1161452 Bijlage 1. 1e voortgangsrapportage 2023
Tekst van het document
1 04-05-2023
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 4 Leeswijzer ..................................................................................................................................................11 Programma's ..................................................................................................................................... 12 0. Bestuur en ondersteuning ......................................................................................................................13 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 24 2. Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................................................. 28 3. Economie .............................................................................................................................................. 36 4.
Onderwijs .............................................................................................................................................. 43 5. Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................................................... 47 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 56 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ....................................................................................................... 64 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .......................................................... 73 Financiën........................................................................................................................................... 78 Algemeen ................................................................................................................................................. 79 Overzicht financiële mutaties in de 1e voortgangsrapportage ................................................................... 80 Financieel meerjarenbeeld ........................................................................................................................
99 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................103 Bijlagen ........................................................................................................................................... 105 Overzicht begrotingswijzigingen tot de 1e Voortgangsrapportage.......................................................... 106
2
ALGEMEEN
3
HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Met deze eerste voortgangsrapportage informeren we u tussentijds over de voortgang van de begroting en geven we een prognose van het financiële resultaat voor 2023. Daarnaast biedt deze rapportage de mogelijkheid voor de raad om (bij) te sturen. We liggen goed op koers om de doelstellingen van het coalitieakkoord en het collegeprogramma te behalen, zoals vastgelegd in de Meerjarenbegroting 2023-2026 die in november 2022 is vastgesteld. De meeste resultaten uit de begroting verlopen volgens plan en zijn groen gemarkeerd. Voor enkele resultaten zijn extra inspanningen of maatregelen nodig zijn om deze binnen de planning en het budget af te ronden. Deze zijn aangeduid met de kleuren oranje en rood. Naast de resultaten uit de meerjarenbegroting hebben we de afgelopen maanden ook hard gewerkt aan resultaten die hierbuiten vielen. Zo hebben we als gemeente compensatie kunnen bieden aan inwoners en ondernemers die werden geconfronteerd met sterk gestegen energiekosten via een noodfonds. Hoewel we een voortvarende start van deze nieuwe bestuursperiode hebben gemaakt zijn er onzekerheden op wereldwijd en landelijk niveau die invloed kunnen hebben op de haalbaarheid van onze doelstellingen. Vorig jaar overheerste de schrik over de uitgebroken oorlog in Oekraïne.
Deze heeft inmiddels plaatsgemaakt voor het besef dat het om een conflict gaat waarvan het einde helaas nog niet in zicht is. De gevolgen zijn groot. Zo blijven we een ruim aantal vluchtelingen uit Oekraïne verwachten voor 2023. De internationale spanningen die het conflict met zich meebrengt, hebben tevens hun uitwerking op zaken als (grondstof)prijzen en handel. Op landelijk niveau zijn stijgende kosten en tekorten een leidend motief. Zo hebben we te maken met stijgende kosten voor de jeugdzorg die opgelost moeten worden door de Hervormingsagenda Jeugd. Ook de huishoudelijke hulp en de uitzonderlijk hoge inflatie roepen vragen op over voldoende compensatie vanuit het Rijk via de algemene uitkering. De financiële gevolgen van de stijging van prijzen en lonen (cao-stijgingen) zijn aanzienlijk, voor zowel de gemeentelijke begroting als die van verbonden partijen. Daarnaast zullen de definitieve invoering van de Omgevingswet en de recente tussenuitspraak van de Raad van State omtrent de doortrekking van de A15 en de verbreding van de A12 consequenties hebben. Als gemeente zijn we druk bezig met de voorbereidingen op deze belangrijke ontwikkelingen, met op de achtergrond de hardnekkige krapte op de arbeidsmarkt. De belangrijke ontwikkelingen en onzekerheden hierboven onderstrepen dat we ons bewust moeten zijn van de uitdagingen waar we als gemeente voor staan.
We zullen de risico’s daarom goed blijven analyseren en beoordelen hoe ze van invloed zijn op onze financiële situatie. We blijven ons inzetten om de doelstellingen van het coalitieakkoord en het collegeprogramma te behalen.
4
FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding In dit hoofdstuk geven wij u op hoofdlijnen inzicht in het verloop van de begroting en de actuele financiële ontwikkelingen. In het hoofdstuk Financiën vindt u een uitgebreide specificatie van de financiële effecten van deze 1e voortgangsrapportage. Bij de 1e voortgangsrapportage zijn alle effecten boven de € 25.000 in beeld gebracht. Exploitatie (bedragen x€ 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 Meerjarenbegroting 2023-2026 -392 3.709 5.508 -1.948 Tot 1e voortgangsrapportage
-24
85
108
226
Saldo tot de 1e voortgangsrapportage
-416
3.794
5.616
-1.721
1. Autonome ontwikkelingen
-919
488
365
2.306
2. Actualisatie bestaand beleid
-4.516
-2.203
-1.975
-2.151
-62
0
0
0
Totaal 1e voortgangsrapportage
-5.496
-1.715
-1.610
155
Begrotingssaldo na de 1e voortgangsrapportage
-5.912
2.079
4.006
-1.566
Mutaties 1e voortgangsrapportage
3. Nieuw beleid
Toelichting financieel meerjarenbeeld
Het saldo in de primitieve begroting 2023 was € 392.000 negatief. De mutaties die volgen uit deze 1e voortgangsrapportage (VGR) komen in 2023 uit op een nadeel van €5.496.000. Veel mutaties hebben betrekking op loon- en prijsstijgingen, voor een deel bij verbonden partijen. Maar ook de zorgkosten, zowel jeugd als Wmo, hebben een grote impact in deze voortgangsrapportage. Op basis van de uitkomsten van 2022 moeten de ramingen voor de zorgkosten voor 2023 naar boven worden bijgesteld. Ook de uitkeringslasten (BUIG) zijn geactualiseerd en laten een nadeel zien in 2023. Compensatie voor de gestegen kosten verwachten wij van het rijk. Vooruitlopend op de meicirculaire veronderstellen wij geen volledige compensatie van het rijk en daarmee drukken de gestegen lasten op het begrotingsresultaat. Het totaal van de mutaties leidt tot een geactualiseerd begrotingssaldo voor 2023 van € 5.912.000 negatief. Omdat een aantal mutaties structureel doorwerken verslechtert ook het begrotingsresultaat voor de komende jaren. De jaren 2024 en 2025 blijven positief, 2026 blijft negatief.
