Bijlage 1. 1226989 Meerjarenbegroting 2025-2028

Raad 6 november 2024

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 4 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................11 Programma's ..................................................................................................................................... 14 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 15 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 34 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................................................

40 3. Economie .............................................................................................................................................. 49 4. Onderwijs .............................................................................................................................................. 58 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................................... 65 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 76 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ....................................................................................................... 91 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................................103 Paragrafen ...................................................................................................................................... 112 Lokale heffingen ...................................................................................................................................... 113 Weerstandsvermogen .............................................................................................................................

124 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 137 Financiering .............................................................................................................................................145 Bedrijfsvoering......................................................................................................................................... 151 Verbonden partijen ................................................................................................................................. 156 Grondbeleid ............................................................................................................................................. 174 Openbaarheidsparagraaf ........................................................................................................................ 182 Financiën.........................................................................................................................................

185 Inleiding ...................................................................................................................................................185 Autorisatie ...............................................................................................................................................185 Kaders en uitgangspunten ....................................................................................................................... 187 Financieel meerjarenbeeld ...................................................................................................................... 189 Overzicht van baten en lasten per programma ........................................................................................ 196 Overzicht baten en lasten op taakveld ..................................................................................................... 197 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien .................................... 205 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................................... 206 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ................................................................

211 Geprognosticeerde balans ...................................................................................................................... 212 EMU-saldo ...............................................................................................................................................213 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ..............................................................................................213 Bijlagen ........................................................................................................................................... 216 Overzicht mutaties Meerjarenbegroting 2024-2027 ................................................................................. 217 Overzicht mutaties tot de Meerjarenbegroting 2024-2027 ...................................................................... 219 Meerjareninvesteringsplan ...................................................................................................................... 222 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................... 228 Overzicht beleidsindicatoren ...................................................................................................................231

2

ALGEMEEN

3

VOORWOORD Graag presenteren wij u de meerjarenbegroting 2025-2028 van Zevenaar. Deze bieden wij u ter besluitvorming aan. De meerjarenbegroting bouwt voort op de uitgangspunten van de kadernota 2025 en is een uitwerking van het coalitieakkoord 2022-2026. Het collegeprogramma is integraal onderdeel van de begroting. Voor de behandeling van de begroting is het volgende proces uitgezet: • Inloopavond voor raads- en commissieleden: 8 oktober (onder voorbehoud) • Commissievergaderingen 15, 16 en 17 oktober • Raadsvergadering 6 november

Wij hopen op een constructief inhoudelijk debat, waarin we met elkaar de begroting behandelen en vaststellen. We wensen u veel leesplezier. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar, De secretaris Daniëlle Jansen

4

De burgemeester Lucien van Riswijk

HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Voor u ligt de meerjarenbegroting 2025-2028 die, net als verleden jaar, een tweeledig beeld schetst. Enerzijds is het jaar 2025 financieel sluitend. Dit betekent dat we gedurende dit jaar onze koers kunnen voortzetten en verder kunnen werken aan het realiseren van het collegeprogramma. Anderzijds laten de jaren 2026, 2027 en 2028 een negatief financieel resultaat zien. Dit negatieve resultaat is grotendeels het gevolg van de nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds, wat leidt tot de zogenaamde ‘ravijnjaren’. Deze systematiek is al jarenlang onderwerp van hevige discussie. Het totale tekort voor gemeenten, geschat op drie miljard euro, zet de budgetten van lokale overheden sterk onder druk. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om essentiële diensten zoals jeugdzorg, woningbouw, armoedebeleid en de energietransitie te financieren. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voert actie om de gemeentelijke middelen in lijn te brengen met het steeds uitdijende takenpakket. Wij onderstrepen en steunen deze strijd waar mogelijk. Toch blijft het onzeker of er voldoende compensatie vanuit het Rijk zal komen. Daarom hebben we in deze meerjarenbegroting rekening gehouden met deze mogelijke ondercompensatie en volgen hiermee het begrotingsadvies van de VNG.

Zoals aangegeven in de kadernota 2025-2028 hebben we besloten geen nieuw beleid te introduceren dat negatieve financiële consequenties heeft. Daarnaast zijn we begonnen met het formuleren van een strategie voor een gezonde financiële toekomst voor onze gemeente. De uitdagingen beperken zich echter niet tot de financiële situatie. Door de val van kabinet-Rutte IV in november vorig jaar en een langdurige en moeizame formatie hebben belangrijke beleidskeuzes vanuit het Rijk vertraging opgelopen. Op 2 juli is het kabinet-Schoof I aangetreden, maar het blijft afwachten welke oplossingen zullen worden aangedragen voor de stikstofcrisis, de wooncrisis, de energietransitie en de asielketen die zo onder druk staat. Het is ook nog onduidelijk hoe dit kabinet zal omgaan met de algemene uitkering. De keuzes die dit kabinet maakt zullen directe en verstrekkende gevolgen hebben voor de slagkracht van het lokale bestuur. We zijn trots op de inhoudelijke resultaten waarvoor we in deze begroting ruimte vinden, ondanks de grote financiële uitdagingen die er liggen. We zijn verder gegaan met de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen. We hebben samen met u en veel inwoners, maatschappelijke partners en participatieraad een nieuwe visie en integrale nota voor het sociaal domein ontwikkeld.

