Agendabundel
Tekst van het document
Wel is duidelijk dat een structurele verslechtering van de parameters een verslechtering van het resultaat van de grondexploitaties zou kunnen betekenen. De eerste analyses hierop laten zien dat , afhankelijk van de mate van verslechtering, hier sprake zou kunnen zijn van een verslechtering van miljoenen euro’s.
zaaknummer Z/26/514176
pagina 4 van 5
6. Alternatieven N.v.t. 7. Planning en evaluatie De oplevering van de uitvoeringsrapportage geeft de huidige stand van de gemeentelijke grondexploitaties weer. Als grondexploitaties binnen de kaders bewegen, betreft de herziening voornamelijk macro-economische ontwikkelingen. De kaders zijn vastgesteld door de raad. Bij wijzigingen van deze kaders van een project moet een apart raadsvoorstel ingediend te worden. Door de uitvoeringsrapportage heeft uw raad de mogelijkheid om te evalueren over de huidige stand van de grondexploitaties. 8. Communicatie N.v.t. 9. Financiële gevolgen Te verwachten winsten van grondexploitaties mogen volgens de BBV-regels niet vooraf ingerekend worden in de begroting. Het verlagen van de winstverwachting van de grondexploitaties met een positief verwacht resultaat heeft dan ook geen directe invloed op de begroting van de gemeente. Op basis van de voorliggende Uitvoeringsrapportage grondexploitaties dient de bestaande verliesvoorziening met een bedrag van € 3.564.000 opgehoogd te worden. Dit heeft wel direct effect en het financiële effect hiervan verwerken we in de jaarstukken 2025. Het verlagen van het risicoprofiel op de grondexploitaties met € 893.000 heeft een positief effect. Ook dit effect verwerken we in de jaarstukken van 2025. 10. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel: Volgorde Documentnummer Naam 1.
1297182 Uitvoeringsrapportage grondexploitaties 2025 – GEHEIM 2. 1297221 Overzicht boekwaarden grondexploitaties 2025 – GEHEIM Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen
zaaknummer Z/26/514176
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 5 van 5
Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer
Raadsbesluit - Uitvoeringsrapportage grondexploitaties 2025 Z/26/514176 INT/26/1297841
De raad van de gemeente Zevenaar; heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 2 juni 2026 met nummer 1297222 gelezen; Besluit: 1. Onder geheimhouding kennis te nemen van bijlagen 1 en 2 (Uitvoeringsrapportage grondexploitaties 2025 en overzicht boekwaarden grondexploitaties 2025) behorende bij het raadsvoorstel. 2. De Uitvoeringsrapportage grondexploitaties 2025 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 1 juli 2026. De griffier Lennart Sluis {{ZTA:Type(certificate):Signatory(0):Size(140:45)}}
De burgemeester Lucien van Riswijk {{ZTA:Type(certificate):Signatory(1):Size(140:45)}}
Raadsvoorstel onderwerp zaaknummer documentnummer portefeuillehouder portefeuille
Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 Gemeente Zevenaar Z/26/513565 INT/26/1295890 A.M. Boone Financiën
1. Samenvatting Met het jaarverslag 2025 leggen wij verantwoording af over de uitvoering van onze bestuurlijke en financiële opgaven in het afgelopen jaar. Deze jaarrekening vormt tevens de laatste integrale verantwoording van het college in de bestuursperiode 2022–2026. Daarmee markeert dit document niet alleen de afronding van het begrotingsjaar, maar ook het moment waarop we terugblikken op wat we in de afgelopen jaren hebben gerealiseerd. We kijken ook vast vooruit naar de uitdagingen in de komende periode en de activiteiten die we zijn gestart, maar nog niet hebben afgerond. Het merendeel van de doelen uit het coalitieakkoord en collegeprogramma is conform planning uitgevoerd. Met deze jaarrekening brengen wij de resterende opgaven in beeld en leggen wij vast wat is afgerond, wat doorloopt en welke keuzes richting de nieuwe bestuursperiode nodig zijn. Ondanks landelijke instabiliteit, financiële druk en maatschappelijke complexiteit heeft Zevenaar belangrijke stappen gezet op het gebied van wonen, opvang, mobiliteit, economie, organisatieontwikkeling en regionale samenwerking. Wij dragen met deze jaarrekening een stevig fundament over aan de volgende bestuursperiode. Wij blijven in de resterende maanden scherp op de uitvoering van onze taken en op de risico’s die onze financiële en maatschappelijke positie beïnvloeden.
Uw raad blijft hierbij een essentiële rol vervullen als kadersteller en toezichthouder. 2. Aanleiding Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet legt het college van burgemeester en wethouders over elk begrotingsjaar aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid, onder overlegging van de jaarstukken bestaande uit de jaarrekening en het jaarverslag. Het vaststellen van deze stukken is, op grond van artikel 198 van de Gemeentewet, een bevoegdheid van de gemeenteraad. Daarbij hoort ook de bestemming van het resultaat. De jaarstukken van ieder jaar moeten vóór 15 juli van het daaropvolgende jaar zijn vastgesteld om te kunnen voldoen aan de eisen van tijdige indiening. 3. Beoogd effect Voldoen aan de Gemeentewet en de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de raad invulling te laten geven aan de kaderstellende en controlerende taak.
4. Argumenten 1.1. Met de jaarstukken leggen wij verantwoording af over het boekjaar 2025. De jaarstukken bestaan uit de jaarrekening en het jaarverslag met bijlagen en hebben als doel: 1. verantwoording per programma over het gevoerde (financiële) beleid en beheer; 2. financiële verantwoording voor de accountantscontrole over de getrouwheid en rechtmatigheid. De jaarstukken zijn een instrument om de gemeenteraad te ondersteunen bij zijn kaderstellende, budgetbepalende en controlerende taken. De jaarrekening is ingedeeld volgens de begroting 2025 en bestaat uit de verantwoording over de realisatie van de diverse programma’s en de financiële rekening. Per programma geven wij inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en in relatie tot de gerealiseerde baten en lasten. In de toelichting zijn de afwijkingen tussen de ‘begroting na wijziging’ en de realisatie nader verklaard. Deze afwijkingen zijn per programma en taakveld weergegeven. In de financiële rekening wordt inzicht geboden in de algemene dekkingsmiddelen en de onvoorziene lasten. 1.2. De jaarstukken 2025 laten een voordelig resultaat zien van € 3.130.835. De verantwoording over het (financieel) gevoerde beleid en beheer vindt plaats in de programmaverantwoording.