5
Mutaties met een financieel effect van € 100.000 of meer: Hieronder vindt u een tabel waarin de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 100.000 worden gepresenteerd. Daarna worden deze mutaties toegelicht. Bedragen x € 1.000 Mutatie omschrijving Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Overzicht van de mutaties >= € 100.000 1. Autonome ontwikkelingen
-686
Actualiseren uitkeringslasten en baten
-400 N
0V
0V
0V
Algemene uitkering - september- en decembercirculaire 2022 Algemene uitkering - vrijval stelposten
913 V
-14 N
-776 N
1.096 V
1.130 V
1.232 V
1.335 V
1.389 V
-478 N
0V
0V
0V
-260 N
0V
0V
0V
-192 N
0V
0V
0V
-120 N
0V
0V
0V
Effecten cao
-1.106 N
-1.106 N
-1.106 N
-1.106 N
OZB-niet-woningen
1.130 V
1.130 V
1.130 V
1.130 V
OZB-woningen
115 V
115 V
115 V
115 V
Rentelasten i.v.m. aantrekken vaste geldlening 20 miljoen Stijgende gas- en elektriciteitskosten
-325 N
-366 N
-351 N
-336 N
-1.093 N
-522 N
0V
0V
2. Actualisatie bestaand beleid
-4.159
Bijdrage aan MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) Bijdrage gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers - programma RSD Bijdrage VGGM - brandweer Dividend Alliander
Actualisatie investeringen onderwijshuisvesting primair onderwijs (PO) Actualisatie investeringen Ruimtelijke Ontwikkeling (programma 2) Actualisatie raming uitvoeringskosten Omgevingswet Bijstelling eigen bijdragen Wmo
470
-2.241
347
-2.036
2.288
-2.172
0V
0V
198 V
0V
81 V
145 V
176 V
165 V
190 V
0V
0V
0V
100 V
100 V
100 V
100 V
Bijstelling raming leges omgevingsvergunningen Herstelplan continuïteit Pluryn
-100 N
0V
0V
0V
-315 N
0V
0V
0V
Inhuurverplichtingen sociaal domein
-500 N
0V
0V
0V
-1.259 N
-1.259 N
-1.259 N
-1.259 N
-975 N
-998 N
-1.022 N
-1.049 N
-230 N
-230 N
-230 N
-230 N
-1.151 N
0V
0V
0V
0V
0V
0V
100 V
Kostenstijging Jeugdhulp Kostenstijging Wmo hulp bij huishouden en begeleiding Kostenstijging Wmo woningaanpassingen en hulpmiddelen Minimabeleid - Energietoeslag 2023 Vrijval actief en afschrijvingslasten advies en planvorming A15 en A12
6
(V = Voordeel; N = Nadeel)
Toelichting bij de mutaties met een financieel effect van € 100.000 of meer: 1. Autonome ontwikkelingen Actualiseren uitkeringslasten en baten 400.000 N De ramingen zijn aangepast aan de prognose van de RSD (ontwikkelingen tot en met februari 2023) en aanpassing van het voorlopig BUIG budget waarbij rekening is gehouden met verhogingen in verband met de aanpassing van het 'Wettelijk Minimum Loon' en het effect hiervan voor de uitkeringslasten/-baten. Algemene uitkering - september- en decembercirculaire 2022 913.000 V In de decembercirculaire 2022 heeft het Rijk een fout met betrekking tot de WOZ-ramingen in de septembercirculaire 2022 gecorrigeerd. Om die reden presenteren wij deze twee circulaires gezamenlijk. De septembercirculaire 2022 laat naast het accres ook een correctie loon- en prijsontwikkeling zien als gevolg van een gewijzigde berekeningsmethodiek door het Rijk. Hierover hebben wij u in RIB 2022-066 geïnformeerd. In de algemene uitkering zit een compensatie vanwege gestegen inflatie. Dit bedrag van € 930.000 zetten wij apart om de budgetten te verhogen met de gestegen inflatie. Het Rijk raamt de vergoeding voor het BCF onder plafond niet structureel. Dit leidt tot incidentele voordelen in de jaarrekening. Om dit te voorkomen nemen we hiervoor een structurele stelpost op van € 700.000.
In de septembercirculaire is voor 2026 eenmalig een rijksbijdrage opgenomen voor een bedrag van € 2.191.000. Hierdoor verplaatst het ravijnjaar zonder rijksmaatregelen zich naar 2027. Algemene uitkering - vrijval stelposten 1.130.000 V Vanuit de algemene uitkering is op basis van de september- en decembercirculaire 2022 een stelpost opgenomen van € 930.000. Zie ook de toelichting in deze voortgangsrapportage met betrekking tot de algemene uitkering. Omdat er in deze voortgangsrapportage veel mutaties zijn die betrekking hebben op loon- en prijsstijgingen zetten wij deze stelpost in. Naast deze stelpost hebben bij ook nog een stelpost groei. Deze stelpost loopt op van € 200.000 in 2023 tot € 459.000 in 2026. Wij stellen voor om ook deze stelpost ook in te zetten bij deze voortgangsrapportage. Bijdrage aan MGR - module WgSW (sociale werkvoorziening) 478.000 N De hogere bijdrage aan de MGR voor de module WgSW is veroorzaakt door de loonkostenontwikkeling (CAO en verhoging van het minimumloon), extra incidentele uitkering en aanpassingen gebaseerd op het aantal arbeidsjaren per gemeente op 30-10-2022. De structurele effecten worden verwerkt in de 'Kadernota 20242027' Bijdrage gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers - programma RSD 260.000 N I.v.m. hogere CAO afspraken en overige prijsstijgingen, t.o.v.
de primitieve begroting, zijn wijzigingen doorgevoerd in de begroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling voor het programma RSD (regionale sociale dienst). De hogere bijdrage heeft betrekking op de exploitatie, dienstverlening en participatie. De structurele mutaties voor de meerjarenbegroting 2024-2027 worden verwerkt in de Kadernota. Bijdrage VGGM - brandweer 192.000 N in de begroting 2024 van VGGM is een verhoging opgenomen in verband met loon- en prijsindexatie. Deze toename is een direct gevolg van de hoge inflatie resulterend in sterke loonstijging en prijsstijging van huur, onderhoudskosten en ICT-middelen. Dividend Alliander 120.000 N In 2022 behaalde Alliander een nettoresultaat van € 198 miljoen (2021: € 242 miljoen). De bedrijfskosten zijn gestegen als gevolg van hogere kosten voor de netverliezen en hogere tarieven die door TenneT in rekening worden gebracht. Het lagere resultaat heeft gevolgen voor de uitkering van het dividend. Effecten cao
1.106.000 N 7
Op 6 april is er een definitief cao-akkoord voor de gemeentelijke sector gesloten. Er is een salarisstijging voor iedereen afgesproken, waarbij de nadruk ligt op medewerkers in de eerste schalen in het loongebouw. Gemiddeld voor onze medewerkers komt de stijging uit op ± 8%, waarbij we in de begroting met 3,3% hadden gerekend. OZB-niet-woningen 1.130.000 V Op basis van nieuwe gegevens ramen we een structurele meeropbrengst OZB niet-woningen van € 1.130.000. Oorzaak is met name de WOZ-waardestijging van de courante niet-woningen die bij de tariefberekening in september 2022 nog niet in beeld was. Het gaat om een stijging van ± 16%. Zoals gebruikelijk is de tariefberekening gebaseerd op een geschatte WOZ-herwaardering. Hierin nemen we areaalontwikkeling en leegstand mee. In de periode tussen de inschatting in september 2022 en de definitieve aanslagoplegging in februari 2023 scherpen onze taxateurs de herwaardering aan. De totale WOZ-waarde van de niet-woningen heeft een verband met de algemene uitkering. OZB-woningen 115.000 V Bij de OZB woningen schatten we een structurele meeropbrengst in van € 115.000. Dit is ongeveer 1,5%. Wij vinden dit een acceptabel verschil. Rentelasten i.v.m.
aantrekken vaste geldlening 20 miljoen 325.000 N Op 8 maart is er een nieuwe vaste geldlening van 20 miljoen aangetrokken bij de Provincie Noord-Brabant met een looptijd van 25 jaar tegen een rentepercentage van 3,30%. Stijgende gas- en elektriciteitskosten 1.093.000 N In de ontwikkelingen binnen programma 0 hebben wij u geïnformeerd over de stijgende gas- en elektriciteitskosten. Op basis van deze gegevens hebben wij de gaskosten in 2023 verhoogd met € 119.000 en de elektriciteitskosten met € 1.254.000. Doordat de elektriciteitskosten deels betrekking hebben op riolering (€ 280.000), kunnen we dit binnen de rioolheffing verrekenen. Het restant bedrag voor gas en elektriciteit (€ 1.093.000) komt in 2023 ten laste van het resultaat. Het gaat om een programma overstijgende wijziging. Voorzichtigheidshalve hebben we de gas- en elektriciteitslasten voor 2024 ook verhoogd. Doordat op dit moment 40% van de prijzen zijn vastgeklikt verwachten wij in de 2e voortgangsrapportage een accuratere inschatting te kunnen maken. De stijging van de gas- en elektriciteitskosten heeft in 2024 een negatief effect van respectievelijk € 59.000 en € 462.000. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie investeringen onderwijshuisvesting primair onderwijs 198.000 V in 2025 Wij hebben de raming van de fasering voor de investeringen in de onderwijshuisvesting (primair - onderwijs) geactualiseerd.
