CConstaterende datZevenaar
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. 1313294 - Meerjarenbegroting 2027-2030 versie raad

Raadsvergaderingen 4 november 2026, gemeente ZevenaarBij agendapunt: Z/26/516330 Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Zevenaar90.722 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 11

Ontwikkelingen Sterke Sociale Basis In de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. De raad heeft in januari 2026 een reserve sociaal domein ingesteld. Uit deze reserve kunnen voorstellen worden gedaan om de sociale basis en het Lokaal Team te versterken. Deze middelen zijn beschikbaar voor incidentele uitgaven. Ook kunnen we op basis van de landelijke IZA- en GALA akkoorden gebruik maken van tijdelijke financiering. Met een investering in de sociale basis bevorderen we de zelf- en samenredzaamheid van inwoners met de verwachting dat de geïndiceerde zorg afneemt. Regionale ontwikkelingen In 2027 werken we verder aan de regionale samenwerking tussen zorg en sociaal domein. We vertalen de regionale ontwikkelingen rond het Regionaal Eerstelijnssamenwerkingsverband (RESV) en het Aanvullend Zorg- en Welzijn Akkoord (AZWA) verder naar de Zevenaarse praktijk. We maken afspraken met zorg- en welzijnspartners over de samenwerking tussen eerstelijnszorg en sociaal domein, voeren de afgesproken basisfunctionaliteiten verder in en zorgen dat deze onderdeel worden van de reguliere werkwijze. Daarnaast versterken we de lokale basisinfrastructuur en sociale basis die nodig zijn om inwoners tijdig en dichtbij passende ondersteuning te bieden en waar mogelijk zwaardere zorg te voorkomen.

Jeugd Landelijk gezien zijn een aantal ontwikkelingen van belang, waaronder de toename van jeugdzorg, de keuze 76 om de gesloten jeugdzorg af te bouwen en te werken naar kleinschaligheid, een tekort aan pleegouders, arbeidsmarktperikelen, jeugdzorg-organisaties alsook Veilig Thuis die het (financieel) steeds moeilijker hebben. De Hervormingsagenda is vastgesteld in juni 2023, waarin deze ontwikkelingen worden aangepakt. Er wordt een Regiovisie Jeugd opgesteld die december 2026 wordt opgeleverd. Landelijk, regionaal en lokaal zijn we volop bezig om de doelen uit de agenda te realiseren. De gemeenteraad heeft juni 2024 de Visie en integrale nota Sociaal Domein 2024-2040 vastgesteld. Deze visie is de basis voor al ons beleid en hierin komen de principes uit de hervormingsagenda terug. De regionale samenwerking rondom jeugdzorg bestaat uit een aantal gezamenlijke projecten, onder andere gericht op het terugdringen van jeugdzorg met verblijf, het hebben van een Sterk Lokaal Team en zorg in complexe scheidingen. Zevenaar is actief betrokken bij de uitwerking van de plannen. Er is een regionale begroting opgesteld, waarbij de kosten over alle gemeenten zijn verdeeld. Daarbij verwijzen we ook steeds meer naar het hoofdveld. Voorts zien we bij alle vormen van jeugdhulp nog steeds wachtlijsten.

Bij de jeugdconsulenten wordt er hard gewerkt en is de wachtlijst, dankzij verschillende inspanningen, bijna weggewerkt in de zomer van 2026. Denk aan een gewijzigde werkwijze bij onze jeugdconsulenten waardoor inwoners sneller naar de juiste plek worden verwezen, inwoners een vast contactpersoon houden binnen de gemeente en een sterk hoofdveld waar meer naar verwezen wordt. Preventieve voorzieningen voor ouders en jeugd Veel hulpvragen kunnen in een eerder stadium opgepakt worden, waardoor zwaarder geïndiceerde zorg voorkomen kan worden. Daarnaast is de ervaring dat lichte hulp soms voldoende is en zwaardere zorg niet nodig. Daarom investeren we de komende jaren in de laagdrempelige voorzieningen en versterken we het preventief  hulpaanbod voor jeugd en ouders. Afstemming jeugdhulp-onderwijs Lokaal en regionaal investeren we in de afstemming van de ondersteuning die de school biedt aan een leerling en de ondersteuning van andere organisaties. We versterken de samenwerking tussen school en het sterk lokaal team. Overgang na jeugdzorg 18+ jongeren We willen een soepele uitstroom uit de jeugdhulp voor kwetsbare jongeren die 18 jaar worden. We willen voorkomen dat jongeren na hun 18e levensjaar te maken krijgen met schulden, uitval van onderwijs, werk en sociaal isolement.

We werken aan een verbeterplan hiervoor en verwachten eind 2026 de gemeenteraad hierover te kunnen informeren. Gebiedsgerichte aanpak (Lobith) We hebben het voornemen om een preventieve aanpak met partners en jeugd te organiseren met aandacht voor verzuim, overlast, armoede, problemen in de thuissituatie. We sluiten hierbij aan bij de "bouwsteen" versterken van de sociale basis. Wet van school naar duurzaam werk Per 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk van kracht. Deze wet biedt kansen om jongeren beter te begeleiden bij hun overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt. Deze wet sluit aan bij onze inzet op preventie en gelijke kansen, en biedt mogelijkheden om jongeren vroegtijdig te ondersteunen bij het vinden van passend werk of vervolgonderwijs. Asiel, opvang en inburgering Binnen de uitvoering van de inburgering zetten we sterker in op werk, onder meer door deel te nemen aan een regionale pilot startbanen. Daarnaast verkennen we regionaal hoe we binnen de inkoop van inburgeringstrajecten meer ruimte kunnen bieden voor maatwerk en persoonlijk aanbod in plaats van standaardtrajecten. Om te zorgen voor passende begeleiding van inburgeraars bij hun traject stellen we voor de incidentele middelen voor de formatie van de uitvoering structureel te maken. Samen met de woningcorporaties en Refugee Team werken we aan passende woonoplossingen voor statushouders.

Daarbij houden we rekening met de gevolgen van het Europese Asiel- en Migratiepact en de aanhoudende druk op de woningmarkt. Voor de opvang en begeleiding van Oekraïners werken we een plan van aanpak uit voor de periode na afloop 77 van de van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming in maart 2028. Om de ontheemden hierop voor te bereiden zetten we in op duurzame huisvesting, versterking van taalvaardigheid en taalonderwijs, fysieke en mentale gezondheid en werk passend bij opleiding en ervaring. Dit doen we in nauwe samenwerking met ketenpartners. Maatschappelijke ondersteuning We bieden inwoners de maatschappelijke ondersteuning die ze nodig hebben. Dat is, en blijft, het uitgangspunt. De vraag naar en de complexiteit in ondersteuning stijgt. Daardoor neemt de financiële druk om de Wmo 2015 binnen de begrote budgetten uit te voeren toe. Dit komt door allerlei ontwikkelingen. Ook door aspecten waar we als gemeente niets aan kunnen doen zoals de overheveling van taken door het rijk, jurisprudentie die nadelig is voor gemeenten, stijgende tarieven (door o.a. krappe arbeidsmarkt) en vergrijzing van de samenleving. Een deel van de kostenstijging heeft te maken met zaken die wel, zij het lastig, te beïnvloeden zijn. Te denken valt aan: individualisering, (onterecht) claimen van ondersteuning, afname weerbaarheid, complexere samenleving en vraagstukken.

Door de Sociale Basis meer en meer te versterken, de vastgestelde beleidskaders goed te volgen en door een steeds efficiëntere en integralere uitvoering verwachten we kostenreductie samen op kunnen laten gaan met het (blijven) bieden van maatschappelijke ondersteuning die nodig is. Beschermd Wonen en Beschermd Thuis De transformatie van Beschermd Wonen is een beweging van traditionele beschermd wonen in instellingen naar het bieden van Beschermd Thuis door gemeenten. Het uitgangspunt is dat mensen met een psychische kwetsbaarheid zo veel mogelijk zelfstandig, met passende en tijdige ondersteuning thuis, (blijven) wonen. De intramurale voorziening Beschermd Wonen blijft als een regionaal vangnet. Voor de doordecentralisatie van Beschermd Wonen wordt in de regio Centraal Gelderland toegewerkt naar langdurige financiële afspraken. De middelen die de regiogemeenten van centrumgemeente Arnhem ontvangen zijn bestemd om de lokale sociale infrastructuur voor inwoners met psychische problematiek te versterken. Dus voor de transformatie. Daartoe is ook een aanbesteding Beschermd Wonen en Beschermd Thuis doorlopen. Deze aanbesteding levert nieuwe afspraken, nieuwe producten en een regionaal dekkend zorglandschap met een beperkt aantal aanbieders.