De grootste verschillen liggen voornamelijk bij 4 programma’s; bestuur en ondersteuning, economie, sociaal domein en volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing.
Voor een toelichting op deze posten verwijzen wij u naar de “Financiële hoofdlijnen” van de jaarstukken. Een meer uitgebreide toelichting, ook op de overige ontwikkelingen gedurende 2025, kunt u vinden in de programmaverantwoordingen in de jaarrekening. 2.1 De accountant geeft een goedkeurend oordeel over de getrouwheid De jaarstukken 2025 zijn gecontroleerd door de accountants van Baker Tilly. Naar aanleiding van deze controle is een accountantsverslag opgesteld. Dit verslag is bij de vergaderstukken gevoegd. Het controleprotocol is voor meerdere jaren vastgesteld en wordt alleen bij belangrijke wijzigingen geactualiseerd. Dit protocol vormt de basis voor de accountantscontrole over 2025. Voor een totaaloverzicht van de accountantscontrole en bevindingen verwijzen wij u naar de bestuurlijke samenvatting vanaf pagina 5 in het accountantsverslag.
zaaknummer Z/26/513565
pagina 2 van 5
Het college van B&W heeft dit jaar wederom een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en licht daarmee het handelen toe in relatie tot de wet- en regelgeving. De accountant heeft hier een controle op uitgevoerd. Getrouwheid De accountant heeft een goedkeurend oordeel verstrekt voor de getrouwheid. Rechtmatigheid De accountant heeft vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording een getrouw beeld geeft van de geconstateerde en verantwoorde rechtmatigheidsfouten. De rechtmatigheidsfouten overschrijden de 2% tolerantiegrens (3,7 miljoen) die is opgenomen in de financiële verordening. De rechtmatigheidsfouten zijn onderverdeeld in de volgende hoofdbevindingen: 1. Begrotingsrechtmatigheid 2. Voorwaardencriterium 3. Misbruik & oneigenlijk gebruik Bij het onderdeel financiën, onderdeel rechtmatigheid staan de hoofdbevindingen opgenomen. In de paragraaf bedrijfsvoering vindt u een toelichting op de geconstateerde onrechtmatigheden en de verbeteringen die worden doorgevoerd. Begrotingsrechtmatigheid Er zijn voor in totaal € 2.059.000 aan begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd. Op basis van de afspraken in de financiële verordening 2025 past hiervan € 1.392.000 binnen de afspraken. Voor het bedrag van € 667.000 is in de paragraaf bedrijfsvoering een nadere toelichting opgenomen.
Voorwaardencriterium Bij het voorwaarden criterium zijn twee onrechtmatigheden opgenomen, zijnde niet-naleving vereisten Europese aanbesteding en geen zichtbaar uitgevoerde controle op de identiteit. Beide zijn nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. 1. Europese aanbestedingen Bij de Europese aanbestedingen zijn minder onrechtmatige aanbestedingen geconstateerd dan vorig jaar. In aantal (9) en bedrag (€ 730.000). De verbeteringen als gevolg van de eigen inkooporganisatie worden langzaam zichtbaar. Na de overdracht vanuit de RID en de vormgeving ondernemen we in 2026 verdere stappen om de eigen inkooporganisatie te versterken. 2. Identificatie In 2025 is er een bedrag van € 6.159.000 als onrechtmatig aangemerkt. Nadat in 2024 een aanzienlijke daling van dit bedrag was gerealiseerd is deze dit jaar weer gestegen. Wij hebben verschillende stappen ondernomen om de vastlegging van de controle te verbeteren, van procesbeschrijvingen tot onderzoek naar ondersteuning in de applicatie. Deze stappen hebben niet de gewenste uitkomst, waarbij met name de naleving en monitoring onderdelen zijn die verbeterd moeten worden. Hoewel het risico dat hier aan ten grondslag ligt beperkt is, moeten wij voldoen aan de wettelijke verplichting. In 2026 zal zeer gericht actie worden ondernomen om te zorgen dat de sterfhuisconstructie weer van toepassing is.
zaaknummer Z/26/513565
pagina 3 van 5
3. Misbruik & oneigenlijk gebruik Dit jaar zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd op dit onderdeel. Accountantsverslag In het accountantsverslag heeft de accountant de belangrijkste constateringen en bevindingen beschreven en voorzien van adviezen. De adviezen van de accountant betrekken wij bij de verbetering van de interne beheersing. Met een aantal verbeteringen in het inkoopproces zijn wij al bezig. Vanaf mei 2026 zijn wij gestart met een verbetering van het proces rondom prestatieakkoord verklaringen. De inkoopfunctie wordt in 2026 verder verstevigd. 3.1 Toevoegen van vergoedingen van het COA aan de Bestemmingsreserve 'Opvang en begeleiding Oekraïners' via de resultaatbestemming In 2025 ontving de gemeente een vergoeding van het COA voor de opvang van nareizigers in 2023, 2024 en 2025. Deze middelen zijn in 2025 niet besteed. In 2026 en 2027 zijn er onzekerheden door het aflopen van vergunningen en overeenkomsten van de verschillende opvanglocaties voor vluchtelingen en de transitie die ingezet wordt voor de opvang en begeleiding van Oekraïners. We verwachten hierbij meer kosten te maken dan vergoeding die er vanuit het rijk beschikbaar wordt gesteld. Daarom stellen we voor om de ontvangen vergoeding ad € 111.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve opvang en begeleiding Oekraïners.