Van daaruit gaan we aan de hand van uitvoeringsplannen met name de sociale basis, de gezondheid en leefbaarheid in onze gemeente versterken. Tegelijk staan we aan de lat voor het realiseren van landelijke opgaven als de Hervormingsagenda Jeugd, het Integraal Zorgakkoord en het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen. Hierbij zullen we meer dan ooit tevoren over de domeinen met anderen moet samenwerken. Met een brede blik. Binnen en buiten de organisatie. Het komende jaar hopen we ook flinke stappen te gaan zetten voor de huisvesting van IKC De Wissel en de revitalisering van sportpark Hengelder. En uiteraard blijven ook grote maatschappelijke opgaven als de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders en arbeidsmigranten onze volle aandacht houden. Met steun van de provincie Gelderland zijn er grote stappen gezet voor onze organisatieontwikkeling. De komende tijd blijven we ons inspannen voor de verdere uitvoering van deze projecten en opgaven.

5

De komende bestuursperiode staat deels in het teken van de verdere uitvoering van het collegeprogramma en het uitwerken van de raadsagenda. Een goed functionerend bestuurlijk-ambtelijk samenspel is hiervoor van groot belang. Dit geldt ook voor de strategiebepaling om te komen tot een financieel gezond meerjarenperspectief. De moeilijke keuzes waarvoor we staan, hopen wij in goede samenspraak tussen raad en college te kunnen maken. Dit alles tegen de achtergrond van een robuuste, strategisch sterke en toekomstbestendige ambtelijke organisatie.

6

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding In dit onderdeel van de begroting presenteren wij u het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij in het kort inzicht in de algemene financiële ontwikkeling, het weerstandsvermogen en overige bijzonderheden. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’. De kadernota 2025 is vastgesteld met een negatief begrotingssaldo van € 1.938.000 in 2025. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet de meerjarenbegroting minimaal óf het jaar 2025 óf het laatste jaar 2028 structureel en reëel sluitend zijn. De kadernota 2025-2028 voldeed hier niet aan. Gelet op dit negatieve financiële beeld is een ‘strategiebepaling voor een gezonde toekomst’ opgesteld met het oog op een structureel sluitende begroting. Gekozen is voor het uitgangspunt van gedeeltelijke compensatie van het rijk. Hierbij richten we ons op maatregelen in de kadernota 2026-2029. Hierbij is wel uitgegaan van een structureel sluitende begroting in 2025. Het is gelukt om een reëel sluitende begroting 2025 aan te kunnen bieden. Wel is ook dit jaar de begroting gevoeliger geworden voor onvoorziene en onverwachte ontwikkelingen. Er wordt risicovoller geraamd waarmee nadelen bij de jaarrekening meer waarschijnlijk worden. In de paragraaf weerstandsvermogen is rekening gehouden met dit risico.

De jaren vanaf 2026, de zogenaamde ‘ravijnjaren’, laten een negatief saldo zien. Net als in 2023 heeft de VNG ook dit jaar een (ongebruikelijk) begrotingsadvies afgegeven. Hierin adviseert de VNG om het boekjaar 2025 sluitend aan te bieden, rekening houdend met de richtlijnen van de provinciale toezichthouder, maar om voor de jaren 2026 en verder een realistisch negatief saldo te presenteren. Daarbij wordt voorgesteld om geen bezuinigingen door te voeren op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg. Aanvullend stelt men dat financiële en inhoudelijke consequenties van noodzakelijke bezuinigingen worden benoemd en geeft men in overweging om rekening te houden met toekomstige ontwikkelingen rondom het Btw-Compensatiefonds (BCF) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). In deze begroting is op advies van de provinciale toezichthouder alleen rekening gehouden met de BCF-ontwikkelingen. Het Rijk en de VNG werken samen met betrokken partijen aan een hervormingsagenda jeugd die zich richt op een beter en beheersbaar jeugdstelsel. De hervormingsagenda is in juni 2023 vastgesteld maar is nog steeds onvoldoende uitgewerkt. U hebt een visie en integrale nota sociaal domein vastgesteld. Deze visie wordt verder uitgewerkt in uitvoeringsplannen met daarin ook besparingsmogelijkheden. Vanaf 2025 is de BBV-taakveldenindeling gewijzigd.

Deze wijziging is verwerkt in deze begroting. Ons weerstandsvermogen laat een uitstekend niveau zien en komt uit op een ratio van 2,3. In de financiële hoofdlijnen is een tabel opgenomen met de grootste mutaties, groter dan € 100.000.

7

Financieel meerjarenbeeld Het actuele financieel meerjarenbeeld ziet er als volgt uit: Het saldo in de primitieve begroting 2024 was in het jaar 2025 € 3.352.000 positief. Na de begroting 2024-2027 zijn de 1e voortgangsrapportage 2024 en de kadernota 2025 vastgesteld met samen een negatief effect van € 5.264.000. Dit negatieve effect is voornamelijk veroorzaakt door tariefstijging bij de zorgkosten jeugd en Wmo, maar ook door loon- en prijsstijgingen in het algemeen en gestegen kosten bij de gemeenschappelijke regelingen. Het begrotingssaldo na de kadernota 2025 kwam uit op een nadeel van € 1.912.000. De mutaties die volgen uit de 2e voortgangsrapportage komen in 2025 uit op een nadeel van € 483.000. De mutaties in deze begroting zijn opgeteld € 1.489.000 positief. Dit leidt tot een nieuw negatief begrotingssaldo in 2025 van € 902.000. Na eliminatie van incidentele baten en lasten komt het structurele begrotingssaldo uit op € 578.000 (positief) in 2025. Daarna slaat het resultaat om in een negatief saldo, voornamelijk door een daling van de algemene uitkering van ruim € 7 miljoen in 2026. De jaren vanaf 2026 zijn daarmee zogenaamde ravijnjaren geworden.

Exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 Primitieve begroting 2024-2027 -391 3.352 -4.266 -5.841 -6.162 1e Voortgangsrapportage 2024 -4.815 -5.071 -5.438 -4.126 -3.182 Kadernota 2025 0 -193 -175 -228 -458 2e voortgangsrapportage 2024 2.061 -483 3.511 3.533 3.518 Wijzigingen tot de begroting 20250 3 3 3 78 2028 Stand tot de begroting -3.145 -2.392 -6.365 -6.658 -6.205 1. Autonome ontwikkelingen

0

-136

-974

461

-290

2. Actualisatie bestaand beleid

0

1.625

874

753

466

Totaal mutaties begroting

0

1.489

-99

1.213

176

-3.145

-902

-6.464

-5.445

-6.029

1.480

-292

69

0

578

-6.756

-5.376

-6.029

Saldo meerjarenbegroting 2025-2028 Eliminatie incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo

Structureel en reëel evenwicht Op grond van de voorschriften (BBV) dienen wij inzichtelijk te maken of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van een structureel evenwicht. Hiervoor is inzicht in de incidentele baten en lasten nodig. Incidentele lasten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo positief en incidentele baten negatief. Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het financieel meerjarenbeeld ontstaat een beter inzicht in het structurele evenwicht van onze begroting. Presentatie structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000) Saldo meerjarenbegroting 2025-2028 na bestemming Eliminatie incidentele baten en lasten (- = baten ) Structureel begrotingssaldo

8

2025

2026

2027

2028

-902 1.480

-6.464 -292

-5.445 69

-6.029 0

578

-6.756

-5.376

-6.029

Bij het onderdeel financiën presenteren wij het 'Overzicht van incidentele baten en lasten'. In 2025 en 2027 zijn de incidentele lasten hoger dan de incidentele baten. In 2026 is dit omgekeerd. In 2028 zijn er geen incidentele baten en/of lasten. Elimineren we incidentele baten en lasten dan heeft dit een positief effect op het structurele meerjarenbeeld in 2025 en 2027 en een negatief effect in 2026. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2025 óf het laatste jaar 2028 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat de nu voorliggende meerjarenbegroting hieraan voldoet en dus structureel en reëel sluitend is. Toelichting financiële ontwikkelingen Mutatie omschrijving

Bedragen x € 1.000 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028

Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentekosten grondexploitaties Actualisatie budget rentekosten investeringen en treasury Bijdrage Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR SDCG) - module WgSW Bijdragen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR SDCG) - actualisatie bijdragen voor alle modules 2. Actualisatie bestaand beleid

-395 N

175 V

-230 N

-254 N

142 V

-1.265 N

573 V

-374 N

0V

0V

0V

222 V

117 V

117 V

117 V

117 V

Actualisatie budget salarissen ambtelijke organisatie 2025 Actualisatie budget salarissen en overhead doorbelast aan grondexploitaties Actualisatie vervangingsinvestering werkplekken hardware 2026-2028 Budgetmutatie beschermd wonen

-253 N

-253 N

-253 N

-253 N

114 V

111 V

133 V

91 V

0V

0V

-74 N

-156 N

284 V

0V

0V

0V

0V

140 V

65 V

0V

380 V

0V

0V

0V

Budgetmutatie dienstverlening SW (Sociale Werkvoorziening) 2026-2028 Budgetmutatie jeugdhulp Budgetmutatie uitvoeringskosten sociaal domein Straatreiniging van RDL naar gemeente

287 V

0V

0V

0V

434 V

434 V

434 V

434 V

Vrijval stelpost indexatie 2025-2028

457 V

458 V

458 V

457 V

(V = Voordeel; N = Nadeel)

Een toelichting op de bovenstaande posten kunt u terugvinden op de afzonderlijke programma's en in het onderdeel 'Financieel meerjarenbeeld'. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de mutaties opgenomen. In bovenstaande tabel presenteren wij een voordeel in verband met de overgang van straatreiniging van de RDL naar de gemeente (€ 434.000). Het beeld dat hiermee mogelijk wordt opgeroepen is niet juist. Het voordeel, dat in totaliteit wordt gepresenteerd, wordt volledig teniet gedaan door kostenverschuivingen verdeeld over meerdere programma's binnen de begroting. De overname heeft geen financieel voordeel opgeleverd.

9

Weerstandsvermogen Op basis van de recente actualisatie geeft de ratio de volgende uitkomst:

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

19.439.000

=

7.867.000

Het weerstandsvermogen van onze gemeente kan als uitstekend worden gekenmerkt. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen in deze meerjarenbegroting.

