinderen niet veilig op straat kunnen spelen. Onze inwoners geven aan dat ze graag in onze gemeente wonen, met woorden als rust,
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
23
veiligheid, groen, gezelligheid en ruimte die typerend zijn voor hun
Verkeersveiliger Zevenaar
buurt. De meerderheid is tevreden over de leefbaarheid van hun
Veilig kunnen verplaatsen door de gemeente is essentieel
omgeving, en we streven ernaar deze tevredenheid te behouden en
voor het welzijn van alle inwoners. Uit de inventarisatie
waar mogelijk te verhogen door overlast van verkeer en stilstaande
blijkt dat het aantal verkeersongevallen (geregistreerd
voertuigen te voorkomen.
door de politie tussen 2018 en 2024 op gemeentelijke wegen) de afgelopen jaren geen dalende trend vertoont. Daarnaast
De ambitie om een groot aantal ruimtelijke ontwikkelingen te
ontvangen we veel meldingen over onveilige verkeerssituaties van onze
realiseren, zal leiden tot een toename van verkeer. We willen ervoor
inwoners. Hierom is verkeersveiligheid als belangrijk thema opgenomen
zorgen dat deze toename de leefbaarheid in onze gemeente niet
in de Omgevingsvisie en het coalitieakkoord. De vergrijzing zorgt
negatief beïnvloedt. Daarom geven we de hoogste prioriteit aan het
bovendien voor een toename van kwetsbare verkeersdeelnemers, wat
behoud van, en waar mogelijk het versterken van, de leefbaarheid voor
de noodzaak voor veilige verkeersomstandigheden extra benadrukt.
zowel huidige als toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers.
Ook het Rijk wijst in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 op de
Deze behoefte is zowel uit de inventarisatie naar voren gekomen als dat
urgentie hiervan.
het een belangrijk thema is binnen de Omgevingsvisie en het GVVP. Het principe van "leefbaarheid als hoogste prioriteit voor dit Mobiliteitsprogramma" heeft brede steun.
Ambitie per mobiliteitsmilieu Gezien al deze ontwikkelingen is structurele aandacht voor verkeersveiligheid in de hele gemeente Zevenaar (alle
Ambitie per mobiliteitsmilieu Binnen alle drie de mobiliteitsmilieus willen we
mobiliteitsmilieus) van groot belang – van het centrum van de kern Zevenaar tot aan de kleinere kernen.
voorkomen dat de mobiliteitsgroei een negatieve impact heeft op de leefbaarheid. Binnen de kern Zevenaar gaan we echter nog een stapje verder. Door de beschikbaarheid van voorzieningen en alternatieven voor autogebruik, kunnen we hier inzetten op maatregelen die de autogebruiker verleiden tot het kiezen voor een duurzamere vorm van mobiliteit, zoals de fiets. Zo kunnen we de leefbaarheid hier voorop zetten, zelfs als dat betekent dat bewoners, ondernemers en bezoekers minder snel op hun bestemming kunnen komen.
Betere multimodale bereikbaarheid Bereikbaarheid is de mate waarin mensen in staat zijn om bestemmingen te bereiken die voor hen van belang zijn, zoals werk, voorzieningen, sociale contacten en recreatie. Daarbij staat niet de reistijd centraal, maar vooral de beschikbaarheid van vervoersmogelijkheden en verbindingen die het mogelijk maken om overal te kunnen komen.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
24
Met het project ViA15 is de toekomstige regionale bereikbaarheid van
3.2.3
Principes
de gemeente Zevenaar op orde. Tegelijkertijd neemt de druk op de
Om de subdoelstellingen concreter te maken, zijn deze uitgewerkt in
infrastructuur toe door de ruimtelijke groeiambities. Daarom is het van
principes zoals opgenomen op de volgende pagina.