De fasering betreft vooral investeringen voor de herontwikkeling van de locatie Vestersbos. Dit leidt tot een eenmalig voordeel, incidenteel lagere afschrijvingslasten in 2025. Actualisatie investeringen Ruimtelijke Ontwikkeling (programma 2) 81.000 V Wij hebben de startdatum van 3 investeringsprojecten van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling met 1 jaar in de tijd verschoven. Het gaat hierbij om "Gebiedsopgave Babberich met Witte Kruis", "Planvorming herinrichting Doesburgseweg" en "Vervanging fietstunnel onder de weg 7Poort". Deze projecten zijn afhankelijk van externe besluitvorming. Daarnaast hebben wij ook een aanpassing in de kapitaallasten verwerkt omdat wij hebben vastgesteld dat bepaalde afschrijvingstermijnen niet overeenkwamen met de eisen uit het BBV. Dit leidt tot een structureel voordeel van de kapitaallasten vanaf 2023 van € 81.000 oplopend naar € 142.000 in 2025 en 2026 en vanaf 2027 tot € 122.000. Daarnaast is in 2024, 2025 en 2026 een eenmalig voordeel te zien van € 23.000, € 34.000 resp. € 23.000.
Actualisatie raming uitvoeringskosten Omgevingswet
190.000 V
8
De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Daardoor valt het bedrag dat begroot is voor 2023 vrij ten gunste van het begrotingssaldo. Een eenmalig voordeel van € 190.000. Bijstelling eigen bijdragen Wmo 100.000 V We zien de uitgaven voor Wmo alsmaar stijgen. Dit betekent ook dat de eigen bijdrages stijgen. Wij verwachten de inkomsten in verband met eigen bijdrages structureel te kunnen verhogen van € 330.000 naar € 430.000. Bijstelling raming leges omgevingsvergunningen 100.000 N Wij zien op dit moment een afname van grotere woningbouw plannen, mogelijk door de gestegen kosten voor bouwmaterialen en hogere rentes. Dit geldt niet voor de verbouw en het herstellen van woningen en gebouwen (verduurzaming). Hierdoor blijft de raming van de legesopbrengsten achter. Een nadeel in 2023 van € 100.000. Herstelplan continuïteit Pluryn 315.000 N Om de continuïteit van jeugdhulp die door Pluryn wordt geleverd te waarborgen is regionaal akkoord gegaan met een tariefsverhoging in 2023 voor het product 'driemilieusvoorzieningen'. Het betreft een aanpassing voor 2023 in afwachting van de uitkomsten van het meerjarenplan dat Pluryn in samenwerking met de regio's opstelt. Dit meerjarenplan moet leiden tot een structureel herstel.
Inhuurverplichtingen sociaal domein 500.000 N Het aantal consulenten binnen het sociaal domein blijkt uit een externe caseloadberekening structureel te laag. In 2022 hebben wij middelen gevraagd en gekregen voor formatie vanaf 2023. De afgelopen maanden zijn wij hiervoor aan het werven. Ondanks dat wij al een aantal vacatures hebben weten in te vullen zien wij ons ook in 2023 genoodzaakt om aanvullend gebruik te maken van externe expertise om de reguliere werkzaamheden uit te kunnen voeren. Kosten voor inhuur zijn per definitie hoger dan vaste formatie. Wij vragen daarom een inhuurbudget voor 2023 van € 500.000. Kostenstijging Jeugdhulp 1.259.000 N Bij de jaarrekening 2022 is gebleken dat de kosten voor jeugdhulp fors zijn gestegen, zowel door prijs- als ook door volumestijgingen. Wanneer wij de werkelijke uitgaven van 2022 als uitgangspunt nemen voor de uitgaven 2023 dan blijkt dat de ramingen onvoldoende zijn. Wij stellen voor om de budgetten vanaf 2023 te baseren op de realisatiecijfers van 2022, verhoogd met een prijsstijging van 4,95% (conform regionale afspraken). Dit betekent een verhoging van de jeugdhulpbudgetten met afgerond € 1,25 mijoen per jaar. Kostenstijging Wmo hulp bij huishouden en begeleiding 975.000 N Gebleken is dat de Wmo-kosten in 2022 voor hulp bij het huishouden en begeleiding harder zijn gestegen dan ingeschat.
De stijging wordt zowel veroorzaakt door prijs- en hoeveelheidstijgingen. Wij stellen voor om de uitgaven van 2022 als basis te nemen voor de budgetten vanaf 2023 en deze te verhogen met een prijsstijging van 4,95% (conform regionale afspraken). Kostenstijging Wmo woningaanpassingen en hulpmiddelen 230.000 N De kosten voor woningaanpassingen stijgen. Ook het aantal woningaanpassingen neemt toe, dit vooral doordat inwoners langer thuis moeten blijven wonen. Wij stellen voor om het budget voor woningaanpassingen structureel te verhogen met € 90.000 per jaar. Daarnaast zien we een sterke stijgen van de kosten voor Wmo-hulpmiddelen. Dit komt vooral doordat de leverancier de huurtarieven voor hulpmiddelen contractueel vanaf 2023 met 14% mocht verhogen. Wij zien ons daarmee genoodzaakt om de budgetten structureel met € 140.000 te verhogen. Bij elkaar (woningaanpassing en hulpmiddelen) vragen wij een extra budget van € 230.000. Minimabeleid - Energietoeslag 2023 1.151.000 N De gemeenten hebben ook in 2023 de mogelijkheid gekregen door aanvullende maatregelen om huishoudens te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Hiervoor zijn via de decembercirculaire 2022 extra middelen ontvangen (€ 500 per huishouden). Via de meicirculaire 2023 wordt bekend hoeveel aanvullende middelen wij ontvangen voor aanvulling van de toeslag tot € 1.300. Deze gaan we t.z.t. in de
9
2e voortgangsrapportage 2023 verwerken. Naast deze middelen zijn extra middelen ontvangen om zowel via vroegsignalering als via de bijzondere bijstand gericht hulp aan te bieden. Vrijval actief en afschrijvingslasten advies en planvorming A15 en A12 100.000 V in 2026 Voor advies en begeleiding voorbereiding en uitvoering project A15/A12 is door de raad in de digitale vergadering van 9 april 2020 een bedrag van € 500.000 beschikbaar gesteld. Hiervoor is vanaf 2026 voor de duur van 5 jaar een afschrijvingslast opgenomen van € 100.000 per jaar. Bij nadere bestudering van het BBV is gebleken dat dit budget niet voor activering in aanmerking komt. Met deze begrotingswijziging laten wij het investeringsbedrag en de afschrijvingslasten vrijvallen. In deze 1e VGR treft u een andere begrotingswijziging aan waarin aan u wordt voorgesteld een bestemmingsreserve te vormen voor een bedrag van € 500.000.
10
LEESWIJZER Inleiding Wij hebben deze voortgangsrapportage opgebouwd volgens de inrichting van de begroting 2023-2026. Naast de papieren versie wordt deze voortgangsrapportage ook digitaal gepubliceerd. Door de mogelijkheden van het internet kunnen wij meer informatie op een eenvoudigere manier beschikbaar stellen. Via de menustructuur kiest u welke informatie u tot u neemt en hoeft u niet eerst het boekwerk door te bladeren. Ook kunt u indien gewenst aantekeningen maken, die u bovendien altijd digitaal beschikbaar heeft. De opbouw van de (online) voortgangsrapportage is als volgt: • Algemeen Na het voorwoord krijgt u inzicht in de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen. Hier staan de belangrijkste bestuurlijke, beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. • Programma's Bij de programma's komen de 3 W-vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? en Wat kost het? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. U kunt deze via de digitale voortgangsrapportage direct openen. Daarmee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid direct beschikbaar. Het onderdeel 'Wat doen we?' beginnen we met een totaaloverzicht van de resultaten binnen dit programma. Achter de resultaat presenteren wij de stand van zaken met een kleur. Op basis hiervan kunt u in één oogopslag zien wat de stand van zaken is van de betreffende activiteit.