4.1 Toevoegen van ontvangen vergoedingen ad € 721.000 realisatiestimulans aan de bestemmingsreserve ‘Realisatiestimulans’ via de resultaatbestemming. Op 5 november 2025 heeft het Rijk de Regeling Realisatiestimulans vastgesteld. Gemeenten ontvangen een vaste bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw start tussen 1 januari 2025 en 31 december 2029. Verantwoording vindt plaats middels het SiSaverantwoordingsdocument en is onderdeel van de jaarrekeningcontrole. Het doel van de Realisatiestimulans is om woningbouw in heel Nederland haalbaar te maken, ook op plekken waar betaalbare woningen anders moeilijk van de grond komen. Gemeenten kunnen de bijdrage eenvoudig en laagdrempelig aanvragen. In totaal is er ongeveer € 2,5 miljard beschikbaar voor deze regeling. De Realisatiestimulans moet gezien worden als een stimulans voor gemeentelijke inzet. Gemeenten mogen de bijdrage volledig naar eigen inzicht besteden en hoeven deze niet door te zetten naar derden. De regeling is breed toepasbaar, maar moet wel worden gekoppeld aan de definitie van versnelling van de woningbouw in het segment betaalbaar (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop). De regeling is bewust eenvoudig en voorspelbaar vormgegeven, zodat gemeenten sneller meer betaalbare woningen kunnen realiseren. Wij komen vervolgens separaat nog met een raadsvoorstel hoe deze middelen in te zetten.
5.1 Het voordelige resultaat van 2025 dient bestemd te worden door de raad. Wij stellen u voor het restant van het voordelige resultaat van 2025 van € 2.298.835 toe te voegen aan de algemene reserve. De weerstandsratio bedraagt 4,85. De beschikbare en benodigde capaciteit zijn nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
zaaknummer Z/26/513565
pagina 4 van 5
5. Alternatieven Niet van toepassing. 6. Planning en evaluatie Deze jaarstukken maken onderdeel uit van de Planning en Controlcyclus. Door middel van tussentijdse rapportages en deze jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid, de mate waarin doelen zijn behaald, de bereikte resultaten en financiële overschotten en tekorten. Structurele effecten die voortvloeien uit deze jaarstukken worden meegenomen in de volgende documenten in de cyclus. 7. Communicatie De digitale versie van deze jaarstukken 2025 presenteren wij op de portal van de gemeente Zevenaar https://zevenaar.pcportal.nl . Bij dit raadsvoorstel treft u de jaarstukken in pdf-formaat aan, zodat u ook op deze wijze kennis kunt nemen van de inhoud. In dit format treft u op meerdere plaatsen een herhaling van teksten aan. Dat is een technisch gevolg van het werken met een website. 8. Financiële gevolgen Alle financiële ontwikkelingen over 2025 zijn verwerkt en toegelicht in de jaarrekening en de overige beschikbaar gestelde documenten. 9. Bijlagen De volgende bijlagen horen bij dit voorstel:
1 2 3
Documentnummer 1299204 1298389 1298390
Naam Jaarstukken 2025 Gemeente Zevenaar Accountantsverslag Gemeente Zevenaar 2025 Jaarrekening in één oogopslag 2025
Burgemeester en wethouders van Zevenaar De secretaris Danielle Jansen
zaaknummer Z/26/513565
De burgemeester Lucien van Riswijk
pagina 5 van 5
Raadsbesluit onderwerp zaaknummer documentnummer
Raadsbesluit Jaarstukken 2025 Gemeente Zevenaar Z/26/513565 INT/26/1295991
De raad van de gemeente Zevenaar; heeft het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 26 mei 2026 met nummer INT/26/1295869 gelezen; Op grond van artikel 197 van de Gemeentewet legt het college van burgemeester en wethouders over elk begrotingsjaar aan de raad verantwoording af over het gevoerde beleid, onder overlegging van de jaarstukken bestaande uit de jaarrekening en het jaarverslag. De jaarstukken van ieder jaar moeten vóór 15 juli van het daaropvolgende jaar zijn vastgesteld om te kunnen voldoen aan de eisen van tijdige indiening
besluit: 1. de jaarstukken 2025 vast te stellen; 2. in te stemmen met het accountantsverslag van Baker Tilly. 3. voor een deel van het resultaat ad € 111.000 een bestemmingsreserve ‘Opvang en begeleiding Oekraïners’ te vormen; 4. voor een deel van het resultaat ad € 721.000 een bestemmingsreserve ‘Realisatiestimulans’ te vormen. 5. het restant van het positieve resultaat van 2025 ad € 2.298.835 toe te voegen aan de algemene reserve.
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zevenaar, gehouden op 1 juli 2026. De griffier Lennart Sluis {{ZTA:Type(certificate):Signatory(0):Size(140:45)}}
De burgemeester Lucien van Riswijk {{ZTA:Type(certificate):Signatory(1):Size(140:45)}}
1
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................4 Bestuurlijke hoofdlijnen .............................................................................................................................. 4 Financiële hoofdlijnen ................................................................................................................................. 6 Leeswijzer ................................................................................................................................................... 9 JAARVERSLAG .................................................................................................................................. 11 Programma's .....................................................................................................................................
12 0.Bestuur en ondersteuning .......................................................................................................................13 1.Veiligheid ................................................................................................................................................33 2.Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................................................. 38 3.Economie ............................................................................................................................................... 46 4.Onderwijs .............................................................................................................................................. 53 5.Sport, cultuur en recreatie .......................................................................................................................57 6.Sociaal domein ....................................................................................................................................... 71 7.Volksgezondheid en duurzaamheid ........................................................................................................ 87 8.Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................................
100 Paragrafen ...................................................................................................................................... 111 Lokale heffingen ...................................................................................................................................... 112 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................... 121 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 133 Financiering ............................................................................................................................................ 142 Bedrijfsvoering.........................................................................................................................................150 Verbonden partijen ..................................................................................................................................161 Grondbeleid ............................................................................................................................................. 179 Openbaarheidsparagraaf .........................................................................................................................
