Document · PDF

Bijlage 1. 1226989 Meerjarenbegroting 2025-2028

Raadsvergaderingen 2022-2026 6 november 2024, gemeente ZevenaarBij agendapunt: Z/24/478817 Meerjarenbegroting 2025-202837.906 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

2023-2026

In 2020 is de Liemerse Ambassade opgericht. De Liemerse Ambassade is het knooppunt in het regionaal economisch netwerk. Deze netwerkorganisatie helpt projectideeën te realiseren van Liemerse inwoners en

bedrijven. Dat doen ze door krachten van ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen, overheid en inwoners te verbinden, talenten te ontwikkelen, middelen te verwerven en de resultaten aan het hele land te laten zien. De meerwaarde van deelname is meer samenhang realiseren tussen verschillende gebieden en vergroten van de structurele samenwerking om de economische kracht in de Liemers te versterken. Met name op de arbeidsmarktproblematiek en uitvoering van de Liemers Economische Visie speelt de Liemerse Ambassade een rol. 3.3.3 Wij nemen deel aan de Groene Metropool Regio: opgave Productieve Regio

2021-2026

Regionale samenwerking is belangrijk om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Productieve Regio stimuleren we het ondernemerschap in het MKB en versterken we de arbeidsmarkt door uitvoering van de Human Capital Agenda. Ook richten we ons op doorontwikkeling van de clusters Health & Hightech en Energy en zorgen we voor toekomstbestendige werklocaties. We zorgen er tenslotte voor dat de logistiek in onze regio kan verduurzamen, aangezien dit een belangrijke randvoorwaarde is voor een gezond economisch klimaat. 3.3.4 Wij voeren de Economische Agenda Zevenaar uit

2022-2026

We blijven werken aan de uitvoering van de Economische Agenda Zevenaar. We zetten in op meer werkgelegenheid, meer ruimte voor ondernemerschap en meer samenwerken als partners in business. Vermindering van regeldruk en verbetering van de dienstverlening aan ondernemers door de gemeentelijke organisatie zijn hiervoor belangrijke resultaten. We verbeteren onze dienstverlening onder meer door het inrichten van een speciaal ondernemersloket. Door uitvoering van een tweejaarlijkse ondernemerspeiling meten we het effect van de verbetering. In het kader van ruimte voor ondernemerschap gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek, afhankelijk van de organisatiegraad op het terrein. Om de uitvoering van de Economische Agenda te bewaken, stellen we een Economische Monitor op. 3.3.5 Wij voeren de Liemers Economische Visie uit

2023-2026

In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de Liemers Economische Visie (LEV), samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 2023-2026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen binnen de Liemerse Ambassade uit. 3.3.6 Wij zetten in op een toekomstbestendig ondernemersklimaat voor agrariërs

2022-2024

We werken mee aan het opstellen van een landbouwvisie, waarvan de coördinatie bij de Liemerse Ambassade ligt. Uit deze visie blijkt wat agrariërs nodig hebben in de Liemers om toekomstbestendig te kunnen boeren. Multifunctioneel ruimtegebruik, ruimte voor nevenfuncties, lokale producten (korte ketens), belangenafweging en regelgeving bij duurzame energiebronnen en duurzame bedrijfsvoering kan in deze visie een plek krijgen. Vervolgens worden deze vertaald in onze ruimtelijke plannen.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2024-2027

9.178

2.039

493

1e voortgangsrapportage 2024

Kadernota 2025

-2.418

21.734

-8

8.769

9.508

2e voortgangsrapportage 2024 Wijziging tot de begroting 2025-2028

Totale baten tot de begroting

6.767

23.773

485

9.261

10.000

6.767

23.773

485

9.261

10.000

9.862 -20 0 -2.458 0

2.588 14 -6 21.736 100

1.081 12 -6 6 90

1.119 -11 -6 8.783 75

1.064 0 -31 9.522 85

7.383

24.431

1.183

9.960

10.640

1. Autonome ontwikkelingen

Actualisatie budget rentekosten grondexploitaties 2. Actualisatie bestaand beleid

-102

-87

Actualisatie budget salarissen en overhead doorbelast aan grondexploitaties Actualisatie budget uitvoeren economische agenda Zevenaar Straatreiniging van RDL naar gemeente

-95

-7

Totaal gemuteerde lasten

-102

-87

Totale lasten in deze begroting

7.383

24.329

1.081

9.858

10.553

Resultaat voor bestemming

-617

-556

-596

-552

Onttrekkingen Primitieve begroting 2024-2027

1e voortgangsrapportage 2024

-21

Kadernota 2025

2e voortgangsrapportage 2024

-17

Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Totaal onttrekkingen reserves

Mutaties in deze begroting (baten)

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2024-2027 1e voortgangsrapportage 2024 Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

Toevoegingen

Primitieve begroting 2024-2027

1e voortgangsrapportage 2024

Kadernota 2025

2e voortgangsrapportage 2024

Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Saldo reserve mutaties

Resultaat na bestemming

-582

-556

-581

-580

-536

Totaal toevoegingen reserves

Als gevolg van de herziening van de grondexploitaties per 1 januari 2024 en de gewijzigde rekenrente wordt de doorbelasting van rente aan grondexploitaties aangepast. Door het gewijzigde meerjarenverloop van de boekwaarde wordt in 2025 en 2028 minder rente toegerekend aan de grondexploitaties. Dit betekent een nadeel voor het begrotingssaldo. In 2026 en 2027 is dit andersom. Voor 2025 wordt in totaal een nadeel verwacht van € 207.000, in 2026 een voordeel van € 305.000, in 2027 een voordeel van € 504.000 en in 2028 een nadeel van € 94.000. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budget salarissen en overhead doorbelast aan grondexploitaties

In 2024 is grondexploitatie Businesspark 7Poort II geopend. Dit zorgt ervoor dat aan deze grondexploitatie salaris- en overheadkosten kunnen worden toegerekend. Dit heeft een positief effect op de meerjarenbegroting. Daarnaast is naar verwachting minder capaciteit nodig voor grondexploitatie Waaijakkers en deelgrondexploitaties binnen complex Zevenaar-Oost wonen. Dit heeft een negatief effect op de meerjarenbegroting. Per saldo een structureel voordeel vanaf 2024 aflopend van € 114.000 naar € 91.000.