De kleuren betekenen het volgende: Lichtgrijs
Met dit resultaat is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning.
Groen
Dit resultaat loopt op schema binnen de gestelde kaders (beleidsdoel, tijdsplanning en financieel).
Oranje
De groene activiteiten worden niet toegelicht met een stand van zaken. Dit resultaat dreigt óf qua beleidsdoel óf qua tijdsplanning óf financieel uit de pas te gaan lopen, bijsturing is noodzakelijk.
Rood
Dit resultaat loopt uit de pas, dit geldt voor 1 of meer indicatoren (beleidsdoel, tijdsplanning en financieel). Corrigerende maatregelen zijn noodzakelijk.
Donkergrijs
Dit resultaat is behaald en wij stellen voor deze af te sluiten.
• Financiën Voor een overzicht van alle financiële mutaties verwijzen wij naar het overzicht 'financiële mutaties in de 1e voortgangsrapportage'. Dit overzicht geeft een totaalbeeld van alle mutaties inclusief de toelichting. De toelichting op de financiële mutaties is een toelichting op gesaldeerde (netto) bedragen, dat wil zeggen de baten en lasten samengeteld. Dit geldt voor de toelichting in de programma's en bij het overzicht "financiële mutaties" achterin deze rapportage. Vanwege afronding op € 1.000 kunnen afrondingsverschillen ontstaan in de (sub)totalen van financiële tabellen.
11
PROGRAMMA'S
12
0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Ontwikkelingen Doorontwikkeling RID Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Samenwerking de Liemers (SdL) heeft de huidige samenwerking van de Regionale ICT-Dienst (RID) herijkt. De SdL zet op basis van de rapportage ‘Toekomstvisie RID de Liemers’ van M&I/partners de huidige ICT-samenwerking voort en intensiveert deze. Op de schaal van de huidige ICT-samenwerking met 85.000 inwoners is wel degelijk een RID met een robuuste en toekomstgerichte ICT-dienstverlening mogelijk. Daarbij geldt wel als uitgangspunt dat er een omschakeling plaats vindt van kostengedreven naar focus op de professionaliteit en toegevoegde waarde van de RID. Hiervoor dienen de deelnemende partijen in de samenwerking het belang van blijvend investeren in ICT te zien en daar ook met het beschikbaar stellen van middelen naar handelen. Denk daarbij niet alleen aan de inzet van middelen in de bedrijfsvoering voor bijvoorbeeld informatieveiligheid, maar ook aan het opstellen van een actuele visie, onder meer met een cloudstrategie, heldere governance en digitale volwassenheid van de verschillende organisaties.
Na de besluitvorming van het bestuur van de SdL over de doorontwikkeling van de samenwerking hebben wij meer helderheid over de toekomstige werkzaamheden van de RID. Wij houden u op de hoogte in vervolgrapportages en informeren u dan ook over de benodigde middelen. Ontvlechten regionale Inkoopfunctie SdL Zevenaar wil de inkoopfunctie professionaliseren met als doel beter in control te komen op het complexe inkoopproces. Met name het waar maken van de ambities en opgaven in het collegeprogramma (duurzaamheid, social return en regionale inkoop) en het rechtmatig/doelmatig aanbesteden maakt het uitdagend goed grip te houden op het inkoopproces. Dit gaan we doen door de inkoop dichterbij te organiseren. We gaan werken met een gecoördineerd besturingsmodel met verantwoordelijkheid in de afdelingen en een centrale coördinatie. Het gevolg hiervan is dat de samenwerking op het gebied van inkoop in regionaal verband (SdL) wordt beëindigd zonder daarbij een andere vorm van samenwerking met elkaar uit te sluiten. In de kadernota vragen we extra middelen aan. De komende periode benutten we om een andere inrichting in gang te zetten. Bezwaar- en beroep WOZ-waarde We zien een forse toename in het aantal ingediende bezwaar- en beroepschriften tegen de WOZ-waarde. Het aantal bezwaren steeg van 380 in 2021 met 66% naar ruim 600 in 2022.
In 2023 verwachten we een verdere toename naar ruim 1.000 ingediende bezwaren. De gemeente bepaalt de waarde van (niet) woningen op grond van de wet WOZ. Onder meer de OZB-aanslag heeft als basis de WOZ-waarde. De gemeente ontvangt echter niet meer OZB als gevolg van een stijging van de WOZ-waarde; deze wordt gecompenseerd door een lager OZB-tarief. We merken dat de hoogte van de WOZ-waarden de laatste jaren meer ophef en onrust bij belastingplichtigen geeft. Dit is een landelijke tendens die zich onder andere laat aflezen in het aantal bezwaren dat wordt ingediend, in het bijzonder door de no-cure-no-pay bedrijven. In de 2e voortgangsrapportage komen wij hier bij u op terug. Externe (markt)ontwikkelingen Grote thema's die een stempel gaan drukken op 2023 zijn inflatie, energieprijzen, energietransitie, de Oekraïense vluchtelingenstroom en de krapte op de arbeidsmarkt. Deze externe ontwikkelingen hebben impact op de eigen interne organisatie en op de uitvoering van onze (beleids)taken. Al deze ontwikkelingen hebben invloed op onze beleidskeuzes én zullen bepalend zijn voor de uitvoerbaarheid van deze begroting. We zullen nog meer dan anders vooraf risico’s moeten inschatten en erop anticiperen. Stijgende gas- en elektriciteitskosten Gemeente Zevenaar neemt deel aan het collectief Arnhem-Nijmegen voor de inkoop van gas en elektra. De energiecontracten liepen op 31-12-2022 af.
Tijdens de 2e voortgangsrapportage 2022 was al duidelijk dat de 13
prijzen opliepen. Toen schoot de gasprijs omhoog, maar bleef de prijs van elektriciteit op dat moment nog vrij stabiel. Aangezien deze prijzen aan elkaar gekoppeld zijn, is naderhand ook de prijs van elektriciteit fors gestegen. In de loop van 2022 is bekend geworden dat de levering van elektra verlengd zou worden bij Greenchoice (voorheen Groene Stroomfabriek) en het gas geleverd wordt door Eneco. De inkoop van gas en elektra kon pas plaatsvinden toen de contracten volledig ondertekend waren door alle partijen. Achteraf gezien blijkt dit de meest ongunstige periode geweest te zijn voor de inkoop. De ‘kale leveringskosten’ waren tot eind november 2022 de onzekere factor. Dat komt omdat we een zogenaamd ‘klikcontract’ hebben waarbij we vanuit Collectief Arnhem-Nijmegen zelf onze energie inkopen. Doordat er zoveel prijscomponenten zijn en een aantal hiervan weer afhankelijk zijn van het verbruik, is het lastig om een inschatting van de netto kosten te maken per m3 gas of per kWh elektriciteit. Het ziet er nu naar uit dat gas in 2023 zo’n 3,1x de prijs is van 2022, voor elektriciteit is de factor 3,2. Inmiddels is 40% van de inkoopvolumes voor 2024 vastgeklikt, voor gunstigere tarieven dan 2023. Tot nu toe is gas in 2024 zo’n 2,6x de prijs van 2022 en voor elektriciteit is de factor 2,2. Ten opzichte van 2022 zijn er in 2023 twee belangrijke verschillen aan te merken.