187 Bijlagen jaarverslag.......................................................................................................................... 190 Kerngegevens ......................................................................................................................................... 190 JAARREKENING .............................................................................................................................. 191 Financiën......................................................................................................................................... 192 Resultaat..................................................................................................................................................193 Overzicht van baten en lasten .................................................................................................................. 197 Toelichting op overzicht Baten en Lasten per programma ......................................................................
198 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ................................................................213 Overzicht van algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................213 Overzicht van incidentele baten en lasten ...............................................................................................215 Rechtmatigheid ...................................................................................................................................... 219 Wet Normering Topinkomens (WNT) ...................................................................................................... 221 Balans en de toelichting .......................................................................................................................... 223 Bijlagen gecontroleerde jaarrekening ............................................................................................... 261 Overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................................. 262 Investeringsoverzicht ..............................................................................................................................
270 Overzicht reserves ................................................................................................................................... 313 Overzicht voorzieningen ..........................................................................................................................314 Overzicht langlopende geldleningen ........................................................................................................ 315 Overzicht grondexploitaties .....................................................................................................................316 Single information, Single audit (SiSa) ..................................................................................................... 317 Overige gegevens ............................................................................................................................ 358 2
Controleverklaring accountant ......................................................................................................... 359
3
ALGEMEEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Met het jaarverslag 2025 leggen wij verantwoording af over de uitvoering van onze bestuurlijke en financiële opgaven in het afgelopen jaar. Deze jaarrekening vormt tevens de laatste integrale verantwoording van het college in de bestuursperiode 2022–2026. Daarmee markeert dit document niet alleen de afronding van het begrotingsjaar, maar ook het moment waarop we terugblikken op wat we in de afgelopen jaren hebben gerealiseerd. We kijken ook vast vooruit naar de uitdagingen in de komende periode en de activiteiten die we zijn gestart, maar nog niet hebben afgerond. In de tweede voortgangsrapportage 2025 hebben wij u inzicht gegeven in de realisatie van de meerjarenbegroting 2025–2028. Uit de tussentijdse evaluatie van het collegeprogramma bleek dat wij overwegend op koers liggen. Het merendeel van de doelen uit het coalitieakkoord en collegeprogramma is conform planning uitgevoerd. Een deel van de resultaten is echter als ‘oranje’ of ‘rood’ aangemerkt, waarvoor aanvullende inspanningen noodzakelijk blijven. Met deze jaarrekening brengen wij de resterende opgaven in beeld en leggen wij vast wat is afgerond, wat doorloopt en welke keuzes richting de nieuwe bestuursperiode nodig zijn. Ook in 2025 bleef de financiële druk op gemeenten aanzienlijk.
Hoewel het Rijk tijdelijke verlichting heeft geboden tot en met 2027, ontbreekt nog altijd een structurele oplossing voor de ravijnjaren, waardoor het fundamentele financiële risico naar 2028 is verplaatst. De middelen voor inflatiecorrectie en jeugdzorg blijven daarbij structureel ontoereikend. Internationale spanningen en geopolitieke ontwikkelingen zorgden voor voortdurende volatiliteit op de energie- en grondstoffenmarkt, waardoor kosten voor bouw, energie en dienstverlening hoog bleven. Gemeenten ondervinden structurele knelpunten op het gebied van woningbouw, stikstof, opvang en netcapaciteit. De bestuurlijke context werd verder bemoeilijkt door de val van het kabinet Schoof I in 2025, waarmee cruciale dossiers zoals stikstof, energie, migratie, jeugd en wonen voorlopig zijn vertraagd of in afwachting van nieuw landelijk beleid. Gemeenten opereren hierdoor noodgedwongen in een context van politieke instabiliteit, terwijl de opgaven onverminderd groot zijn. Zevenaar blijft actief deelnemen aan landelijke en regionale overleggen en zet zich via de VNG stevig in voor betere bestuurlijke en financiële verhoudingen met het Rijk. In 2025 bood Zevenaar opnieuw structurele opvang aan Oekraïense ontheemden.
De eerder ingerichte opvanglocaties zijn het afgelopen jaar volledig benut, en de gemeente heeft – ondanks schaarste in de woningvoorraad – vrijwel volledig voldaan aan de taakstelling voor de huisvesting van statushouders en nareizigers. De druk op de sociale woningvoorraad blijft echter groot, mede door regionale vraag en beperkte uitbreidingsruimte. De wooncrisis vormt nog steeds een van onze grootste uitdagingen. In 2025 hebben wij verdere stappen gezet in het uitvoeren van de Woonzorgvisie, het actualiseren van prestatieafspraken met corporaties, het stimuleren van doorstroming en het benutten van de bestaande voorraad. Ook is gewerkt aan de uitwerking van de Omgevingsvisie Zevenaar 2040, in nauwe samenwerking met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.
4
De positieve uitspraak van de Raad van State eind 2024 over de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12 kreeg in 2025 vervolg in regionale afstemming en planvorming. Deze ontwikkeling is van strategisch belang voor de regio en specifiek voor Zevenaar, met directe positieve effecten op: • bereikbaarheid en verkeersveiligheid; • de economische ontwikkeling van 7Poort II; • de verdere doorgroei van de Fashion Outlet; • de regionale mobiliteitsstructuur. Een belangrijke ontwikkeling in 2025 was de intensivering van de Liemerse samenwerking, waarin Zevenaar, Doesburg, Duiven en Westervoort gezamenlijk optrekken. Er werd in 2025 verkend of een gemeentelijke herindeling wenselijk en haalbaar is. Deze verkenning heeft impact op onze organisatie, werkwijze en toekomstige bestuurlijke structuur. Inmiddels is het principe besluit genomen en bereiden wij ons actief voor op het herindelingsontwerp. Deze samenwerking versterkt de positie van de Liemers en vergroot de gezamenlijke slagkracht van de deelnemende gemeenten. Ondanks externe onzekerheden blijft onze organisatie in beweging. In 2025 hebben wij geïnvesteerd in het versterken van onze interne beheersing, onze strategische slagkracht en het ontwikkelen van een wendbare en toekomstbestendige organisatie. Dit zal is steeds beter in staat stellen om tijdig te reageren op risico’s en nieuwe ontwikkelingen.