Actualisatie budget uitvoeren economische agenda 0 0 0 -15 Zevenaar In het collegeprogramma 2022-2026 is een tweejaarlijks ondernemerspeiling opgenomen. Hiervoor is in 2024 en 2026 een bedrag begroot van € 15.000. Om de monitor actueel te houden trekken wij deze lijn door naar 2028 ev. Een nadeel in 2028 van € 15.000. Straatreiniging van RDL naar gemeente

Als gevolg van het besluit raadsvoorstel ‘Begroting RDL 2025’ vindt met ingang van 2025 overdracht plaats van het onderdeel straatreiniging van de RDL naar de gemeente Zevenaar en Montferland. Hiermee komt de

bijdrage van de gemeente Zevenaar aan de RDL te vervallen. Deze wijziging leidt tot een structureel voordeel van € 434.000 vanaf 2025. Dit voordeel valt weg door nadelen die ontstaan als gevolg van personele kosten, zichtbaar in programma 0 en bij de doorbelasting naar wegen, niet zichtbaar in programma 2. De doorbelasting naar afval en riool wordt verrekend met de afvalstoffen- en de rioolheffing en is budgettair neutraal. Een nadere uitwerking van de begrote ureninzet op de veegtaken, de kosten van de veegmachine(s) en trucks moet nog plaatsvinden. Totaal mutaties

102

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 2025

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028

Baten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten

198 11.240 32

6 6.275 45

0 23.288 45

0 0 45

0 8.777 45

0 9.516 45

424 11.894

440 6.767

440 23.773

440 485

440 9.261

440 10.000

813 11.141 148

638 6.275 159

599 23.288 173

633 0 171

636 8.777 171

591 9.516 171

307 12.410

311 7.383

269 24.329

276 1.081

275 9.858

275 10.553

-615 99 -116

-631 0 -114

-599 0 -128

-633 0 -126

-636 0 -126

-591 0 -126

117 -516

129 -617

171 -556

164 -596

165 -596

165 -552

294 0 294

34 0 34

0 0 0

15 0 15

17 0 17

-222

-582

-556

-581

-580

-536

Lasten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Lasten Saldo 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

Overzicht van Incidentele baten en lasten

Bedragen x € 1.000 Onderwerp Programma 3. Economie Baten Mutatie reserves

Lasten Opstellen lokale ontwikkelstrategie.

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Onttrekking uit de algemene reserve en bestemmingsreserves

Voor versterking van het landelijk gebied is projectsubsidie aangevraagd. Doel is om te komen tot een lokale ontwikkelstrategie voor de vijf gemeenten in de Liemers. In totaliteit is vanuit Zevenaar een bedrag van € 274.500 beschikbaar gesteld.

-69

-54

-69

Totaal programma 3

In het hoofdstuk 'Financiën' wordt in het 'overzicht incidentele baten en lasten' een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de incidentele lasten.

Reserves Bestemmingsreserves

Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) Nummer 9005

Naam Centrummanagement

(Bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

In de raadsvergadering van 25 januari 2017 heeft de gemeenteraad uit de algemene reserve een bedrag van € 280.000 beschikbaar gesteld voor centrummanagement. Het doel is het behoud van de economische vitaliteit van het centrum als bovenlokaal winkelgebied en het daarbij versterken van de leefbaarheid. Onttrekking

De onttrekking in 2024 is € 34.000. Hierna is het saldo van de reserve nihil.

Totaal bestemmingsreserves

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam

(Bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

9006

Revitalisering Tatelaar fase 2

500

483

9051

Herinrichting Muldershof

565

551

537

523

9052

Herinrichting Markt Zevenaar

375

372

360

347

335

Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

1.440

1.437

1.410

1.384

1.341

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving

Separaat voorstel

Bruisend maken centrum Zevenaar (o.a. straten etc) Herinrichten Edisonstraat/Doesburgseweg Herinrichten Raadhuisplein Toekomstbest. bedrijventerrein Hengelder&Tatelaar Toekomstbestendig maken bedr.terrein Lobith/Giesb Totaal programma 3.

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

43 0 28 50 0 121

0 250 0 210 250 710

0 250 0 0 0 250

0 0 0 0 0 0

4. ONDERWIJS ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over alle onderwijszaken, zoals het openbaar onderwijs, huisvesting van scholen en leerlingzaken (leerlingenvervoer, kinderopvang, volwasseneneducatie, onderwijskansenbeleid). Wat willen we? We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen. Ontwikkelingen Onderwijs algemeen We vinden het belangrijk dat alle kinderen in onze gemeente kwalitatief goed en passend onderwijs krijgen, bij voorkeur zo dicht mogelijk bij huis. En daarbij blijven we investeren in de goede samenwerking met kinderopvang en onderwijs. Hierbij noemen we met name de voorschoolse educatie, hulp bij taal en lezen om kansen voor alle kinderen te vergroten. Soms is het nodig dat er extra gemeentelijke hulp geboden wordt naast de ondersteuning vanuit passend onderwijs. Daarvoor is binnen de gemeente Zevenaar aandacht. Onderwijskansenbeleid In 2025 werken we samen met betrokken organisaties aan de uitvoering van het geactualiseerde onderwijskansenbeleid 2024-2027. Leidraad hiervoor is de uitvoeringsagenda die we hebben opgesteld. De uitvoeringsagenda is in samenspraak met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en andere betrokken partijen opgesteld.