Ten eerste is de BTW over gas en elektra in juli 2022 verlaagd naar 9%, dit is in 2023 weer 21%. Ten tweede wordt de energiebelasting in 2023 een samenvoeging van de energiebelasting (zoals in 2022) en de ODE (Opslag Duurzame Energie en klimaattransitie). De energiebelasting is daarnaast in 2023 ook nog verhoogd voor zowel gas als elektra. Beleidskaders • Besturingsfilosofie • Dienstverleningsvisie 2018-2022 • Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Liemerse gemeenten en SDL • Coalitieakkoord 2022-2026 (2022) • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening Zevenaar 2018 (2018) • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2022
WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.
WAT DOEN WE? Naam resultaat
Status 1e VGR
0.1.1 Wij stellen een nieuw dienstverleningsbeleid op
2023-2024
0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit
2022-2026
0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal
2022e.v.
14
0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter
2024-2026
0.2.1 Wij coördineren participatie
2023-2024
0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur
Doorlopend
0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing
Doorlopend
0.4.2 Wij herijken het inkoopbeleid en positioneren de inkoopfunctie
2023-2024
0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever
2022-2026
0.4.4 Wij voeren een strategisch personeelsbeleid
2023-2024
0.4.5 Wij herijken de bestuurlijke opdracht aan RID de Liemers
2022-2023
0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar 0.4.7 Wij verbeteren het functioneel beheer in de informatievoorziening
2022-2026
0.4.8 Wij verbeteren van het (digitaal) documentenbeheer
2022-2025
0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit
2022-2027
0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040
2025-2026
0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit
2022-2026
0.5.2 We herijken de lokale belastingen
2023-2026
2022-2025
0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel tableCell33 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur
Doorlopend
Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit. Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving.
In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt.
15
Status 1e VGR Stand van zaken
Niet volgens plan Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen blijft een lastig en veelzijdig thema. Zowel in de raad als aanverwante commissies die over het functioneren van de raad gaan, bijvoorbeeld het Presidium en de agendacommissie, wordt vaker gereflecteerd op het eigen handelen van de raad. Het behouden van rolzuiverheid is soms nog lastig en het is essentieel dat iedereen bereid is en blijft om te evalueren en te blijven leren. Na een evaluatie van het nieuwe inspraakmodel is besloten dit niet verder voort te zetten. De inspraak zal vanaf februari 2023 weer plaatsvinden voorafgaand aan de commissievergaderingen. Het Presidium heeft besloten een vergaderscan uit te laten voeren door een externe partij om te onderzoeken of we zaken kunnen/moeten verbeteren ten aanzien van onze vergaderstructuur en omgangsvormen. De resultaten van de scan worden voor de zomer van 2023 verwacht. In januari 2023 is een junior raadsadviseur aan het team van de griffie toegevoegd om meer handen en voeten te geven aan participatie en ervoor te zorgen dat de raad meer zichtbaar wordt in de samenleving. Voor het najaar van 2023 worden plannen voorbereid.
Voorstel raad In het tweede kwartaal van 2023 organiseert de griffie een bijeenkomst voor raad- en commissieleden om met elkaar te spreken over een verdere invulling van de raadsagenda en om te spreken over integriteit.
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Meerjarenbegroting 2023-2026
105.600
110.200
110.915
103.749
Tot de 1e voortgangsrapportage
144
153
153
153
105.744
110.353
111.068
103.902
1. Autonome ontwikkelingen
2.933
2.126
1.364
3.236
Algemene uitkering - september- en decembercirculaire 2022 Dividend Alliander
1.843
916
154
2.026
-120
0
0
0
-35
-35
-35
-35
1.130
1.130
1.130
1.130
OZB-woningen
115
115
115
115
2. Actualisatie bestaand beleid
20
20
20
20
Baten van aanmaningen en dwangbevelen
20
20
20
20
2.953
2.146
1.384
3.256
108.697
112.499
112.452
107.158
BATEN
Baten tot de 1e voortgangsrapportage
Mutaties 1e voortgangsrapportage
Dividend Vitens OZB-niet-woningen
Totaal mutaties baten 1e voortgangsrapportage
Totaal baten na de 1e voortgangsrapportage
16
LASTEN Meerjarenbegroting 2023-2026
25.665
26.089
24.898
25.093
Tot de 1e voortgangsrapportage
-333
-517
-559
-541
25.332
25.572
24.340
24.552
1.504
1.316
1.082
1.013
Lasten tot de 1e voortgangsrapportage
Mutaties 1e voortgangsrapportage 1. Autonome ontwikkelingen Algemene uitkering - september- en decembercirculaire 2022 Algemene uitkering - vrijval stelposten
930
930
930
930
-1.130
-1.232
-1.335
-1.389
Bijdrage aan VNG voor het fonds GGU
30
30
30
30
Dividend Alliander
0
0
0
0
Dividend Vitens
0
0
0
0
1.106
1.106
1.106
1.106
OZB-niet-woningen
0
0
0
0
OZB-woningen
0
0
0
0
Effecten cao
Rentelasten i.v.m. aantrekken vaste geldlening 20 miljoen Stijgende gas- en elektriciteitskosten
325
366
351
336
242
116
0
0
2. Actualisatie bestaand beleid
492
38
12
-6
Aanbesteding onderhoud groen
-50
-50
-50
-50
Actualisatie investeringen bedrijfswagens
11
50
12
12
Afronding maatregelen corona herstelplan
5
0
0
0
ARBO budget
25
0
0
0
Baten van aanmaningen en dwangbevelen
0
0
0
0
Duurzame uitvoering vrachtwagen
0
0
11
11
Elektronisch ondertekenen
7
18
18
18
Evaluatie exploitatie Turmac Cultuur Fabriek (TCF)
25
0
0
0
Gemeentehuis
-74
0
0
0
Inhuur interim griffier
55
0
0
0
Inhuurverplichtingen sociaal domein
500
0
0
0
0
3
3
3
-60
0
0
0
18
18
18
0
Stijgende verhuuropbrengsten
0
0
0
0
Taxatie vastgoed
30
0
0
0
1.995
1.354
1.093
1.007
Onkruidverdelgingsmachine Overheveling budget actualiseren IHP (integraal huisvestingsplan - onderwijs) Raadhuisplein 1D en 14
Totaal mutaties lasten 1e voortgangsrapportage
17
Totaal lasten na de 1e voortgangsrapportage
27.328
26.926
25.433
25.558
Saldo voor bestemming
81.369
85.573
87.019
81.600
Meerjarenbegroting 2023-2026
343
111
111
111
Mutaties tot de 1e voortgangsrapportage
618
0
0
0
Mutaties 1e voortgangsrapportage
-8
0
0
0
Totaal onttrekkingen reserves
954
111
111
111
Meerjarenbegroting 2023-2026
0
0
0
0
Mutaties tot de 1e voortgangsrapportage
0
0
0
0
Mutaties 1e voortgangsrapportage
0
0
0
0
Totaal toevoegingen reserves
0
0
0
0
Totaal mutaties reserves
954
111
111
111
Saldo na bestemming
82.323
85.684
87.131
81.711
Mutaties reserves Onttrekkingen
Toevoegingen
tableCell49 tableCell50 tableCell51 tableCell52 tableCell44 tableCell45 tableCell46 tableCell47 TOELICHTING FINANCIËLE ONTWIKKELINGEN
tableCell39 tableCell40 tableCell41 tableCell42
Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
1. Autonome ontwikkelingen Algemene uitkering - september- en 913 -14 -776 1.096 decembercirculaire 2022 In de decembercirculaire 2022 heeft het Rijk een fout met betrekking tot de WOZ-ramingen in de septembercirculaire 2022 gecorrigeerd. Om die reden presenteren wij deze twee circulaires gezamenlijk. De septembercirculaire 2022 laat naast het accres ook een correctie loon- en prijsontwikkeling zien als gevolg van een gewijzigde berekeningsmethodiek door het Rijk. Hierover hebben wij u in RIB 2022-066 geïnformeerd. In de algemene uitkering zit een compensatie vanwege gestegen inflatie. Dit bedrag van € 930.000 zetten wij apart om de budgetten te verhogen met de gestegen inflatie. Het Rijk raamt de vergoeding voor het BCF onder plafond niet structureel. Dit leidt tot incidentele voordelen in de jaarrekening. Om dit te voorkomen nemen we hiervoor een structurele stelpost op van € 700.000. In de septembercirculaire is voor 2026 eenmalig een rijksbijdrage opgenomen voor een bedrag van € 2.191.000. Hierdoor verplaatst het ravijnjaar zonder rijksmaatregelen zich naar 2027.