10

2,47

LEESWIJZER Inleiding De meerjarenbegroting is het hulpmiddel om uw kaderstellende en controlerende rol uit te voeren en te kunnen sturen op hoofdlijnen. De begroting hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording; BBV) en de wensen van de provincie. Uiteraard hebben wij ook nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u en voor de inwoners van onze gemeente. De meerjarenbegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit de verschillende programma's en paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële begroting gaat - naast een aantal samenvattende overzichten - vooral in op het financieel meerjarenbeeld van onze gemeente. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? Wat kost het? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid beschikbaar. Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat willen we?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het BBV.

Indien van meerwaarde ontwikkelen wij de komende jaren eigen indicatoren. Bij het onderdeel 'Wat doen we?' staan de resultaten opgesomd zoals opgenomen in het collegeprogramma. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij de voortgangsrapportages en de jaarstukken leggen wij hier (tussentijds) verantwoording over af. In dit onderdeel presenteren wij ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage leveren aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat kost het?). Hier geven we de ontwikkelingen aan en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten, de reserves en voorzieningen, en het meerjareninvesteringsplan. Beleidsindicatoren Bij het onderdeel 'Wat willen we?' zijn (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen. Om te zorgen dat wij onze doelstellingen realiseren hebben wij waar mogelijk een koppeling gemaakt tussen de doelstellingen van het huidige beleid en deze indicatoren.

Bij nieuw beleid geven wij aandacht aan het meetbaar maken van de doelstellingen en een goede koppeling tussen ambitie, doelstelling, resultaten en indicator. Dit zien wij als een groeiproces. Zorgvuldigheid, duurzaamheid en eenvoud zijn de uitgangspunten bij het opstellen van de indicatoren. Bij de ontwikkeling passen wij de onderstaande indeling toe: 1. Verplichte beleidsindicatoren - op basis van het BBV dienen wij een verplichte set beleidsindicatoren op te nemen. De provincie Gelderland is als referentiewaarde opgenomen. Er zijn geen normen bepaald ten aanzien van de beleidsindicatoren, deze volgen uit de doelstellingen die door de gemeenten worden bepaald. Bij de indicatoren is een link naar 'Waarstaatjegemeente?' opgenomen. Hier kunt u de (grafische) informatie vergelijken met andere gemeenten in Nederland.

11

2.

Eigen beleidsindicatoren - een beperkte set van onze eigen beleidsindicatoren. Het uitgangspunt is dat deze duurzaam zijn en waar mogelijk wordt aangesloten bij indicatoren die al via openbare bronnen worden ontsloten.

Bij de indicatoren staat het jaar van realisatie. De tussenliggende stappen zijn aangeduid als streefwaarden. Deze tussenstappen of streefwaarden moeten ervoor zorgen dat het uiteindelijke doel wordt gerealiseerd. Paragrafen Het BBV schrijft voor dat in de paragrafen de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen: • Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. • Weerstandsvermogen In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van onze gemeente. Het geeft aan in welke mate wij in staat zijn om financiële risico’s op te vangen. Ook presenteren wij hier de financiële kengetallen. • Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. • Financiering In de financieringsparagraaf bespreken wij de uitvoering van het beleid en de specifieke beleidsvoornemens op het gebied van treasury.

• Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, planning en control, communicatie, inkoop en aanbesteding en juridische zaken. • Verbonden partijen Een gemeente werkt vaak samen met andere gemeenten of externe partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze verbonden partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen nader toe. • Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente.

• Wet open overheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting in een aparte paragraaf aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In de memorie van toelichting bij de Woo staat o.a. dat met dit artikel beoogd wordt een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo.

12

Financiën In dit hoofdstuk schetsen wij de autorisatie, kaders en uitgangspunten, financiële ontwikkelingen en het financieel meerjarenbeeld voor de komende jaren. Ook hebben wij hier de verplichte onderdelen als het overzicht van baten en lasten naar taakvelden, het overzicht van algemene dekkingsmiddelen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de balans en de berekening van het EMU-saldo opgenomen. Tot slot presenteren wij een aantal bijlagen.

13

PROGRAMMA'S

14

0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Verdere digitalisering organisatie Onze inwoners en bedrijven moeten zoveel mogelijk digitaal, online kunnen regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. Voor wie dit lastig is, blijft persoonlijk contact uiteraard mogelijk. In de organisatie voeren we verdere digitale ontwikkelingen door. Wij zien in innoveren met ICT mede de oplossing voor verandervraagstukken die op ons afkomen als lokale overheid. Dan gaat het bijvoorbeeld over het centraal organiseren van het functioneel (applicatie)beheer.