Belangrijk hierin is dat we kinderen uit een sociaal-economisch moeilijke situatie extra aandacht geven. Hiermee geven wij deze kinderen meer kansen om een goede start te maken. Het geactualiseerde onderwijskansenbeleid past binnen de visie en integrale nota Sociaal Domein 2024-2040. Maatschappelijk werk op school We erkennen de meerwaarde van maatschappelijk werk op school. Soms is ondersteuning vanuit een voorliggende voorziening voor ouders en kinderen voldoende en meer passend dan geïndiceerde zorg. De financiering voor het schoolmaatschappelijk werk is tot en met 2025 opgenomen in de gemeentebegroting. In 2025 geven we de gemeenteraad advies over voorliggende voorzieningen en het versterken van de sociale basis vanaf 2026. Onderdeel van dit advies is de mogelijke continuering van het maatschappelijk werk voor ouders en kinderen. Onderwijshuisvesting We zijn bezig met haalbaarheidsonderzoeken voor de Wissel en de Tamboerijn. Hierbij wordt ook de Taalschool meegenomen en waar deze mogelijk na augustus 2026 gerealiseerd kan worden. Voor de Taalschool zijn er binnen de regio afspraken gemaakt tot augustus 2026. Voor verlenging van de Taalschool binnen de gemeente Zevenaar zal dit opnieuw moeten worden besproken binnen de regio. We verwachten dat in de loop van 2025 er een voorbereidingskrediet voor de Wissel nodig zal zijn.

Indien De Wissel op Vincent van Goghstraat kan worden gerealiseerd zal er naar alternatieve huisvesting voor de Taalschool moeten worden gezocht. Afhankelijk van de nieuwe locatie weten we welke kosten dit met zich mee zal brengen. De Wissel, de Tamboerijn en de Taalschool worden in onderlinge samenhang aangepakt. Eind 2024/begin 2025 is de verwachting dat er een beslissing wordt genomen over nieuwe huisvesting voor Heerenmäten/Zonegge. Hiervoor lopen nu enkele onderzoeken m.b.t. ruimtelijke inpassing en financiële haalbaarheid binnen de GRHVOL. Ook hiervoor verwachten we in de loop van 2025 een voorbereidingskrediet beschikbaar te moeten stellen. Er is eerder dit jaar een doorstart gemaakt voor het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025-2050. De verwachting is dat dit in 2025 zal worden afgerond. Het IHP krijg iedere 4 jaar een update. In relatie met het IHP gaat onderzocht worden welke impact de woningbouwopgave heeft op de leerlingenprognoses. Er zal nog moeten worden onderzocht wat de woningbouwopgave gaat betekenen voor het aantal leerlingen en het scholenbestand binnen de gemeente Zevenaar. Aangezien de meeste beoogde

woningbouw in de kern Zevenaar is gesitueerd maar de ruimte soms beperkt is, kan het realiseren van nieuwe (basis)scholen nog wel wat uitdagingen geven. Wel is duidelijk dat basisschool de Trompetter in Angerlo hard groeit vanwege de nieuwbouwwijk van Doesburg, grenzend aan Angerlo. Afhankelijk van hoe dit zich verder ontwikkelt moeten we hier rekening mee houden met uitbreiding/vernieuwing van het huidige schoolgebouw.

Beleidskaders • Beleidsplan onderwijskansen 2024-2027 • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024) • Beleidsregels uitvoering gemeentelijke taken Wet Kinderopvang Zevenaar 2019 • Convenant Schoolveiligheid, 14-06-2018 (Liemers College, Politie Basiseenheid Rivierenland-Oost, Gemeente Zevenaar) • Beleidsregels Handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen 2014 (Liemers) (vastgesteld in 2014) • Integraal Huisvestingsplan 2020-2036 (2019) • Beleidsnota Harmonisatie Kinderopvang Peuterspeelzalen gemeente Zevenaar 2018 e.v. (vastgesteld in 2018) • Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs Zevenaar 2020 (2019) • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zevenaar 2020 (2019) • Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs Zevenaar 2019 (2019) • Verordening leerlingenvervoer Zevenaar 2024 • Subsidieregeling peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie (2024) • Notitie Participatie, een kijk op de samenwerking tussen inwoners en gemeente 2018

WAT WILLEN WE? 4. Onderwijs We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen.

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Gemeenschappelijke regeling Huisvesting voortgezet Op het gebied van huisvesting voortgezet onderwijs werken de onderwijs in de Liemers gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar samen in een (GRHVOL) Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs Liemers. Door deze samenwerking kunnen er in alle drie de gemeenten grote renovaties en nieuwbouw plaatsvinden, die de gemeenten zelfstandig moeilijk kunnen realiseren.

Bijdrage 2025 971

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2025 2028

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2022 5,00 1,20 1,30 Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jeugdige (5 tot 16 jaar) of een kwalificatieplichtige jeugdige (16 en 17 jaar) niet op een school staat ingeschreven.

1,30

De cijfers voor Zevenaar wijken positief af van het Gelders gemiddelde. We zetten in op preventie en het vroegtijdig melden van verzuim. Daarmee kunnen tijdig interventies plaatsvinden om langdurige uitval te voorkomen. In de zomerperiode wordt door het RBL nauwkeurig gemonitord of leerlingen die worden uitgeschreven bij een school, op een nieuwe school weer staan ingeschreven. Dit geldt met name bij de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs, en van voortgezet onderwijs naar een vervolgopleiding. Monitoring zorgt ervoor dat jeugdigen sneller in beeld komen, en dus ook sneller kan worden ingegrepen als blijkt dat er geen (her)inschrijving heeft plaatsgevonden.

