Agendabundel
Tekst van het document
2/18/314595Beschikbaar stellen krediet herinrichting
Raadhuisplein. De raad besluit met algemene stemmen:
in te stemmen
met het definitief herinrichtingsontwerp van het
Raadhuisplein; Pagina 9
kennis te nemen van de ontvangen suggesties na de gegeven presentatie van het concept herinrichtingsontwerp en de wijze waarop met de suggesties is omgegaan; het uitvoeringskrediet van e 650.000,- beschikbaar te stellen voor de
uitvoeringsfase. HAM ERSTUK Z/21/381379 Bestemmingsplan Uitmeentsestraat De raad besluit met algemene stemmen
4 Giesbeek
om:
4 Giesbeek' ongewijzigd vast te stellen, zowel in papieren vorm als digitaal, overeenkomstig de daartoe Het bestemmingsplan`Uitmeentsestraat
behorende verbeelding, regels en toelichting; Geen exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening vast te stellen. HAMERSTUK
Zl21l386116Begroting RDL 2022-2025
Begroting 2022
geen zienswijze in te dienen op de van Reinigingsdienst De Liemers.
HAMERSTUK
Zienswijze op concept-regionale agenda 2022 2121/389841
De. raad besluit met algemene stemmen
(incl. actualisatie 2021), begroting
2022
Groene Metropoolregio Arnhem-
Nijmegen en bestuursakkoord Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, The Economic Board en provincie Gelderland De raad besluit met algemene stemmen: in te stemmen met de zienswijze op concept-regionale agenda 2022;
Geen zienswijze in te dienen op de concept begroting 2022 van de Groene
Metropoolregio Arnhem Nijmegen; Bestuursakkoord Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, The Economic Board en provincie Gelderland voor kennisgeving aan te nemen. HAMERSTUK
Zin/388475 Wijziging gemeenschappelijke regeling Groene
Metropoolregio Arnhem-Nijmegen het college toestemming te verlenen om de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen 2020 te De raad besluit met algemene stemmen
wijzigen.
Pagina 10
tevens liquidatierekening Arnhem Nijmegen met inbegrip van Gemeenschappelijk Grgaan jaarverslag/rekening 2020 van The Economic Board
HAMERSTUK
2/21/389366Jaarrekening 2020
De raad besluit met algemene stemmen: Geen zienswijze in te dienen over dejaarrekening 2020 van het
Gemeenschappelijk Orgaan van de Regio Arnhem Nijmegen; Een zienswijze in te dienen over dejaarrekening 2020 van The Economic Board HAMERSTUK
Zienswijze SALDjaarstukken 21211389785
2020
en MJB 2022-
2025
De raad besluit met algemene stemmen:
dejaarstukken 2020 van het Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg; ln te stemmen met de conceptbegroting 2022-2025 van het Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg, met de volgende kanttekeningen: ln februari 2020 heeft de gemeente Zevenaar alle verbonden partijen verzocht om een bezuinigingsmaatregel te realiseren. Er is kritisch gekeken naar de mogelijkheden tot bezuinigingen en uit diverse gesprekken is gebleken dat de gevraagde bezuinigingsdoelstellingen om moverende maatregelen niet haalbaar zijn. De gemeenteraad Zevenaar wii geïnformeerd Worden zodra meer helderheid is over de richting van het besluit van het algemeen bestuur naar aanleiding van de businesscasee-depot. Het college op te dragen de zienswijze van de raad over dejaarstukken 2020 en de conceptbegroting 2022-2025 kenbaar te maken aan het SALD. ln te stemmen
met
Moties vreemd aan de orde van de dag Er zijn geen moties vreemd aan de orde van de dag ingediend.
Sluiting De voorzitter sluit onder dankzegging op 8juli de vergadering om 20.45 uur.
Aldus besloten in de openbare digitale vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021.
De griffier,
W.M.yvander Vlies
"ew'burgemee/szer, van Riswjjk Pagina 11
6 Z/21/399601 Benoeming commissielid Ruimte 1 1051638 Raadsvoorstel en raadsbesluit benoeming commissielid Ruimte GroenLinks
*Z0534D9DB1B*
Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail
Benoeming commissielid Ruimte Z/21/399601 INT/21/1051638 Ellen Hondelink-Rinsma, griffie 0316-595168 griffie@zevenaar.nl
1. Samenvatting De fractie van GroenLinks heeft de heer C.P.J.M. (Micha) van Aken voorgedragen voor benoeming tot lid van de commissie Ruimte. Er wordt voorgesteld hem als zodanig te benoemen. 2. Raadsvoorstel De raad wordt voorgesteld: De heer C.P.J.M. van Aken per 30 september 2021 te benoemen tot lid van de raadscommissie Ruimte. 3. Waarom naar de raad In artikel vier (leden twee en drie) van de verordening op de raadscommissies 2018 is bepaald dat de leden van de drie raadscommissies, op voordracht van de desbetreffende fracties, worden ontslagen en benoemd door de gemeenteraad. 4. Doelstelling en beoogd resultaat De heer Van Aken benoemen als commissielid voor de commissie Ruimte namens de fractie van GroenLinks. 5. Argumenten en alternatieven De heer Van Aken voldoet aan de formele vereisten voor het lidmaatschap (lidmaatschap van de betreffende politieke partij, woonplaats, leeftijd en incompatibiliteiten) en is voorgedragen door zijn fractie. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? n.v.t. 7. Klimaat en duurzaamheid n.v.t.
8. Communicatie Op de website van de gemeente Zevenaar wordt de samenstelling van de raadscommissies vermeld, voor de commissie Ruimte zal deze worden aangepast naar aanleiding van de benoeming van de heer Van Aken. 9. Kosten, baten en dekking n.v.t.
De griffier Will van der Vlies
zaaknummer Z/21/399601
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 2 van 3
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Benoeming commissielid Ruimte Z/21/399601 INT/21/1051638
De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat het volgens de verordening op de raadscommissies 2018 mogelijk is om commissieleden te benoemen; gelet op artikel vier, leden twee en drie van de verordening op de raadscommissies 2019; gelezen het voorstel van de voorzitter van de raad; besluit: De heer C.P.J.M. (Micha) van Aken per 30 september 2021 te benoemen tot lid van de raadscommissie Ruimte. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021.
De griffier W.M. van der Vlies
zaaknummer Z/21/399601
De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk
pagina 3 van 3
1 1051638 Getekend raadsbesluit benoeming commissielid Ruimte GroenLinks
zevenaen Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer
Benoeming commissielid Ruimte
2/21/3996o1 INT/21/1051638
Documentnummer
De raad van de gemeente Zevenaar;
overwegende dat het volgens de verordening op de raadscommissies 2018 mogelijk is om commissieleden te benoemen;
gelet op artikel vier, leden twee en drie van de verordening op de raadscommissies 2019; gelezen het voorstel van de voorzitter van de raad,besluit: De heer Ruimte.
(Micha) van Aken per 30 september 2021te
benoemen tot lid van de raadscommissie
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021.
De griffier WM. van der Vlies
De burgemeester van Riswijk
(fes
zaaknummer 2/21/399601
7 Z/21/400046 Benoeming commissielid Middelen 1 1052683 Raadsvoorstel en -besluit benoeming commissielid Middelen
Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail
Benoeming commissielid Middelen Z/21/400046 INT/21/1052683 Ellen Hondelink-Rinsma, griffie 0316-595168 griffie@zevenaar.nl
1. Samenvatting De fractie van GroenLinks heeft de heer K. (Koen) Godschalk voorgedragen voor benoeming tot lid van de commissie Middelen. Er wordt voorgesteld de heer Godschalk als zodanig te benoemen. 2. Raadsvoorstel De raad wordt voorgesteld: De heer K. Godschalk per 30 september 2021 te benoemen tot lid van de raadscommissie Middelen. 3. Waarom naar de raad In artikel vier (leden twee en drie) van de verordening op de raadscommissies 2018 is bepaald dat de leden van de drie raadscommissies, op voordracht van de desbetreffende fracties, worden ontslagen en benoemd door de gemeenteraad. 4. Doelstelling en beoogd resultaat De heer K. Godschalk benoemen als commissielid voor de commissie Middelen namens de fractie van GroenLinks. 5. Argumenten en alternatieven De heer Godschalk voldoet aan de formele vereisten voor het lidmaatschap (lidmaatschap van de betreffende politieke partij, woonplaats, leeftijd en incompatibiliteiten) en is voorgedragen door zijn fractie. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? n.v.t. 7. Klimaat en duurzaamheid n.v.t.