18
Algemene uitkering - vrijval stelposten
1.130
1.232
1.335
1.389
Vanuit de algemene uitkering is op basis van de september- en decembercirculaire 2022 een stelpost opgenomen van € 930.000. Zie ook de toelichting in deze voortgangsrapportage met betrekking tot de algemene uitkering. Omdat er in deze voortgangsrapportage veel mutaties zijn die betrekking hebben op loon- en prijsstijgingen zetten wij deze stelpost in. Naast deze stelpost hebben bij ook nog een stelpost (volume) groei. Deze stelpost loopt op van € 200.000 in 2023 tot € 459.000 in 2026. Wij stellen voor om ook deze stelpost ook in te zetten bij deze voortgangsrapportage. Bijdrage aan VNG voor het fonds GGU
-30
-30
-30
-30
De financiering van de gezamenlijke gemeentelijke activiteiten verloopt via de VNG en het Fonds GGU (gezamenlijke gemeentelijke uitvoering) . We noemen de Informatiebeveiligingsdienst, de gezamenlijke inkoop van ICT en telefonie, het Ketenbureau i-Sociaal Domein en het GGI-netwerk, een beveiligd landelijk datanetwerk voor gemeenten. Op basis van inwoneraantallen betalen we de bijdrage aan de VNG. Aan de inkomstenkant worden gemeenten hiervoor gecompenseerd via de algemene uitkering.
Dividend Alliander
-120
0
0
0
In 2022 behaalde Alliander een nettoresultaat van € 198 miljoen (2021: € 242 miljoen). De bedrijfskosten zijn gestegen als gevolg van hogere kosten voor de netverliezen en hogere tarieven die door TenneT in rekening worden gebracht. Het lagere resultaat heeft gevolgen voor de uitkering van het dividend. Dividend Vitens
-35
-35
-35
-35
We ramen het dividend van waterbedrijf Vitens af naar € 0. De uitkering van dividend lijkt de komende jaren niet realistisch, gelet op de investeringsopgaven die komen voor een goede en veilige drinkwatervoorziening. De solvabiliteitsratio ligt nu nog net boven de 30%, dat is de ondergrens om te voldoen aan de eigen continuïteitsdoelstellingen. Er zijn echter veel onzekerheden waardoor de verwachting is dat de financiële ratio’s op lange termijn zakken onder de streefwaarden waardoor dividenduitkering niet opportuun is. Vitens heeft de positieve jaarresultaten volledig nodig voor versterking van haar eigen vermogen voor toekomstige investeringen.
Effecten cao
-1.106
-1.106
-1.106
-1.106
Op 6 april is er een definitief cao-akkoord voor de gemeentelijke sector gesloten. Er is een salarisstijging voor iedereen afgesproken, waarbij de nadruk ligt op medewerkers in de eerste schalen in het loongebouw. Gemiddeld voor onze medewerkers komt de stijging uit op ± 8%, waarbij we in de begroting met 3,3% hadden gerekend.
OZB-niet-woningen
1.130
1.130
1.130
1.130
Op basis van nieuwe gegevens ramen we een structurele meeropbrengst OZB niet-woningen van € 1.130.000. Oorzaak is met name de WOZ-waardestijging van de courante niet-woningen die bij de tariefberekening in september 2022 nog niet in beeld was. Het gaat om een stijging van ± 16%. Zoals gebruikelijk is de tariefberekening gebaseerd op een geschatte WOZ-herwaardering. Hierin nemen we areaalontwikkeling en leegstand mee. In de periode tussen de inschatting in september 2022 en de definitieve aanslagoplegging in februari 2023 scherpen onze taxateurs de herwaardering aan. De totale WOZ-waarde van de niet-woningen heeft een verband met de algemene uitkering.
19
OZB-woningen
115
115
115
115
Bij de OZB woningen schatten we een structurele meeropbrengst in van € 115.000. Dit is ongeveer 1,5%. Wij vinden dit een acceptabel verschil. Rentelasten i.v.m. aantrekken vaste geldlening 20 miljoen
-325
-366
-351
-336
Op 8 maart is er een nieuwe vaste geldlening van 20 miljoen aangetrokken bij de Provincie Noord-Brabant met een looptijd van 25 jaar tegen een rentepercentage van 3,30%. Stijgende gas- en elektriciteitskosten
-242
-116
0
0
In de ontwikkelingen binnen programma 0 hebben wij u geïnformeerd over de stijgende gas- en elektriciteitskosten. Op basis van deze gegevens hebben wij de gaskosten in 2023 verhoogd met € 119.000 en de elektriciteitskosten met € 1.254.000. Doordat de elektriciteitskosten deels betrekking hebben op riolering (€ 280.000), kunnen we dit binnen de rioolheffing verrekenen. Het restant bedrag voor gas en elektriciteit (€ 1.093.000) komt in 2023 ten laste van het resultaat. Het gaat om een programma overstijgende wijziging. Voorzichtigheidshalve hebben we de gas- en elektriciteitslasten voor 2024 ook verhoogd. Doordat op dit moment 40% van de prijzen zijn vastgeklikt verwachten wij in de 2e voortgangsrapportage een accuratere inschatting te kunnen maken. De stijging van de gas- en elektriciteitskosten heeft in 2024 een negatief effect van respectievelijk € 59.000 en € 462.000.
2. Actualisatie bestaand beleid Aanbesteding onderhoud groen
50
50
50
50
Onlangs heeft u het integraal beheer openbare ruimte (IBOR) vastgesteld waarin de uitgangspunten voor het onderhoud zijn vastgesteld. Daarnaast zijn per 1 januari 2023 alle overeenkomsten m.b.t. het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden aan het gemeentelijk groen, van rechtswege geëindigd. Daarom hebben we deze werkzaamheden opnieuw aanbesteed. De laagste inschrijfprijs is hoger uitgevallen dan verwacht. Deze overschrijding is grotendeels opgevangen binnen bestaande budgetten in programma 0 en 5. Het restant tekort (€ 44.000) brengen we ten laste van het begrotingsresultaat. Actualisatie investeringen bedrijfswagens
-11
-50
-12
-12
Zoals we in de jaarrekening hebben aangegeven hebben we in 2021 een aanbesteding in de markt gezet en gegund voor diverse bedrijfswagens. Het chassis van deze wagens is geleverd, maar de opbouw is duurder uitgevallen. Dit gaat om een prijsstijging van 8% en leidt tot een stijging van de afschrijvingslasten van € 3.500 per jaar. Verder vragen wij u om de investering op de kolkenzuiger en de vrachtwagen beide te verhogen met € 40.000. Dit komt door de aanhoudende stijging van grondstof-, loon- en brandstofkosten. Dit heeft een structureel nadelig effect op het begrotingsresultaat van € 9.000. Daarnaast verwachten we dat we de kolkenzuiger een jaar eerder kunnen aanschaffen, dit heeft een incidenteel nadelig effect van € 40.000 in 2024. Tenslotte zijn in 2022 twee bedrijfswagens eerder geleverd dan verwacht. Hierdoor kunnen we in 2023 al beginnen met afschrijven over deze investeringen, wat leidt tot een eenmalig nadeel. Gezamenlijk leiden deze wijzigingen in programma 0 en 7 tot nadelen in 2023 en 2024 van respectievelijk € 11.000 en € 50.000 en vanaf 2025 tot een structureel nadeel van € 14.000.