belang om ook op lokaal niveau de bereikbaarheid te versterken. Niet alleen voor de auto, maar juist ook voor alternatieve, duurzame vervoerswijzen. In dit mobiliteitsprogramma staat het verbeteren van de multimodale bereikbaarheid van kernen, werklocaties en voorzieningen dan ook centraal. De omgevingsvisie benadrukt het belang van goed functionerende fietsroutes, zeker richting werklocaties waar al veel gebruik wordt gemaakt van (elektrische) fietsen. Duurzaam openbaar vervoer wordt daarnaast gezien als de voorkeursoptie voor verplaatsingen waar dit een concurrerend alternatief is. Door fiets en OV te stimuleren, ontstaat er meer ruimte op de wegen, wat de doorstroming van het gemotoriseerde verkeer bevordert.
Ambitie per mobiliteitsmilieu Elke van de drie mobiliteitsmilieus heeft zijn eigen aandachtspunten. Rondom het centrum van Zevenaar en het stationsgebied zetten we in op lopen, fietsen en OV. De auto krijgt hier wat minder prioriteit. Binnen de rest van de bebouwde kom van Zevenaar willen we sterk inzetten op fietsgebruik. Daarnaast zorgen we ervoor dat de huidige en de toekomstige bedrijven en woningen ook met de auto goed bereikbaar zijn. Buiten de kern Zevenaar blijft de auto belangrijk, maar blijven we de mogelijkheid voor OV en fiets op orde houden.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
25
‘Een veilig mobiliteitssysteem dat de leefbaarheid versterkt en de bereikbaarheid waarborgt voor huidige en toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Zevenaar’ Subdoelstellingen
Principes
1. Leefbaarder
•
Zevenaar
Er wordt meer ruimte gemaakt voor groen en er wordt minder ruimte
Toelichting •
gebruikt voor parkeerplaatsen binnen de bebouwde kom.
Minder ruimte voor autobezit en autogebruik zorgt ervoor dat er meer ruimte overblijft voor verblijfskwaliteit zoals ontmoetingsplekken en groenvoorzieningen.
•
Het aandeel doorgaande autoritten op het onderliggend wegennet
•
binnen de bebouwde kom laat een dalende trend zien.
Gemotoriseerd verkeer zorgt lokaal voor luchtvervuiling, geluidsoverlast en meer onveilige situaties voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Voorkomen van onnodige autoritten is daarom een verbetering van de leefbaarheid.
•
Het aandeel fiets- en OV-gebruik laat een stijgende lijn zien.
•
Vergroten van het aandeel fiets- en OV-gebruik in de modal split leidt tot
•
Het aantal verkeersongevallen in Zevenaar laat een dalende lijn zien.
•
Verbeteren van de objectieve verkeersveiligheid
•
Bij gevoelens van verkeersonveiligheid handelen we volgens een
•
Tegengaan van gevoelens van verkeersonveiligheid.
•
Verbeteren van de multimodale bereikbaarheid van kernen, bedrijven en
minder autogebruik, wat de leefbaarheid ten goede komt. 2. Verkeersveiliger Zevenaar gestandaardiseerde aanpak. 3. Betere
•
Een stijgende lijn in de toegankelijkheid van het voetgangersnetwerk.
multimodale
•
Een stijgende lijn in het aantal directe fietsverbindingen tussen
bereikbaarheid
voorzieningen
kernen, bedrijven en voorzieningen. •
Minimaal het huidige voorzieningenniveau en de frequentie van het openbare (bus)vervoer handhaven.
•
De bereikbaarheid van voorzieningen en bedrijven met de auto op orde houden.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
26
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
27
4. Niet locatie specifieke maatregelen Om toe te werken naar de doelen voor mobiliteit in de gemeente
onderliggende wegennet moeten bestemmingen bereikbaar maken en
Zevenaar zijn maatregelen nodig. De niet locatie specifieke
ontsluiten, maar mogen geen alternatief zijn voor het hoofdwegennet.
maatregelen zijn in dit hoofdstuk per subdoelstelling toegelicht. De benodigde aanpassingen aan de verkeersnetwerken die hierbij
Aanpassingen aan verkeersnetwerken kunnen ritten op het
horen zijn opgenomen in hoofdstuk 5. Daar gaat het om locatie
onderliggend wegennet voorkomen. Hoofdstuk 5 gaat uitvoerig in op
specifieke maatregelen.
de gewenste netwerken voor alle modaliteiten, en de locatie specifieke maatregelen die daarbij horen.