8. Communicatie Op de website van de gemeente Zevenaar wordt de samenstelling van de raadscommissies vermeld, voor de commissie Middelen zal deze worden aangepast naar aanleiding van de benoeming van de heer Godschalk. 9. Kosten, baten en dekking n.v.t.
De griffier Will van der Vlies
zaaknummer Z/21/400046
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 2 van 3
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Benoeming commissielid Middelen Z/21/400046 INT/21/1052683
De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat het volgens de verordening op de raadscommissies 2018 mogelijk is om commissieleden te benoemen; gelet op artikel vier, leden twee en drie van de verordening op de raadscommissies 2019; gelezen het voorstel van de voorzitter van de raad; besluit: De heer K. (Koen) Godschalk per 30 september 2021 te benoemen tot lid van de raadscommissie Middelen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021.
De griffier W.M. van der Vlies
zaaknummer Z/21/399601
De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk
pagina 3 van 3
1 1052683 Getekend raadsbesluit benoeming commissielid Middelen voor GroenLinks
ZEVkWAlïå
Raadsbesluit Benoeming commissielid Middelen
Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
2/21/400046 INT/21/1052683
De raad van de gemeente Zevenaar;
overwegende dat het volgens de verordening op de raadscommissies 2018 mogelijk is om commissieleden te benoemen;
gelet op artikel vier, leden twee en drie van de verordening op de raadscommissies 2019,gelezen het voorstel van de voorzitter van de raad,besluit: De heer
(Koen) Godschalk per 30 september 2021 te benoemen tot lid van de raadscommissie Middelen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2o21.
De griffier WM. van der Vlies
zaaknummer
2/21/399601
De
burgemzsšer van Riswijk
8 Z/20/355568 Herplaatsing Carillon 1 1035365 Raadsvoorstel en raadsbesluit Herplaatsing Carillon
*Z04E9B8F2A8 * Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Portefeuillehouder Portefeuille Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail
Herplaatsing carillon Z/20/355568 INT/21/1035365 C. Koers-de Graaf Erfgoed MO/R. Dekker 5181 r.dekker@zevenaar.nl
1. Samenvatting In 1958 schonken de inwoners van de gemeente Zevenaar een carillon aan de gemeente en dit heeft bijna 60 jaar lang op het dak van het oude gemeentehuis aan het Raadhuisplein gestaan. Sinds 2015 staat het in opslag in verband met de verkoop van het oude gemeentehuis en de verhuizing naar de Kerkstraat. Wij willen het herplaatsen op het nieuwe gemeentehuis en weer in gebruik nemen. Omwonenden zijn geïnformeerd en wij hebben een testmoment georganiseerd. Daarnaast hebben wij alternatieve locaties onderzocht en geven onze overwegingen daarover aan u mee. 2. Raadsvoorstel Wij adviseren u: 1. Het carillon te herplaatsen op het Turmac kantoorgebouw (gemeentehuis Kerkstraat). 2. Hiertoe het bestaande krediet ‘vierde verdieping gemeentehuis’ in te zetten. 3. Waarom naar de raad De raad heeft op grond van artikel 189 van de Gemeentewet het budgetrecht. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Herplaatsing carillon. 5. Argumenten en alternatieven 1.1 Plaatsing op het gemeentehuis doet het meest recht aan de oorspronkelijke schenking Bijna 60 jaar, van 1959 tot de verwijdering in 2015, klonken ieder kwartier de klanken van het carillon in Zevenaar. Het carillon hoort bij Zevenaar. Het is een Nederlands product, exclusief voor Zevenaar ontworpen en gebouwd door Koninklijke Eijsbouts, de grootste klokkengieterij en fabriek van torenuurwerken ter wereld.
Het is in 1958 aan de stad geschonken door de besturen van de Bouwstichting Zevenaar en de stichting Herbouw Zevenaar. Het carillon telde oorspronkelijk 24 klokken, later uitgebreid tot 30 stuks, zodat het nog meer melodieën kon spelen. Kortom, een bijzonder cadeau dat opnieuw een plaats in Zevenaar verdient. In augustus 2020 hebben wij geopperd het carillon terug te plaatsen op het dak van ons gemeentehuis aan de Kerkstraat. Geredeneerd vanuit de gedachte achter de oorspronkelijke schenking, ligt een verbinding van het carillon met het gemeentehuis nog steeds voor de hand. De muurschildering uit de raadszaal in het oude gemeentehuis op het Raadhuisplein bevat een allegorie, die een verbinding met de klokken van het carillon symboliseert (zie bijlage 4). Een kopie van deze muurschildering bevindt zich in de leeszaal van de raad in ons nieuwe gemeentehuis. Omdat het pand gemeentelijk eigendom is vergemakkelijkt dit tenslotte plaatsing, gebruik en onderhoud.
Voor de herplaatsing van het carillon hanteren wij de volgende uitgangspunten: - We willen een plek die zo veel mogelijk recht doet aan de oorspronkelijke schenking. - We laten het carillon twee maal per dag gemiddeld 5 minuten spelen, om 12.00 en om 18.00 uur. Deze frequentie ligt fors lager dan voorheen. Op feestdagen zoals Koningsdag of Bevrijdingsdag kan er sprake zijn van een extra speelmoment, maar in principe niet ’s avonds en zeker niet ’s nachts. - Met een testmoment informeren wij direct omwonenden over klank (en beoogd volume) voordat wij tot plaatsing overgaan. Voor het gemeentehuis is dit testmoment op 15 juni 2021 georganiseerd. Voor de Andreaskerk biedt het huidige klokkengeluid omwonenden een indicatie. Opgemerkt moet worden dat de locatiekeuze niet perse de bepalende factor voor het door omwonenden ervaren volume is. Zie bijlage 3 voor een nadere toelichting. Wij hebben, naast het gemeentehuis aan de Kerkstraat, de volgende locaties onderzocht en beoordeeld: - Op de oude raadzaal aan het Raadhuisplein (de oorspronkelijke plek). - In een stellage op het vernieuwde Raadhuisplein. - In de toren van de Andreaskerk. Argument(en)
Kanttekening(en)
Beoordeling
1.
Gemeentehuis Kerkstraat
Doet in onze ogen het meest recht aan de intentie van de oorspronkelijke schenking. Gebouw is in eigendom. Hoge positie, brede spreiding van het geluid.
Het gemeentehuis ligt aan de rand van het centrum. Het geluid zal niet tot het Raadhuisplein dragen (e.e.a. afhankelijk van windrichting). Het carillon is vanwege de hoogte beperkt zichtbaar.
2.
De oude raadzaal
Nabij de oude raadzaal is de oorspronkelijke plek van het carillon.
De ontwikkelaar geeft geen toestemming. De toekomstige vereniging van eigenaren kan nog niet over plaatsing op het pand beslissen.
3.
Raadhuisplein
Midden in het centrum.
Voor het geluidsbeeld niet ideaal: - Het plein is omsloten door bebouwing, wat leidt tot galm. - Plaatsing kan enkel aan de randen, omdat plaatsing in het midden het gebruik van het plein hindert (o.a. de markt). Dit betekent dus plaatsing dicht bij de bebouwing. Plaatsing op het Raadhuisplein kan daarmee alleen als het volume geminimaliseerd wordt.
4. Toren Andreaskerk
Hoge positie, dicht bij het centrum.