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2023 24,00 45,00 20,00 20,00 Van relatief verzuim is sprake als een leerplichtige of kwalificatieplichtige jeugdige (tot 23 jaar) gedurende 4 opeenvolgende lesweken meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuimt. De stijging in relatief verzuim zet verder door. Dit komt deels doordat scholen meer en eerder verzuim melden, waardoor het aantal meldingen stijgt. Hoe eerder zorgelijk verzuim gemeld wordt, hoe eerder passende interventies kunnen worden ingezet om de schoolgang van de jeugdige vlot te hervatten. Naast een toename in vroegtijdige meldingen, zorgt ook de toename van mentale en sociaal-emotionele problematieken bij jeugdigen en de toename in de vraag om jeugdhulp voor een verminderde veerkracht en belastbaarheid bij sommige kinderen en jongeren. Dat heeft zijn weerslag op de schoolgang van jeugdigen. Dit is een landelijke trend. Met het RBL, het onderwijs en partners in het jeugdveld werken we samen om de duurzame schoolgang van alle jeugdigen te bevorderen. Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan VO en MBO) 2023 2,20 2,50 1,70 1,70 Voortijdig schoolverlaters zijn jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie die langer dan vier weken aaneengesloten geen onderwijs volgen of niet staan ingeschreven op een school. Het percentage voortijdig schoolverlaters is in Zevenaar iets gestegen.

De krappe arbeidsmarkt zorgt ervoor dat jeugdigen sneller stoppen met school om aan het werk te gaan. Ook de na-effecten van de coronamaatregelen spelen een rol. Te denken valt aan een 'verkeerde' opleidingskeuze doordat er geen open dagen plaats vonden, maar ook de gevolgen van thuisonderwijs of mentale problemen die door de coronamaatregelen zijn ontstaan. In samenwerking met de scholen en onderwijsinstellingen werkt het RBL aan een aanpak voortijdig schoolverlaters, met als doel dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen.

4.1 Voorzien in gezonde en duurzame leer- en ontwikkelomgeving voor kinderen

4.1.1 Wij vernieuwen het Integraal Huisvestingsplan (IHP)

2023-2024

We stellen samen met het onderwijs een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024-2044 op. Hierbij gaan we onder meer uit van een goede spreiding van de schoollocaties, zo dicht mogelijk bij waar kinderen wonen. Het uitgangspunt bij (nieuwe) verzoeken voor onderwijshuisvesting is dat wij eerst nadrukkelijk kijken naar leegstaande lokalen en gebouwen en hoe deze weer geschikt te maken zijn voor moderne en adequate onderwijshuisvesting, voordat we over gaan tot (vervangende) nieuwbouw of uitbreiding. Tevens onderzoeken we manieren om verduurzaming van schoolgebouwen te stimuleren en verwerken de uitkomsten in het nieuwe IHP. Daarnaast hebben we aandacht voor groene en uitdagende buitenruimten en goede ventilatie van schoolgebouwen.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2024-2027

1.077

1.074

1e voortgangsrapportage 2024

135

183

-34

1.395

1.174

1.395

1.174

6.096 300 0 134 0

6.032 142 76 -31 255

6.540 137 84 -228 263

6.696 137 105 -228 -145

6.696 137 175 -30 249

6.530

6.475

6.796

6.565

7.227

1. Autonome ontwikkelingen

-8

Bijdragen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR SDCG) - actualisatie bijdragen voor alle modules Totaal gemuteerde lasten

-8

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijziging tot de begroting 2025-2028 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting

Totale lasten in deze begroting

6.530

6.467

6.789

6.557

7.219

Resultaat voor bestemming

-5.135

-5.294

-5.615

-5.383

-6.045

Onttrekkingen Primitieve begroting 2024-2027

193

1e voortgangsrapportage 2024

-51

-20

-145

-20

Totaal onttrekkingen reserves

123

248

Toevoegingen Primitieve begroting 2024-2027

1e voortgangsrapportage 2024

451

-176

Totaal toevoegingen reserves

275

Saldo reserve mutaties

-152

123

248

Resultaat na bestemming

-5.287

-5.170

-5.491

-5.260

-5.797

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 1. Autonome ontwikkelingen Bijdragen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling 8 8 8 8 (MGR SDCG) - actualisatie bijdragen voor alle modules Naar aanleiding van de binnengekomen zienswijzen van de deelnemende gemeenten heeft het DB in afstemming het AB besloten om de concept primaire begroting 2025 van de MGR SDCG voorafgaand aan de definitieve vaststelling op 5 september 2024 te herijken. De bijgestelde bedragen zijn verwerkt op de budgetten van de diverse modules op programma 4 (Onderwijs) en 6 (Sociaal domein). Per saldo een structureel voordeel van € 117.000 ten opzichte van de bedragen opgenomen in de kadernota 2025-2028. Totaal mutaties

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 2025

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028

Baten 4.2 4.3

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten

12 1.373

14 1.380

10 1.163

11 1.163

1.385

1.395

1.174

9 3.306 2.736

10 3.496 3.024

10 3.489 2.968

10 3.787 2.991

10 3.491 3.056

10 4.083 3.126

6.051

6.530

6.467

6.789

6.557

7.219

-9 -3.294 -1.362

-10 -3.482 -1.644

-10 -3.479 -1.804

-10 -3.777 -1.828

-10 -3.480 -1.893

-10 -4.072 -1.963

-4.665

-5.135

-5.294

-5.615

-5.383

-6.045

68 0 68

123 275 -152

123 0 123

248 0 248

-4.597

-5.287

-5.170

-5.491

-5.260

-5.797

Lasten 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Lasten Saldo 4.1 4.2 4.3

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

Overzicht van Incidentele baten en lasten

In dit programma zijn geen incidentele baten en lasten opgenomen.