4.1
Leefbaarder Zevenaar
De subdoelstelling die de meeste prioriteit krijgt is het behoud van, en waar mogelijk het versterken van, de leefbaarheid voor zowel huidige als toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Zevenaar. Voor een leefbaarder Zevenaar zetten we in op: 4.1.1
Netwerken verbeteren (locatie specifiek)
Verkeer en mobiliteit zitten in een transitie, waarbij er steeds meer aandacht is voor alternatieven voor autogebruik. Desondanks wordt het
4.1.2
Stimuleren fietsgebruik
De fiets is een duurzame vervoerswijze die weinig ruimte inneemt. Uit de enquête blijkt dat ook inwoners de bereikbaarheid met de fiets en fietsvoorzieningen erg belangrijke onderwerpen vinden. Het fietsgebruik in Zevenaar ligt echter lager dan het gemiddelde van Nederland. We stimuleren fietsgebruik door prioriteit te geven aan de fiets in ontwerp en inrichting van de openbare ruimte. Naast verbeteren van het fietsnetwerk (zoals opgenomen in hoofdstuk
hoofdwegennet steeds drukker, waardoor automobilisten alternatieve
5) nemen we de volgende niet locatie specifieke maatregelen:
routes zoeken op het onderliggende wegennet. Vanuit leefbaarheid,
•
bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden wij dit een ongewenste ontwikkeling die voorkomen dient te worden. Verbindingen via het
Onderzoeken van logische en centrale stallingslocaties in het centrum, bijvoorbeeld een overdekte fietsenstalling op het Raadhuisplein
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
28
•
We zetten in op goede overdekte fietsenstallingen bij het station, sportvoorzieningen en OV-knooppunten die voorzien zijn van het ‘Fietsparkeur’ kenmerk1.
•
We sluiten aan bij regionale campagnes gericht op het fietsgebruik van inwoners, werknemers en werkgevers, zoals Slim & Schoon Onderweg.
4.1.3
Minder prioriteit voor autobezit
De openbare ruimte rondom het station en in het centrum van Zevenaar is schaars, wat betekent dat we keuzes moeten maken
Figuur 4.1: Theoretisch ruimtebeslag per vervoerwijze per kilometer
waarvoor we onze openbare ruimte gebruiken. Een groot gedeelte van
(paarse vlak is ruimtebeslag voor parkeren)
de openbare ruimte wordt gebruikt voor mobiliteit. Het ruimtebeslag van mobiliteit gaat ten koste van bijvoorbeeld verblijfruimte of ruimte voor groen. Figuur 4.1 laat zien dat de auto de meeste ruimte inneemt per afgelegde kilometer. Om de openbare ruimte te kunnen gebruiken ten behoeve van de leefbaarheid van Zevenaar, geven we minder prioriteit aan autobezit en zetten we in op goede, betaalbare en duurzame alternatieven. Dit geldt voor het centrumgebied (binnen de parkeerring) en de herontwikkelingsgebieden rondom het station zoals Spoorzone en
Aan het terugdringen van autobezit in de gemeente Zevenaar zijn onlosmakelijk maatregelen gekoppeld om juist langzaam verkeer te bevorderen. Concreet zetten we in op de volgende maatregelen: •
In gebieden waar verblijven het belangrijkst is, krijgt de auto minder prioriteit.
•
Het aanbieden van deelmobiliteit bij station Zevenaar. Zodat er een alternatief voor autobezit wordt geboden.