Zorg en Veiligheid We zien een toename van inwoners met complexe, gecombineerde zorg- en veiligheidsproblemen, zoals psychische problemen, verslaving, huiselijk geweld en ex-gedetineerden. Deze problematiek raakt niet alleen de betrokkenen, maar beïnvloedt ook het veiligheidsgevoel in de samenleving. Onze doelen zijn om vroegtijdig te signaleren, in te grijpen om escalatie en langdurige, kostbare zorg te voorkomen en om overlast en onveilige situatie te minimaliseren. De aanpak hiervoor vraagt om samenwerking tussen verschillende partners en een integrale benadering. De kernpunten van de aanpak zijn: • Integrale persoonsgerichte aanpak: casussen met meervoudige problematiek worden domeinoverstijgend opgepakt, met regie vanuit de gemeente; • Voorkomen van escalatie: gebruik van het AVE-model (Aanpak Voorkoming Escalatie); • Inzet van Wijk-GGD, GGZ en Iriszorg in de wijk en bemoeizorg: snelle ondersteuning en toeleiding naar passende zorg voor inwoners met zorgelijk gedrag (inzet ervaringsdeskundigen; • Vroegsignalering jeugd: structurele samenwerking tussen onderwijs, jongerenwerk, politie en sociaal domein om jongeren tijdig te bereiken en afglijden in criminaliteit te voorkomen; • Vrouwenveiligheid: in kaart brengen van knelpunten en kansen, met focus op zowel veiligheid op straat als achter de voordeur (huiselijk geweld, afhankelijkheidsrelaties); • Nazorg ex-gedetineerden:

vroegtijdige en goed geborgde begeleiding bij terugkeer in de samenleving; • Radicalisering en polarisatie: bewustwording en zorgvuldige signalering bij ambtenaren, bestuur en ketenpartners (Veiligheid); • Publiekscampagne Onbegrepen gedrag. Door deze integrale en preventieve aanpak wordt de zorg- en veiligheidsproblematiek sneller en effectiever aangepakt, wat moet leiden tot minder overlast, een veiliger leefklimaat en minder druk op langdurige zorgvoorzieningen. RSD de Liemers Met RSD de Liemers worden nieuwe KPI's en resultaatafspraken opgesteld. Daarbij worden onder meer de uitkomsten van de benchmark betrokken, waaruit blijkt dat RSD de Liemers gemiddeld scoort op kosten en resultaten. De focus ligt op het vergroten van de uitstroom naar werk voor inwoners met een arbeidsbeperking, onder meer door betere matching met werkgevers en het vergroten van het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie. In 2027 wordt daarnaast nieuw handhavingsbeleid vastgesteld om de instroom in de bijstand te beperken en de rechtmatigheid te versterken. De middelen uit de meerjarenbegroting van de SDL zijn noodzakelijk om de huidige dienstverlening op peil te houden. Sociaal ontwikkelbedrijf en kernvoorziening sociale infrastructuur Binnen de arbeidsmarktregio Midden-Gelderland wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de sociale infrastructuur.

Scalabor vervult hierin de rol van sociaal ontwikkelbedrijf en coördinator van de regionale kernvoorziening. Vanuit de kernvoorziening worden leerprogramma's, praktijkleertrajecten en ontwikkelroutes aangeboden voor inwoners die (nog) niet zelfstandig de stap naar werk kunnen zetten. Beleidskaders  | Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024)  | Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 (2025)  | Nota Armoede en Schulden (2025)  | Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028  | Het Participatiekompas (2025)  | Kadernota Samen aan Zet 2022 en verder (transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis)  | Plan onderwijskansenbeleid 2024-2027  | Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026  | Re-integratieverordening 2024  | Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2024  | Nadere regels- en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2026  | Verordening jeugdhulp 2025 inclusief beleidsregels en nadere regels  | Convenant Schoolveiligheid (Financiële en inhoudelijke onderlegger: Samenwerkingsagenda Veilig en Zorgzaam Schoolklimaat)  | Lokaal Uitvoeringsplan Samen Veilig 2024-2028  | Beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang 2026 WAT DOEN WE? 6.1 We versterken de sociale basis in dorpen, wijken en kernen zodat inwoners zoveel mogelijk gebruik kunnen maken van hun eigen netwerk, vrijwilligersinitiatieven en algemene

voorzieningen 6.1.1 We brengen de bestaande en gewenste situatie in de sociale basis in kaart en | 2026 informeren de gemeenteraad over het versterken van de sociale basis Voor een goede informatievoorziening en doorverwijzing is een sociale kaart nodig. Op deze kaart komen alle voorzieningen op het gebied van onder andere gezondheid, onderwijs, welzijn, cultuur en sport bij elkaar. 6.2 In iedere kern is een toegankelijke ontmoetingsplek beschikbaar die ontmoeting, ondersteuning en maatschappelijke activiteiten mogelijk maakt 6.2.1 In 2028 hebben we één ontmoetingsplek per kern voor ontmoeting aangewezen | 2028 Het doel is dat in iedere kern een ontmoetingsplek is waar zoveel mogelijk voorzieningen gecombineerd worden om de locatie optimaal te benutten en het gebiedsgericht werken goed te faciliteren. Hierbij zal rekening worden gehouden met een goede verspreiding in het verzorgingsgebied. 6.2.2 We versterken het preventief hulpaanbod voor jeugd en volwassenen | 2027-2029 We zorgen voor een preventief aanbod voor ouders met complexe echtscheidingsproblematiek, omdat we zien dat er dan vaak jeugdzorg nodig is. 78 6.2.3 We ontwikkelen sociale knooppunten waar ondersteuning, ontmoeting en preventie | 2027 samenkomen Deze knooppunten worden gerealiseerd in Zevenaar Noord, Midden en Zuid. Voor het knooppunt in Noord stellen we samen met Doesburg een voorstel op.

We houden hiermee rekening met hechte eerstelijns wijkverbanden en het AZWA. 6.3 We hebben op 1 januari 2029 een Sterk Lokaal Team 6.3.1 We werken met integrale gebiedsgerichte lokale teams volgens het Eigen Kracht- | 2026-2029 principe Conform de landelijke afspraken in onder meer de Hervormingsagenda Jeugd en het convenant Stevige Lokale Teams (VNG) wordt per 1 januari 2029 wordt binnen de gemeente Zevenaar gewerkt met integrale gebiedsgerichte teams, waarbij gewerkt gaat worden volgens het Eigen Kracht-principe. 6.4 We versterken de samenwerking tussen zorg, onderwijs, welzijn en arbeidsmarkt 6.4.1 We versterken de verbinding tussen het sociaal domein en de eerstelijnszorg in de | 2027-2030 hechte wijkverbanden op basis van het Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV)-plan (geplande start in 2027) Het RESV biedt de regionale structuur om de eerstelijnszorg beter te verbinden met het gemeentelijk sociaal domein, met als doel de samenwerking en verbinding tussen zorg en sociaal domein te verbeteren zodat inwoners dichtbij, tijdig en passend ondersteuning ontvangen.

6.4.2 Door uitvoering van het regionale programma van school naar duurzaam werk wordt | 2026-2030 de komende 4 jaar ingezet op een sluitende aanpak voor jongeren van 18 tot 27 jaar gericht op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid Samen met onderwijsinstellingen, werkgevers en regionale partners realiseren we een sluitende aanpak voor jongeren richting onderwijs, werk en maatschappelijke participatie. Daarbij zetten we in op vroegsignalering van risico's op uitval, passende begeleiding en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, zodat jongeren duurzaam kunnen deelnemen aan de samenleving en jeugdwerkloosheid zoveel mogelijk wordt voorkomen. 6.5 Wij zetten in op een integrale aanpak van jeugdpreventie, waarin we met onze zorg, veiligheid, en onderwijspartners (verder) werken aan vroeg signalering en passende ondersteuning 6.5.1 We voeren preventieve interventies bij beginnend normoverschrijdend gedrag uit. | 2026-2029 Samen met onze partners zetten we in op preventieve interventies bij beginnend normoverschrijdend gedrag. Partners zijn zichtbaar aanwezig om jongeren aan te spreken op hun gedrag en begeleid en betrokken bij positieve alternatieven. Hiermee voorkomen we schooluitval, overlast, jeugd)criminaliteit en instroom in jeugdhulp.