In dit jaarverslag treft u opnieuw de rechtmatigheidsverantwoording aan. Hiermee legt het college zelf verantwoording af over de financiële rechtmatigheid. Dit draagt bij aan transparantie, bestuurlijke betrouwbaarheid en continue verbetering van onze interne processen. Afronding van een bestuursperiode Met deze laatste jaarrekening van de collegeperiode 2022–2026 sluiten wij een intensieve en uitdagende bestuursperiode af. Ondanks landelijke instabiliteit, financiële druk en maatschappelijke complexiteit heeft Zevenaar belangrijke stappen gezet op het gebied van wonen, opvang, mobiliteit, economie, organisatieontwikkeling en regionale samenwerking. Wij dragen met deze jaarrekening een stevig fundament over aan de volgende bestuursperiode. Wij blijven in de resterende maanden scherp op de uitvoering van onze taken en op de risico’s die onze financiële en maatschappelijke positie beïnvloeden. Uw raad blijft hierbij een essentiële rol vervullen als kadersteller en toezichthouder.
5
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding Resultaat (-/- is een nadeel, + is een voordeel) De jaarstukken 2025 sluiten met een voordelig resultaat van € 3.130.835. Het geraamde nadelige resultaat na wijziging is € 1.308.641. Ten opzichte van de begroting na wijziging is dus sprake van een voordelig verschil van € 4.439.476. Exploitatie (bedragen x € 1.000) Primitieve Na wijziging Realisatie Verschil begroting Baten 180.563 213.254 194.483 -18.770 Lasten 181.466 214.562 191.352 23.210 Resultaat 2025 -902 -1.309 3.131 4.439 Toelichting op hoofdlijnen Exploitatie (bedragen x € 1.000) Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Resultaat 2025
Primitieve Na wijziging begroting 95.713 97.258 -4.708 -4.821 -7.543 -7.303 -556 -632 -5.170 -5.183 -10.887 -11.417 -62.647 -64.359 -2.872 -2.452 -2.231 -2.399 -902
-1.309
Realisatie
Verschil
101.134 -4.755 -7.257 -4.973 -4.920 -11.777 -61.848 -2.311 -163
3.877 66 46 -4.341 263 -359 2.511 141 2.236
3.131
4.439
De oorzaken van het verschil van € 4.439.476 liggen voornamelijk bij 4 programma's. Hieronder is van deze 4 programma's aangegeven wat de grootste verschillen zijn. Programma 0 Bestuur en ondersteuning Voorziening wethouders Er heeft in 2025 een incidenteel hogere dotatie aan de pensioenvoorziening wethouders plaatsgevonden. Door de komst van de Wet toekomst pensioenen (Wtp) worden de pensioenaanspraken van (voormalig) politieke ambtsdragers op 1 januari 2028 collectief overgedragen van de eigen gemeentelijke regeling (Appa) naar het pensioenfonds ABP. Per saldo is een eenmalige extra toevoeging van totaal € 2.251.000 noodzakelijk om de overstap naar het ABP volledig af te dekken. Doorbelasting overhead Tot en met 2024 werd bij grondexploitaties alleen overhead toegerekend aan personeel in dienst. Met ingang van 2025 wordt bij de grondexploitaties ook over de inhuurkosten overhead toegerekend. Deze andere toerekening heeft een negatief effect op de incidentele opbrengsten van de grondexploitaties, maar heeft een structureel positief effect op het begrotingssaldo van de gemeente. In 2025 een voordeel van € 1.222.000. Deze werkwijze is in lijn met de financiële verordening (artikel 17 lid 1). Algemene uitkering In de september- en decembercirculaire is in totaal € 3.347.000 meer aan algemene uitkering ontvangen.
6
Programma 3 Economie Grondexploitaties Voor de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie heeft een integrale doorrekening plaatsgevonden. De resultaten van deze jaarlijkse actualisatie zijn opgenomen in de Uitvoeringsrapportage Grondexploitatie 2025. In deze rapportage is het verwachte resultaat voor Zevenaar-Oost Bedrijven bepaald op € 8.590.000 (netto contante waarde, peildatum 1 januari 2026). Ten opzichte van het voorgaande jaar betekent dit een verslechtering van € 4.354.000 NCW. De belangrijkste factoren voor de verslechtering zijn dat door de vertraging van het Tracébesluit Via15 de uitvoering wordt uitgesteld met extra plankosten tot gevolg (circa € 0,6 miljoen). Daarnaast vallen de plankosten hoger uit dan eerder begroot. Dit komt omdat vanaf 2025, conform de financiële verordening van de gemeente Zevenaar, ook overhead over de inhuurkosten doorbelast wordt (circa € 1,3 miljoen). De civieltechnische werken vallen op basis van een nieuwe civieltechnische raming € 895.000 hoger uit dan eerder begroot. Programma 6 Sociaal domein Binnen het sociaal domein hebben we ongeveer € 2,5 miljoen minder uitgegeven dan begroot. Hieronder lichten we de belangrijkste oorzaken kort toe. Bij het minimabeleid is een voordeel van € 268.000 ontstaan.