•
Bij nieuwbouwplannen dient de initiatiefnemer een mobiliteitsplan op te stellen waarin ook de potentie van deelmobiliteit aan bod
Enghuizen (het BAT-terrein).
komt. •
Gemotoriseerd verkeer met het centrum als bestemming wordt met behulp van de centrumring/parkeerring ‘afgevangen’ en naar
1
FietsParKeur is een onafhankelijk keurmerk voor fietsparkeersystemen, dat
garandeert dat de systemen voldoen aan hoge eisen op het gebied van veiligheid, gebruiksgemak en duurzaamheid.
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
29
de parkeerterreinen rondom het centrumgebied geleid. De
twijfel over de strikte noodzaak van veel parkeerruimte wordt ruimte
centrum- en winkelfuncties dienen echter bereikbaar te blijven voor
geboden om met maatwerk tot oplossingen te komen.
het autoverkeer. Niet locatie specifieke maatregelen: 4.1.4
Gebiedsgericht parkeerbeleid
•
verschillende gebieden, zodat minder ruimte gebruikt wordt voor
De invloed van de auto op de omgeving is in meerdere opzichten groot en door nieuwe inzichten, kostenontwikkelingen en ruimtegebruik is het
parkeerplaatsen binnen de bebouwde kom. •
ook lang niet altijd meer zo vanzelfsprekend dat dit de voornaamste
Bij nieuwbouw of herontwikkeling maken we een grotere loopafstand naar de auto mogelijk. Hierdoor is meer ruimte voor
vorm van mobiliteit is. Goede, betaalbare en duurzame alternatieven genieten steeds meer de voorkeur en de ruimte die bespaard kan
Opstellen van nieuw parkeerbeleid dat maatwerk biedt voor
het creëren van een aantrekkelijkere woonomgeving, •
Een betere verbinding tussen de verschillende
worden met minder fysieke inrichtingsmaatregelen voor de auto, kan
parkeergelegenheden zal bijdragen aan een efficiënt gebruik van
ingezet worden voor andere ambities op het vlak van bijvoorbeeld
de parkeerplaatsen met name rondom het centrum.
wonen of leefbaarheid.
•
We onderzoeken het beprijzen van parkeren.
Intensivering van woningdichtheden gaat maatregelen vergen ten opzichte van het huidige parkeerbeleid. De inzet op meerlaagse parkeervoorzieningen en het sturen middels het gericht beprijzen van het parkeren kan een bijdrage leveren aan de benodigde parkeerruimte voor centrumontwikkelingen. Ontwikkelruimte binnen het centrum is essentieel om een aantrekkelijk en goed functionerend centrumgebied naar de toekomst toe te kunnen behouden. Het huidige parkeerbeleid voorziet niet in dergelijke ontwikkelingen waardoor hoge parkeernormen zwaar wegen bij nieuwe ontwikkelingen en groeiambitie en ruimtelijke kwaliteit regelmatig in de weg staan. In 2025 wordt een aanpassing voorzien van het parkeerbeleid, waarbij beter geanticipeerd kan worden op veranderende parkeerbehoeften in relatie tot andere doelstellingen. Bij aantoonbaar goede alternatieven of
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
30
4.2
Verkeersveiliger Zevenaar
openbaar vervoer en gemotoriseerd verkeer opgenomen, met de bijbehorende maatregelen.
