Document · PDF

RV26.044 WA-Hoeve NZOV Toelichting Bijlage 19 Vooronderzoek CE

Raad 9 juli 2026, gemeente ZeistBij agendapunt: Gewijzigd vaststellen bestemmingsplan WA Hoeve, Noordelijk en Zuidelijk Ontwikkelveld en beeldkwaliteit WA-Hoeve, Den Dolder23.050 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Vooronderzoek CE Willem Arntsz Hoeve - Den Dolder OPDRACHTGEVER

: Royal HaskoningDHV

LOCATIE

: Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

ONS PROJECTNR.

: 2062135

VERSIE

: 02

DATUM

: 14 mei 2021

AVG Explosieven Opsporing Nederland Vestiging Heijen De Grens 7 NL-6598 DK Heijen T +31 48 580 2010 F +31 48 580 2084

Vestiging Kaatsheuvel Veerweg 10 NL-5171 PW Kaatsheuvel T +31 41 6700 220

eo@avg.eu www.explosievenopsporing.com KvK 12029421

Distributielijst  

Royal HaskoningDHV AVG Explosieven Opsporing Nederland

Dit document is bestemd voor de opdrachtgever. Opdrachtgever

Royal HaskoningDHV

Rapport

2062135

Naam

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Versie

VO-02, definitief, opgesteld conform het WSCS-OCE versie juli 2016

Datum

14 mei 2021

Vrijgegeven door:

Menno Abee (manager)

Paraaf:

Vrijgegeven door:

Jeffry van den Bout (coördinator / senior deskundige OOO)

Paraaf:

Opgesteld door:

Chrisje Hendriks MA (historica)

Paraaf:

Afbeelding voorblad. Een luchtfoto van het onderzoeksgebied d.d. 16 september 1944. Bron: Universiteit Wageningen, sortie 40074A, nummer 4062. Rechten voorbehouden. De in deze rapportage aanwezige informatie, waaronder de tekst en het kaartmateriaal, is eigendom van AVG. Het is de opdrachtgever toegestaan deze rapportage als één geheel aan derden kenbaar te maken, met het doel waarvoor het is vervaardigd. De verstrekking van afbeeldingen uit de rapportage, of de separaat meegestuurde digitale bijlagen die hiertoe behoren, is zonder toestemming van de auteur niet toegestaan in verband met mogelijke (beeld)rechten.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 1 van 64

Inhoudsopgave 1

INLEIDING ......................................................................................................................... 5

1.1

Aanleiding ............................................................................................................................... 5

1.2

Probleemstelling ....................................................................................................................... 5

1.3

Doelstelling.............................................................................................................................. 5

1.4

Onderzoeksgebied ................................................................................................................... 5

1.5

Onderzoeksmethode ................................................................................................................ 9

1.5.1

Algemeen ........................................................................................................................ 9

1.5.2

Overgang WSCS-OCE naar CS-VROO.............................................................................. 9

1.5.3

Inventarisatie bronnenmateriaal ......................................................................................... 9

1.5.4

Beoordeling bronnenmateriaal......................................................................................... 11

1.5.5

Verantwoording .............................................................................................................. 11

1.5.6

Leeswijzer ....................................................................................................................... 11

INVENTARISATIE BRONNENMATERIAAL ............................................................................... 12

2.1

Eerder uitgevoerde onderzoeken .............................................................................................. 12

2.1.1

Rapportages AVG ........................................................................................................... 12

2.1.2

Derden .......................................................................................................................... 12

2.2

Literatuur ............................................................................................................................... 12

2.2.1

Meidagen 1940 ............................................................................................................. 12

2.2.2

Luchtoorlog 1940-1945 ................................................................................................. 14

2.2.2.1 Den Dolder en het onderzoeksgebied ............................................................................... 14 2.2.2.2 Globale vermeldingen vliegveld Soesterberg ..................................................................... 17 2.2.3

Bevrijding mei 1945 ....................................................................................................... 21

2.2.4

Munitieruimingen ............................................................................................................ 21

2.3

Collectie stafkaarten Topografische Dienst Kadaster te Zwolle .................................................... 21

2.3.1

Geallieerde stafkaart....................................................................................................... 21

2.3.2

Duitse stafkaart............................................................................................................... 21

2.4

Gemeentearchief Zeist ............................................................................................................ 23