En ook het verder in control brengen van het documenten- of informatiebeheer met als aandachtspunt de zorg voor informatie in vakapplicaties. Het komende begrotingsjaar staat tevens in het teken van het gaan werken met de Microsoft 365 omgeving. Zo maken tools als Teams, SharePoint en OneDrive verdere samenwerking (aan documenten) mogelijk en zal communiceren via chat en videovergaderingen toe gaan nemen. Wij zetten daarbij nadrukkelijk in op gebruikersadoptie. Dit zorgt ervoor dat dit nieuwe systeem daadwerkelijk wordt omarmd en effectief binnen de organisatie wordt gebruikt. Als het gaat om datagedreven werken stimuleren wij dat in 2025 op meer beleidsterreinen gebruik gemaakt wordt van dashboards. Hierdoor is bijvoorbeeld snel duidelijk welke prestaties geleverd zijn en waar we verbeteringen kunnen doorvoeren. In het begrotingsjaar willen wij -binnen de wettelijke morgelijkheden- ook data-analyse mogelijkheden inzetten om trends en patronen te identificeren om gemeentelijke vraagstukken aan te pakken. Bij deze ontwikkelingen zorgen we voor kwalitatief goede data, zodat werkprocessen optimaal ondersteund worden. Door de Wet open overheid ontstaat steeds meer een cultuur van openheid en verantwoording.

De verplichte actieve openbaarmaking van bijvoorbeeld beleidsdocumenten, vergaderstukken en onderzoeksrapporten maakt het voor inwoners gemakkelijker om toegang te krijgen tot relevante gemeentelijke informatie. In 2025 ligt daarbij ook de nadruk op het gebruik van duidelijke taal en het efficiënter verwerken van de verzoeken. Toekomstbestendige regionale ICT dienst De mogelijkheden en het gemak die technologieën ons in het dagelijks leven bieden zijn voortdurend in ontwikkeling. Als samenleving willen en kunnen we steeds meer met ICT. Deze digitale realiteit roept ook tal van vragen op en brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Als lokale overheid dicht bij onze inwoners en bedrijven verwacht men dat we onze ICT goed op orde hebben om inwoners van dienst te zijn, efficiënt te werken en maatschappelijke vraagstukken mede door digitalisering op te lossen. Begin 2023 is gekozen om de ICT-samenwerking voort te zetten en te intensiveren. Op basis van een I&A visie en -strategie is in beeld gebracht welke veranderingen er bij de RID en de gemeenten moeten plaatsvinden om een robuuste en toekomstbestendige ICT-samenwerking te krijgen en te houden. In deze begroting zijn budgetten opgenomen voor de doorontwikkeling van de RID, conform de minimale variant. Wij zullen sturen

15

op de prestatie-indicatoren van de speerpunten zoals opgenomen in de I&A-visie. Daarnaast zullen wij bewaken dat inverdieneffecten in beeld gebracht worden.

Beleidskaders • Visie op dienstverlening 2024-2028 • Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet) 2023 • Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 Gemeentewet) 2023 • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2022 • Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 • Nota garantiebeleid 2023 • Normen- en toetsingskader 2023 • Verordening Rekenkamer 2023 • Verordening op de raadscommissies (3e wijziging, 2023) • Datastrategie 2023-2025 • I&A-visie en -strategie 2023-2025 “Beter samen”

WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Samenwerking De Liemers is een samenwerkingsverband van Liemers Liemerse gemeenten op gebied van ICT, inkoop en werk en inkomen. Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg

16

Het Streekarchivariaat heeft als doel het beheren van de archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten conform de Archiefwet 1995.

Bijdrage 2025 7.963

253

Euregio Rijn-Waal

De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. De Euregio RijnWaal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten.

13

Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de opvolger van de Arnhem-Nijmegen regio Arnhem-Nijmegen en is op 1 januari 2021 van start gegaan. De regio staat voor de uitdaging hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit, zodat wij een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit.

453

Vennootschap Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank financiert sinds 1914 de publieke sector. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

0

Alliander NV

De primaire taak van Alliander is het onderhouden en beheren van de elektriciteits- en gas(distributie)netten in het verzorgingsgebied. Deze taken zijn wettelijk bepaald omdat de maatschappij sterk afhankelijk is van een betrouwbare aanvoer van (duurzame) energie.

0

Vitens NV

Waarborgen van de kwaliteit en levering van drinkwater.

0

Leisurelands BV

Het doel is het publiekstoegankelijk houden van recreatievoorzieningen en -plassen. Het recreatiegebied Rhederlaag is ondergebracht in Leisurelands BV. Bij het deelnemen aan een verbonden partij staat de vraag centraal of dit de meest geëigende vorm is om de doelstelling van de gemeente (het publieke belang) te realiseren. De gemeente ziet de instandhouding van recreatieplassen als een publiek belang. Het aandeelhouderschap in Leisurelands BV is een middel om invloed te houden op het realiseren van en het laagdrempelig toegankelijk houden van recreatieplassen in Zevenaar en omgeving.

0

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2025 2028

Apparaatskosten (in € per inwoner) 882,00 882,00 De beleidsindicatoren van dit programma (apparaatskosten, bezetting, externe inhuur, formatie en overhead) zijn niet opgenomen op waarstaatjegemeente.nl. Daarom zijn niet alle waardes gevuld. De apparaatskosten zijn becijferd door een totaaltelling van salarissen, inhuur, P&O, Huisvesting, Intern Beheer en I&A. Wordt uitgedrukt in € per inwoner.