Dit komt doordat we de collectieve zorgverzekering hebben aangepast en minder hebben uitgegeven aan de alleenverdienersregeling en bijzondere bijstand. Het Rijk heeft het definitieve BUIG-budget voor 2025 verhoogd. Hierdoor ontvangen we ongeveer € 615.000 meer dan eerder gedacht. Voor de Wmo zien we een voordeel van ongeveer € 580.000. Dit wordt vooral veroorzaakt door lagere kosten voor woningaanpassingen en hulpmiddelen. Bij de jeugdzorg ontstaat per saldo een voordeel van € 600.000. Het positieve resultaat op dit programma wordt mede verklaard door het gericht werken vanuit de visie sociaal domein én de maatregelen vanuit het project Financieel Gezonde Toekomst. In die lijn is een forse daling van kosten op jeugdzorg met verblijf te constateren. De volgende stap is om de kosten voor ambulante jeugdhulp niet verder te laten stijgen om zodoende de ingeboekte besparingen in de meerjarenbegroting te gaan realiseren. Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Grondexploitaties De grondexploitaties voor de woningbouw laten in totaal een voordeel van € 1,2 miljoen zien op de verliesvoorziening. De belangrijkste redenen hiervoor zijn de vrijval van de geprognosticeerde kosten voor woonrijp maken en een bijstelling van de geprognosticeerde grondopbrengsten. Hier staan hogere geprognosticeerde plankosten tegenover.
Omgevingsvergunningen en toezicht Er is in 2025 € 448.000 meer aan leges ontvangen. Dit kan verklaard worden doordat in het vierde kwartaal 2025 meer omgevingsvergunningen voor grote projecten zijn vergund dan eerder verwacht. Realisatiestimulans Op 5 november 2025 heeft het Rijk de regeling realisatiestimulans vastgesteld. Het doel hiervan is om lokale woningbouw te versterken en onrendabele projecten haalbaar te maken in heel Nederland. In de vorm van een Spuk-uitkering ontvangen gemeenten € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw start tussen 1 januari 2025 en 31 december 2029. In de begroting was hier nog geen rekening mee gehouden. Dit geeft een voordeel van € 721.000. De overige 4 programma's geven samen een voordeel van € 157.000 welke we hier niet verder toelichten. Voor een uitgebreidere toelichting op alle verschillen groter dan € 100.000, verwijzen we u naar de betreffende programma's of naar de toelichting onder het overzicht van baten en lasten.
7
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen is de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die zich binnen onze gemeente kunnen manifesteren. De weerstandscapaciteit zijn de middelen en de mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
=
34.405.000
= 4,85
7.506.000
De berekende ratio duidt op een uitstekend weerstandsvermogen om de risico’s af te dekken.
8
LEESWIJZER Inleiding Door de jaarstukken leggen wij als college verantwoording af aan uw raad over het gevoerde beleid. Tevens zijn deze jaarstukken een instrument om uw raad te ondersteunen bij de kaderstellende en controlerende taken. De jaarstukken hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording hierna BBV). Verder hebben wij nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u als raad. De komende jaren willen wij hierin in overleg met u nog verdere stappen zetten. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag is opgebouwd uit de verschillende programma's en de paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid ten aanzien van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële jaarrekening gaat vooral in op de financiële positie van onze gemeente. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we gedaan? 3. Wat heeft het gekost? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze digitaal direct openen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar.
Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat wilden we bereiken?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording. Bij het onderdeel 'Wat hebben we gedaan?' staan de activiteiten die wij in 2019 in het kader van autonome ontwikkelingen, actualisatie van bestaand en nieuw beleid uitgevoerd hebben. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij deze jaarstukken leggen wij hier verantwoording over af. De kleuren bij de stand van zaken betekenen het volgende: Lichtgrijs
de activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning.
Groen
de activiteit loopt op schema binnen de gestelde kaders (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel).
Oranje
de activiteit dreigt óf qua beleidsdoel/resultaat óf qua tijdsplanning óf financieel uit de pas te gaan lopen, bijsturing is noodzakelijk.
Rood
de activiteit loopt uit de pas, dit geldt voor 1 of meer indicatoren (beleidsdoel/resultaat, tijdsplanning en financieel). Corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk.
Donkergrijs
de activiteit is afgerond en wij stellen voor deze af te sluiten.
Wij presenteren ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage hebben geleverd aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat heeft het gekost?). Hier hebben we de ontwikkelingen aangegeven en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in 9
de incidentele baten en lasten per programma. Hetzelfde geldt voor de mutaties in de reserves en voorzieningen per programma. Bedragen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen verschillen voorkomen.
10
JAARVERSLAG
11
PROGRAMMA'S
12
0.BESTUUR EN ONDERSTEUNING Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we bereiken? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Bestuurlijke samenwerking In 2025 is een belangrijke stap gezet richting een mogelijke nieuwe Liemerse gemeente. Na afronding van de verkenningsfase hebben de gemeenteraden van Zevenaar, Doesburg, Duiven en Westervoort begin 2026 in principe ingestemd met een gemeentelijke herindeling per 1 januari 2029, waarmee de colleges opdracht kregen een gezamenlijk herindelingsontwerp op te stellen.
Dit ontwerp gaat onder meer in op de visie op de nieuwe gemeente, de naam, de grenzen en de financiële effecten, en wordt samen met inwoners, ondernemers en partners ontwikkeld. Ook zijn gezamenlijke uitgangspunten vastgesteld als kader voor dit proces en wordt gewerkt aan personele waarborgen voor medewerkers. Het herindelingsontwerp wordt naar verwachting in het najaar van 2026 aan de raden voorgelegd, gevolgd door het herindelingsadvies uiterlijk op 1 april 2027. Organisatie in Ontwikkeling In 2025 werkten we verder aan de doorontwikkeling van de organisatie. Daarbij lag de nadruk op het versterken van onze robuustheid en wendbaarheid, zodat we taken voortkomend uit veranderende wet- en regelgeving, politieke besluiten of organisatorische keuzes effectief en efficiënt kunnen organiseren en uitvoeren. In 2025 is de detailstructuur vastgesteld. Daarmee is de hoofdstructuur nader uitgewerkt en is het organisatorische deel van de organisatie in ontwikkeling afgerond en de basis gelegd voor het tweejarige programma Organisatie in Ontwikkeling. Dat programma richt zich met name op leiderschap en integraal samenwerken met als doel: een organisatie met professionals die klaar is voor de toekomst, ook in het licht van een mogelijke bestuurlijke herindeling. Digitalisering van de organisatie In 2025 is stevig geïnvesteerd in de verdere digitalisering van de organisatie.