Ongevallen ontstaan door een combinatie van factoren en hebben verschillende oorzaken. Een te hoge snelheid, afleiding, rijden onder invloed van alcohol en/of drugs en vermoeidheid spelen bijvoorbeeld een rol bij het ontstaan en/of de afloop van ongevallen. Ook de voertuigkenmerken en weginrichting kunnen bijdragen aan het ontstaan van een ongeval. Ongevallen voorkomen is een samenspel van goede infrastructuur en verkeersgedrag. Goede infrastructuur is de verantwoordelijkheid van ons als wegbeheerder, maar is maar één van de verschillende ongevalsoorzaken. Ook het verkeersgedrag is belangrijk en daar zijn verkeersdeelnemers zelf verantwoordelijk voor. De verkeersveiligheid is daarom een gezamenlijke opgave van weggebruiker en wegbeheerder. Dit bestaat niet alleen uit het terugdringen van verkeersbewegingen en ongevallen. Ook bestaat dit uit het tegengaan van gevoelens van verkeersonveiligheid. We moeten daarop in (blijven) zetten en hier structureel aandacht aan geven en capaciteit voor vrij maken. Voor een verkeersveiliger Zevenaar zetten we in op: 4.2.1
Netwerken verbeteren (locatie specifiek)
4.2.2
Gedragscampagnes en verkeerseducatie
Om (het gevoel van) verkeersveiligheid te verbeteren wordt ook ingezet op het beïnvloeden van het verkeersgedrag van de weggebruikers. We volgende de landelijke aanpak uit het ‘Strategisch Plan Verkeersveiligheid’ (SPV) en de provinciale en regionale acties en maatregelen. Dat vergroot het effect van de inzet. De volgende acties en maatregelen zijn door in ieder geval al (door derden) geïnitieerd: •
Verkeersexamens basisscholen
•
Controle fietsverlichting (basisscholen en Liemers college)
•
Opfriscursus rijvaardigheid voor senioren
Deze acties en maatregelen vullen we bij voorkeur aan met verkeerseducatie voor alle doelgroepen. De regio zet zich in op onder andere de volgende gebieden. Deze zijn relevant voor Zevenaar en als gemeente zullen wij hieraan bijdragen: •
Landelijke campagnes regiobreed implementeren en ondersteunen
•
Een jaarlijks regionaal verkeerseducatieprogramma, met aandacht voor: smartphonegebruik, roodlichtnegatie, verlichting, snelheid en drugs- en drankgebruik
Een belangrijk middel om de verkeersveiligheid te verbeteren is het investeren in infrastructurele maatregelen. Snelheidsverlagingen voor gemotoriseerd verkeer en bijvoorbeeld een andere inrichting van een straat zorgt ervoor dat het risico op een ernstig ongeval vermindert. In hoofdstuk 5 zijn de gewenste netwerken voor voetganger en fiets,
4.2.3
Gestandaardiseerde aanpak bij een gevoel van verkeersonveiligheid
Om de verkeersveiligheid in de gemeente Zevenaar te peilen gebruiken we o.a. het registratiesysteem Fixi. Dit is een platform waar burgers op een laagdrempelige wijze meldingen en klachten over bijvoorbeeld de
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
31
verkeersonveilige situaties, snelheidsovertredingen en het gevoel van
verkeersrisicomodel DOKDATA. Een wegvak of kruispunt met een
verkeersonveiligheid kunnen plaatsen. Met deze vorm van participatie
hoog risicoprofiel komt eerder in aanmerking voor aanpassingen
kunnen wij zogenoemde hotspots in beeld brengen en hier passende
dan een wegvak met een lager risicoprofiel. Daarnaast zijn de
maatregelen op nemen. Naast de klachten en meldingen van burgers,
aanpassingen die hieruit voortkomen kansrijker voor een
dienen de verschillende dorpsraden als klankbordgroep. Maandelijks vindt er door een geselecteerd team overleg plaats met de dorpsraden.
cofinanciering of subsidie vanuit het Rijk en de Provincie. •
Zijn er geen ongevallenconcentraties, dan proberen we factoren die
Initiatieven, vragen, ontwikkelingen, verkeersonveilige situaties en alle
mogelijk bijdragen aan de subjectieve veiligheid meetbaar te
overige onderwerpen m.b.t. verkeer worden door de afdeling verkeer
maken. Bijvoorbeeld, als er wordt aangegeven dat op een bepaalde
beantwoord, behandeld en teruggekoppeld. Dit betekent dat er extra
weg te hard wordt gereden, dan gaan we eerst de snelheid meten.
ambtelijke capaciteit benodigd is.