Het carillon is niet zichtbaar. De klankgaten van de toren zijn naar beneden gericht, wat een minder brede spreiding van het geluid geeft. Het kerkbestuur wil in principe meewerken, maar afspraken moeten nog wel uit onderhandeld worden.
zaaknummer Z/20/355568
pagina 2 van 4
2.1 In het bestaande krediet ‘vierde verdieping gemeentehuis’ resteert voldoende budget Zie paragraaf 9, ‘kosten baten en dekking’. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? Na besluitvorming over het krediet, doorlopen wij de formele vergunningenprocedure. Voor herplaatsing van het carillon is een omgevingsvergunning nodig. De vergunningenprocedure staat open voor bezwaar en beroep. Ondertussen wordt het carillon gerestaureerd en voor plaatsing klaar gemaakt. Wij verwachten dat het carillon uiterlijk begin 2022 geplaatst kan worden. 7. Klimaat en duurzaamheid Het carillon betreft “onversterkt muziekgeluid” en valt niet onder de geluidsbepalingen van het Activiteitenbesluit. Voor het gebruik van de carillon conformeren wij ons voor wat betreft geluid aan datgeen gesteld in artikel 4:5 van onze APV. Wanneer na plaatsing geconstateerd wordt dat normen overschreden worden, laten wij het carillon zodanig afstellen dat het onder de gestelde norm blijft. 8. Communicatie Omwonenden van het gemeentehuis hebben wij over ons voornemen geïnformeerd met bijgevoegde nieuwsbrieven (bijlagen 1 en 2). In juni 2021 hebben wij met behulp van een proefopstelling (geluidsapparatuur) omwonenden een indruk gegeven van klank en volume van het carillon. In bijlage 3 is een samenvatting van de hierop binnengekomen reacties opgenomen.
Omwonenden informeren wij over uw besluit en de eventuele planning via de gebruikelijke kanalen. Voor de daadwerkelijke plaatsing organiseren wij een formeel moment. 9. Kosten, baten en dekking De kosten voor restauratie en herplaatsing van het carillon worden geraamd op € 35.000,-- tot € 45.000,--, afhankelijk van de locatie. Uit het bestaande krediet voor de installaties en inrichting van verdieping 4 van het gemeentehuis (nummer 7004) resteert een bedrag van € 61.543,--. Wij stellen voor de eenmalige kosten van restauratie en herplaatsing uit dit krediet te bekostigen. Na afronding van restauratie en herplaatsing van het carillon sluiten wij het krediet op de gebruikelijke wijze via de P&C cyclus af, waarbij het restant terugvloeit naar de algemene middelen. Voor beheer- en onderhoudskosten van het carillon nemen wij een jaarlijks bedrag van € 2.000,-- op in de begroting. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1. 2. 3. 4.
Documentnummer INT/20/976708 UIT/21/1030900 INT/21/1035876 INT/20/953491
Naam Nieuwsbrief omwonenden gemeentehuis Kerkstraat, augustus 2020. Bewonersbrief aankondiging testmoment, juni 2021. Ervaringen testopstelling 15 juni 2021. Achtergrond informatie, historie van het carillon.
Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen zaaknummer Z/20/355568
De burgemeester Lucien van Riswijk pagina 3 van 4
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Raadsvoorstel herplaatsing carillon Z/20/355568 INT/21/1035365
De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat; Het carillon opnieuw een plaats in Zevenaar verdient. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 189 van de Gemeentewet. besluit: 1. Het carillon te herplaatsen op het Turmac kantoorgebouw (gemeentehuis Kerkstraat). 2. Hiertoe het bestaande krediet ‘vierde verdieping gemeentehuis’ in te zetten. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021. De griffier W. van der Vlies
zaaknummer Z/20/355568
De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk
pagina 4 van 4
1 1035365 Raadsbesluit getekend herplaatsing carillon
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Raadsvoorstel herplaatsing carillon
2/20/355568 lNT/21/1035365
De raad van de gemeente Zevenaar;
overwegende dat; Het carillon opnieuw een plaats in Zevenaar verdient.
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 189van de Gemeentewet.
besluit: Het carillon te herplaatsen op het Turmac kantoorgebouw (gemeentehuis Kerkstraat). Hiertoe het bestaande krediet `vierde verdieping gemeentehuis' in te zetten.
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021.
De griffier WM. van der Vlies
zaaknummer 2/20/355568
De burgemeester
We.J.E.M.vaålRiíwijk
1 976708 Bijlage 1 nieuwsbrief omwonenden gemeentehuis Kerkstraat, augustus 2020
HERPLAATSEN CARILLON
Beste buurtgenoten, U hebt ze in het verleden vast al eens horen klinken in het centrum van Zevenaar: de vrolijke deuntjes van het carillon. Een muziekinstrument dat bestaat uit één of meerdere series klokken. Jarenlang werd het centrum van Zevenaar opgevrolijkt met de klingelende muziekjes van het klokkenspel. In 1958 schonken de besturen van Bouwstichting Zevenaar en de stichting Herbouw Zevenaar namens de inwoners van Zevenaar het carillon aan de gemeente. Het carillon is speciaal voor Zevenaar ontworpen en is gebouwd met 24 klokken.
Dit muziekinstrument heeft bijna 60 jaar op het dak van het gemeentehuis aan het Raadhuisplein gestaan. Sinds 2015 is het carillon in opslag geplaatst, omdat het gemeentehuis toen is verhuisd naar de Kerkstraat. Nu de werkzaamheden aan het gemeentehuis en de Turmac Cultuurfabriek zijn afgerond, willen we het carillon graag weer een passende plek in onze gemeente geven. De meest geschikte plek voor het carillon is op het dak van het gemeentehuis aan de Kerkstraat gebleken.
Voorstel aan u Uiteraard vinden we het belangrijk dat u zich als buurtbewoner ook kunt vinden in het herplaatsen van het carillon op het dak van het gemeentehuis. Daarom hebben we gekeken hoe we de eventuele hinder voor u zoveel mogelijk kunnen beperken. Wij stellen voor dat het carillon twee keer per dag een deuntje speelt, om 12.00 en 18.00 uur. Daarnaast een extra keer op bijzondere momenten zoals feestdagen.
Wilt u ons voor 1 september 2020 laten weten wat u van ons voorstel vindt? Misschien heeft u nog andere tips of suggesties? U kunt het ons gemakkelijk online laten weten via www.zevenaar.nl/carillon. In oktober doet het college van burgemeester en wethouders een voorstel aan de gemeenteraad over de herplaatsing van het carillon. Uw reacties nemen wij mee in dit voorstel.
Wist u dat... ...het Zevenaarse carillon van Nederlandse origine is? Het werd gebouwd door Koninklijke Eijsbouts, de grootste klokkengieterij en -fabriek van torenuurwerken ter wereld.
...het carillon inmiddels is uitgebreid met extra klokken? Het muziekinstrument kan daardoor nog meer melodieën spelen. Het telt nu in totaal 30 klokken. ...het carillon zelfst.naamw. Uitspraak: [karɪl'jɔn] Verbuigingen: carillon|s (meerv.) muziekinstrument met bronzen klokken
Alvast dank voor uw reactie! Met vriendelijke groet, Carla Koers Wethouder
Foto's:
Collectie Liemers Museum Ab Hendriks Gemeente Zevenaar
1 1030900 Bijlage 2 bewonersbrief aankondiging testmoment, juni 2021
HERPLAATSEN CARILLON
Mei 2021
Beste buurtgenoten, In het afgelopen jaar hebben wij u om uw mening gevraagd over ons voornemen om het carillon weer een plek te geven in Zevenaar. Wij stelden voor om het carillon op het dak van het gemeentehuis aan de Kerkstraat te plaatsen. Het idee was om het dan twee keer per dag een deuntje te laten spelen, om 12.00 en 18.00 uur. Daarnaast een extra keer op bijzondere momenten zoals feestdagen. U heeft hierop gereageerd. De meest ingezonden reacties leest u in deze nieuwsbrief.
Twee meest voorkomende reacties Liever een locatie in het centrum Een veel gehoorde reactie is dat het carillon meer richting het centrum, rondom het Raadhuisplein, terug zou moeten komen. Daarom hebben wij opnieuw gekeken naar andere locaties in het centrum van Zevenaar. In het centrum zijn maar weinig gebouwen die én hoog genoeg zijn én in gemeentelijk eigendom, of waar de eigenaar mee wil werken aan plaatsing. Wij hebben één mogelijk geschikte alternatieve locatie gevonden, in de toren van de Andreaskerk.
Geluidsniveau Veel reacties gingen over het geluidsniveau van het carillon. Wij snappen dat het geluidsniveau moeilijk in te schatten is. Daarom organiseren wij een testmoment. U krijgt dan een goede indruk van hoe het carillon gaat klinken.
Geluidstesten Om u te laten beleven hoe het geluid van het carillon klinkt organiseren wij testmomenten. Test op het gemeentehuis Op dinsdag 15 juni 2021 laten wij u horen hoe het carillon op het gemeentehuis klinkt. Wij plaatsen een testopstelling op het dak. De klanken van het carillon klinken een paar minuten lang op twee momenten.