6.5.2 We zorgen voor minder doorverwijzingen naar jeugdhulpvoorzieningen en uitval van | 2026-2029 onderwijs Met een gebiedsgerichte aanpak (pilot) met aandacht specifieke aandacht voor gezonde leefstijl, weerbaarheid en het tegengaan van normoverschrijdend gedrag, werken we samen met onze partners, om jongeren meer kansrijk te laten opgroeien. 6.6 We willen een soepele uitstroom uit de jeugdhulp voor kwetsbare jongeren die 18 jaar worden en voorkomen dat jongeren na hun 18e levensjaar te maken krijgen met schulden, uitval van onderwijs, werk en sociaal isolement 79 6.6.1 We vergroten de kwaliteit van de persoonlijke perspectiefplannen van jongeren die | 2026-2027 uitstromen uit de jeugdzorg Om de overgang van jongeren uit de jeugdhulp (na hun 18e levensjaar) goed te kunnen begeleiden, is inzet van jongerenwerk nodig. We verkennen hoe we deze aanpak integraal met voorliggend veld en Wmo verder vorm kunnen geven. 6.6.2 We geven jongeren informatie over beschikbare hulp- en ondersteuning in Zevenaar | 2027 We geven duidelijke voorlichting over de sociale kaart voor alle bijna 18- jarige jongeren in Zevenaar, waarmee jongeren inzicht krijgen in hulp- en ondersteuning in Zevenaar.

6.7 Maken en verbeteren van regionale afspraken en aansturen op minder contracten met (regionale) aanbieders van jeugdzorg en Wmo 6.7.1 We realiseren meerjarenafspraken met zorgaanbieders en sluiten aan bij de regionaal | 2026-2030 aangestuurde inkooptrajecten van de MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland Bij iedere inkoopronde sturen wij op het afsluiten van langer lopende contracten en het verminderen van het aantal aanbieders. In de aanbestedingstrajecten hebben wij altijd aandacht voor de kwaliteit van de zorg en een dekkend zorglandschap. 6.7.2 We hebben in 2027 een vastgestelde regiovisie Jeugd | 2027 Er wordt een meerjarige regiovisie jeugd opgesteld, zodat we als 11 gemeenten integraal, domeinoverstijgend en gemeentegrens-overschrijdend jeugdzorg vormgeven. 6.8 We ondersteunen mantelzorgers 6.8.1 We versterken de mantelzorgondersteuning en zetten daarmee in op het voorkomen | 2026-2029 en verminderen van overbelasting. Dit doen we door in te zetten op gelijkgerichte mantelzorgondersteuning zoals opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) Mantelzorgers zijn onmisbaar voor onze samenleving. Daarom zetten wij de bestaande ondersteuning voort en blijven we ons richten op het voorkomen van overbelasting.

In 2026 stellen we een notitie mantelzorgondersteuning op, waarin we beschrijven hoe we mantelzorgers herkennen en ondersteunen en welke verbeteringen daarbij nodig zijn. Daarbij sluiten wij aan bij de ontwikkelingen binnen het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waarin mantelzorgondersteuning een belangrijke plaats inneemt. We maken optimaal gebruik van bestaande voorzieningen en samenwerkingsafspraken, landelijke richtlijnen en beschikbare middelen. Mocht de beleidsnotitie echter aantonen dat er extra inzet nodig is om overbelasting effectief tegen te gaan of de ondersteuning te borgen, dan vormt dit de basis om eventuele aanvullende budgettaire middelen te overwegen. 6.9 We verbeteren het doelgroepenvervoer 6.9.1 We zorgen voor passend, toegankelijk en betrouwbaar doelgroepenvervoer | 2026-2030 Wij zorgen voor passend, toegankelijk en betrouwbaar vervoer voor inwoners die vanwege een beperking, aandoening of persoonlijke situatie niet zelfstandig gebruik kunnen maken van reguliere vervoersmogelijkheden. We voeren het doelgroepenvervoer structureel uit, monitoren de kwaliteit, toegankelijkheid en betrouwbaarheid en sturen waar nodig bij. Op basis van de evaluatie van het verbeterplan doelgroepenvervoer 2024-2025 bepalen we in 2026 welke aanvullende verbetermaatregelen nodig zijn.

Deze maatregelen worden uiterlijk eind 2027 uitgevoerd en vervolgens geborgd in de reguliere werkwijze. 80 6.10 We ondersteunen inwoners om, waar dit mogelijk en verantwoord is, zelfstandiger te reizen en zoveel mogelijk gebruik te maken van reguliere en algemene vervoersmogelijkheden 6.10.1 We stimuleren zelfstandig reizen waar dat mogelijk en passend is | 2027-2029 Samen met BVO DRAN en andere betrokken partners onderzoeken en beproeven we mogelijkheden om inwoners te ondersteunen bij het zelfstandig gebruik van reguliere en algemene vervoersvoorzieningen. In 2026 en 2027 voeren we pilots uit gericht op het bevorderen van zelfstandig reizen. In 2028 en 2029 evalueren we de resultaten en besluiten we welke maatregelen worden voortgezet of structureel worden ingezet. 6.11 We voldoen aan onze wettelijke taken op het gebied van opvang, huisvesting, inburgering en participatie van nieuwkomers 6.11.1 We stellen in 2027 een scenario- en capaciteitsmodel op voor huisvesting, | 2027-2030 begeleiding en inburgering van nieuwkomers en gebruiken deze voor een goede uitvoering van onze wettelijke taken Statushouders die in Zevenaar komen wonen moeten zo snel mogelijk beginnen met inburgeren en waar dit kan aan het werk.

We anticiperen structureel op ontwikkelingen op het gebied van asiel en integratie op regionaal, landelijk en Europees niveau door deze te vertalen naar lokaal beleid en uitvoering. Zevenaar neemt haar verantwoordelijkheid bij de uitvoering van landelijke afspraken en wettelijke verplichtingen op het gebied van opvang, huisvesting, inburgering en participatie van nieuwkomers. Tegelijkertijd zetten we ons regionaal in voor een evenwichtige verdeling van deze opgaven. In 2027 stellen we een scenario- en capaciteitsmodel op, waarmee we onze inzet kunnen afstemmen op toekomstige ontwikkelingen. Statushouders die zich in Zevenaar vestigen starten zo snel mogelijk met hun inburgering en, waar mogelijk, met werk of andere vormen van participatie. Ontwikkelingen op het gebied van asiel en integratie vertalen we structureel naar lokaal beleid en uitvoering. 6.12 We bieden ontwikkelingsgerichte ondersteuning naar werk 6.12.1 De gemeente realiseert een samenhangende, ontwikkelingsgerichte aanpak richting | 2026-2030 werk door het intensiveren van Nieuw Beschut Werk en het versterken van het netwerk van inclusieve werkgevers Hierdoor ontstaan meer passende werkplekken en krijgen inwoners met een begeleidingsbehoefte of afstand tot de arbeidsmarkt betere kansen om (duurzaam) aan het werk te gaan.

6.13 We bieden ondersteuning richting participatie aan inwoners die (nog) niet kunnen werken 6.13.1 De gemeente realiseert een samenhangende, ontwikkelingsgerichte aanpak richting | 2026-2030 maatschappelijke participatie Inwoners die (nog) niet kunnen werken worden begeleid naar passende activiteiten, in nauwe samenwerking met zorg, welzijn en RSD de Liemers, met als doel het versterken van zelfredzaamheid en het voorkomen van sociaal isolement. 6.14 We werken actief samen met het Work in NL-punt (WIN-punt) in de Groene Metropoolregio en andere regionale partners om arbeidsmigranten beter te bereiken en hen passende informatie, ondersteuning en begeleiding te bieden 6.14.1 In 2026 maken we regionale afspraken over coördinatie, zodat sturing op uitvoering, | 2026 naleving en de samenwerking met partners geborgd worden Het Work in NL-punt (WIN-punt) ondersteunt arbeidsmigranten met informatie, advies en | begeleiding op het gebied van wonen, werken, registratie, zorg en ondersteuning. 81 6.15 Duidelijker maken van regels , waar mogelijk met één inkomensgrens 6.15.1 We onderzoeken in 2027 de mogelijkheden van het verder harmoniseren van de | 2026-2029 inkomensgrenzen van ons minimabeleid De inkomensgrens bepaalt wie er wettelijk gezien recht heeft op toeslag.