De I&A-visie en -strategie vormde hiervoor een belangrijk kader. Binnen de bedrijfsvoering is gewerkt aan het versterken en centraliseren van functioneel beheer en zijn informatiemanagers gestart om de domeinen beter te ondersteunen bij de ontwikkeling van hun informatievoorziening. Daarnaast is in 2025 een nieuwe, moderne manier van werken met M365 ingevoerd. Deze beweging wordt in 2026 voortgezet met de modernisering van de werkplek en het onderbrengen van meer applicaties in de cloud, waardoor de organisatie wendbaarder wordt en beter kan aansluiten op landelijke ontwikkelingen. Ook zijn beleidskaders en werkafspraken aangescherpt om de samenwerking met interne afdelingen en externe partners verder te verbeteren. Met deze stappen wordt toegewerkt naar een robuuste, samenhangende en toekomstbestendige informatievoorziening die de organisatie in staat stelt om dienstverlening en bedrijfsvoering verder te moderniseren en optimaliseren. De Visie op Dienstverlening Samen Sterker (2024–2028) sluit hierop aan. Door snelle ontwikkelingen in digitalisering en AI positioneren we ons als slimme volger en investeren we continu in meten, weten en verbeteren. Deze digitale basis is essentieel om onze dienstverlening verder te laten groeien.
13
Beleidskaders • Visie op dienstverlening 2024-2028 • Inkoopbeleid 2025 • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening gemeente Zevenaar 2025 (artikel 212 Gemeentewet) • Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 Gemeentewet) 2023 • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2024 • Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 • Nota garantiebeleid 2023 • Normen- en toetsingskader 2023 • Verordening Rekenkamer 2023 • Verordening op de raadscommissies (3e wijziging, 2023) • Datastrategie 2023-2025 • I&A-visie en -strategie 2023-2025 “Beter samen”
WAT HEBBEN WE GEDAAN? 0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit 2022-2026 Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV). Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan De implementatie van de WMEBV op de onderdelen die vereist zijn, is in 2025 nagenoeg afgerond. Ontwikkeling van digitale dienstverlening, in de vorm van het maken van e-formulieren, zetten we door op basis van de behoefte en signalen van inwoners onder meer naar aanleiding van inwonerstevredenheidsonderzoek. We verkenden eerste stappen naar een 'mijn-omgeving’. Alle websites en webapplicaties zijn in 2025 onderzocht op toegankelijkheid en daar waar nodig, voerden we verbeteringen door. Dienstverlening digitaliseert, echter maatwerk voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn, blijft mogelijk.
0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal 2022-e.v. Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens
Niet
Niet 14
plan
volgens volgens plan plan Door prioritering van taken in primaire processen organisatiebreed is er op dit moment onvoldoende tijd beschikbaar om goed met dit onderwerp aan de slag te gaan. In 2025 is er vanuit bestaande en geplande procesverbeteringen ingezet op het toepassen van heldere taal in onze communicatie richting inwoners. We hebben niet organisatiebreed, maar proces- en inhoudelijk gericht stappen gezet en bijgedragen aan het doel om in begrijpelijke, heldere taal te communiceren. Voorstel raad Vanuit bestaande en geplande procesverbeteringen zetten we organisatiebreed in op het toepassen van heldere taal in digitale en schriftelijke communicatie richting inwoners. Zodat we alsnog stappen zetten die bijdragen aan het doel om in begrijpelijke naar taal te communiceren. 0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter 2024-2026 Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan Na een succesvolle implementatie in 2025 bij team Wmo, gaan we in 2026 aan de slag met een proces binnen het fysiek domein. We zetten ons in om de expertise voor het verbeteren van processen aan de hand van de Lean methodiek in huis via (en in samenwerking met) de Zevenaar Academie op te bouwen. Daarnaast verzorgen we procesbegeleiding bij overige processen die geoptimaliseerd worden binnen het Sociaal Domein.
0.2 Stimuleren van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en instellingen 0.2.1 Wij coördineren participatie 2023-2026 Participatie gaat over op welke manieren inwoners mogen meedenken en meepraten over onderwerpen en beleid in de gemeente. Participatie is een belangrijk thema voor onze bestuursperiode. Participatie is een rode draad in het coalitieakkoord en in dit collegeprogramma, maar ook onderwerp op de raadsagenda. In verschillende resultaten in dit collegeprogramma is participatie concreet benoemd, onder andere bij energietransitie (7.2.1), ruimtelijke plannen en wonen (8.2.3), invoering van de omgevingswet (8.2.2) en openbare ruimte (5.6.5 en 8.2.3). Wij brengen de verschillende initiatieven op het gebied van participatie samen in een uniforme werkwijze door hiervoor een programma participatie in te richten. We stellen hiervoor een toolbox samen. De middelen en methodes uit deze toolbox helpen medewerkers en inwoners om op een effectieve manier participatie in te zetten. We stellen een tijdelijke programmamanager aan om dit te realiseren. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Niet Volgens Volgens volgens plan plan plan Er is sinds juni 2025 een participatieadviseur in dienst van de gemeente. Het herijkte participatiebeleid, Het Participatiekompas, is eind 2025 vastgesteld en omvat duidelijke richtlijnen over hoe en wanneer inwoners worden betrokken bij uitvoering- en beleidsprocessen. Aan de hand van het vastgestelde participatiekompas geven we, in samenwerking met o.a. inwoners en maatschappelijke partners, verdere invulling aan participatie in de gemeente. In 2026 informeren wij u nog over de participatieverordening. 15
0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur Doorlopend Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving.
In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt.