17

Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) 7,53 7,53 De huidige bezetting bedraagt 339 fte, uitgedrukt per 1.000 inwoners is dat 7,53. De bezetting met eigen medewerkers is de afgelopen jaren (2022-2025) toegenomen. Dit houdt verband met uitbreiding van de formatie gehonoreerd in eerdere meerjarenbegrotingen. Externe inhuur (kosten in % totale loonsom en inhuur externen) 30,00 28,00 Het gaat hier om de totale inhuur als % van de loonsom. De inhuur is inclusief inhuur ten laste van projecten, GREX, investeringen en inclusief inhuur wegens ziekte. De externe inhuur is als gevolg van inhuur op projecten en vacatures in de reguliere formatie hoger dan ons streefcijfer. In de huidige krappe arbeidsmarkt is het lastig om personeel aan te trekken. Om het werk toch gedaan te krijgen, zijn we genoodzaakt externe inhuur in te zetten. De verhouding tussen externe inhuur en de inzet van eigen medewerkers loopt verder uiteen. Dit leidt tot een hoog percentage. Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) 8,30 8,30 De vastgestelde formatie per 01-01-2024 is 373 fte. Dit is inclusief nieuw toegekende formatie voor de uitvoering van het collegeprogramma 2022-2026. In deze indicator wordt de formatie uitgerekend per 1.000 inwoners. Afhankelijk van veranderingen en ontwikkelingen in het takenpakket van gemeenten in de nabije toekomst kan deze indicator wijzigen.

Overhead (in % van totale lasten) 9,85 9,85 Het totaal van de loonkosten, kosten van ICT, P&O, facilitaire zaken, huisvesting en overige overhead wordt uitgedrukt in een % van de totale lasten. De berekening van overhead sluit aan bij het taakveld 0.4 overhead. De gevolgen van diverse organisatorische en externe ontwikkelingen zoals datasturing, informatisering & automatisering, gehonoreerde uitbreiding van formatie en organisatieontwikkeling zijn meegenomen in de overhead.

0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit

2022-2026

Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal

2022-e.v.

Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. 0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter

2024-2026

Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten.

18

0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen 0.2.1 Wij coördineren participatie

2023-2024

Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de Omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur

Doorlopend

Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving.

In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt. 0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing

Doorlopend

Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop

19

staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning- en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen. We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. 0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie

2023-2024

Om de lokale economie te stimuleren, zetten we in op het gebruik van lokale producten. Dit geldt ook voor lokale diensten. In verband met de complexiteit van inkoop en aanbesteding en de toenemende aandacht vanuit rechtmatigheid is het noodzakelijk om voor dit onderwerp vol aandacht te hebben. Dit thema – en ook social return en duurzaamheid - komt nadrukkelijk aan bod bij het herijken van ons inkoopbeleid. Tevens positioneren we de inkoopfunctie zodanig dat deze past bij de huidige ambitie van de organisatie en het bestuur. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever

2022-2026

Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld. Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak. We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren medewerkers steeds uitdagender.

We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar ervaren medewerkers. 0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid

2023-2024

Het uitgangspunt hierbij is dat er aansluiting is op de visie en missie van de organisatie. Het doel van het strategisch personeelsbeleid is om ondersteunend te zijn aan het realiseren van doelstellingen (beleidsmatig en organisatorisch) door adequate inzet van personeel en organisatie. Het stapsgewijs toewerken naar een vernieuwd strategisch personeelsbeleid stelt ons in staat om in te spelen op veranderingen in de toekomst. Na

20

de herindeling in 2018 zijn we vooral bezig geweest met consolideren en de basis van de organisatie op orde brengen. We willen nu meer gaan kijken naar veranderingen in de samenleving, maatschappelijke opgaven, nieuwe taken en de arbeidsmarkt. We brengen op basis daarvan kansen en uitdagingen in beeld. Door dit anticiperend inzicht kunnen we tijdig interventies in gang zetten om de organisatie wendbaar te houden. Bijvoorbeeld door: • Arbeidsmarktcommunicatie • Doorontwikkeling van de Zevenaar Academie • Beleid voor duurzame inzetbaarheid • Verhogen van digitale vaardigheden • Datagedreven werken • Digitalisering, automatisering en robotisering • Aanpassing van arbeidsvoorwaarden • Aansluiting beschikbare formatie t.o.v. uitvoeringsvraag borgen (m.n. binnen fysiek en sociaal domein) Een onderdeel van het strategisch personeelsbeleid is het opmaken van een strategische personeelsplanning. Op basis van de opgedane inzichten inventariseren we welke competenties noodzakelijk zijn om de doelstellingen en ambities van bestuur en organisatie te realiseren. We brengen kwantitatief en kwalitatief in beeld wat de huidige situatie is en waar we naar toe willen groeien. Wij houden daarbij rekening met de te verwachten competenties als gevolg van de ambities zoals deze in het coalitieakkoord zijn opgenomen.