Reserves Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam

(Bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

9028

Onderwijshuisvesting

270

261

251

242

232

9029

Basisschool 't Scathe

1.893

1.834

1.776

1.717

1.658

9034

De Cirkel/De Duim

579

551

524

496

469

9053

Vervangende nieuwbouw Tamboerijn/de Wissel IHP 2007 Lindehagen/Tamboerijn

6.500

220

165

110

Aanpassing tijdelijke huisvesting Platanenlaan Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

9.242

9.366

9.215

9.065

8.914

9064 9065

Meerjareninvesteringsplan Omschrijving

Separaat voorstel

Bouwkundige aanpassingen Jonkerschool Bouwvoorbereiding basisschool de Wissel (PO) Bouwvoorbereiding vervangende nieuwbouw/renovatie locatie Heerenmäten (VO) Carrousel/Maatjes verbouw/aanpassing Herinrichting openbare ruimte Platanenlaan Herstel dak en kozijnen basisschool de Bem IHP 2007 Lindenhage/Tamboerijn OLP en (gym) meubilair Groot Holthuizen (bijz) Renovatie in div. schoolgebouwen Uitbr. Liemers College HeerenMäten en Landeweer Vervangende nieuwbouw Tamboerijn/de Wissel Totaal programma 4.

JA JA

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

25 0 0

0 250 250

0 0 0

232 47 50 115 278 178 0 0 925

0 0 0 0 0 0 3.500 0 4.000

0 0 0 0 0 0 0 5.000 5.000

0 0 0 0 0 0 0 2.911 2.911

0 0 0 0 0 0 0 0 0

5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Wat willen we? Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. Ontwikkelingen Cultuur Het komende jaar zal, in lijn met het aanstaande vernieuwde subsidiebeleid, bekeken worden of de verdeling van de subsidies in het subsidieprogramma welzijn, cultuur en sport zoals die al jaren is, nog passend is voor de huidige situatie. Waar nodig zullen we aanpassingen moeten doen en keuzes moeten maken, zodat er een stevige culturele basis-infrastructuur blijft en deze zich verder kan ontwikkelen. In januari 2025 wordt er bij de provincie een nieuwe aanvraag gedaan voor het Cultuur en Erfgoed Pact de Liemers 2025-2028. Dit gebeurt gezamenlijk door de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar.

De opzet en werkwijze zal wegens succes in grote lijnen gelijk blijven aan het huidige pact. Het pact is een belangrijk middel om Liemers brede initiatieven te kunnen ondersteunen, hierdoor zijn er al vele succesvolle projecten gerealiseerd in de Liemers. Samen met Kunstwerk! en de gemeenten Duiven, Westervoort en Montferland vernieuwen we het beleidskader Kunstwerk! 2022-2025, waarbij monitoring en prestatieafspraken verder worden doorontwikkeld. Aandachtsgebied hierbij is de bibliotheek in combinatie met volwasseneducatie. Vanaf 2025 hebben gemeenten zelf de zorgplicht voor bibliotheken, waarbij moet worden zorggedragen voor de uitvoering van de 5 bibliotheekfuncties uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). Als gevolg van bezuinigingen in het verleden zit de bijdrage per inwoner voor de bibliotheekvoorziening in de gemeente Zevenaar ver onder het landelijk gemiddelde en kan er vanaf 2025 niet meer aan deze wettelijke taak worden voldaan. We zullen daarom vanaf 2025 extra investeren in onze bibliotheek om aan de uitvoering van de WSOB, de aankomende zorgplicht te kunnen voldoen en volwasseneducatie te kunnen borgen binnen de bibliotheek. Op het gebied van cultuureducatie zetten de we de inzet van een cultuurmakelaar voort in het primair onderwijs, de opdracht voor deze combinatiefunctionaris wordt hiervoor verduidelijkt.

In het schooljaar 20242025 wordt een pilot gedraaid van het landelijke project Kunstbende op alle Liemerse middelbare scholen. Hiermee wordt er een start gemaakt met het borgen van cultuureducatie in het VO, tevens ondersteund vanuit projectgelden vanuit de Groene Metropool Regio. Vrijetijdseconomie In regionaal verband werken wij aan een belevingsconcept om het derde waterverhaal “De Rivier, je kan er niet omheen” te ontwikkelen. Afhankelijk van het uitvoeringsprogramma, wat in de loop van 2024 in dat kader wordt ontwikkeld, en de ambitie van Zevenaar zullen middelen nodig zijn om het waterverhaal ‘aan de man te brengen’. Daarnaast gaan wij het Romeins verleden in Zevenaar/Liemers nog beter zichtbaar en beleefbaar maken. In de loop van 2025 zal duidelijk worden welke financiële consequenties daaraan vasthangen.

Beleidskaders • Beleidsnota Sport 2021-2028 • Cultuur en erfgoedpact de Liemers 2022-2024 (2022) • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2028 (2024) • Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) • Structuurvisie gemeente Zevenaar 2012-2030 • Een visie op het erfgoed 2015-2019 (Zevenaar) • Beleidskader vrijetijdseconomie 2030 (2019) • Archeologie in de gemeente Zevenaar, actualisatie van de archeologische waarden en verwachtingskaart • Notitie kunstbezit • Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 (2022) • Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (DPRA) (2022) • Beheerplan openbaar groen (2022) • Beheerplan speelvoorzieningen (2022) • Beleidskader de Liemers Kunstwerk! 2022-2025 (2021)

WAT WILLEN WE? 5. Sport, cultuur en recreatie Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente.

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Vennootschap Ataro BV

Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.