2.4.1 2.5

Luchtbeschermingsdienst, aangetroffen/geruimde CE en oorlogsschade .............................. 23

Nieuwsberichten ..................................................................................................................... 25

2.5.1

AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek ...................................................... 25

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 2 van 64

2.6

Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD) ...................................................................... 25

2.6.1

Collectie ruimrapporten .................................................................................................. 25

2.6.2

Collectie mijnenkaarten................................................................................................... 27

2.7

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) .................................................................... 29

2.7.1

Collectie Duitse verdedigingswerken ................................................................................. 29

2.7.2

Beeldbank NIMH ............................................................................................................ 30

2.8

Provinciaal archief / Militair Gezag .......................................................................................... 30

2.8.1 2.9

Militair Gezag ................................................................................................................ 30

Nationaal archief ................................................................................................................... 30

2.9.1

Inspectie Bescherming Bevolking tegen Luchtaanvallen ...................................................... 30

2.9.2

Korps Hulpverleningsdienst .............................................................................................. 31

2.10

Semi-Statisch Informatiebeheer Ministerie van Defensie (SIB) ...................................................... 31

2.10.1 2.11

Archief Mijn- en Munitie Opruimings Dienst (MMOD) 1945-1947...................................... 31

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) ............................................................ 32

2.11.1

Collecties Departement van Justitie en Generalkommissariat für das Sicherheitswesen .......... 32

2.11.2

Beeldbank Tweede Wereldoorlog ..................................................................................... 33

2.12

Oorlog in blik ........................................................................................................................ 33

2.13

The National Archives Londen ................................................................................................. 33

2.13.1

Daily Logs ...................................................................................................................... 33

2.13.2

Operations Record Books ................................................................................................ 34

2.13.3

Diverse overige bronnen.................................................................................................. 34

2.14

Bundesarchiv-Militärarchiv Freiburg ......................................................................................... 35

2.15

Imperial War Museum ............................................................................................................ 35

2.16

Library and Archives Canada ................................................................................................... 35

2.16.1 2.17

Collectie Defence Overprints ........................................................................................... 35

Luchtfoto’s ............................................................................................................................. 36

2.17.1

Geraadpleegde luchtfoto’s .............................................................................................. 36

2.17.2

Luchtfoto-interpretatie huidige situatie............................................................................... 36

CHRONOLOGIE RELEVANTE GEBEURTENISSEN .................................................................. 41

3.1

Chronologietabel en feitenkaart .............................................................................................. 41

BEOORDELING BRONNENMATERIAAL................................................................................ 46

4.1

Indicaties voor explosieven in het onderzoeksgebied .................................................................. 46

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 3 van 64

4.2

Leemten in kennis bronnenmateriaal ........................................................................................ 46

4.3

Soort en verschijningsvorm van explosieven .............................................................................. 47

4.3.1

Het neerkomen van afwerpmunitie ................................................................................... 47

4.3.2

Vliegtuigcrashes.............................................................................................................. 47

4.3.3

Aantal mogelijk aan te treffen explosieven......................................................................... 47

4.4

Horizontale en verticale begrenzing verdacht gebied ................................................................. 48

4.4.1

Verdachte locaties afwerpmunitie ..................................................................................... 48

4.4.2

Verdachte locatie vliegtuigcrash ....................................................................................... 48

4.5

CE bodembelastingkaart ......................................................................................................... 49

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN...................................................................................... 51

5.1

Conclusie .............................................................................................................................. 51

5.2

Advies vervolgtraject ............................................................................................................... 51

5.2.1

Verkleinen CE verdachte gebieden ................................................................................... 51

5.2.2

Opsporing CE ................................................................................................................ 52

5.2.3

Update rapportage naar CS-VROO ................................................................................. 52

BIJLAGEN ......................................................................................................................... 53

6.1

Bronnenlijst ............................................................................................................................ 53

6.1.1

Archieven en overige instanties ........................................................................................ 53

6.1.2

Literatuur ....................................................................................................................... 53

6.1.3

Websites ........................................................................................................................ 54

6.1.4

Overig ........................................................................................................................... 54

6.2

Certificaat WSCS-OCE ........................................................................................................... 55

6.3

Richtlijnen WSCS-OCE afbakening verdachte gebieden ............................................................. 56