20
Afronding maatregelen corona herstelplan
-5
0
0
0
Eind 2020 heeft u het Corona herstelplan 'sociaal economische injectie' vastgesteld. Het grootste deel van de herstelmaatregelen is afgerond. Enkele zaken moeten nog tot afronding komen in 2023 en worden belegd binnen de organisatie. Voor 2023 moeten de benodigde budgetten nog beschikbaar worden gesteld. Deze budgetten worden volledig gedekt uit de nog beschikbaar gestelde middelen voor dit herstelplan. De projecten Muldershof en Markt Zevenaar zijn ook belegd in de organisatie, maar hiervoor zijn de middelen al beschikbaar gesteld. U ziet deze toelichting meerdere malen terugkomen omdat deze maatregelen betrekking hebben op meerdere programma's. De maatregelen die in 2023 worden afgerond zijn: programma 0: uitvoeringskosten (€ 5.000); programma 3: centrum Zevenaar (€ 173.600); logistieke hotspot (€ 60.000); digitaal platform ondernemers (€ 14.000); bouwkostenindexering van de investeringen herinrichting markt en Muldershof (€ 100.000); programma 5: Kunstwerk! (€ 45.000); toeristische routestructuren (€ 105.000); verkenning Rijnobservatorium (€ 11.500); programma 7: wijk van de toekomst (€ 10.000). De bestemmingsreserve corona herstelplan kan eind 2023 worden opgeheven. Wij verwachten dat ongeveer € 500.000 van de toegekende middelen niet hoeft te worden aangewend. Dit bedrag zal terugvloeien in de algemene reserve. ARBO budget
-25
0
0
0
In 2018 heeft het meest recente Medewerkers Tevredenheid Onderzoek (MTO) plaatsgevonden en in 2020 het Periodiek Medisch Onderzoek (PMO). In het Sociaal jaarverslag over 2021 hebben we aangegeven in 2023 opnieuw een PMO-MTO uit te willen voeren. Vanuit het aantrekkelijk werkgeverschap is duurzame inzetbaarheid een belangrijk onderdeel. Met een PMO willen we de gezondheid van onze medewerkers in kaart brengen en zo gezondheids- en werkproblemen in een vroeg stadium signaleren. Met het MTO willen we de tevredenheid van de medewerkers in kaart brengen om zo de factoren die het plezier in werk bevorderen waar mogelijk te verhogen. Baten van aanmaningen en dwangbevelen
20
20
20
20
Het voordeel van € 20.000 betreft door belastingplichtigen betaalde kosten van aanmaningen en dwangbevelen. We zien een stijging van het aantal aanmaningen en dwangbevelen in combinatie met een verhoging van de wettelijke kosten. Duurzame uitvoering vrachtwagen
0
0
-11
-11
In 2024 willen wij een vrachtwagen vervangen. Hier had u al een investeringsbudget voor beschikbaar gesteld. In het voorbereidingsproces kwam een duurzame optie hiervoor naar voren. Dit vraagt echter om een € 85.000 hoger investeringsbudget. Dit willen wij dekken uit de middelen die in 2022 in IBOR beschikbaar zijn gesteld. Het gaat specifiek om het investeringsbudget 'toepassen duurzaam materieel' die we hebben verdeeld over speelvoorzieningen, verlichting en wegen. Doordat hiermee de afschrijvingstermijn korter wordt, stijgen de afschrijvingslasten vanaf 2025 met € 4.000. Wij brengen dit ten laste van het begrotingsresultaat. Het gaat om een wijziging binnen programma's 0, 2 en 5. Elektronisch ondertekenen
-7
-18
-18
-18
We werken aan een plan om ‘elektronisch ondertekenen’ in te voeren. Dit is software waarmee contracten en documenten digitaal ondertekend kunnen worden. Belangrijk element in het coalitieakkoord is een goede zorg voor de informatie die we “in huis” hebben. We werken aan het op orde brengen van het (digitaal) informatiebeheer. Een elektronische handtekening en het digitaal ondertekenen van documenten is een logische stap.
21
Evaluatie exploitatie Turmac Cultuur Fabriek (TCF)
-25
0
0
0
Sinds 2022 draait de Turmac Cultuurfabriek op volle toeren. We merken dat er diverse knelpunten zijn wat betreft beheer en exploitatie van de TCF, met name op het gebied van veiligheid en de samenwerking tussen de partijen. Deze knelpunten willen we goed in beeld krijgen, daarom evalueren wij in 2023 de exploitatie van de Turmac zoals we die voor ogen hadden bij de oprichting. Voor evaluatie hebben wij een bedrag van 25.000 euro nodig. Gemeentehuis
74
0
0
0
Wij verwachten dit jaar op het klein onderhoud van het gemeentehuis € 50.000 minder uit te geven. Daarnaast verwachten we een voordeel op de kapitaallasten van € 24.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de investeringsbudgetten gemeentehuis zijn doorgeschoven naar 2023. Doordat deze kapitaallasten deels (€ 13.000) worden gedekt uit een kapitaallastenreserve, heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat. Per saldo verwachten wij een eenmalig voordeel van € 61.000. Inhuur interim griffier
-55
0
0
0
In de periode 22 februari tot en met 15 juli 2023 is een interim griffier aangesteld. Dit in verband met het zwangerschapsverlof van onze griffier. Inhuurverplichtingen sociaal domein
-500
0
0
0
Het aantal consulenten binnen het sociaal domein blijkt uit een externe caseloadberekening structureel te laag. In 2022 hebben wij middelen gevraagd en gekregen voor formatie vanaf 2023. De afgelopen maanden zijn wij hiervoor aan het werven. Ondanks dat wij al een aantal vacatures hebben weten in te vullen zien wij ons ook in 2023 genoodzaakt om aanvullend gebruik te maken van externe expertise om de reguliere werkzaamheden uit te kunnen voeren. Kosten voor inhuur zijn per definitie hoger dan vaste formatie. Wij vragen daarom een inhuurbudget voor 2023 van € 500.000. Onkruidverdelgingsmachine
0
-3
-3
-3
We willen dit jaar een onkruidverdelgingsmachine aanschaffen. Deze gebruiken we voor de bestrijding van invasieve soorten zoals de Japanse duizendknoop en de reuze bereklauw. Daarnaast kunnen we deze machine gebruiken voor onkruidbestrijding en reinigingsactiviteiten. We verwachten hiermee een efficiëntieslag te slaan. Hiervoor hebben we een investeringsbudget nodig van € 30.000. Dit leidt vanaf 2024 tot een stijging van de kapitaallasten van € 3.000. Overheveling budget actualiseren IHP (integraal huisvestingsplan - onderwijs)
60
0
0
0
Voor het actualiseren van het IHP is incidenteel € 60.000 beschikbaar gesteld voor extra capaciteit. Dit budget wordt overgeheveld van programma 0 'Bestuur en ondersteuning'naar programma 4 'Onderwijs'. Raadhuisplein 1D en 14
-18
-18
-18
0
Zoals we hebben toegelicht bij de jaarrekening vergt de invulling van het gebouw aan het Raadhuisplein 1D meer tijd. Dit leidt binnen programma 2 tot een eenmalig voordeel van € 14.000 op de afschrijvingslasten in 2024. Dit brengen we ten gunste aan het begrotingsresultaat. Deze vertraging verhoogt tegelijkertijd de huurkosten doordat we de locatie Raadhuisplein 14 hierdoor langer aanhouden. Het huurcontract loopt t/m 2025. Wij verhogen het huurbudget voor deze periode binnen programma 0 dan ook met € 18.000 per jaar. Dit brengen we ten laste van het begrotingsresultaat.