Het doel van het harmoniseren van inkomensgrenzen (binnen de Participatiewet en het gemeentelijke minimabeleid) is om het stelsel eenvoudiger, eerlijker en efficiënter te maken. 6.16 Ondersteunen van kwetsbare groepen, zoals mensen met een chronische ziekte 6.16.1 Ons beleid, dat bedoeld is voor financiële compensatie en het hebben van een | 2026-2029 laagdrempelige toegang tot inkomensondersteunende voorzieningen, richten we in conform de landelijke ontwikkelingen We volgen de kabinetsplannen met betrekking tot wijzigingen in bijvoorbeeld hoogte eigen risico, hogere eigen bijdrage Wmo en mogelijke aanpassingen in de belastingaftrek en kijken wat nodig is en waar het kan naar mogelijkheden voor compensatie via de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. 6.17 Bieden van vroegtijdige hulp aan inwoners bij financiële problemen 6.17.1 We zetten in op het jaarlijks verhogen van het aantal inwoners dat vanuit | 2026-2029 vroegsignalering in contact komt met de gemeente We zetten in op een meer effectieve en outreachende manier van werken met betrekking tot vroegsignalering Dit moet resulteren in een hogere hulpacceptatie.

6.18 Samenwerken met partners om armoede te verminderen 6.18.1 We verbinden partijen om armoede tegen te gaan | 2026-2029 We organiseren in samenwerking met de Liemerse gemeenten jaarlijks een dit armoedeplatform om samenwerking en verbinding met onze ketenpartners te intensiveren. 6.19 Inzetten van middelen op een gerichte manier en kiezen voor aanpakken die het meeste effect hebben 6.19.1 Bij het aanpakken van armoede en schuldenproblematiek leveren we maatwerk en | 2026-2029 gaan uit van een mensgerichte benadering Zowel landelijk als op lokaalniveau zien we een trend van doorlopend stijgende aanmeldingen schuldhulpverlening en een toename van huishoudens met langdurige, complexe schulden. We brengen de basisdienstverlening op een niveau dat nodig is om ons als gemeente kandidaat te stellen voor de NVVK certificering, waarmee we de kwaliteit van onze schuldhulpverlening en vroegsignalering officieel kunnen borgen.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Primitieve begroting 2026-2029 | 18.110 | 18.948 | 19.622 | 19.629 | 19.629 1e voortgangsrapportage 2026 | 5.994 | 1.102 | 1.090 | 1.090 | 1.090 2e voortgangsrapportage 2026 | -2.853 | -3.768 | -3.437 | -3.437 | -3.437 82 Wijziging tot de begroting 2027-2030 | 0 | 379 | 379 | 379 | 379 Totale baten tot de begroting | 21.252 | 16.662 | 17.654 | 17.661 | 17.661 Mutaties in deze begroting (baten) 0 | 0 | 0 | 0 | 0 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal gemuteerde baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totale baten in deze begroting | 21.252 | 16.662 | 17.654 | 17.661 | 17.661 Lasten Primitieve begroting 2026-2029 | 84.283 | 83.383 | 82.237 | 81.729 | 81.730 1e voortgangsrapportage 2026 | 7.016 | 1.479 | 1.099 | 1.099 | 1.099 2e voortgangsrapportage 2026 | -2.186 | -3.427 | -3.527 | -6.283 | -6.332 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | 2.082 | 2.077 | 2.080 | 2.082 Totale lasten tot de begroting | 89.112 | 83.518 | 81.886 | 78.626 | 78.580 Mutaties in deze begroting (lasten) 1. Autonome ontwikkelingen | 0 | 1.061 | 1.030 | 149 | 29 Bijdrage GR BVO DRAN | 0 | -11 | -20 | -30 | 70 doelgroepenvervoer Bijdrage GR MGR sociaal domein | 0 | 363 | 341 | 110 | -110 Centraal Gelderland Bijdrage GR Samenwerking de Liemers | 0 | 709 | 709 | 69 | 69 (SDL) - RSD 2.

Actualisatie bestaand beleid | 0 | 272 | 272 | 272 | 272 Actualisatie budget Veilig Thuis | 0 | 108 | 108 | 108 | 108 Gelderland Midden Budgetmutatie formatie uitvoering | 0 | 164 | 164 | 164 | 164 Wet inburgering 3. Nieuw beleid | 0 | 35 | -16 | -16 | -16 CP 0.2.1. Klant in beeld | 0 | -16 | -16 | -16 | -16 CP 5.7.1 We werken een | 0 | 50 | 0 | 0 | 0 (subsidie)regeling uit voor stads- en dorpsontwikkeling 5. Mutaties < € 100.000 | 0 | 30 | 5 | 5 | 5 Actualisatie budget | 0 | 5 | 5 | 5 | 5 Armoedebestrijding kinderen Budgetmutatie gemeentelijke | 0 | 6 | 0 | 0 | 0 antidiscriminatievoorzieningen (ADV's) Budgetmutatie voortzetting | 0 | 18 | 0 | 0 | 0 gezondheidsplein Totaal gemuteerde lasten | 0 | 1.397 | 1.292 | 411 | 291 Totale lasten in deze begroting | 89.112 | 84.916 | 83.178 | 79.037 | 78.870 83 Resultaat voor bestemming | -67.861 | -68.254 | -65.524 | -61.375 | -61.209 Onttrekkingen Primitieve begroting 2026-2029 | 229 | 99 | 99 | 24 | 24 1e voortgangsrapportage 2026 | 420 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal onttrekkingen reserves | 649 | 99 | 99 | 24 | 24 Toevoegingen Primitieve begroting 2026-2029 | 225 | 0 | 0 | 0 | 0 1e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen

tot de begroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 0 | 500 | 0 | 0 | 0 Totaal toevoegingen reserves | 225 | 500 | 0 | 0 | 0 Saldo reserve mutaties | 424 | -401 | 99 | 24 | 24 Resultaat na bestemming | -67.436 | -68.655 | -65.425 | -61.351 | -61.185 Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Autonome ontwikkelingen Bijdrage GR BVO DRAN doelgroepenvervoer | 11 | 20 | 30 | -70 De gemeentelijke bijdrage aan de BVO DRAN wordt aangepast aan de meerjarenbegroting 2027-2030 van de BVO DRAN. In totaal dalen de kosten in de jaren 2027 t/m 2029 (tussen de € 10.600 en € 30.000). We zien wel verschillen in de verschillende vervoers onderdelen. Het Wmo-vraagafhankelijk vervoer laat een nadeel zien van afgerond € 6.000. Het Wmo-vervoer voor dagbesteding laat een nadeel zien van afgerond € 18.000 in 2027, oplopend naar € 24.500 in 2029. Het jeugdvervoer laat een voordeel zien van € 35.000 oplopend naar € 48.000.

Bijdrage GR MGR sociaal domein Centraal | -363 | -341 | -110 | 110 Gelderland De begroting 2027 van de MGR is, voor de verschillende modules, ten opzichte van 2026 geïndexeerd met 2,5%. Voor de module 'WgSW' stijgen de lasten met afgerond € 300.000 door de indexering, wijziging in de verdeling als gevolg van de (jaarlijkse) aanpassing van het aantal arbeidsjaren per gemeente op 30-10-2025 en beëindiging van de compensatieregeling voor uitgekeerde transitievergoedingen. In de begroting van de MGR is vanaf 2027 ook de nieuwe module Toezicht Sociaal Domein (TSD) opgenomen voor een bedrag van afgerond € 81.500. Gedeeltelijk (€ 41.500) kunnen we hiervoor de bestaande middelen voor toezicht inzetten. Maar het verschil van € 40.000 betekent een kostenstijging. Definitieve besluitvorming over deze module moet nog plaats vinden. 84 Bijdrage GR Samenwerking de Liemers (SDL) - RSD | -709 | -709 | -69 | -69 De huidige bestuurlijke opdracht aan de RSD eindigt in 2026. In 2026 heeft een Benchmarkonderzoek plaatsgevonden waaruit blijkt dat de RSD gemiddeld scoort op zowel kosten als resultaten. De middelen uit de huidige bestuurlijke opdracht zullen worden voortgezet tot en met 2028. Er worden nieuwe afspraken gemaakt met de RSD over de te behalen KPI’s. De extra incidentele lasten voor 2027 en 2028 bedragen € 640.000 per jaar.