6.4

Toelichting afbakenmethode afwerpmunitie (excl. de Line / Pin Point Target afbakening) .............. 60

6.5

Afkortingenlijst ....................................................................................................................... 61

6.6

CS-VROO ............................................................................................................................. 62

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 4 van 64

1 INLEIDING 1.1

AANLEIDING

AVG Explosieven Opsporing Nederland (hierna: AVG) heeft in opdracht van Royal HaskoningDHV een vooronderzoek naar de aanwezigheid van conventionele explosieven (hierna: CE) uitgevoerd ter plaatse van de projectlocatie Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder (zie de kaarten op pagina 7 met de situatie tijdens de Tweede Wereldoorlog en op pagina 8 met de huidige situatie). Hier worden in de toekomst diverse bodemingrepen uitgevoerd ten behoeve van de herontwikkeling van het terrein.

1.2

PROBLEEMSTELLING

Er kunnen als gevolg van gevechtshandelingen CE in het onderzoeksgebied zijn achtergebleven. Er ontstaat bij het spontaan aantreffen en beroeren van CE uit de Tweede Wereldoorlog mogelijk een verhoogd veiligheidsrisico. Onbedoelde detonaties kunnen bij de uitvoering van werkzaamheden in het ergste geval leiden tot dodelijk letsel en zware schade aan materieel en omgeving. Spontane CE vondsten kunnen resulteren in meerwerkkosten door stagnatie van de uitvoeringswerkzaamheden.

1.3

DOELSTELLING

Het doel van het vooronderzoek is om aan de hand van een breed scala aan historisch feitenmateriaal een zo genuanceerd mogelijk beeld met betrekking tot het onderzoeksgebied in de Tweede Wereldoorlog te verkrijgen. Aan de hand van deze gegevens wordt een antwoord gegeven op de vraag of en zo ja in welke delen van het onderzoeksgebied er sprake is van een verhoogd risico op het aantreffen van CE. Er wordt daarnaast ingegaan op de te verwachten soort(en) CE, de verschijningsvorm en de mogelijke hoeveelheid. Het onderzoek resulteert in een horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied door middel van GIS kaartmateriaal en het advies om de werkzaamheden onder reguliere omstandigheden uit te voeren, of om vervolgstappen te zetten in de vorm van bijvoorbeeld een (projectgebonden) risicoanalyse of direct een detectieonderzoek.

1.4

ONDERZOEKSGEBIED

Het onderzoeksgebied bevindt zich bij Den Dolder in de gemeente Zeist en wordt globaal begrensd door de Dennendalweg, de N328 en de spoorlijn. In deze rapportage worden feiten omschreven van oorlogshandelingen die in en nabij het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden. Er wordt bij het bepalen van de relevantie onderscheid gemaakt in 4 opties:  Het feit wordt niet in de rapportage opgenomen wanneer de locatie van de gevechtshandeling verder dan ca. 250 meter van het onderzoeksgebied af ligt.  Binnen deze rapportages worden alle noemenswaardige feiten binnen een straal van ca. 250 meter rondom het onderzoeksgebied opgenomen, waarbij één van de volgende relevanties wordt benoemd:  Het feit krijgt de relevantie “nee” wanneer deze buiten het onderzoeksgebied ligt en op voorhand al kan worden bepaald dat deze geen invloed heeft op het onderzoeksgebied. Het feit wordt niet opgenomen in de chronologietabel in deze rapportage en krijgt geen nummer op de feitenkaart in de bijlage.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 5 van 64



Het feit krijgt de relevantie “mogelijk” wanneer het een melding betreft die buiten het onderzoeksgebied ligt en mogelijk van invloed is op het onderzoeksgebied, of wanneer de melding een groter gebied betreft dan binnen het onderzoeksgebied ligt. Het feit wordt opgenomen in de chronologietabel, wordt wel of niet afgebakend, en krijgt een nummer op de feitenkaart, mits het feit binnen de contouren van de kaart valt. Het feit krijgt de relevantie “ja” wanneer met zekerheid kan worden bepaald dat deze binnen het onderzoeksgebied ligt en een afbakening invloed heeft op het onderzoeksgebied. Het feit wordt opgenomen in de chronologietabel, de afbakening wordt gemotiveerd en het feit wordt van een nummer op de feitenkaart voorzien.