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Niet Niet Volgens volgens volgens plan plan plan De gemeenteraad, ambtelijke organisatie en het college hebben in 2025 gezamenlijk gewerkt aan de verbetering van bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen. De ingezette weg op de politieke beeldvorming en de bijpassende vergadersystematiek zijn doorgezet. Deze beeldvormende vergaderingen bieden de ruimte om verschillende perspectieven met elkaar uit te wisselen en mogelijk ook inzichten uit de samenleving op te halen. De beeldvormende vergadering werd door meer dialoog in plaats van eenzijdig zenden een effectieve manier om ook participatie toe te kunnen passen. De stappen en ontwikkelingen op het vlak van organisatie- en bestuurscultuur maakten het mogelijk om in gezamenlijkheid te spreken over grote onderwerpen, zoals de mogelijke gemeentelijke herindeling met Doesburg, Duiven en Westervoort en toekomstbestendige financiën (Financieel Gezonde Toekomst). Aan de hand van deze ontwikkelingen is er bij de Kadernota 2026-2029 gesproken over de maatregelen Financieel Gezonde Toekomst. De pilot om te werken met een separate commissievergadering Kadernota heeft eraan bij gedragen dat er sprake is van een integrale behandeling van de onderdelen en bijbehorende voorstellen. Er is in 2025 gewerkt aan de structurele versterking van decentrale volksvertegenwoordiging en de ondersteuning hiervan.
Daartoe is het functieboek van de griffie geactualiseerd en ook is de ambtsinstructie voor de griffier 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Met beide documenten wordt richting gegeven aan de strategie voor (de verdere professionalisering van) een stevige ondersteuning van het gemeentebestuur. Tenslotte heeft er onder raads- en commissieleden en de leden van het college van Burgemeester en Wethouders een evaluatie plaatsgevonden over de raadsperiode 2022-2026. Hieruit is een aantal 16
aanbevelingen en adviezen gekomen, ter verbetering van onder andere de bestuurlijk-ambtelijke samenwerking. Het onderdeel ‘optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel’ is over 2025 volgens plan verlopen en het werken aan de verbetering van de (organisatie)cultuur is een doorlopend proces. De status van deze doelstelling wordt daarom op gerealiseerd gezet.
0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing Doorlopend Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid.
Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen. We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Niet Volgens Volgens volgens plan plan plan In 2025 hebben wij verschillende stappen gezet in de verbetering van de interne beheersing. Er zijn stappen gezet in een betere inrichting in de structuur, wat de mogelijkheid geeft om de andere aspecten van hard -en softcontrols te verbeteren. Daarnaast zijn concrete stappen gezet op (fraude) risicomanagement en prestatieakkoordverklaring. Met het zelfstandig uitvoeren van inkoop en aanbesteding wordt de rol en positie van inkoop verstevigd.
0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040 2025-2026 De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. 17
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan Wij werken aan de herijking van het Integraal Accommodatieplan (IAP). Aansluitend aan de verkiezingen in maart 2026 is er de mogelijkheid voor de nieuwe raad om nog bij te sturen. Oplevering van het nieuwe IAP staat gepland voor Q4 2026. 0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie 2023-2025 Om de lokale economie te stimuleren, zetten we in op het gebruik van lokale producten. Dit geldt ook voor lokale diensten. In verband met de complexiteit van inkoop en aanbesteding en de toenemende aandacht vanuit rechtmatigheid is het noodzakelijk om voor dit onderwerp vol aandacht te hebben. Dit thema – en ook social return en duurzaamheid - komt nadrukkelijk aan bod bij het herijken van ons inkoopbeleid. Tevens positioneren we de inkoopfunctie zodanig dat deze past bij de huidige ambitie van de organisatie en het bestuur. Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Volgens plan
Volgens plan
Jaar stukken
Niet volgens plan Bij de besluitvorming over de detailstructuur van de organisatie is in maart 2025 besloten tot centralisatie van inkoop, contractmanagement en contractbeheer. Voor de verdere uitwerking en te komen tot professionalisering is een business case geschreven. De uitwerking en invulling zal in 2026 plaatsvinden. In juni 2025 is het Inkoopbeleid van de gemeente Zevenaar vastgesteld. Hiermee sluit de inkoopfunctie steeds meer aan bij de ambitie van de organisatie en bestuur om doelmatig en rechtmatig in te kopen. Voorstel raad Wij stellen voor om het jaar gereed aan te passen naar 2026 en hiervan kennis te nemen. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever 2022-2026 Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld. Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak.
We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren senior medewerkers steeds uitdagender. We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar senior medewerkers.
18
Stand van zaken
1e VGR
2e VGR
Jaar stukken
Volgens Volgens Volgens plan plan plan De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt stelt Zevenaar voor grote uitdagingen bij het binden, boeien en laten groeien van medewerkers. Om ook in de toekomst een wendbare en vitale organisatie te blijven, werken wij aan een samenhangende arbeidsmarktstrategie. Deze strategie is gericht op het versterken van onze positie als aantrekkelijke werkgever, met aandacht voor professionele ontwikkeling en moderne arbeidsvoorwaarden. Wij hebben de centrale regie versterkt op het gebied van werving en selectie door inzet van onze recruiter. Daarnaast investeren wij in het opleiden en begeleiden van medewerkers en in het actualiseren van arbeidsvoorwaarden. Daarmee streven wij enerzijds naar behoud en verdere ontwikkeling van onze huidige medewerkers, en anderzijds naar een gezonde instroom van nieuwe collega’s. Traineeships en stages spelen hierbij een belangrijke rol, omdat we daarmee jong talent aantrekken en begeleiden richting seniorposities. Een goede uitvoering van de nieuwe cao (2025–2027) draagt bij aan een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige organisatie, waarin medewerkers zich gewaardeerd en ondersteund voelen. Tot slot erkennen wij dat deze ambities kunnen leiden tot hogere kosten, onder andere voor arbodienstverlening, opleiding en arbeidsvoorwaarden.