Testmomenten 15 juni op het gemeentehuis Moment 1: 12.00 uur
Moment 2: 18.00 uur
Test geluid in de toren van de Andreaskerk Bij de Andreaskerk plaatsen we geen testopstelling. De bestaande klokken, die dagelijks elk uur slaan, geven u een goed idee van hoe het carillon vanaf die plek kan klinken.
Laat ons weten hoe u het geluid ervaart Dat kan gemakkelijk via www.zevenaar.nl/carillon. Tot en met 30 juni 2021 kunt u het ons laten weten.
Hoe nu verder? In juni kunt u luisteren naar het geluid van de testopstelling op het dak van het gemeentehuis (15 juni) en van de klokken van de Andreaskerk. U kunt ons laten weten hoe u het geluid ervaren heeft. Doe dit uiterlijk op 30 juni 2021. De resultaten verwerken wij in een voorstel aan de gemeenteraad. Hierover besluit de raad in september. Wij informeren u over de reacties en het voorstel aan het de raad. Als de raad instemt met ons voorstel dan plaatsen wij het carillon op de locatie die hierin genoemd is. Dat gebeurt in het laatste kwartaal van 2021.
Met vriendelijke groet, Carla Koers Wethouder
Foto's:
Collectie Liemers Museum Ab Hendriks Gemeente Zevenaar
1 1035876 Bijlage 3 ervaringen testopstelling 15 juni 2021.
Testopstelling Carillon onderwerp datum zaaknummer
Ervaringen testopstelling Carillon 15 juni 2021, dak gemeentehuis Kerkstraat 15 juni 2021 Z/20/355568INT/21/1035876
Testopstelling 15 juni 2021
Op 15 juni 2021 hebben we met behulp van een samplecomputer van Koninklijke Eijsbout, de leverancier van het Carillon, over een geluidsinstallatie een simulatie van de klank en volume van het Carillon laten horen. De testopstelling heeft om 12.00 uur en om 18.00 uur een kwartier gespeeld. Omwonenden hebben we vooraf per brief geïnformeerd. Onze indrukken De installatie was tijdens het eerste testmoment (12.00 uur) ingeregeld op ongeveer 80-85 dB, wat goed vergelijkbaar is met het Carillon op een gemiddeld geluidsniveau en zoals het Carillon eerder op het Raadhuisplein was afgesteld. De plaatsing t.o.v. het Raadhuisplein nu is echter hoger. Dit geluid droeg tot ongeveer aan de Andreaskerk. Op de markt was het niet meer hoorbaar. Bij de woningen op het BAT terrein was de indruk dat de straten direct grenzend aan de Turmac Cultuurfabriek de klokken minder goed hoorde dan de wat verder weg gelegen woningen. Aan de overkant van het spoor was het ‘op de achtergrond’ hoorbaar. Voor het tweede testmoment (18.00 uur) is de geluidsinstallatie nog wat hoger op het dak geplaatst, zodat het geluid beter rondom kon stralen. Daarnaast is de test qua geluidsniveau wat hoger ingeregeld, op ongeveer 85-90 dB. Dit is vergelijkbaar met het maximale volume dat uit het Carillon gehaald kan worden. Ook dit maal was het Carillon op de markt nauwelijks hoorbaar.
Op het voorplein van de Turmac Cultuurfabriek klonk het wel erg sterk, net als in de Hydrofoor in de nieuwe wijk Enghuizen, bezien vanaf het voorterrein.
Reacties van omwonenden Het testmoment is aangekondigd middels een huis aan huis nieuwsbrief, in een straal rondom het gemeentehuis. Deze is bezorgd op 560 adressen. We hebben via onze website 82 reacties ontvangen. Ongeveer 15% van de aangeschreven omwonenden (huishoudens) hebben daarmee gereageerd. De ontvangen reacties laten een gemêleerd beeld zien, maar de positieve reacties winnen het van de afwijzende. Veel omwonenden geven aan blij te zijn dat het Carillon weer een plek krijgt in Zevenaar en ondersteunen de keuze voor het gemeentehuis. Op de vraag of men het na het beluisteren van de test eens is met herplaatsing van het carillon op het gemeentehuis antwoorde 47 mensen ‘ja’ en 35 mensen ‘nee’. Top drie meest ingediende reacties (in willekeurige volgorde) - Fijn om het carillon weer te horen. - Laat het speelmoment niet te lang duren / het geluid niet te hard klinken. - Het Carillon is meer op zijn plaats in het centrum. Op de vraag of men het na het beluisteren van de test de Andreaskerk als een goede plek voor het carillon ziet, heeft niet iedereen een reactie gegeven. Van de respondenten antwoorden hierbij 43 mensen ‘ja’ en 35 mensen ‘nee’. Beantwoording van de reacties Vanwege de AVG wetgeving hebben we geen e-mail adressen van omwonenden die een reactie hebben gestuurd verzameld. We kunnen dus helaas geen individuele beantwoordingen sturen.
- Na werkelijke plaatsing zijn de speelmomenten een stuk korter dan tijdens de testmomenten op 15 juni 2021 het geval was. We denken aan 1 tot 2 deuntjes per keer, met een gemiddelde duur van 5 minuten. - Met name het tweede testmoment, om 18.00 uur, riep wat meer reacties op ten aanzien van de geluidssterkte. Deze werd over het algemeen als te hard ervaren. Wij onderschrijven dit en hanteren voor het carillon straks het normale geluidsniveau. Mocht op dat moment blijken dat de normen zoals gesteld in artikel 4:5 van onze APV alsnog overschreden worden, dan laten wij het carillon zodanig afstellen dat het onder de gestelde norm blijft. - In het raadsvoorstel geven wij een toelichting op alternatieve locaties die wij onderzocht hebben. Verhouding tot andere locaties Het testmoment heeft ons inzicht in het beoogde volume van het carillon opgeleverd. Even los van het gemeentehuis als locatie, is met het testen en daarbij consulteren van Koninklijke Eijsbout duidelijk geworden dat het carillon zo te tunen is dat het volume aan de locatie kan worden aangepast. Het Carillon zal op het Raadshuisplein of in de Andreaskerk daarom qua volume(beleving) ongeveer hetzelfde kunnen klinken als op het gemeentehuis. Er zal wel een duidelijk verschil in spreiding van het geluid zijn. Op het Raadhuisplein zal de spreiding vanwege omliggende bebouwing beperkt zijn.
Door de naar beneden gerichte galmgaten van de Andreskerk geldt dat daar in feite ook. Door plaatsing op het gemeentehuis kan het geluid vrij rondom stralen, wat de spreiding van het geluid ten goede komt.
zaaknummer Z/20/355568
pagina 2 van 2
1 953491 Bijlage 4 achtergrond informatie, historie van het carillon
Historie carillon De historie van het carillon staat het overzichtelijk verwoord in onderstaand artikel in de digitale krant van het Liemers gezicht (https://www.liemersgezicht.nl/index.php/rijp-en-groen/278-het-carillon ) van oktober 2019. Het artikel is opgesteld a.d.h.v. historisch onderzoek dat is uitgevoerd door Jan Teunissen, oud medewerker van de gemeente Zevenaar. Bedoeld artikel is vanaf pagina 2 zo veel mogelijk integraal overgenomen. Verder is er de nodige informatie te vinden in twee archiefdossiers die zijn overgebracht naar het Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg (dossiernummer -1.854.1 periode 01-01-1955/31-121969 en dossiernummer -2.07.354 periode 01-01-1970/31-12-1986). Geschenk aan de stad De raad van de gemeente Zevenaar heeft bij besluit van 25-06-1958 het carillon in “volle en vrije eigendom” aanvaard van de besturen van de Bouwstichting Zevenaar en de Stichting herbouw Zevenaar en is akkoord gegaan met de daaraan verbonden voorwaarden, t.w. dat het klokkenspel: - geregeld en op deskundige wijze wordt gebruikt, en: - in goede staat wordt onderhouden. De destijds geschatte jaarlijkse onderhoudslasten van ƒ 500,-- komen voor rekening van de gemeente. Het carillon is in 1959 op het destijds nieuwe gemeentehuis geplaatst.