Bijdrage 2025 2.464

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2025 2028

Niet sporters (%) 2022 46,80 53,70 48,50 47,50 Tijdens de corona-pandemie zijn onze inwoners, net als in de rest van het land, minder gaan bewegen. Landelijke cijfers laten zien dat het beweeggedrag in diverse gemeenten weer stijgende is. Deze ontwikkeling is in 2022 in Zevenaar nog nauwelijks waarneembaar. Echter, door de inzet van de sportaanbieders en onze combinatiefunctionarissen, en extra inzet vanuit het Gezond Actief Leven Akkoord verwachten wij komende jaren een inhaalslag te maken.

5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te bereiken

2023-2026

Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname

2022-2026

We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties. Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen. 5.2.2 Wij promoten het sportaanbod

2023-2026

We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels van de opdrachtverlening aan Ataro. Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig

2023-2026

Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. 5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders

2023-2026

Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten

2023-2026

We blijven Uniek Sporten ondersteunen. Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren.

5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering aan

2023-e.v.

Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten. 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en een parapluplan 2023-e.v. Archeologie Zevenaar vast In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. 5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek

2022-2026

Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met Kunstwerk! en 2022-2026 Filmhuis Zevenaar Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit

2022-2030

Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme. Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden. De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, (kunst-)routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3.

Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen.

Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio.

Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd.

5.4.2 Wij nemen deel aan de Groene Metropool Regio: opgave Ontspannen Regio

2022-2026

Wij nemen deel aan regionale samenwerking om doelstellingen te behalen die wij niet op lokale schaal kunnen bereiken. Binnen het programma Ontspannen Regio van de Groene Metropoolregio werken we aan een goede balans tussen groei in verstedelijking, mobiliteit en economie, leefbaarheid, duurzaamheid en levendigheid. Als Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen zetten we in op een vitale sector voor recreatie en toerisme. Ook werken we aan complete voorzieningennetwerken in centra (project Bruisende Binnensteden Krachtige Kernen) en versterken we onze waardevolle natuur, landschap, cultureel erfgoed en culturele infrastructuur. 5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte

2022-2032

We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit

2023-2026

We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit

2023-2026

Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten

2023-2026

Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden.

5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte

2023-2026

Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad. 5.6.6 Wij verbeteren speel- en ontmoetingsplekken

2023-2025

Wij onderzoeken de behoefte en gewenste spreiding voor speel- en ontmoetingsplekken voor jong en oud. We leggen hierbij ook een relatie met de aanpak van overlast door jongeren. In een nog op te stellen Nota Speelplekken brengen wij de fysieke speel- en ontmoetingslocaties in kaart. We kijken daarbij in ieder geval naar een goede verdeling tussen en binnen de kernen, de (natuurlijke) inrichting van de speel- of ontmoetingsplek en of iedereen (ook kinderen met een beperking) hier kan spelen of verblijven. In iedere inspectieronde van de speelplekken toetsen we standaard op die uitgangspunten. In het kader van de herinrichting Angerlo gaan we een speelplek inrichten met deze uitgangspunten. Dit kan als voorbeeld dienen voor de nog op te stellen Nota Speelplekken. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte

2023-2026

Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2024-2027

1.420

1.415

1.407

1e voortgangsrapportage 2024

248

-10

452

2.120

1.425

1.398

2.120

1.425

1.398

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijziging tot de begroting 2025-2028 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totaal gemuteerde baten Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2024-2027 1e voortgangsrapportage 2024 Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Totale lasten tot de begroting

11.724 908 0 673 0

11.575 -8 372 246 731

11.490 38 375 -7 770

11.554 42 375 -7 689

11.579 33 375 -15 760

13.305

12.916

12.666

12.652

12.731

Totale lasten in deze begroting

13.305

12.916

12.666

12.652

12.731

Resultaat voor bestemming

-11.185

-11.491

-11.268

-11.254

-11.333

Onttrekkingen Primitieve begroting 2024-2027

869

454

254

1e voortgangsrapportage 2024

364

-150

150

Totaal onttrekkingen reserves

1.083

604

254

Toevoegingen Primitieve begroting 2024-2027

307

1e voortgangsrapportage 2024

Kadernota 2025

2e voortgangsrapportage 2024

Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Totaal toevoegingen reserves

307

Saldo reserve mutaties

776

604

254

-10.410

-10.887

-11.014

-11.000

-11.079

Mutaties in deze begroting (lasten)

Totaal gemuteerde lasten

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Resultaat na bestemming

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2023 2024 2025

Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028

Baten 5.1 5.2 5.3

281 2.596 221

0 1.668 161

0 1.192 162

19 37 0 41

17 29 197 48

17 24 0 30

17 16 0 11

3.196

2.120

1.425

1.398

719 4.991 1.303

536 4.677 1.245

442 3.722 1.225

442 3.685 1.227

442 3.659 1.223

442 3.653 1.226

235 162 620 4.959

310 203 880 5.453

359 204 891 6.075

342 167 890 5.912

342 165 890 5.931

342 162 890 6.015

12.989

13.305

12.916

12.666

12.652

12.731

-438 -2.395 -1.082

-536 -3.009 -1.084

-442 -2.529 -1.063

-442 -2.493 -1.066

-442 -2.466 -1.061

-442 -2.461 -1.064

-216 -125 -620 -4.918

-293 -175 -683 -5.405

-342 -180 -891 -6.045

-326 -151 -890 -5.901

-326 -149 -890 -5.920

-326 -146 -890 -6.004

-9.794

-11.185

-11.491

-11.268

-11.254

-11.333

1.346 1.000 345

1.083 307 776

604 0 604

254 0 254

-9.448

-10.410

-10.887

-11.014

-11.000

-11.079

Lasten 5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

Overzicht van Incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Onderwerp Omschrijving Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Baten Mutatie reserves Onttrekking uit de algemene reserve en bestemmingsreserves Lasten Openbaar groen

2025

2026

2027

2028

350

Voor het inhalen van onderhoudsachterstanden binnen het openbaar groen is incidenteel budget beschikbaar gesteld.