Wij sturen op het (verplicht) ontwikkelen en bijhouden van (dienstverlenings)competenties, schriftelijke en mondelinge communicatie en vakinhoudelijke kennis en competenties. 0.4.5 Wij herijken de bestuurlijke opdracht aan RID de Liemers

2022-2024

We leven in een informatiesamenleving. Dit zien we onder meer aan de razendsnelle ontwikkeling van ICT. Om deze ontwikkeling bij te kunnen houden, moeten we in staat zijn om snel en flexibel te handelen. Hiervoor hebben we informatiekundige kennis in eigen huis nodig, maar ook partners om ons heen die mee kunnen gaan in de veranderende vraag. RID de Liemers is een belangrijke partner als uitvoeringsorganisatie. In Liemers verband stellen we een toekomstvisie voor RID de Liemers op. Hierin wordt ook duidelijk of de RID robuust genoeg is om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. In het uitwerken van de opdracht betrekken we medewerkers, directie, gemeentesecretarissen en bestuurders van de verschillende organisaties. 0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar

2022-2026

Het tempo van de digitale transitie is ook binnen onze organisatie de laatste tijd versneld. We willen daarmee meer en beter inspelen op digitale ontwikkelingen in de maatschappij en economie. Als meest nabije overheid hebben we de zorg voor inwoners die zich minder of niet redden in dit digitale tijdperk. Daarnaast zijn we scherp op privacy en informatieveiligheid. Dit is het fundament voor onze kijk op het gebied van digitalisering. We willen de veranderkracht van digitalisering verder te benutten. Het ontwikkelen van een datastrategie is een prioriteit. In deze strategie worden onder andere datamanagement, governance, beveiliging en bewustwording (bijvoorbeeld rondom het werken met algoritmen) aangestipt. We werken toe naar het kunnen analyseren van trends met data om vooruit te kunnen kijken. Daarvoor moet eerst de basis op orde zijn. Die basis wordt gelegd in deze collegeperiode. We voeren diverse experimenten uit. Bij succesvolle resultaten rollen we deze verder uit. Aan het einde van de collegeperiode is het goed kunnen analyseren van data ter beoordeling van beleid steeds vaker een dagelijkse gang van zaken. Het verbreedt onze kennis uit en over onze omgeving. We halen data uit onze systemen en tonen deze in verschillende dashboards. Bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid, wachttijden en doorlooptijden van onze dienstverlening.

Het dashboard maakt zichtbaar waar we met de dienstverlening staan en waar verbeterkansen liggen. Op basis hiervan stellen we doelen voor verdere verbetering.

21

0.4.7 Wij verbeteren het functioneel beheer in de informatievoorziening

2022-2025

Inwoners moeten zoveel mogelijk zaken digitaal, online kunnen regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. Voor wie dit lastig is, blijft persoonlijk contact mogelijk. Digitalisering van onze dienstverlening en een efficiënt werkende gemeente vragen om goed georganiseerde informatievoorziening. Maar informatievoorziening is meer dan dat, want het is ook een randvoorwaarde voor het behalen van maatschappelijke doelen. De realisatie van de digitale transformatie van de gemeente Zevenaar gaat gepaard met een goede centraal georganiseerde informatievoorziening op het gebied van het functioneel beheer van de gemeentelijke applicaties. 0.4.8 Wij verbeteren van het (digitaal) documentenbeheer

2022-2025

Onze manier van werken willen we blijven verbeteren. Belangrijk element daarbij is dat we goed zorg hebben voor de (digitale) documenten die we in huis hebben. We werken systematisch aan het verder op orde en in control brengen van het (digitaal) informatiebeheer. Dit doen we tijdens deze bestuursperiode op basis van een informatiebeheerplan (2023) en met een kwaliteitssysteem informatiebeheer. Belangrijk onderdeel is de zorg voor informatie in vakapplicaties. Daarnaast bereiden we ons voor en sluiten we aan op een e-depot, waarin het opslaan van informatie en het garanderen van de houdbaarheid van deze digitale informatie voor langere tijd is ingericht. 0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit

2022-2027

Een open cultuur vinden wij belangrijk, we willen duidelijk zijn in wat we doen en waarom. De invoering van de Wet open overheid faciliteert dit: • We voeren een analyse uit om te bepalen wat de impact is van de Woo op de gehele organisatie. • We stellen een strategie op voor het uitvoeren van de Woo, waarin onder andere ambitieniveau, communicatiewijze (intern en extern) en participatie aan bod komen. • Wij voeren actieve openbaarmaking in (het online publiceren van minstens de 11 aangewezen informatiecategorieën: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en -verslagen, Wob/Woo-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen, klachten). Hierbij houden we de landelijke planning aan. De aanpak richt zich daarnaast op de gemeentelijke systemen (o.a. aanschaf van software), cultuur (o.a. trainen medewerkers) en het op orde brengen van de informatiehuishouding (o.a. vastleggen van metagegevens bij te bewaren documenten). 0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040

2025-2026

De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. 0.5 Zorgen voor een betrouwbare en een houdbare financiële huishouding 0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit

2022-2026

In ons financieel beleid is het uitgangspunt: een structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting en voldoende weerstandsvermogen. Wij geven uitvoering aan de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) door het opstellen van een kadernota, begroting, voortgangsrapportages en jaarstukken. De beschikbare middelen zijn integraal afgewogen bij de kadernota en de begroting. We blijven de P&C-cyclus doorontwikkelen.