In 1973 heeft het carillon een grondige onderhoudsbeurt ondergaan waarbij tevens de klokkenstoel met 2 meter is verhoogd (totale kosten ƒ 22.145,10). Daardoor komt het geluid van de klokken beter tot zijn recht en wordt niet gesmoord door de omliggende bebouwing. Daarna is in 1987 een carilloncomputer aan de installatie toegevoegd (kosten totaal ƒ 21.861,--). In 1990 is het carillon, i.v.m. slijtage, nogmaals uitvoerig gerenoveerd (kosten ƒ 14.000,--). Het carillon staat sedert de demontage eind 2015 in opslag bij de Koninklijke Eijsbouts (Klokkengieterij en fabriek van torenuurwerken BV te Asten). Het carillon is toe aan een grondige restauratiebeurt. Deze zal vanzelfsprekend voor plaatsing op een nieuwe locatie moeten worden uitgevoerd. In september 2016 heeft Eijsbouts aangeven welke restauratiewerkzaamheden moeten worden uitgevoerd, dit los van plaatsings- en aansluitwerkzaamheden: - Demonteren van de 25 klokken met magneetklepels, kabels en kabelgoten. - Reviseren van de 25 magneetklepels, slaglichamen rondslijpen. Vervangen, waar nodig, van de lagers, assen en klinknagels in de deksels van de magneten, inclusief nieuwe r.v.s. bevestigingsbouten met afstelbouten en moeren. - Leveren van 25 nieuwe magneetjes. - Staalwerk van de magneetklepels stralen thermisch verzinken en synthetisch aflakken. - Conserveren en poedercoaten van de staalconstructie.
- Voormonteren van de 25 klokken met magneetklepels.
zaaknummer Z/20/355568
pagina 1 van 3
Het is 11 juni 1958 als de besturen van de Bouwstichting Zevenaar en de Stichting Herbouw Zevenaar een brief aan het college Zevenaar sturen waarin ze gewag doen van een bijzonder geschenk: een klokkenspel voor het dan nieuwe gemeentehuis. Het betreft een exclusief voor Zevenaar ontworpen en gebouwd carillon met 24 klokken. De klokken met een gewicht van 14,5 tot 128 kilo bestreken twee octaven. Inmiddels is het klokkenspel uitgebreid tot dertig stuks, een halve octaaf erbij, om de muzikale mogelijkheden te vergroten. Het carillon is een puur Nederlands product, gebouwd door Koninklijke Eijsbouts, de grootste klokkengieterij en fabriek van torenuurwerken ter wereld. Vijfhonderd gulden per jaar Zo gewoon en toch zo bijzonder is een carillon. Wat weet je er als gemiddelde inwoner eigenlijk van? Jan Teunissen dook in de gemeentelijke archieven om het waarom van dit geschenk te achterhalen. De twee aanbieders, Bouwstichting Zevenaar en Stichting Herbouw Zevenaar, schreven onder meer: “De plaatsing van het carillon op het nieuwe gemeentehuis zal daarnevens kunnen bevorderen, dat het gebouw inderdaad wordt gezien als het huis van de plaatselijke gemeenschap waardoor de gemeenschapszin wordt verstevigd.” Dat streven heeft bijna zes decennia later niets aan kracht ingeboet.
Waar kwam het geld vandaan? Jan Teunissen: “De twee stichtingen genereerden het benodigde geld uit de baten van aan- en verkoop van een aantal herbouwclaims in de na-oorlogse periode. Het carillon heeft destijds ruim 16 duizend gulden gekost. De jaarlijkse onderhoudskosten en de kosten van het steken van muziekbanden werden geraamd op 500 gulden per jaar.” Bijbelse en menselijke stemmen Jan heeft meer interessante feiten opgediept. Zo bevatten de klokken inscripties. Naast het randschrift ‘Civitatem istam tu circumda, Domine’ dat ‘Heer, bescherm deze stad, betekent’ is in elke klok een naam gegraveerd, die verwijst naar een Bijbelse of historische figuur. De Bijbelse stemmen worden opgedeeld in zes oudtestamentische en zes nieuwtestamentische stemmen. Uit het Oude Testament zijn dat Mozes, David, Jesaja, Ezechiel, Jeremia en Daniël. De nieuwtestamentische stemmen zijn van zes apostelen. De menselijke stemmen refereren aan stichters en deugden. Zo zijn onder meer Caesar, hertog Jan van Kleef en Graaf Reynoud van Gelre genoemd en bij de deugden Justitia, Prudentia en Temperantia. In de grootste klok is ‘Memento mori’ ofwel ‘gedenk te sterven’ gegraveerd.
zaaknummer Nog toekennen
pagina 2 van 3
Joep van Brussel van Royal Eijsbouts legt uit dat klokken standaard de naam van de maker ingegraveerd krijgen. Én dat volgens de traditie een klok bij het laten horen van haar klank als het ware in de eerste persoon enkelvoud spreekt en zo een stem heeft. De kleinste klok heeft de oudtestamentische inscriptie ‘Mozes’. “Als die klok klinkt”, legt Van Brussel uit, “zegt ze zogezegd ‘ik Mozes’. De grootste klok met ‘Memento mori’ zegt in wezen: ‘ik, Memento mori’.” Grote keuze in melodieën Een kleine dertig jaar lang bestond het melodieënbestand uit niet meer dan drie liedjes die door banden, vergelijkbaar met die van een draaiorgel, werden aangestuurd. In januari 1987 was het tijd om te moderniseren en kwam de carilloncomputer in beeld; de muziekkeuze nam daarmee gigantisch toe. Van drie naar 99 verschillende melodieën. Jan: “Die 99 wijsjes zijn verdeeld over twaalf groepen. We hebben de kerstgroep, sinterklaasgroep, wintergroep, zomergroep etc. De overgang naar een andere groep, neem 6 december wanneer sinterklaas voorbij is, gaat automatisch.”
zaaknummer Z/20/355568
pagina 3 van 3
8.a Amendement PvdA D66 VVD herplaatsing carillon 1 Verworpen amendement PvdA, D66 en VVD inzake herplaatsing carillon
9 Z/21/379675 Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan 1 Dossier 2587 voorblad.pdf
Raadsvergaderingen 2018-2022 Dossiernummer
2587
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
29 september 2021
Agendapunt
9
Omschrijving
Z/21/379675 Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan
Geagendeerd
Vergaderdatum
Raadsvergaderingen 2018-2022
29 september 2021
Toelichting T.b.v. de raadsvergadering van 29 september 2021.
1 1039224 Raadsvoorstel en raadsbesluit Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan
*Z04F325B2C3 * Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Documentnummer Portefeuillehouder Portefeuille Behandelend ambtenaar/afdeling Telefoon E-mail
Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan Z/21/379675 INT/21/1039224 C. Koers-de Graaf energietransitie Erik Roumen (0316) 595 244 e.roumen@zevenaar.nl
1. Samenvatting Proces Op 23 september 2020 heeft de Regiegroep Angerlo een presentatie in de commissie Ruimte gegeven. De Regiegroep Angerlo bestaat uit inwoners van Angerlo en vertegenwoordiging vanuit de woningcorporatie Plavei, netbeheerder Liander en de gemeente Zevenaar. In deze presentatie heeft de Regiegroep Angerlo zich voorgesteld en aangeven waar zij samen met het hele dorp mee bezig is. Zij heeft de toekomstdroom voor het dorp Angerlo met u gedeeld. Tijdens deze presentatie is ook aangegeven dat begin 2021 een concept plan gereed is. Dit concept heeft u met een consulterende startnotitie op 7 april 2021 in uw commissie Ruimte besproken. Op basis van een drietal vragen heeft uw commissie aandachtspunten mee gegeven voor het vervolg van het proces. Nu ligt het Wijktransitieplan Angerlo ter vaststelling aan u voor. Dit wijktransitieplan is het uitgangspunt voor de volgende fase, het Wijkuitvoeringsplan Angerlo. De wijze waarop dit transitieplan tot stand is gekomen past bij de uitgangspunten “Samen en lokaal” (de gemeente Zevenaar kan het niet alleen, samenwerking is essentieel) en “het betrekken van bewoners en gebruikers bij plannen en uitvoering” zoals vastgelegd in de Warmtevisie dat door uw raad op 27 november 2019 is vastgesteld.