Totaal programma 5

In het hoofdstuk 'Financiën' wordt in het 'overzicht incidentele baten en lasten' een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de incidentele lasten.

Reserves Bestemmingsreserves

Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) Nummer 9058

(Bedragen x € 1.000)

Naam

2024

2025

2026

2027

2028

Achterstand groen

814

350

Deze bestemmingsreserve is gevormd om de achterstanden onderhoud groen in te halen. Zodra deze achterstanden zijn ingelopen heffen we deze reserve weer op. Toevoeging De storting in de reserve in 2022 was eenmalig. We houden geen rekening met verdere stortingen. Onttrekking

De onttrekking aan de reserve achterstand groen hebben we geraamd op basis van het beheerplan openbaar groen. Wij verwachten dat we deze bestemmingsreserve per 2026 kunnen opheffen.

Totaal bestemmingsreserves

814

350

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam 9035

Sportvelden RKPSC

(Bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

9038

100

9039

Speelvoorzieningen kinderen met beperking Brede Blik Giesbeek

1.081

1.009

938

866

794

9057

Sportaccommodaties

1.235

1.158

1.082

1.006

930

9061

Ledverlichting sportterreinen

760

710

659

608

557

9062

Beregeningsinstallatie sportvelden

307

287

266

246

3.236

3.336

3.106

2.876

2.647

Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Voorzieningen

Voorzieningen (stand per 1 januari) Nummer 8012

Naam Aanspraken overstromingen Riverparc

(Bedragen x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

132

134

137

139

141

Deze voorziening dient om de aanspraken op schades van derden die het gevolg zijn van eventuele overstromingen in Riverparc te financieren. Als de Stichting Woonbelangen Riverparc (SWR) de hoogte van de oever aanpast aan de norm of als de oever door andere omstandigheden voldoet aan de norm, wordt de bijdrage inclusief de opgebouwde rente terugbetaald aan de SWR. Jaarlijks wordt 2% rente toegevoegd op basis van het saldo per 1 januari van dat jaar.

Totaal voorzieningen

132

134

137

139

141

Meerjareninvesteringsplan Omschrijving

Separaat voorstel

Afvalbakken Beregeningsinstallaties sportvelden Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2023 Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2024 Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2025 Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2026 Gimbornhof Herontwikkeling Bizetstraat 1 Zevenaar Hittestress maatregelen 2026 Hittestress maatregelen Angerlo Hittestress maatregelen Bloemenkamp Hittestress maatregelen Lobith-Noord Hittestress maatregelen Lobith-Zuid Hittestress maatregelen Schrijvershoek Hondenlosloopterreinen Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2023 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2024

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

0 373 30 15 0 0 31 266 0 10 0 0 0 0 0 22 100

60 0 0 15 30 0 53 0 0 0 99 5 19 3 140 0 0

0 0 0 0 0 30 0 0 37 0 0 10 6 9 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 17 0 15 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2025 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2026 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen Angerlo Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen Lobith-N Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen Lobith-Z Impuls aantrekkelijk groen Bloemenkamp Impuls aantrekkelijk groen Kop van Tolkamer Impuls aantrekkelijk groen Schrijvershoek Led verlichting sportvelden Maailaadwagen (637) Reguliere vervanging bomen 2023 Reguliere vervanging bomen 2024 Reguliere vervanging bomen 2025 Reguliere vervanging bomen 2026 Reguliere vervanging groen 2023 Reguliere vervanging groen 2024 Reguliere vervanging groen 2025 Reguliere vervanging groen 2026 Reguliere vervangingen bomen Angerlo Reguliere vervangingen bomen Bloemenkamp Reguliere vervangingen bomen Kop van Tolkamer Reguliere vervangingen bomen Lobith-Noord Reguliere vervangingen bomen Lobith-Zuid Reguliere vervangingen bomen Schrijvershoek Reguliere vervangingen groen Angerlo Reguliere vervangingen groen Bloemenkamp Reguliere vervangingen groen Kop van Tolkamer Reguliere vervangingen groen Lobith-Noord Reguliere vervangingen groen Lobith-Zuid Reguliere vervangingen groen Schrijvershoek Servicewagen groenploeg Babberich (nw) Servicewagen tbv groenploeg RW (nw) Speelvoorz.

voor kinderen met beperking (jrk 2016) Uitbreiding bomen 2025 Uitbreiding bomen 2026 Vervanging speeltoestellen 2023 Vervanging speeltoestellen 2024 Vervanging speeltoestellen 2025 Vervanging speeltoestellen 2026 Vervanging speeltoestellen 2027 Vervanging speeltoestellen Angerlo Vervanging speeltoestellen Bloemenkamp Vervanging speeltoestellen Lobith-Noord Vervanging speeltoestellen Lobith-Zuid Vervanging speeltoestellen Schrijvershoek Totaal programma 5.

0 0 12 0 0 0 0 0 -2 0 72 60 0 0 470 220 0 0 8 0 0 0 0 0 11 0 0 0 0 0 86 86 30 0 100 117 192 0 0 0 35 0 0 0 0 2.344

100 0 0 14 19 25 30 0 0 65 0 100 160 0 0 180 400 0 0 25 25 4 19 0 0 55 30 10 34 0 0 0 0 100 0 0 100 281 0 0 0 39 0 19 0 2.258

0 100 0 10 6 0 0 10 0 0 0 0 0 160 0 0 0 400 0 0 0 10 6 25 0 0 0 20 11 25 0 0 0 0 0 0 0 0 268 0 0 0 10 6 10 1.169

0 0 0 10 0 0 0 20 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 20 0 60 0 0 0 60 0 60 0 0 0 0 0 0 0 0 0 260 0 0 20 0 15 557

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

6. SOCIAAL DOMEIN ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht. Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld. Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad. In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid. Onze visie: “In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal.