•
Als blijkt dat de snelheid een risico is, dan starten we in overleg met belanghebbenden een gedragscampagne met bijvoorbeeld
Niet locatie specifieke maatregelen: •
•
We blijven inzetten op een goede communicatie en afhandeling
een snelheidsdisplay, of schakelen we Veilig Verkeer Nederland in. •
Bij het uitblijven van verbetering gaan we in gesprek met
van de meldingen, initiatieven van o.a. burgers en dorpsraden.
belanghebbenden over andere mogelijkheden en onderzoeken we
Voor kleine aanpassingen is een jaarlijks budget beschikbaar.
infrastructurele maatregelen. Dit combineren we bij voorkeur met
We voeren iedere drie jaar een uitgebreide analyse uit op
noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden aan de weg, tenzij er
geregistreerde ongevallen en benoemen daarin uit te voeren acties
acuut gevaar is.
naar aanleiding van de analyse. Een voorbeeld van toepassing van de standaard aanpak zijn de Daarnaast hanteren we een standaard aanpak voor meldingen van
verkeersonveilige locaties in en rondom het centrum van Zevenaar.
verkeersonveilige situaties: (zie ook figuur 4.2):
Daar is op basis van 4 bronnen (ongevallendata, meldingen van
•
•
We kijken naar de objectieve verkeersveiligheid. Vinden er op deze
inwoners, een onafhankelijk bewonersonderzoek en de verkeerskundig
locatie veel ongevallen plaats (die ook geregistreerd worden)? En
adviseurs) gekomen tot drie meest verkeersonveilige locaties in het
voldoet de weginrichting in combinatie met het gebruik van de
centrum van:
weg?
•
T-splitsing Noordeinde – Lentemorgen;
Als er ongevallenconcentraties zijn en deze zijn het gevolg van de
•
Uitrit parkeervoorziening Kampsingel;
weginrichting, dan kijken we in overleg met belanghebbenden of
•
Rotonde Arnhemseweg – Wilhelminalaan.
fysieke maatregelen nodig zijn om deze in het vervolg te voorkomen. Hierbij maken we gebruik van het Provinciale
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
32
elding ervaren verkeersonveiligheid
eer dan n melding ontvangen over ervaren verkeersonveiligheid
s er sprake van spoed of een acuut verkeersveiligheidsprobleem?
elding archiveren en melder informeren, voorlopig geen actie
bjectieve verkeersveiligheid Vinden er geregistreerde ongevallen plaats op deze locatie?
n gesprek met belanghebbenden
Subjectieve verkeersveiligheid s de melding meetbaar (bijv. hoge snelheid)?
Zijn de ongevallen te linken aan de weginrichting?
Starten met metingen s er een afwijking?
ndien mogelijk, f sieke maatregelen treffen
Starten met gedragscampagne
ndere mogelijke gedragsmaatregelen?
n afstemming met andere beleidsdomeinen om tot effectieve inzet van middelen te komen
T R
Starten met metingen s er een verbetering?
n gesprek met belanghebbenden
Figuur 4.2: Gestandaardiseerde aanpak voor als onveilig ervaren locaties
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
33
kinderen of mensen met een (visuele) beperking. Versmallingen,
4.3
Betere multimodale bereikbaarheid
oneffenheden en stoeprandjes kunnen een ware hindernisbaan vormen.