Voor de volgende fase wordt de Regiegroep Angerlo opgeheven en gaan de betrokken partijen gezamenlijk verder in een nieuwe Programmaorganisatie Angerlo waarin op basis van gelijkwaardigheid verder wordt gewerkt richting een wijkuitvoeringsplan met een duidelijke focus op aardgasvrij. In de Programmaorganisatie Angerlo worden de inwoners uit Angerlo vertegenwoordigd vanuit de Dorpsraad en de Coöperatie Angerlo Duurzaam (CAD). Verder maken ook de woningcorporatie Plavei, netbeheerder Liander en de gemeente Zevenaar deel uit van de Programmaorganisatie Angerlo. Naar verwachting wordt het wijkuitvoeringsplan, waarin de keuzes voor een ‘Aardgasvrij Angerlo’ definitief met elkaar worden bepaald, in 2023 afgerond. Inhoud Het Wijktransitieplan Angerlo is een volgende stap naar een aardgas vrij en duurzaam Angerlo en draagt bij aan de ambitie om als Zevenaar in 2040 aardgasvrij te zijn. Ook is het een invulling van de regierol die de gemeente Zevenaar volgens het Nationaal Klimaatakkoord op het gebied van de warmtetransitie heeft gekregen .
In het wijktransitieplan wordt als voorkeursscenario een collectief warmtenet voorgesteld waarbij warmte uit oppervlaktewater wordt gewonnen. Verder wordt ook ingegaan op de betaalbaarheid, de duurzaamheid en het draagvlak. Voor meer inhoudelijke informatie verwijzen wij u kortheidshalve naar het Wijktransitieplan Angerlo dat als bijlage is toegevoegd. 2. Raadsvoorstel Wij stellen u voor om: 1. Het Wijktransitieplan Angerlo vast te stellen. 3. Waarom naar de raad Het Wijktransitieplan Angerlo is het kader voor de volgende fase, het komen tot een wijkuitvoeringsplan. Het is de bevoegdheid van de gemeenteraad om kaders vast te stellen. 4. Doelstelling en beoogd resultaat Door het vaststellen van dit kader kan met de volgende fase gestart worden. Het komen tot een Wijkuitvoeringsplan (gereed medio 2023). 5. Argumenten en alternatieven Argumenten 1.1 Het vastgestelde Wijktransitieplan Angerlo is het uitgangspunt voor het vervolg Door het vaststellen van het Wijktransitieplan Angerlo wordt dit als kader geborgd waardoor de volgende fase van start kan gaan, het komen tot een wijkuitvoeringsplan. 1.2 Het vaststellen van het Wijktransitieplan Angerlo geeft een positief signaal naar het dorp Angerlo Door het vaststellen van het wijktransitieplan wordt een particulier initiatief gefaciliteerd. Alternatieven Een alternatief is om het wijktransitieplan niet als kader vast te stellen.
Hierdoor zal er minder duidelijkheid zijn voor het vervolg juist vanwege het ontbreken van een kader. De inwoners van Angerlo willen verder met het aardgasvrij en duurzaam worden. 6. Hoe gaan we dat bereiken en is evaluatie nodig? n.v.t. 7. Klimaat en duurzaamheid Het Wijktransitieplan Angerlo is een volgende stap in het aardgasvrij worden van Angerlo en gemeente Zevenaar. De ambitie van de gemeente Zevenaar is om in 2040 aardgasvrij te zijn. 8. Communicatie
zaaknummer Z/21/379675
pagina 2 van 4
De Regiegroep Angerlo heeft het Wijktransitieplan Angerlo opgesteld en dit is gedeeld met (de inwoners van) het dorp. 9. Kosten, baten en dekking Met het vaststellen van het Wijktransitieplan Angerlo is geen budget gemoeid. Voor het vervolgtraject na de zomer 2021 is een budget gereserveerd (Herstelplan taakveld 7.5 duurzaamheid). Verder is de subsidie Extern Advies Warmtetransitie (EAW) toegekend en wordt op termijn een subsidie in het kader van Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) aangevraagd. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde 1. 2.
Documentnummer 1045123 1021862
3.
1045228
Naam Wijktransitieplan Angerlo Adviesrapport Qirion (bijlage 1 van het Wijktransitieplan Angerlo; onderzoek verduurzaming Angerlo (19.11.2020)) Adviesrapport Syntraal (bijlage 2 van het Wijktransitieplan Angerlo; haalbaarheidsstudie en businesscase warmtenet met aquathermie (22.07.2021))
Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen
zaaknummer Z/21/379675
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 3 van 4
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan Z/21/379675 INT/21/1039224
De raad van de gemeente Zevenaar; overwegende dat - de gemeente Zevenaar de ambitie heeft om als samenleving in 2040 CO2 neutraal te zijn; - deze ambitie een invulling is van de opgaven uit het Nationaal Klimaatakkoord; - de VNG ook namens de gemeente Zevenaar het Nationaal Klimaatakkoord heeft ondertekend. Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 108, eerste lid van de Gemeentewet en het Nationaal Klimaatakkoord . besluit: 1. Het Wijktransitieplan Angerlo vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op . De griffier W. van der Vlies
zaaknummer Z/21/379675
De burgemeester L.J.E.M. van Riswijk
pagina 4 van 4
1 1039224 Getekend raadsbesluit Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan
G li iii/iE hi T ii
ZÉVENWR
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Documentnummer
Wijk van de Toekomst Angerlo: Wijktransitieplan
2/21/379675 lNT/21/1039224
De raad van de gemeente Zevenaar,-
overwegende dat de gemeente Zevenaar de ambitie heeft om als samenleving in 2040 C02 neutraal te zijn; deze ambitie een invulling is van de opgaven uit het Nationaal Klimaatakkoord; de VNG ook namens de gemeente Zevenaar het Nationaal Klimaatakkoord heeft ondertekend. Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Zevenaar: Gelet op artikel 108, eerste lid van de Gemeentewet
en het Nationaal Klimaatakkoorcl.
besluit: Het Wijktransitieplan Angerlo vast te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 29 september 2021
De griffier
dervlies Wivitvan
zaaknummer 2/21/379675
De burgemëester van Rišwijk
1 1045123 Bijlage 1 Wijktransitieplan Angerlo
WIJKTRANSITIEPLAN ANGERLO
1
Samenvatting Wijktransitieplan Angerlo wordt aardgasvrij! Hoe? Dat is nog niet besloten. Wel heeft de groep inwoners, gemeente, woningcorporatie en netbeheerder gezamenlijk een richting op het oog. Zij vormden de afgelopen twee jaar de Regiegroep die zich richt op een aardgasvrij en duurzaam Angerlo. Eén van de belangrijkste landelijke en lokale uitgangspunten rondom het onderwerp aardgasvrij is de betaalbaarheid. In Angerlo is inmiddels een Coöperatie opgericht, de Coöperatie Angerlo Duurzaam (CAD), die vanuit vertrouwen bij de inwoners een belangrijke rol zal spelen in het realiseren van een betaalbare aardgasvrije toekomst. En niet alleen maar betaalbaar, ook betrouwbaar, duurzaam, gericht op comfort, veilig en voor iedereen de mogelijkheid om op aan te sluiten. Uit de verkenningen, onderzoeken en afwegingen blijkt dat voor de kern Angerlo, collectieve oplossingen de ambities gericht op aardgasvrij kunnen invullen. De voorkeur gaat op dit moment uit naar een warmtenet die alle huishoudens van voldoende warmte voor verwarming en tapwater kan voorzien. De warmte is in voldoende mate beschikbaar bij het Bevermeer gemaal waar warmte uit het oppervlaktewater gewonnen kan worden. Deze warmte kan opgeslagen worden onder de grond in een Warmte-Koude Opslag (WKO) en via een warmtepomp op voldoende temperatuur gebracht worden.