Het onderzoeksgebied ligt in de volgende gemeente: Huidige gemeente

Gemeente tijdens de Tweede Wereldoorlog

Zeist

Op de volgende pagina’s staat het onderzoeksgebied weergegeven in de situatie tijdens de Tweede Wereldoorlog en de huidige situatie.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 6 van 64

1.5

ONDERZOEKSMETHODE

1.5.1 Algemeen Bij het vooronderzoek worden literatuur en historische bronnen verzameld en gestructureerd geordend. Het eindresultaat is een rapportage met een bijbehorende CE-bodembelastingkaart. Het vooronderzoek is conform het WSCS-OCE uitgevoerd. 1

1.5.2 Overgang WSCS-OCE naar CS-VROO Sinds 8 februari 2021 vervangt het vrijwillige Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten (CS-VROO) het WSCS-OCE voor de onderdelen vooronderzoek en risicoanalyse. Om te voldoen aan het CS-VROO dient deze rapportage te worden geactualiseerd. Bijlage 6.6 bevat een overzicht van de bronnen die dienen te worden geraadpleegd, alsmede een opgave van de overige uit te voeren werkzaamheden. In paragraaf 5.2.4 heeft AVG voor Royal HaskoningDHV omschreven wat er aan deze rapportage dient te worden toegevoegd om aan het CS-VROO te voldoen.

1.5.3 Inventarisatie bronnenmateriaal Het bronnenonderzoek vindt plaats op basis van een inventarisatie van:  Gebeurtenissen die hebben geleid tot de mogelijke aanwezigheid van CE (indicaties);  Gebeurtenissen die hebben geleid tot de verwijdering van CE (contra-indicaties). Wij hebben de volgende archieven en collecties wel/niet geraadpleegd: Verplichte bronnen:

Bron

Korte omschrijving

Geraadpleegd

Hoofdstuk

Literatuur

O.a. En nooit was het stil…

2.2

Gemeentearchief Zeist

Vermeldingen oorlogshandelingen

2.4

Provinciaal archief / Utrechts Archief te Utrecht

Vermeldingen oorlogshandelingen

2.8

Explosieven Opruimings Dienst Defensie

Geruimde explosieven (mora’s/wo’s), mijnenkaarten

2.6

Luchtfotocollectie Bibliotheek Universiteit Wageningen

Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog

2.17

Luchtfotocollectie Topografische Dienst (Kadaster)

Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog

2.17

In het verleden uitgevoerde )onderzoeken

(Voor-)onderzoeken

2.1

(voor-

Werkveldspecifiek certificatieschema voor het systeemcertificaat ‘Opsporen CE’.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 9 van 64

Niet-verplichte bronnen: Bron

Korte omschrijving

Geraadpleegd

Hoofdstuk

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (’s-Gravenhage)

Inlichtingen verzet (575 serie)

2.7

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (Amsterdam)

Collecties 216k en 077

2.11

Luchtfotocollectie National Collection of Aerial Photography (NCAP, Edinburgh)

Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog

Nee

The National Archives (Londen)

2nd TAF Daily Logs

2.13

Bundesarchiv-Militärarchiv (Freiburg)

Gegevens Luftwaffenführungsstab

2.14

The National Archives and Records Administration (Washington)

Gegevens 8th Air Force, 9th Air Force

Nee

Getuigen

Getuigenverslagen uit de eerste hand

Nee

Semi-Statisch Informatiebeheer (Rijswijk)

Mijn- en Munitie Opruimingsdienst

2.10

Nationaal Archief (’s-Gravenhage)