Het doel is de multimodale bereikbaarheid van kernen, bedrijven en
Niet locatie specifieke maatregelen:
voorzieningen te verbeteren. Zoals opgenomen in de omgevingsvisie
•
De gemeente zet zich in voor voldoende brede trottoirs en voor middengeleiders om het oversteken van drukke staten makkelijker
geven we daarbij prioriteit aan fietsers en voetgangers en wordt
te maken. Ook het verbeteren van de zichtbaarheid van de
duurzaam openbaar vervoer dé vervoerswijze waar dit kan. Om de
infrastructuur (goede verlichting, markering en geleiding) is hiervan
weginfrastructuur voor gemotoriseerd verkeer ook goed te laten
onderdeel. Het uitgangspunt binnen de bebouwde kom: minimaal
functioneren is het essentieel om deze vervoersvormen te stimuleren en daarmee bij te dragen aan de doorstroming.
een éénzijdig trottoir of voetpad langs gebiedsontsluitingswegen. Bij
Voor het verbeteren van de multimodale bereikbaarheid van kernen,
per etmaal) tweezijdige trottoirs door de slechtere oversteekbaarheid
drukke gebiedsontsluitingswegen (meer dan 5.000 motorvoertuigen van deze wegen.
bedrijven en voorzieningen zetten we in Zevenaar in op: • 4.3.1
Netwerken verbeteren (locatie specifiek)
Een belangrijk middel om de multimodale bereikbaarheid te verbeteren
Ernstige knelpunten krijgen prioriteit, de overige worden meegenomen in combinatie met onderhoud.
•
Bij onderhoud of na herinrichting verwijderen we
is het investeren in infrastructurele maatregelen. In hoofdstuk 5 worden
voetgangersoversteekplaatsen in de bochten op de centrumring
de gewenste netwerken voor voetganger en fiets, openbaar vervoer en
van Zevenaar.
gemotoriseerd verkeer gepresenteerd en toegelicht, met de bijbehorende maatregelen. 4.3.2
Voetganger
4.3.3
Fiets
Het verder uitbouwen van een robuust netwerk voor de hoofdfietsstructuur moet (geholpen door de populariteit van de
Bijna alle verplaatsingen, zowel functioneel als recreatief, beginnen en
elektrische fiets) ervoor zorgen dat ritten van geringe afstand zoveel
eindigen met lopen. Iedereen moet daarom overal te voet kunnen
mogelijk met de fiets worden uitgevoerd. De fiets moet daarmee voor
komen. We willen onze infrastructuur toegankelijk maken voor iedereen
de gebruiker een logische keuze zijn. Bijkomende voordelen zijn er op
door rekening te houden met de wensen en beperkingen van
vlakken als klimaataanpak en gezondheid. Samen met een goed
verkeersdeelnemers. Het gebruik van scootmobielen, rollators en
functionerend openbaar vervoer dat alle concentratiegebieden voor
rolstoelen op straat neemt door de vergrijzing toe. Maar ook voor
wonen en werken aandoet, ontstaan ook kansen voor een beter
andere groepen is aandacht voor toegankelijkheid belangrijk, zoals voor
ingericht gebied met minder benodigde parkeergelegenheid. Waar
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
34
mogelijk wordt ingezet op vrijliggende fietspaden van voldoende
mobiliteitshub door fietsenstallingen met hoge kwaliteit, deelmobiliteit
breedte met zo min mogelijk barrières en goede aansluitingen op het
en extra parkeerplaatsen voor de auto toe te voegen.
regionale doorfietsnetwerk. Betrouwbare en vaak rijdende treinen zijn tevens essentieel, maar ook Niet locatie specifieke maatregelen: •
•
•
de haltering van de regionale trein is nodig voor de groei van OV.
We willen als gemeente inzetten op het stimuleren van de fiets in
Verdere uitbreiding van de mogelijkheden die het spoor kan bieden
de vorm van goede (lokale en regionale) fietsverbindingen voor
wordt nadrukkelijk als kans gezien door in te zetten op mogelijkheden
woon-werkverkeer en goede verbindingen vanuit het station met
van een extra station bij toekomstig intensief bebouwd gebied.