Daarnaast is rekening gehouden met indexeringen voor de kosten van de dienstverlening, exploitatie en met de actualisatie van de kostenverdeling (o.b.v. aantal inwoners en aantal cliënten van deelnemende gemeenten) voor 2027 ten opzichte van 2026 waardoor de kosten (nadeel) voor Zevenaar met €69.000 toenemen. Per saldo bedraagt het nadeel € 709.000. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budget Veilig Thuis Gelderland Midden | -108 | -108 | -108 | -108 Veilig Thuis heeft voor 2027 een begroting ingediend waarin een substantiële verhoging van de gemeentelijke bijdrage wordt gevraagd. Ten opzichte van 2026 is de bijdrage van Zevenaar structureel € 108.000 hoger. Veilig Thuis kampt met oplopende tekorten, een stijgend aantal meldingen, een toenemende complexiteit van de casuïstiek en wachtlijsten. Tegelijkertijd neemt de druk op Veilig Thuis toe om een trekkende rol te vervullen bij regionale ontwikkelingen, zoals het Regionaal Veiligheidsteam (RVT) en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Dit zorgt voor stijgende kosten en een forse financiële impact daarvan op ons als gemeente. Budgetmutatie formatie uitvoering Wet | -164 | -164 | -164 | -164 inburgering De gemeente heeft een regierol in het uitvoeren van de Wet inburgering 2021 (Wi2021). Hiervoor zijn inburgeringsconsulenten in dienst bij de gemeente die inburgeringsplichtigen begeleiden tijdens hun traject.

Sinds de invoering van de wet is het aantal inburgeraars waarover wij regie voeren sterk toegenomen, terwijl de formatie niet in dezelfde mate is meegestegen. Dit heeft geleid tot oplopende wachtlijsten. Bij de 1e voortgangsrapportage 2026 is besloten om de uitvoeringsformatie voor inburgering incidenteel op te hogen om de wachtlijsten terug te dringen. Om de caseload voor de inburgeringsconsulenten op een acceptabel niveau te houden vragen wij een structurele uitbreiding van de formatie van 2 FTE en vragen daarvoor structureel een jaarlijks budget van € 164.000. Deze wijziging heeft mutaties tot gevolg in programma 0 en 6. De financiële gevolgen zie u alleen bij programma 6. 3. Nieuw beleid CP 0.2.1. Klant in beeld | 16 | 16 | 16 | 16 We onderzoeken continu de inwonerstevredenheid, door middel van het meten van de kwaliteit van dienstverlening. We doen dit door het uitvoeren van structureel inwonerstevredenheidonderzoek. Met de meetbare resultaten en data zorgen we voor het verbeteren en borgen van de integrale dienstverlening in onze processen. De dekking komt uit de uitvoeringskosten Wmo, burgerpeiling burgerzaken en kosten organisatieontwikkeling Staf.

CP 5.7.1 We werken een (subsidie)regeling uit voor | -50 | 0 | 0 | 0 stads- en dorpsontwikkeling We werken een regeling voor stads- en dorpsontwikkeling uit met een duidelijk budget, heldere regels en een goed proces voor de beoordeling van aanvragen. Ook richten we een kernteam leefbaarheid in dat integraal initiatieven uit de samenleving beoordeelt en begeleidt. Voor de ontwikkeling en implementatie van de aanpak stads- en dorpsontwikkeling vragen we incidenteel € 50.000 in 2027. Deze middelen worden ingezet voor het opstellen van de (subsidie)regeling en proces rond dorps- en wijkplannen. Voor het uitvoeringsbudget (subsidies) maken wij een bestemmingsreserve stads- en dorpsontwikkeling 85 waarin wij € 500.000 toe voegen. Voor het inzetten van deze bestemmingsreserve komen we met voorstellen waarbij we de plannen uit de samenleving gebruiken. Totaal mutaties | -1.368 | -1.287 | -405 | -285 Toelichting reserve mutaties Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van reservemutaties die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Reservemutaties (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 3.

Nieuw beleid CP 5.7.1 We werken een (subsidie)regeling uit voor | -500 | 0 | 0 | 0 stads- en dorpsontwikkeling We werken een regeling voor stads- en dorpsontwikkeling uit met een duidelijk budget, heldere regels en een goed proces voor de beoordeling van aanvragen. Ook richten we een kernteam leefbaarheid in dat integraal initiatieven uit de samenleving beoordeelt en begeleidt. Voor de ontwikkeling en implementatie van de aanpak stads- en dorpsontwikkeling vragen we incidenteel € 50.000 in 2027. Deze middelen worden ingezet voor het opstellen van de (subsidie)regeling en proces rond dorps- en wijkplannen. Voor het uitvoeringsbudget (subsidies) maken wij een bestemmingsreserve stads- en dorpsontwikkeling waarin wij € 500.000 toe voegen. Voor het inzetten van deze bestemmingsreserve komen we met voorstellen waarbij we de plannen uit de samenleving gebruiken.

Totaal reservemutaties | -500 | 0 | 0 | 0 Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten 6.60 | Hulpmiddelen en diensten | 7 | 11 | 18 | 25 | 32 | 32 (WMO) 6.752 | Jeugdhulp ambulant | 109 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regionaal 6.811 | Beschermd wonen (WMO) | 517 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.23 | Toegang en | 369 | 255 | 0 | 0 | 0 | 0 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.1 | Samenkracht en | 7.071 | 5.888 | 1.251 | 1.239 | 1.239 | 1.239 burgerparticipatie 6.712 | Begeleiding (WMO) | 251 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.711 | Huishoudelijke hulp (WMO) | 533 | 430 | 430 | 761 | 761 | 761 6.751 | Jeugdhulp ambulant lokaal | 11 | 0 | 0 | 667 | 667 | 667 6.761 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 86 6.762 | Jeugdhulp met verblijf | 762 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 regionaal 6.821 | Jeugdbescherming | 276 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.3 | Inkomensregelingen | 14.241 | 14.668 | 14.962 | 14.962 | 14.962 | 14.962 Totaal Baten | 24.156 | 21.252 | 16.662 | 17.654 | 17.661 | 17.661 Lasten 6.1 | Samenkracht en | 11.756 | 12.132 | 7.122 | 7.050 | 7.026 | 7.083 burgerparticipatie 6.21 | Toegang en | 2.469 | 2.613 | 2.757 | 2.757 | 2.757 | 2.757 eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 | Toegang en | 1.821 | 1.871 | 2.070 | 2.070 | 2.070 | 2.070 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 |

Toegang en | 716 | 677 | 375 | 375 | 375 | 375 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 | Inkomensregelingen | 21.215 | 21.897 | 22.037 | 22.037 | 22.037 | 22.037 6.4 | WSW en beschut werk | 5.184 | 5.458 | 5.457 | 5.280 | 5.049 | 4.829 6.5 | Arbeidsparticipatie | 4.436 | 4.372 | 4.441 | 3.998 | 3.293 | 3.287 6.60 | Hulpmiddelen en diensten | 1.812 | 2.252 | 2.324 | 2.338 | 2.354 | 2.369 (WMO) 6.711 | Huishoudelijke hulp (WMO) | 7.616 | 8.174 | 8.065 | 7.905 | 5.179 | 5.136 6.712 | Begeleiding (WMO) | 4.400 | 4.207 | 4.609 | 4.359 | 4.359 | 4.359 6.713 | Dagbesteding (WMO) | 654 | 680 | 704 | 704 | 704 | 704 6.714 | Overige | 0 | 5 | 6 | 6 | 6 | 6 maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 | Jeugdhulp ambulant lokaal | 20 | 150 | 155 | -19 | -19 | -19 6.752 | Jeugdhulp ambulant | 11.744 | 11.316 | 11.689 | 11.712 | 11.741 | 11.772 regionaal 6.753 | Jeugdhulp ambulant landelijk | 474 | 342 | 354 | 354 | 354 | 354 6.761 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | 0 | 33 | 34 | 34 | 34 | 34 6.762 | Jeugdhulp met verblijf | 8.486 | 10.266 | 9.983 | 9.483 | 8.983 | 8.983 regionaal 6.763 | Jeugdhulp met verblijf | 819 | 53 | 55 | 55 | 55 | 55 landelijk 6.791 | PGB WMO | 303 | 339 | 351 | 351 | 351 | 351 6.792 | PGB Jeugd | 200 | 176 | 182 | 182 | 182 | 182 6.811 | Beschermd wonen (WMO) | 479 | 199 | 200 | 200 | 200 | 200 6.812 | Maatschappelijke- en | 0 | 5 | 6 | 6 | 6 | 6 vrouwenopvang (WMO) 6.821 |