22
Stijgende verhuuropbrengsten
0
0
0
0
In 2023 hebben we de verhuuropbrengsten waarbij dit contractueel gezien mogelijk was, verhoogd. Deze indexatie was hoger dan het algemene inflatiepercentage waar we bij de meerjarenbegroting 2023-2026 rekening mee hebben gehouden. Dit leidt tot € 17.000 hogere huuropbrengsten, verspreid over programma's 0, 1 en 5. Dit voordeel brengen we ten gunste aan het begrotingsresultaat. Taxatie vastgoed
-30
0
0
0
Voor de taxatie van panden en inventarissen is bij de primitieve begroting 2022-2025 € 20.000 beschikbaar gesteld. Zoals aangegeven in de jaarrekening zijn deze taxaties vertraagd, waardoor wij via deze wijziging deze middelen opnieuw aanvragen. Wij hebben drie offertes opgevraagd en op basis van de prijs de opdracht gegund. Vervolgens bleek dat de adviserende partij van de verzekeraar aanvullende gegevens in de taxatierapporten nodig heeft. Dit leidt, naast indexatie, tot een hogere prijs (€ 30.000). Totaal mutaties
958
792
291
2.249
tableCell44 tableCell45 tableCell46 tableCell47 Toelichting reservemutaties Reservemutaties (bedragen x € 1.000)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
5
0
0
0
2. Actualisatie bestaand beleid Afronding maatregelen corona herstelplan
Eind 2020 heeft u het Corona herstelplan 'sociaal economische injectie' vastgesteld. Het grootste deel van de herstelmaatregelen is afgerond. Enkele zaken moeten nog tot afronding komen in 2023 en worden belegd binnen de organisatie. Voor 2023 moeten de benodigde budgetten nog beschikbaar worden gesteld. Deze budgetten worden volledig gedekt uit de nog beschikbaar gestelde middelen voor dit herstelplan. De projecten Muldershof en Markt Zevenaar zijn ook belegd in de organisatie, maar hiervoor zijn de middelen al beschikbaar gesteld. U ziet deze toelichting meerdere malen terugkomen omdat deze maatregelen betrekking hebben op meerdere programma's.De maatregelen die in 2023 worden afgerond zijn: programma 0: uitvoeringskosten (€ 5.000); programma 3: centrum Zevenaar (€ 173.600); logistieke hotspot (€ 60.000); digitaal platform ondernemers (€ 14.000); bouwkostenindexering van de investeringen herinrichting markt en Muldershof (€ 100.000); programma 5: Kunstwerk! (€ 45.000); toeristische routestructuren (€ 105.000); verkenning Rijnobservatorium (€ 11.500); programma 7: wijk van de toekomst (€ 10.000). De bestemmingsreserve corona herstelplan kan eind 2023 worden opgeheven. Wij verwachten dat ongeveer € 500.000 van de toegekende middelen niet hoeft te worden aangewend. Dit bedrag zal terugvloeien in de algemene reserve.
Gemeentehuis
-13
0
0
0
Wij verwachten dit jaar op het klein onderhoud van het gemeentehuis € 50.000 minder uit te geven. Daarnaast verwachten we een voordeel op de kapitaallasten van € 24.000. Dit wordt veroorzaakt doordat de investeringsbudgetten gemeentehuis zijn doorgeschoven naar 2023. Doordat deze kapitaallasten deels (€ 13.000) worden gedekt uit een kapitaallastenreserve, heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat. Per saldo verwachten wij een eenmalig voordeel van € 61.000. Totaal reservemutaties
-8
23
0
0
0
1. VEILIGHEID ALGEMEEN Omschrijving Dit programma gaat over brandweerzorg, crisisbeheersing en integrale veiligheid. Ontwikkelingen Integrale Veiligheidsagenda De integrale Veiligheidsagenda 2023-2026 is in de gemeenteraad van 29 maart vastgesteld. Dit stuk geeft ons de kaders en de prioriteiten waar wij de aankomend jaren aan gaan werken. Cybercriminaliteit Landelijk, maar ook in Zevenaar, zien we een verschuiving van 'klassieke' naar digitale criminaliteit. We zijn inmiddels aangesloten bij Hackshield. Dit is een cybersecurity game voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar die al door vele gemeenten wordt ingezet. Op een speelse manier leren kinderen zich wapenen tegen digitale gevaren. Zorg en Veiligheid We zijn gestart met het implementeren van de persoonsgerichte aanpak. Vanuit deze samenwerking zorgen we voor een zorgvuldige en adequate hulpverlening bij huiselijk geweld en overlast gevende personen. We zien in de eerste maanden van 2023 dat het aantal meldingen van personen met onbegrepen gedrag (E-33 meldingen) vergelijkbaar met voorgaande jaren in dezelfde maanden. Over deze meldingen heeft de politie contact met het team zorg en veiligheid van de gemeente als er sprake van ordeverstorend verward gedrag. De gemeente heeft bemoeizorg georganiseerd voor inwoners die wel hulp nodig hebben, maar niet snel hulp zullen vragen.
In 2023 stellen we samen met de aanbieder voor geestelijke gezondheidszorg, huisartsen en maatschappelijk werk een plan op om de hulp aan onze inwoners beter toegankelijk te maken.
Beleidskaders • Integrale Veiligheidsagenda 2023-2026 • Uitvoeringsplan ondermijnende criminaliteit 2022-2023 (2021) • Toezicht en handhavingsbeleid 2018-2022
WAT WILLEN WE? 1. Veiligheid We zetten ons in voor een veilige en leefbare samenleving. Samen met onze inwoners werken we aan een omgeving waarin iedereen zich veilig voelt. Thuis, op straat, in het dorp of de stad én in het buitengebied.
WAT DOEN WE? Naam resultaat
Status 1e VGR
1.1.1 Wij voorkomen dat jongeren overlast op straat veroorzaken en treden op tegen van overlast gevende en/of criminele jeugdgroepen 1.1.2 Wij zetten in op het terugdringen van meldingen van personen met verward gedrag en betere begeleiding naar passende hulp 1.1.3 Wij vergroten en bewaken de veiligheid en leefbaarheid in alle kernen 1.2.1 Wij vergroten de zichtbaarheid van de boa's in buurten en wijken en werken aan het verhogen van het veiligheidsgevoel 24
2022-2026 2022-2024 2022e.v. 2023-2023
WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Meerjarenbegroting 2023-2026
121
121
121
121
Tot de 1e voortgangsrapportage
0
0
0
0
121
121
121
121
2. Actualisatie bestaand beleid
5
5
5
5
Stijgende verhuuropbrengsten
5
5
5
5
Totaal mutaties baten 1e voortgangsrapportage
5
5
5
5
126
126
126
126
Meerjarenbegroting 2023-2026
4.398
4.256
4.257
4.256
Tot de 1e voortgangsrapportage
1
2
3
3
4.399
4.259
4.261
4.259
1. Autonome ontwikkelingen
228
16
0
0
Bijdrage VGGM - brandweer
192
0
0
0
Stijgende gas- en elektriciteitskosten
36
16
0
0
2. Actualisatie bestaand beleid
15
0
0
0
Stijgende verhuuropbrengsten
0
0
0
0
Uitvoering handhavingsproject Ariadne
15
0
0
0
Totaal mutaties lasten 1e voortgangsrapportage
243
16
0
0
Totaal lasten na de 1e voortgangsrapportage
4.642
4.275
4.261