de werklocaties, inclusief voldoende fietsvoorzieningen op het
De vervoersaantallen voor de bus liggen veel lager dan op het spoor,
station en bij de werklocaties. De verdere uitbouw van een
maar de bus is voor de dorpen en het landelijk gebied voor veel
hoogwaardig (en grotendeels vrijliggend) fietsnetwerk met
inwoners het enige alternatief voor de auto op lange afstand. Het
bijbehorende stallingsvoorzieningen en attractieve en veilige
bereikbaar houden van kleine kernen met openbaar vervoer is
looproutes zijn hier onderdeel van.
zodoende essentieel. In de op 1 juli gegunde OV-concessie Arnhem-
Het verder uitbouwen van een robuust netwerk voor de
Nimegen-Foodvalley wordt ingezet op meer bussen bredere
hoofdfietsstructuur moet (geholpen door de populariteit van de
bedieningsperiodes, zowel in stedelijk als landelijk gebied. Er is daarbij
elektrische fiets) ervoor zorgen dat ritten van geringe afstand
sprake van een bereikbaarheidsgarantie: alle kernen boven de 500
zoveel mogelijk met de fiets worden uitgevoerd.
inwoners krijgen 18 uur per dag en 7 dagen per week OV. Er worden
Waar mogelijk wordt ingezet op vrijliggende fietspaden van
22% meer dienstregelingsuren aangeboden dan in 2024.
voldoende breedte met zo min mogelijk barrières en goede •
aansluitingen op het regionale doorfietsnetwerk.
In het kader van verbetering OV is er ook aandacht voor aanvullend OV
Bij herinrichtingsplannen bekijken we de mogelijkheden om
(zoals de buurtbus). De buslijnen bestrijken lang niet alles in onze
fietsverkeer en gemotoriseerd verkeer van elkaar te scheiden op de
gemeente. Door in te zetten op logische en aanvullende verbindingen
dijken.
kunnen we de vervoersmogelijkheden verbeteren. Dit betekent dat we
4.3.4
OV
de buurtbus behouden en aanvullend hierop kijken of vervoeropties als automaatje/ belbus van toegevoegde waarde zijn: we willen deze
De ligging aan het spoor draagt reeds in hoge mate bij aan de
mogelijkheden per dorp onderzoeken en vragen inwoners om creatief
bereikbaarheid van Zevenaar. Naar de toekomst toe heeft een
te zijn met deze alternatieven.
verhoudingsgewijze groei van OV-ritten de voorkeur boven groei van autoverkeer. Daarom willen we station Zevenaar opwaarderen tot
Mobiliteitsprogramma gemeente Zevenaar - 1 oktober 2025
35
Het spoor vormt een barrière tussen het zuidelijke gebied en de kern
uitgangspunt voor het autonetwerk in dit mobiliteitsprogramma.
van Zevenaar. Met het oog op bereikbaarheid, maar ook leefbaarheid
Daarmee wordt ook het sluipverkeer door Zevenaar verminderd.
en verkeersveiligheid is de wens om de gelijkvloerse spoorkruisingen om te zetten naar ongelijkvloers in de vorm van nieuwe over-/
De hoofdstructuur van Zevenaar richt zich met de aansluiting op de A15
onderdoorgangen ten westen en oosten van de tunnel van de
en A12 met name op de west- en oostzijde van de stad.
Betuweroute. In het tussengelegen deel dient ingezet te worden op
•
De westelijke verbinding via de Arnhemseweg is vooral gericht op
verbindingen voor langzaam verkeer. De ontwikkelingen zijn
regulier autoverkeer en de ontsluiting van de woonomgeving op
onlosmakelijk verbonden aan de kansen die grootschalige
de A15.
woningbouwontwikkeling in de Spoorzone biedt.
•
De oostelijke verbinding via de Hengelderweg en aansluiting Transito richt zich zowel op het ontsluiten van autoverkeer als
Niet locatie specifieke maatregelen: • • • •
vrachtverkeer op de A12. Het zwaartepunt van de aansluitingen
Een goed functionerend netwerk van openbaar vervoer dat alle