Jeugdbescherming | 887 | 1.245 | 1.286 | 1.286 | 1.286 | 1.286 6.822 | Jeugdreclassering | 106 | 195 | 200 | 200 | 200 | 200 6.91 | Co en beleid WMO￿rdinatie | 271 | 281 | 233 | 233 | 233 | 233 6.92 | Co en beleid Jeugd￿rdinatie | 168 | 174 | 222 | 222 | 222 | 222 Totaal Lasten | 86.036 | 89.112 | 84.916 | 83.178 | 79.037 | 78.870 Saldo 6.1 | Samenkracht en | -4.685 | -6.244 | -5.871 | -5.811 | -5.787 | -5.844 burgerparticipatie 87 6.21 | Toegang en | -2.469 | -2.613 | -2.757 | -2.757 | -2.757 | -2.757 eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 | Toegang en | -1.821 | -1.871 | -2.070 | -2.070 | -2.070 | -2.070 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 | Toegang en | -347 | -422 | -375 | -375 | -375 | -375 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 | Inkomensregelingen | -6.974 | -7.230 | -7.075 | -7.075 | -7.075 | -7.075 6.4 | WSW en beschut werk | -5.184 | -5.458 | -5.457 | -5.280 | -5.049 | -4.829 6.5 | Arbeidsparticipatie | -4.436 | -4.372 | -4.441 | -3.998 | -3.293 | -3.287 6.60 | Hulpmiddelen en diensten | -1.804 | -2.241 | -2.306 | -2.313 | -2.322 | -2.337 (WMO) 6.711 | Huishoudelijke hulp (WMO) | -7.084 | -7.744 | -7.635 | -7.144 | -4.418 | -4.375 6.712 | Begeleiding (WMO) | -4.149 | -4.207 | -4.609 | -4.359 | -4.359 | -4.359 6.713 | Dagbesteding (WMO) | -654 | -680 | -704 | -704 | -704 | -704 6.714 | Overige | 0 | -5 | -6 | -6 | -6 | -6 maatwerkarrangementen (WMO) 6.751 | Jeugdhulp

ambulant lokaal | -9 | -150 | -155 | 686 | 686 | 686 6.752 | Jeugdhulp ambulant | -11.636 | -11.316 | -11.689 | -11.712 | -11.741 | -11.772 regionaal 6.753 | Jeugdhulp ambulant landelijk | -474 | -342 | -354 | -354 | -354 | -354 6.761 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | 9 | -33 | -34 | -34 | -34 | -34 6.762 | Jeugdhulp met verblijf | -7.724 | -10.266 | -9.983 | -9.483 | -8.983 | -8.983 regionaal 6.763 | Jeugdhulp met verblijf | -819 | -53 | -55 | -55 | -55 | -55 landelijk 6.791 | PGB WMO | -303 | -339 | -351 | -351 | -351 | -351 6.792 | PGB Jeugd | -200 | -176 | -182 | -182 | -182 | -182 6.811 | Beschermd wonen (WMO) | 38 | -199 | -200 | -200 | -200 | -200 6.812 | Maatschappelijke- en | 0 | -5 | -6 | -6 | -6 | -6 vrouwenopvang (WMO) 6.821 | Jeugdbescherming | -610 | -1.245 | -1.286 | -1.286 | -1.286 | -1.286 6.822 | Jeugdreclassering | -106 | -195 | -200 | -200 | -200 | -200 6.91 | Co en beleid WMO￿rdinatie | -271 | -281 | -233 | -233 | -233 | -233 6.92 | Co en beleid Jeugd￿rdinatie | -168 | -174 | -222 | -222 | -222 | -222 Begrotingsresultaat voor | -61.880 | -67.861 | -68.254 | -65.524 | -61.375 | -61.209 bestemming 0.10 | Mutaties reserves Onttrekkingen | 33 | 649 | 99 | 99 | 24 | 24 Toevoegingen | 0 | 225 | 500 | 0 | 0 | 0 Totaal Mutaties reserves | 33 | 424 | -401 | 99 | 24 | 24 Begrotingsresultaat na | -61.848 | -67.436 | -68.655 | -65.425 | -61.351 | -61.185 bestemming 88

Overzicht van Incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Onderwerp | Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 6.Sociaal domein Baten Mutatie reserves | Onttrekking uit de algemene reserve en | 75 | 75 | 0 | 0 bestemmingsreserves Totaal programma 6 | 75 | 75 | 0 | 0 In het hoofdstuk 'Financiën' wordt in het 'overzicht incidentele baten en lasten' een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de incidentele lasten. Reserves Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) | (Bedragen x € 1.000) Nummer | Naam | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 9010 | Uitvoeringskosten TOZO | 202 | 202 | 202 | 202 | 202 Deze reserve heeft als doel om de uitvoeringskosten van de TOZO regeling zelfstandig ondernemers te egaliseren. Onttrekking | Er is geen onttrekking in 2025 geweest en de verwachting is dat ook in 2026 en 2027 de middelen van de bestemmingsreserve niet nodig zijn. De RSD de Liemers, belast met de uitvoering, beschikt m.i.v. 2020 over een bestemmingsreserve voor dekking van de uitvoeringskosten voor de deelnemende gemeenten. Hiervoor is destijds een deel van de van het rijk ontvangen middelen voor uitvoeringskosten ingezet. Voor het resterende deel van de uitvoeringskosten voor Zevenaar is een eigen bestemmingsreserve gevormd. De reserve bij de RSD is in vooralsnog toereikend voor dekking van de uitvoeringskosten.

9049 | Zevenaar Doet | 0 | 150 | 75 | 0 | 0 Deze reserve wordt ingezet voor dekking van de jaarlijkse kosten in de komende jaren (2026 t/m 2028) met betrekking Zevenaar Doet. Onttrekking | We onttrekken in 2027 en 2028 € 75.000 aan deze reserve als dekking van de kosten voor Zevenaar Doet. 9073 | Opvang en begeleiding Oekraïners | 230 | 111 | 111 | 111 | 111 Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor activiteiten op het gebied van opvang en begeleiding van vluchtelingen. Hiermee werken we ook aan de taakstelling voor statushouders en geven we vorm aan het deelwonen, we trainen de woonvaardigheden en kunnen extra taallessen organiseren. Onttrekking | Er zijn geen onttrekkingen aan deze reserve geraamd. Op basis van concrete plannen vragen wij uw raad om dekking uit deze bestemmingsreserve. 89 9075 | Impuls Sociale basis en sterk lokaal team | 0 | 1.744 | 1.744 | 1.744 | 1.744 De bestemmingsreserve impuls Sociale basis en sterk lokaal team is bedoeld om de incidentele kosten te dekken die voortkomen uit het impulsvoorstel Versterken Sociale basis 2026-2027. In co-creatie met strategische partners in het voorliggend veld zullen deze middelen worden ingezet voor sterkere sociale netwerken en een laagdrempelige toegang. Onttrekking | Voor 2027 zijn nog geen uitgaven geraamd ten laste van deze bestemmingsreserve.

Wij komen bij uw raad met voorstellen om deze bestemmingsreserve in te zetten. 9077 | Stads- en dorpsontwikkeling | 0 | 0 | 500 | 500 | 500 Voor stads- en dorpsontwikkeling is een bestemmingsreserve gevormd. De onttrekkingen uit deze reserve worden gebaseerd op de nog op te stellen subsidieregeling voor stads- en dorpsontwikkeling. Toevoeging | In 2027 wordt € 500.000 gestort in deze bestemmingsreserve. Totaal bestemmingsreserves | 432 | 2.207 | 2.632 | 2.557 | 2.557 Meerjareninvesteringsplan Er zijn binnen dit programma geen investeringen gepland. 90 91 7. VOLKSGEZONDHEID EN DUURZAAMHEID ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden volksgezondheid, milieu en duurzaamheid. Volksgezondheid richt zich op een gezonde leefomgeving en leefstijl. Milieu richt zich op de onderdelen lucht, geluid, bodem, externe veiligheid en duurzaamheid (klimaat). Over duurzaamheid/klimaat zijn in het Nationaal Klimaatakkoord afspraken gemaakt waarbij de uitvoering bij de gemeenten is belegd. De aanpak en invulling van Zevenaar is onderverdeeld in de ‘resultaten’: energietransitie, warmtetransitie, circulaire economie/Fairtrade gemeente en klimaatadaptatie. Wat willen we? Volksgezondheid Wij willen dat inwoners gezond kunnen leven, elkaar kunnen ontmoeten en toegang hebben tot passende zorg en ondersteuning.