22

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten Primitieve begroting 2024-2027

116.816

118.748

112.004

110.847

110.277

1e voortgangsrapportage 2024

1.343

956

494

1.791

2.678

0

525

337

337

337

2.647

3.480

5.271

5.671

5.711

0

241

150

190

190

120.806

123.950

118.257

118.836

119.193

2. Actualisatie bestaand beleid

0

98

103

133

-27

Actualisatie budget reisdocumenten en rijbewijzen Actualisatie budget salarissen ambtelijke organisatie 2025 Totaal gemuteerde baten

0

200

205

235

75

0

-102

-102

-102

-102

0

98

103

133

-27

120.806

124.048

118.361

118.969

119.166

27.105 2.465 0 17 0

27.733 1.304 1.192 1.771 -3.219

27.819 1.204 978 1.343 -3.557

27.598 1.137 1.036 1.856 -2.229

27.136 1.151 1.086 1.743 -3.735

29.586

28.782

27.788

29.398

27.382

1. Autonome ontwikkelingen

0

253

1.091

-344

629

Actualisatie budget rentekosten grondexploitaties Actualisatie budget rentekosten investeringen en treasury Actualisatie budget salarissen college B&W Actualisatie budget vergoeding raaden commissieleden 2. Actualisatie bestaand beleid

0

395

-175

230

254

0

-142

1.265

-573

374

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-248

-234

-159

-114

Actualisatie budget reisdocumenten en rijbewijzen Actualisatie budget salarissen ambtelijke organisatie 2025

0

150

155

165

85

0

151

151

151

151

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijziging tot de begroting 2025-2028 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2024-2027 1e voortgangsrapportage 2024 Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

23

Actualisatie budget salarissen en overhead doorbelast aan grondexploitaties Actualisatie budgetten afval 2025

0

-42

-39

-60

-19

0

40

40

40

40

Actualisatie vervangingsinvestering werkplekken hardware 2026-2028 Actualisatie vervangingsinvesteringen voertuigen openbare werken Straatreiniging van RDL naar gemeente

0

0

0

74

156

0

0

3

18

18

0

-87

-87

-87

-87

Vrijval stelpost indexatie 2025-2028

0

-457

-458

-458

-457

Vrijval voorziening wachtgeld wethouders Totaal gemuteerde lasten

0

-3

0

0

0

0

5

856

-503

515

Totale lasten in deze begroting

29.586

28.787

28.644

28.895

27.896

Resultaat voor bestemming

91.220

95.262

89.717

90.074

91.269

Onttrekkingen Primitieve begroting 2024-2027

2.492

489

537

537

537

1e voortgangsrapportage 2024

383

-86

-86

-86

-86

0

0

0

0

0

741

48

10

-2

-94

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal onttrekkingen reserves

3.616

451

462

450

358

Toevoegingen Primitieve begroting 2024-2027

2.085

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2024

-495

0

0

0

0

0

0

0

0

0

994

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal toevoegingen reserves

2.584

0

0

0

0

Saldo reserve mutaties

1.033

451

462

450

358

Resultaat na bestemming

92.253

95.713

90.178

90.523

91.627

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

Kadernota 2025 2e voortgangsrapportage 2024 Wijzigingen tot de begroting 20252028 Meerjarenbegroting 2025-2028

24

Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentekosten grondexploitaties

-395

175

-230

-254

Als gevolg van de herziening van de grondexploitaties per 1 januari 2024 en de gewijzigde rekenrente wordt de doorbelasting van rente aan grondexploitaties aangepast. Door het gewijzigde meerjarenverloop van de boekwaarde wordt in 2025 en 2028 minder rente toegerekend aan de grondexploitaties. Dit betekent een nadeel voor het begrotingssaldo. In 2026 en 2027 is dit andersom. Voor 2025 wordt in totaal een nadeel verwacht van € 207.000, in 2026 een voordeel van € 305.000, in 2027 een voordeel van € 504.000 en in 2028 een nadeel van € 94.000. Actualisatie budget rentekosten investeringen en treasury

142

-1.265

573

-374

Jaarlijks actualiseren wij de rentelasten. De volgende zaken hebben invloed op de hoogte van de rentelast: 1. Het faseren van investeringen; 2. De hoogte van de boekwaarden van de GREX; 3. Wijzigen van de toe te passen rente op de GREX door nieuwe BBV notitie Rente; 4. Aflopen van huidige langlopende leningen met lage rentes. 1. Doordat investeringen worden verschoven, verschuift ook de bijbehorende rentelast. 2. Door het verschuiven van kosten en opbrengsten in de komende jaren en het openen van nieuwe GREXEN, zijn de boekwaarden van de GREXEN in de komende jaren hoger dan eerder geraamd. Dit veroorzaakt een grotere financieringsbehoefte en dus een hogere rentelast. Met name in 2026 veroorzaakt dit een grote stijging van de rentelast. 3. In de nieuwe notitie rente van de BBV staat dat de omslagrente vanaf de begroting 2025 gebruikt dient te worden voor het doorbelasten van rente aan de GREX. De omslagrente ligt lager dan de eerder gehanteerde rente, waardoor er in verhouding minder rente doorbelast kan worden naar de GREX. Er blijft dus meer rente in de exploitatie over. 4. In de komende jaren lossen we ca. 30 miljoen af op huidige langlopende leningen. Het rentepercentage van deze leningen is gemiddeld een stuk lager dan de huidige rente waartegen we nieuwe leningen aan moeten trekken om aan onze financieringsbehoefte te voldoen.

Actualisatie budget salarissen college B&W

0

0

0

0

De autonome loonontwikkeling in de salarissen voor het college van B&W ramen we bij. De stelpost voor indexatie zetten we in als financiële dekking, waardoor het resultaat budgettair neutraal blijft.