Voor het buitengebied van Angerlo bieden de individuele oplossingen, zoals een hybride warmtepomp, een goede invulling. Vanuit de doelstelling om volledig aardgasvrij te worden is nader onderzoek benodigd om te bepalen welke alternatieven in de toekomst het meest geschikt zijn voor woningen in het buitengebied. Het complete buitengebied van de gemeente Zevenaar is daarom in de Warmtetransitie visie van de gemeente Zevenaar als één complete ‘wijk’ beschouwd, zodat expliciete aandacht aan deze woningen besteed kan worden. Naast de keuze voor techniek is het belangrijk inwoners van Angerlo blijvend te activeren om de woningen te isoleren. Want warmte die niet nodig is, hoeft ook niet gewonnen en getransporteerd te worden. De energie die nog wel nodig is, kan opgewekt worden in Angerlo, ook weer door de CAD die actief bezig is met het opzetten van (duurzaamheids-)projecten. We nemen u in dit document mee in de Droom voor Angerlo, het dorp Angerlo en vervolgens de afwegingen, input en keuzes die leiden tot verkennende conclusies gericht op een aardgasvrij Angerlo. Belangrijke toevoegingen ten opzichte van het breed verspreide Concept Transitieplan betreffen de onderwerpen ontzorging, technisch vervolgonderzoek en het proces na afronding van het Wijktransitieplan.
Vervolg
Met het afronden van het transitieplan breekt er een nieuwe fase aan. De Regiegroep wordt opgeheven en de betrokken partijen gaan gezamenlijk verder in een nieuwe Programmaorganisatie waarin op basis van gelijkwaardigheid wordt verder gewerkt richting een Wijkuitvoeringsplan met een duidelijke focus op aardgasvrij. In de Programmaorgansatie worden de inwoners uit Angerlo vertegenwoordigd vanuit de Dorpsraad CAD en de organisatie. Naar verwachting wordt het Wijkuitvoeringsplan in 2023 afgerond waarin de keuzes voor een Aardgasvrij Angerlo definitief met elkaar worden bepaald. De Regiegroep verwacht dat het wel of niet verkrijgen van een rijks- of provinciale subsidie doorslaggevend zal zijn in de stap richting uitvoering, uiterlijk in 2031.
2
Inhoudsopgave Inleiding4 Droom5 Angerlo6 Angerlo binnen de gemeente Zevenaar 9 Doet het samen – het proces 10 Communicatie 12 Stakeholders13 Techniek: opties, afpellen, keuze(s) 15 Verminderen van de warmtevraag 16 De technische uitdaging 17 Conclusie17 Voorkeursscenario: Collectief warmtenet 19 De financiën van het voorkeursscenario 21 Duurzaamheid24 Tweede technische onderzoek, uitgevoerd door Syntraal 25 Betaalbaarheid30 Uitgangspunten betaalbaarheid 30 Draagvlak in het dorp 33 Vervolgstappen33 Programma Organisatie (PO) 33 Vervolgproces 35 Bijlage 1 Adviesrapport Qirion Bijlage 2 Adviesrapport Syntraal
36 37
3
Inleiding
Droom
Dit transitieplan is opgesteld als momentopname in een proces om het dorp Angerlo aardgasvrij en duurzaam te ontwikkelen. Hiermee geeft het inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties inzicht in de afwegingen die gemaakt zijn en welke vervolgstappen worden voorgesteld. Dit plan vormt een basis voor vervolgstappen en geeft tevens houvast voor alle belanghebbende partijen.
De hieronder beschreven droom is door de Regiegroep in 2019 opgesteld om gezamenlijk te bepalen welke richting we kiezen vanuit de doelstelling om in 2031 Angerlo aardgasvrij te realiseren. De droom spreekt voor zich en is de afgelopen twee jaar herhaaldelijk als kompas gebruikt. De droom dient ook als kompas voor dit document en wij nodigen u uit met ons mee te dromen en gelijktijdig mee te werken om deze droom te realiseren.
Ook is dit plan opgesteld in het kader van Wijk van de Toekomst. De gemeente Zevenaar heeft Angerlo aangemeld als ‘Wijk van de Toekomst’ van de provincie Gelderland en is mede door een bijdrage van de provincie tot stand gekomen. Dit plan is geschreven op basis van alle input die de Regiegroep de afgelopen twee jaar heeft verkregen. Input van zakelijke stakeholders, van inwoners, op basis van verkregen rapporten en gebruik makend van kennis en ervaring van andere wijken.
4
5
Angerlo Angerlo is een dorp in de gemeente Zevenaar in de provincie Gelderland. Rond het jaar 1500 telde het dorp negentig huishoudens (ongeveer 350 inwoners). Tot 1 januari 2005 bleef Angerlo een zelfstandige gemeente, die ook Bahr, Bevermeer, Bingerden, Giesbeek en Lathum omvatte. Sinds 1 januari 2005 behoort Angerlo tot de gemeente Zevenaar.
Angerlo bestaat uit twee delen, de kern Angerlo hiernaast in blauw weergegeven met 500 woningen. En daarnaast Angerlo’s Broek hiernaast geel weergegeven, het buitengebied, met 81 woningen. Het grootste deel van de 581 woningen bestaat uit privé bezit. Ruim 100 woningen in de kern van Angerlo zijn in bezit van woningcorporatie Plavei. Hieronder is het bezit van Plavei met stippen zichtbaar gemaakt. Op de kaart is de kern van Angerlo in blauw weergegeven.
Aan het begin van het proces is besloten dat het primaire projectgebied bestaat uit de kern Angerlo. Dit is ingegeven doordat het voor een dorp met veel grondgebonden woningen al een uitdaging is om naar een nieuwe warmtevoorziening toe te werken. Voor woningen in het buitengebied is dit vaak nauwelijks mogelijk vanwege de afstanden tussen de woningen. Aanvullend maakt de aanwezigheid van gemeentelijke en rijksmonumenten het niet makkelijker doordat aanpassingen aan woningen niet altijd mogelijk zijn. Hieronder is in het roze het projectgebied weergegeven. Echter, Angerlo is een hechte gemeenschap en daarom is het voor de inwoners ook belangrijk om een oplossing te vinden voor het buitengebied. In dit Transitieplan wordt dan ook gekeken naar aardgasvrij oplossingen die niet direct in het projectgebied liggen.
Het woningaanbod is grotendeels grondgebonden, slecht 5% is ‘hoogbouw’ en dat betreft een appartementencomplex (Molenveld) van woningcorporatie Plavei. Het grootste deel van de opgave richt zich dus vooral op grondgebonden woningen. Het grootste deel van de inwoners in Angerlo is 45 jaar of ouder. Bijna alle inwoners in Angerlo zijn autochtoon. Er zijn enkele westers en niet-westerse migranten. Angerlo is hiermee vrij homogeen wat invloed heeft op de wijze waarop Angerlo betrokken wordt.
6
Technische informatie Angerlo
De bouwperiode van woningen in Angerlo is zeer divers, waarbij veel woningen zijn gebouwd in de periode 1970-1980. Ook zijn er enkele nieuwbouwwoningen die reeds aardgasvrij zijn. Het is dan ook niet verassend dat de gecertificeerde en gemodelleerde energielabels in Angerlo sterk uiteenlopen.
7
Naast een grote diversiteit aan bouwjaren is ook een grote diversiteit aan type woningen en veel vrijstaande woningen. Deze diversiteit maakt het vinden van één ideale warmte oplossing voor Angerlo niet eenvoudig. Dit komt doordat de isolatiegraad van woningen, de warmtelevering en warmtebehoefte verschilt en de bebouwingsdichtheid relatief dun is.
Angerlo binnen de gemeente Zevenaar
In Zevenaar is voor de Warmtetransitie visie een technische prioritering gemaakt. Hierbij is gekeken naar de vervanging van riolering, de afschrijving van het aardgasnet, de renovatieplannen van de woningbouwcorporatie en de afschrijving van de waterleidingen. Uit deze prioritering is Angerlo naar voren gekomen met de hoogste prioriteit. Dit had vooral te maken met de riolering die vervangen moet worden. Bij de start van het proces in Angerlo was de intentie om gelijktijdig met de vervanging van de riolering de nieuwe infrastructuur voor het alternatief voor aardgas aan te leggen om een uitfasering ook mogelijk te maken. De gemeente Zevenaar heeft besloten om al eerder het riool te gaan vervangen, waardoor geen volledige synergie is tussen de vervanging van de riolering en het realiseren van een alternatief voor aardgas. Wel worden leidingen zoveel mogelijk aan één zijde van de weg aangebracht, wordt extra veel zand in de ondergrond gestort en worden op kruispunten loze mantelbuizen geplaatst, zodat het realiseren van een eventueel warmtenet makkelijker wordt. Onderstaande plattegrond betreft het projectgebied.