Daarom zetten we sterk in op preventie, een gezonde leefstijl en leefomgeving en het versterken van de sociale basis, zodat problemen zoveel mogelijk worden voorkomen en inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven. Daarbij hebben we extra aandacht voor mentale gezondheid, met name van jongeren en ouderen, en stimuleren we gemeenschapskracht, naoberschap en een actieve leefstijl. Duurzaamheid en milieu Wij willen stap voor stap werken aan een duurzame en klimaatbestendige gemeente, met oplossingen die haalbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. We ondersteunen inwoners, ondernemers en agrariërs bij het besparen van energie, het verduurzamen van gebouwen en bedrijfsvoering en het toepassen van innovatieve en circulaire oplossingen. Daarnaast investeren we in een groene, klimaatbestendige leefomgeving, verbeteren we samen met onze partners de waterkwaliteit en stimuleren we duurzame energievoorzieningen en hergebruik van grondstoffen. Daarbij benutten we beschikbare rijksmiddelen (CDOKE) om de uitvoering van onze klimaat- en duurzaamheidsdoelen te ondersteunen. Zo bouwen we aan een gezonde leefomgeving en een toekomstbestendige gemeente voor huidige en toekomstige generaties. Ontwikkelingen Volksgezondheid Gemeenten hebben de wettelijke taak zorg te dragen voor de publieke gezondheidszorg voor hun inwoners.

Deze publieke gezondheidszorg wordt uitgevoerd door de GGD (VGGM) en biedt gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor alle inwoners (Algemeen Publieke Gezondheidszorg) en preventieve jeugdgezondheidszorg voor 0-18 jarigen (Jeugdgezondheidszorg). In 2026 is een regionale gezondheidsvisie (2026-20230) voor Gelderland Midden vastgesteld. Hierin staan vijf speerpunten waar VGGM en gemeenten met andere partijen aan gaan werken. De vijf speerpunten zijn ook voor ons lokale beleid de leidraad. Het zijn de volgende: 1.gezond en kansrijk opgroeien voor kinderen 2.minder gezondheidsverschillen tussen inwoners (als gevolg van sociaal-economische situatie) 3.betere mentale gezondheid 4.vitaal ouder worden 5.een gezonde leefomgeving Kansrijke Start Om ouders van kinderen tijdig en integraal te kunnen helpen, breiden we het bestaande multidisciplinaire overleg van professionals uit met andere partners, (de zogenoemde gezinspoli). Verder blijven we de komende jaren aandacht aan passend opvoedondersteuningsaanbod geven voor ouders met jonge kinderen. Kansrijke Start is een vast onderdeel van AZWA en hiervoor ontvangen we middelen van het rijk.

Milieu en duurzaamheid Om bij te dragen aan een gezond, leefbaar en toekomstbestendig Zevenaar blijft ook in de periode 2027-2030 inzet nodig op energiebesparing, verduurzaming van woningen en bedrijven, een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie, circulaire economie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Daarbij bouwen we voort op bestaande programma's en samenwerkingen, zoals de Lokale Isolatieaanpak, het netwerk van energiecoaches, de ondersteuning van bedrijven bij verduurzaming, warmte-/energieprogramma en regionale duurzaamheidsprogramma's. De uitvoering is mede afhankelijk van landelijke en provinciale regelgeving, subsidieregelingen en regionale samenwerking. De komende jaren ligt de nadruk op het uitvoeren en verder ontwikkelen van vastgestelde beleidskaders en programma's, zodat de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van de gemeente behouden blijven.

Beleidskaders  | Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040  | Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028  | Watertakenplan de Liemers 2022-2026, te actualiseren op basis van Watertakenplan De Liemers 2027- 2031  | Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (DPRA) (2022), te actualiseren op basis van Watertakenplan De Liemers 2027-2031  | Financiële actualisatie Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2022-2032)  | Beheerplan water en riolering (2022), te actualiseren in 2027 op basis van Watertakenplan De Liemers 2027-2031  | Beheerplan begraafplaatsen (2022), te actualiseren in 2027 op basis van de financiële actualisatie Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (2022-2032)  | Milieubeleidsplan 2013-2030 Zevenaar  | Beleidsvisie Externe Veiligheid 2012 Zevenaar  | Nota Bodembeheer 2011 Zevenaar  | Geluidbeleid 2008 Zevenaar  | Integrale laadvisie gemeente Zevenaar 2022  | Klimaatplan "Op weg naar een klimaatneutrale organisatie"  | Uitvoeringsprogramma klimaatneutrale organisatie WAT DOEN WE? 7.1 Bevorderen van gezondheid en een gezonde leefstijl 7.1.1 We zetten in op een integrale preventie- en leefstijlaanpak om daarmee een | 2026-2030 gezondere leefstijl te stimuleren en gezondheidsproblemen te voorkomen Samen met GGD, welzijns-, zorg- en sportpartners voeren we de lokale preventie- en leefstijlaanpak uit.

We werken aan het voorkomen van gezondheidsproblemen en ondersteunen activiteiten die bijdragen aan bewegen, ontmoeten en mentale gezondheid. We zetten in op gezondheidsbevordering, vroegsignalering, passende preventieve interventies, praktische gezondheidsvaardigheden en sociaal verwijzen. In programma 5, onderdeel Sport, zijn eveneens doelen en activiteiten opgenomen om de gezondheidsdoelen uit onder andere de programma’s GALA en AZWA te realiseren. 7.2 Versterken van samenwerking tussen zorg, welzijn en ondersteuning 7.2.1 We geven uitvoering aan de voor Zevenaar relevante afspraken uit het IZA en AZWA | 2026-2030 en versterken de samenwerking tussen zorg, welzijn en ondersteuning We vertalen in 2026 en 2027 de voor Zevenaar relevante afspraken uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) naar de lokale uitvoeringspraktijk, in verbinding met het Regionaal Eerstelijns Samenwerkingsverband (RESV). We versterken daarbij de veerkracht en samenredzaamheid van onze dorpen en wijken en dragen bij aan een betaalbaar en uitvoerbaar zorgstelsel. We werken de gemeentelijke bijdrage aan de regionale werkagenda en de benodigde basisfuncties en basisfunctionaliteiten uit (AZWA). Vanaf 2028 werken we gefaseerd aan implementatie, afhankelijk van regionale besluitvorming, beschikbare middelen en de ontwikkeling van het RESV.

92 Ook versterken en breiden we de ondersteuning van ouders met jonge kinderen uit. We bouwen voort op Kansrijke Start en breiden de samenwerking tussen medisch en sociaal domein gefaseerd uit. Om professionals en ouders tijdig te helpen, breiden we het bestaande multidisciplinaire overleg uit met andere partners. Dit samenwerkingsnetwerk, de zogenoemde gezinspoli, is onderdeel van het AZWA-plan voor de komende vier jaar. De gezinspoli en passend opvoedondersteuningsaanbod worden ontwikkeld binnen de regionale AZWA-afspraken en de beschikbare middelen. 7.3 Versterken van mentale gezondheid 7.3.1 We werken samen binnen het Mentaal Gezondheidsnetwerk De Liemers aan | 2026-2030 preventie, herstel en passende ondersteuning bij mentale gezondheidsproblemen We implementeren de lokale bijdrage aan het Mentaal Gezondheidsnetwerk De Liemers. Vanuit het Transformatieplan Mentaal Gezond Achterhoek–De Liemers vertalen we in 2026 en 2027 de regionale afspraken naar de lokale uitvoeringspraktijk. Deze afspraken gaan over samenwerking, toegang, verkennende gesprekken en laagdrempelige steunpunten in Zevenaar en dragen bij aan preventie en herstel. Daarbij verbinden we het lokale sociaal domein en de sociale basis met het regionale mentale gezondheidsnetwerk.

7.4 Versterken van burgerhulpverlening 7.4.1 We vergroten het aantal geschoolde en inzetbare burgerhulpverleners in de wijken en | 2026-2030 dorpen van Zevenaar We zetten in op voldoende geschoolde burgerhulpverleners in de wijken en dorpen van de gemeente Zevenaar. We bieden gericht basis- en herhalingstrainingen voor reanimatie en AED-gebruik aan op plaatsen waar het aantal beschikbare burgerhulpverleners achterblijft of aanvulling nodig is. Deelnemers worden gestimuleerd om zich aan te melden als burgerhulpverlener en hun vaardigheden door middel van herhalingstrainingen actueel te houden. 7.5 We helpen en stimuleren inwoners en bedrijven om op een haalbare en betaalbare wijze energie te besparen en te verduurzamen 7.5.1 We versterken het netwerk van energiecoaches die inwoners helpen met isolatie en | 2026-2029 energiebesparing We bouwen voort op bestaande ondersteuning, zoals de Lokale Isolatieaanpak en de Lokale Aanpak Energiearmoede en bieden inwoners via het energieloket gerichte ondersteuning bij isolatie en energiebesparing. 7.5.2 We ontwikkelen plannen voor aardgasvrij wonen, stap voor stap en passend per wijk, | 2026-2029 dorp of stad In 2026 starten we met het opstellen van het Energieprogramma, waar het Warmteprogramma – een verplicht programma onder de Omgevingswet – onderdeel van is.