We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!” Deze visie en integrale nota: geven aan wat voor gemeente we willen zijn; geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein; sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening. Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn: 1. bestaanszekerheid; 2. sociale basis; 3. leefbaarheid; 4. gezondere leefstijl; 5. kansrijk en veilig opgroeien; 6. veerkrachtig ouder worden. De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen uiten zich in uitvoeringsplannen per bouwsteen. Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten: • iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie); • de mens staat centraal (positieve gezondheid); • voorkomen is beter dan genezen (preventie); • niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren); • de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren); • we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen). Wat willen we? Wij willen dat iedereen kan meedoen in de samenleving.

Mensen die hier hulp bij nodig hebben ondersteunen we zo goed mogelijk. We richten ons op preventie: voorkomen is beter dan genezen. Als problemen eerder gesignaleerd worden, kan er op een laagdrempelige manier een oplossing gezocht worden. Voor werkzoekenden zetten we primair in op het vinden van passend werk.

Ontwikkelingen Ontwikkelingen Jeugd Landelijk gezien zijn een aantal ontwikkelingen van belang, waaronder de toename van jeugdzorg (die alsmaar oploopt), de keuze om de gesloten jeugdzorg af te bouwen en te werken naar kleinschaligheid, een tekort aan pleegouders, arbeidsmarktperikelen, jeugdzorgorganisaties die het (financieel) steeds moeilijker hebben. Het Rijk en de VNG werken samen met betrokken partijen aan een hervormingsagenda jeugd die zich richt op een beter en beheersbaar jeugdstelsel. De hervormingsagenda is vastgesteld in juni 2023. Er is landelijk een start gemaakt met de uitwerking hiervan. Ook regionaal en lokaal zijn we volop bezig om de doelen uit de agenda te realiseren. We werken in regionaal verband samen, en hebben ook op lokaal niveau de nodige zaken te doen hebben (zoals de ontwikkeling naar Sterke Lokale Teams etc.) De gemeenteraad heeft juni 2024 de Visie en integrale nota Sociaal Domein 2024-2040 vastgesteld. Deze visie is de basis voor al ons beleid en hierin komen de principes uit de hervormingsagenda terug. De regionale samenwerking rondom jeugdzorg bestaat uit een aantal gezamenlijke projecten. Zevenaar is actief betrokken bij de uitwerking van de plannen. Die richten zich onder andere op het terugdringen van jeugdzorg met verblijf en complexe scheidingen.

Er is een regionale begroting opgesteld, waarbij de kosten over alle gemeenten verdeeld worden. Daarnaast zien we bij alle vormen van jeugdhulp nog steeds wachtlijsten. Er is veel verloop van personeel bij de zorgaanbieders en het is moeilijk om personeel te vinden en te behouden. Preventieve voorzieningen voor ouders en kinderen We merken dat het aantal zorgvragen is toegenomen. We zien echter dat veel zorgvragen in een eerder stadium opgepakt zouden kunnen worden, waardoor zwaarder geïndiceerde zorg voorkomen kan worden. Deze zorgvragen kunnen bijvoorbeeld vanuit een voorliggende voorziening voor ouders opgepakt worden. Daarom willen we verder investeren in het voorliggende veld, zodat inwoners eerder en beter geholpen worden en het aantal (duurdere) zorgindicaties afneemt. Voorliggende voorzieningen zijn bijvoorbeeld het maatschappelijk werk op school, het jongerenwerk en bijeenkomsten voor ouders waarin ze handvatten krijgen voor de opvoeding en tips en handvatten aan elkaar geven. In 2025 geven we de gemeenteraad advies over voorliggende voorzieningen en het versterken van de sociale basis vanaf 2026. Onderdeel van dit advies is de mogelijke continuering van het maatschappelijk werk voor ouders en kinderen. Ontwikkelingen maatschappelijke ondersteuning We bieden inwoners de maatschappelijke ondersteuning die ze nodig hebben. Dat is, en blijft, het uitgangspunt.

De vraag naar en de complexiteit in ondersteuning stijgt. Daardoor neemt de financiële druk om de Wmo 2015 binnen de begrote budgetten uit te voeren toe. Dit komt door allerlei ontwikkelingen. Vooral door aspecten waar we als gemeente niets aan kunnen doen zoals de overheveling van taken door het rijk, jurisprudentie die nadelig is voor gemeenten, stijgende tarieven (door o.a. krappe arbeidsmarkt) en vergrijzing van de samenleving. Een deel van de kostenstijging heeft te maken met zaken die wel, zij het lastig, te beïnvloeden zijn. Te denken valt aan: individualisering, (onterecht) claimen van ondersteuning, afname weerbaarheid, complexere samenleving en vraagstukken. Met de visie Sociaal Domein 2024-2040 en de woonzorgvisie 2024-2028 als grondslagen gaan we dit door middel van uitvoeringsplannen en het actualiseren van beleid en uitvoering beïnvloeden. Op deze wijze verwachten we dat we kostenreductie samen op kunnen laten gaan met het (blijven) bieden van maatschappelijke ondersteuning die nodig is. Maatschappelijke ondersteuning en Welzijn Zoals hierboven reeds aangegeven, wordt de druk op het systeem van zorg en ondersteuning steeds groter vanwege toenemende complexiteit, verzwaring van problematiek, verdere decentralisaties vanuit de rijksoverheid, kostenstijgingen en capaciteitsproblemen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zevenaar&id=f5a748b9-9b03-4adc-a05b-418188778188