Sociale samenhang
Angerlo is een dorp waar de sociale verbindingen onderling en de verbondenheid met het dorp groot is. Inwoners zijn ook op diverse manieren met elkaar verbonden. 1. Stichting Dorpsraad Angerlo; behartiger gemeenschappelijke belangen inwoners Angerlo. Vanuit de gemeente wordt de Dorpsraad gezien als brede gesprekspartner namens het dorp. 2. In 2020 is de Coöperatie Angerlo Duurzaam (CAD) opgericht om de belangen rondom de energie- en warmtetransitie als dorp gezamenlijk op te pakken. 3. Het dorp Angerlo kent meerdere buurtverenigingen, deze richten zich vooral op recreatieve activiteiten voor hun buurt. 4. Buurtpreventie Angerlo. Deze groep inwoners richt zich naast buurtpreventie-activiteiten ook op zwerfafvalacties. 5. Stichting Jeugd en Jongerenwerk Angerlo organiseert activiteiten voor jongeren waaronder de jaarlijkse jeugdvakantieweek. 6. Ook lokale sportverenigingen, de carnavalsvereniging en stichting dorpshuis Angerlo nemen een belangrijk plek in de gemeenschap in Angerlo in. De halfvasten-optocht is regionaal bekend.
8
9
Doet het samen – het proces
Op 18 februari 2019 is een eerste informatieavond georganiseerd waarin inwoners door de gemeente Zevenaar werden bijgepraat over de revitalisering en plannen rondom aardgasvrij in het dorp. Inwoners konden vragen stellen en men ging met elkaar in gesprek over een aardgasvrij Angerlo. Angerlo aardgasvrij werd nieuwsgierig ontvangen en op de informatieavond was een grote opkomst. Tijdens de informatieavond meldden 20 inwoners uit Angerlo zich aan om mee te denken over de transitie gericht op een aardgasvrij Angerlo. Op 27 maart 2019 is de eerste bijeenkomst geweest met de inwoners en op 1 mei 2019 volgde een tweede bijeenkomst waarin is besproken om een Wijk van de Toekomst subsidie aan te vragen bij de provincie. Hierna is de subsidie Wijk van de Toekomst aangevraagd en sinds juli 2019 vormt de groep van inwoners, woningcorporatie Plavei, gemeente en netbeheerder ‘De Regiegroep’. In de subsidieaanvraag is de verwachting opgenomen dat Angerlo in 2031 Angerlo helemaal aardgasvrij is. De Regiegroep werkt sinds de oprichting aan Angerlo Aardgasvrij en duurzaam. De Regiegroep bestaat uit meer dan 20 inwoners en met de subsidiebeschikking vanuit de provincie is een onafhankelijk procesbegeleider ingehuurd, Tom Verhoef van Spectrum, partner met elan uit Arnhem.
Door samenwerking, samenkomen en uitvoeren van concrete acties is toegewerkt naar gemeenschappelijkheid in taal, doelen, waarden en status. En zijn op basis van co-creatie vervolgstappen gezet. Hieruit volgde een structuur waarbij de Regiegroep in haar overleg overzicht houdt over alle ontwikkelingen, aan- en bijstuurt en werkgroepen gevormd zijn waarin onderzoek plaatsvindt en concrete activiteiten worden uitgevoerd. In de werkgroepen hebben ook de stakeholders plaats. Er zijn werkgroepen gevormd rondom techniek, financiën, communicatie, coöperatie, proces, collectieve inkoop en redactie. Gezamelijk leidde dit tot het wijkstransistieplan. De inwoners binnen de Regiegroep en werkgroepen doen mee in het proces vanuit hun rol als inwoner. Zij proberen de belangen van Angerlo te waarborgen vanuit hun eigen perspectief, maar zijn geen afvaardiging van Angerlo. Andere inwoners van Angerlo zijn gedurende het proces steeds betrokken en uitgenodigd om mee te denken en te doen. De leden van de Regiegroep hebben niet de taak om mensen te overtuigen. Het is dus belangrijk om andere inwoners van Angerlo te betrekken bij het proces, zodat iedereen mee kan doen. En stappen niet alleen maar gezet worden en keuzes niet alleen maar gemaakt worden door de Regiegroep, maar door de meerderheid van Angerlo. Daarom is sterk ingezet op communicatie met het dorp.
Helaas heeft de Coronapandemie ervoor gezorgd dat diverse activiteiten geen doorgang konden vinden.
n,
Overzicht proces Angerlo
10
11
Communicatie
Hieronder worden enkele voorbeelden benoemd van communicatiemiddelen die zijn ingezet om de betrokkenheid van alle inwoners in Angerlo te behouden bij het proces. • In juli 2019 heeft iedereen in Angerlo huis-aan-huis een nieuwbrief ontvangen waarin werd uitgelegd dat de Regiegroep, samen met gemeente, woningcorporatie Plavei en netbeheerder werkt aan een aardgasvrij en duurzaam Angerlo. • In het najaar van 2019 is de Regiegroep bij alle inwoners van Angerlo langs geweest voor het invullen van een enquête en het geven van een toelichten over het proces. Hiermee is veel waardevolle informatie opgehaald voor het verdere procesen zijn veel mensen geïnformeerd. Van veruit het grootste deel van de huishoudens is input verkregen. En zijn veel gesprekken gevoerd. • In december 2019 is een dorpsbijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze avond is iedereen bijgepraat over de stappen die tot nu toe zijn gezet en welke stappen volgen. Ook zijn veel vragen gesteld. Niet alle vragen konden op dat moment beantwoord worden. Alle antwoorden staan op de website van de Dorpsraad Angerlo onder het onderwerp ‘Angerlo aardgasvrij’, https://dorpsraad-angerlo.nl/angerlo-aardgasvrij/.
• In 2020 en 2021 zijn meerdere krantenberichten verschenen over de voortgang, is de Facebook pagina ‘Angerlo aardgasvrij en duurzaam’ opgericht en is de eerste digitale nieuwsbrief verschenen die verzonden is aan bijna 200 huishoudens in Angerlo. Met regelmaat zijn deze nieuwsbrieven verzonden. • De Coöperatie Angerlo Duurzaam (CAD) is in 2020 opgericht, vergezeld van flyers en grote borden in het dorp om iedereen hierop attent te maken. Ook zijn er meerdere keren met krijtverf op de stoepen sjablonen aangebracht om aandacht te vragen voor de coöperatie. • Vanwege Corona konden enkele dorpsbijeenkomsten niet doorgaan, hiervoor in de plaats is meer online communicatie opgezocht zoals filmpjes met interviews van dorpsinwoners, zoals die met Theo en Ton. • Eind 2020 is een krant uitgebracht en huis aan huis bezorgd. Hierin is de voortgang uitgebreid toegelicht, waaronder de technische uitwerking van een warmtenet in Angerlo. • Gekoppeld aan de krant is een enquête gehouden die liep tot en met eind januari. De resultaten zijn aan het dorp terug gekoppeld. - In Juli 2021 is een gezamenlijk online en fysieke dorpsbijeenkomst georganiseerd waar het dorp breed is bijgepraat over de voortgang van het proces en het gesprek met het dorp werd aangegaan.
12
Stakeholders
In de Regiegroep werken inwoners, Gemeente Zevenaar, Woningcorporatie Plavei en netbeheerder Liander samen. Hieronder wordt de rol van deze stakeholders toegelicht. Toelichting op de inwoners van Angerlo is in de vorige tekst reeds besproken.
Liander
Liander legt kabels en leidingen aan en beheert het energienetwerk (elektriciteit en gas) in Angerlo. Daarbij streeft Liander leveringszekerheid en betaalbaarheid van het energiesysteem na, nu en in de duurzame toekomst. Heel belangrijk dus in de energietransitie. Liander kent de staat van het gasnet en de optimale fasering om dit netwerk te onderhouden en te zijner tijd het gasnet buiten gebruik te stellen. Een groot deel van Angerlo heeft overwegend oudere gasleidingen. Een beperkt deel is al een keer vervangen. Vanuit de netbeheerder is een groot deel van het aardgasnet afgeschreven. Dit betekent niet dat het aardgasnet ook vervangen dient te worden. Er zijn vooralsnog geen renovatieplannen.