In 2027 wordt het Energieprogramma opgeleverd; Volgens planning nemen we als gemeente in 2027 een besluit over het oprichten van een warmtebedrijf voor het aanleggen van een warmtenet in stad Zevenaar. In 2028 wordt een start wordt gemaakt met wijkgerichte (uitvoerings-)plannen op het gebied van de warmtetransitie, met duidelijke en realistische keuzes per wijk, dorp of stad. 7.5.3 Samen met netbeheerder(s) en bedrijven zoeken we oplossingen voor netcongestie. | 2026-2029 We stimuleren kleinschalige en haalbare energieprojecten en onderzoeken maatregelen die netcongestie (kunnen) verzachten Wij nemen een regierol in de aanpak van netcongestie. Dat betekent dat wij niet alleen knelpunten signaleren, maar ook actief sturen op ruimtelijke keuzes, prioritering van maatschappelijke ontwikkelingen, 93 innovatieve energieoplossingen en samenwerking binnen de regio. Zo zorgen wij ervoor dat netcongestie niet onnodig een rem zet op de groei, leefbaarheid en verduurzaming van Zevenaar. 7.5.4 We bieden specifieke ondersteuning voor bedrijven die willen verduurzamen | 2026-2029 We faciliteren en stimuleren toekomstige en duurzame ontwikkelingen, overeenkomstig de afspraken uit het vastgestelde Regionaal Programma Werklocaties. Daarbij geven we zelf het goede voorbeeld door uitvoering te geven aan het Klimaatplan ‘op weg naar een klimaatneutrale organisatie’.

7.5.5 We vergroenen en verduurzamen het buitengebied | 2026-2029 Dit doen we samen met agrariërs, provincie en landschapsorganisaties. We werken een klimaatbestendige en biodiverse inrichting van het landschap. Daarbij hechten we ook waarde aan dierenwelzijn. 7.5.6 We versterken de samenhang van het groen in onze gemeente | 2026-2032 We versterken de samenhang van groene structuren in wijken, dorpen en het buitengebied om klimaatbestendigheid, biodiversiteit en leefkwaliteit te vergroten. 7.6 We behouden en bevorderen biodiversiteit 7.6.1 Biodiversiteit krijgt een plek binnen afzonderlijke omgevingsprogramma’s | 2026-2029 We versterken de biodiversiteit in stad, dorpen en buitengebied door bij inrichting en beheer van de openbare ruimte nadrukkelijk rekening te houden met natuurwaarden. 7.7 We zetten in op het verbeteren van de waterkwaliteit samen met het Waterschap 7.7.1 We bieden een nieuw Watertakenplan aan in het laatste kwartaal van 2026 | 2027-2029 We vragen de raad een plan vast te stellen, waarin integraal de opgave op het gebied van water wordt. Samen met het waterschap en regionale partners werken we aan het verbeteren van de waterkwaliteit en het verminderen van bronnen van vervuiling.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten Primitieve begroting 2026-2029 | 12.307 | 12.471 | 13.010 | 13.214 | 13.154 1e voortgangsrapportage 2026 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 2e voortgangsrapportage 2026 | 914 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijziging tot de begroting 2027-2030 | 0 | 269 | 269 | 269 | 269 Totale baten tot de begroting | 13.225 | 12.743 | 13.282 | 13.486 | 13.427 Mutaties in deze begroting (baten) 1. Autonome ontwikkelingen | 0 | -44 | -43 | -43 | 16 Actualisatie budget rentelasten | 0 | -44 | -43 | -43 | 16 2. Actualisatie bestaand beleid | 0 | 408 | -792 | -792 | -792 94 Actualisatie budget capaciteit | 0 | 408 | -792 | -792 | -792 decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) 5.

Mutaties < € 100.000 | 0 | 111 | 81 | 81 | 81 Actualisatie budgetten afval | 0 | 26 | -4 | -4 | -4 Actualisatie budgetten afval (RDL) en | 0 | 84 | 84 | 84 | 84 mutatie afvalstoffenheffing 2027 Totaal gemuteerde baten | 0 | 475 | -755 | -754 | -695 Totale baten in deze begroting | 13.225 | 13.218 | 12.528 | 12.732 | 12.732 Lasten Primitieve begroting 2026-2029 | 15.562 | 14.647 | 15.318 | 15.217 | 15.299 1e voortgangsrapportage 2026 | 45 | 213 | -9 | -9 | -9 2e voortgangsrapportage 2026 | 568 | -10 | -25 | -25 | -25 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | -73 | -91 | 53 | 15 Totale lasten tot de begroting | 16.174 | 14.777 | 15.193 | 15.236 | 15.280 Mutaties in deze begroting (lasten) 1. Autonome ontwikkelingen | 0 | 237 | 237 | 237 | 237 Actualisatie budget rentelasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Bijdrage GR Groene Metropoolregio | 0 | 2 | 2 | 2 | 2 Arnhem-Nijmegen Bijdrage GR Omgevingsdienst Groene | 0 | 58 | 58 | 58 | 58 Metropool Bijdrage GR VGGM | 0 | 177 | 177 | 177 | 177 2. Actualisatie bestaand beleid | 0 | 939 | 387 | 387 | 387 Actualisatie budget capaciteit | 0 | 1.223 | 665 | 665 | 665 decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Actualisatie doorbelasting salarissen | 0 | -284 | -284 | -284 | -284 naar CDOKE Financiële actualisatie Integraal | 0 | 0 | 6 | 6 | 6 Beleidsplan Openbare Ruimte 2022- 2032 5.

Mutaties < € 100.000 | 0 | 145 | 115 | 115 | 153 Actualisatie budget afschrijvingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 38 Actualisatie budgetten afval | 0 | 26 | -4 | -4 | -4 Actualisatie budgetten afval (RDL) en | 0 | 119 | 119 | 119 | 119 mutatie afvalstoffenheffing 2027 Totaal gemuteerde lasten | 0 | 1.321 | 739 | 739 | 777 Totale lasten in deze begroting | 16.174 | 16.098 | 15.932 | 15.975 | 16.058 Resultaat voor bestemming | -2.950 | -2.880 | -3.404 | -3.243 | -3.326 95 Onttrekkingen Primitieve begroting 2026-2029 | 655 | 25 | 25 | 25 | 25 1e voortgangsrapportage 2026 | 63 | 207 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal onttrekkingen reserves | 717 | 232 | 25 | 25 | 25 Toevoegingen Primitieve begroting 2026-2029 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 1e voortgangsrapportage 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2e voortgangsrapportage 2026 | 15 | 0 | 0 | 0 | 0 Wijzigingen tot de begroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Meerjarenbegroting 2027-2030 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal toevoegingen reserves | 15 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo reserve mutaties | 703 | 232 | 25 | 25 | 25 Resultaat na bestemming | -2.247 | -2.648 | -3.379 | -3.218 | -3.301 Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel

zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentelasten | -44 | -43 | -43 | 16 Jaarlijks actualiseren wij de rentelasten. De volgende zaken hebben invloed op de hoogte van de rentelast: 1. Het faseren van investeringen; 2. De hoogte van de boekwaarden van de grondexploitaties; 3. Aflopen van huidige langlopende leningen met lage rentes. 1. Doordat investeringen worden verschoven, verschuift ook de bijbehorende rentelast naar latere jaren. 2. Op basis van de herziene grondexploitaties per 1 januari 2026 zoals vastgesteld in de raadsvergadering van 1 juli 2026, zijn de boekwaarden gemuteerd. Zodra een boekwaarde stijgt, kan er meer rente worden toegerekend aan de grondexploitatie, bij een daling dus minder. In 2027 en 2030 levert dit een nadeel op, in 2028 en 2029 een voordeel. 3. In de komende jaren lossen we ca. 35 miljoen af op huidige langlopende leningen. Het rentepercentage van deze leningen is gemiddeld een stuk lager dan de huidige rente waartegen we nieuwe leningen aan moeten trekken om aan onze financieringsbehoefte te voldoen. Dit zorgt voor stijgende rentelasten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zevenaar.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/695e5ecd-e71d-403a-b62e-2d8a68c7406c?agendaItemId=4e995fa4-6521-44f6-b57e-c36e9b936f9d