Inspectie Bescherming Bevolking tegen luchtaanvallen

2.9

Geraadpleegd

Hoofdstuk

Niet in het WSCS-OCE benoemde bronnen: Bron

Korte omschrijving

Bedrijfsarchief AVG

Gegevens uit binnen- en buitenlandse archieven

2.1, 2.5

Bedrijfsdatabase AVG

O.a. oude webartikelen

2.1, 2.5

Koninklijke Bibliotheek

Oude krantenberichten

2.5

Luchtfotocollectie Luftbilddatenbank

Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog

2.17

Centre Historique des Archives à Vincennes

Franse gevechtsverslagen

Nee

Imperial War Museum

Beeldmateriaal Tweede Wereldoorlog

2.15

Library and Archives Canada

Defence Overprints

2.16

Locatiedeskundige

Expert op het gebied van lokale historie

Nee

Heemkundekringen / historische kringen

Plaatselijke archieven

Nee

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 10 van 64

Bron

Korte omschrijving

Kadaster Zwolle

Collectie Stafkaarten Topografische Dienst Kadaster te Zwolle

Geraadpleegd

Hoofdstuk

2.3, 2.17

De aanvullende bron National Collection of Aerial Photography (NCAP) is niet geraadpleegd, omdat de wel door AVG geraadpleegde instelling Luftbilddatenbank o.a. gebruikmaakt van luchtfoto’s van dit luchtfotoarchief. AVG beschikt niet over adresgegevens van relevante getuigen en relevante toegangsnummers en/of inventarisnummers uit het archief van The National Archives and Records Administration (Washington).

1.5.4 Beoordeling bronnenmateriaal In deze fase van het vooronderzoek worden de indicaties en contra-indicaties uit het bronnenonderzoek beoordeeld. Op basis van deze gegevens wordt gemotiveerd vastgesteld of er sprake is van een op CE verdacht gebied. Indien er sprake is van een verdacht gebied, dan wordt tevens bepaald: de (sub)soort, de mogelijke aantallen en de verschijningsvorm van de vermoedelijk aanwezige CE, alsmede de horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied (indien mogelijk). Bij de beoordeling van het bronnenmateriaal is gebruikgemaakt van het geografisch informatie systeem (GIS). De indicaties en contra-indicaties zijn vertaald naar een locatie in het RD-coördinatenstelsel en verwerkt in GIS. De GIS dataset wordt mede gebruikt om te beoordelen of het onderzoeksgebied, of delen daarvan, verdacht is op de mogelijke aanwezigheid van CE.

1.5.5 Verantwoording Het vooronderzoek is tot stand gekomen dankzij de volgende personen:  Mevr. C. Hendriks MA (historica): opstellen van het vooronderzoek en het GIS-kaartmateriaal en het uitvoeren van de luchtfotoanalyse  Dhr. P. Gieben (GIS-coördinator): verificatie van de luchtfotoanalyse  Dhr. M.A. Abee (manager): interne beoordeling opzet en inhoud rapportage  Dhr. Dr. W. van den Brandhof (historicus/afdelingshoofd vooronderzoeken): interne beoordeling inhoud rapportage  Dhr. J. van den Bout (coördinator/senior deskundige OOO): interne beoordeling inhoud rapportage

1.5.6 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van het literatuur- en archiefonderzoek. In hoofdstuk 3 zijn de relevante indicaties en contra-indicaties chronologisch in een lijst van gebeurtenissen geordend en middels een kaart weergegeven. In dit hoofdstuk is tevens bepaald of de lijst met gebeurtenissen voldoende indicaties bevat voor de mogelijke aanwezigheid van CE ter plaatse van de onderzoeklocatie. Hoofdstuk 4 is het resultaat van de beoordeling van bronnenmateriaal. Hierin in tevens de bijbehorende CEbodembelastingkaart opgenomen. Conclusies en aanbevelingen komen aan de orde in hoofdstuk 5.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 11 van 64

2 INVENTARISATIE BRONNENMATERIAAL 2.1

EERDER UITGEVOERDE ONDERZOEKEN

2.1.1 Rapportages AVG Medewerkers van AVG hebben in het verleden (voor-)onderzoeken op het grondgebied van de gemeente Zeist uitgevoerd. De volgende rapportages zijn mogelijk relevant voor het huidige onderzoeksgebied:  AVG Geoconsult Heijen, Vierde Kwadrant - Den Dolder. Een historisch onderzoek naar de aanwezigheid van Conventionele Explosieven d.d. 15 oktober 2007. Projectnummer 276218  AVG Explosieven Opsporing Nederland, Vooronderzoek CE Vliegbasis Soesterberg d.d. 9 maart 2016. Projectnummer 1562090 De aangetroffen relevante informatie is in deze rapportage verwerkt (zie o.a. paragraaf 2.2).

2.1.2 Derden Er zijn in het AVG bedrijfsarchief geen relevante door civiele explosieven opruimingsbedrijven in de gemeente Zeist uitgevoerde (voor-)onderzoeken aanwezig. Een zoekslag naar vooronderzoeken op het internet heeft geen relevante informatie opgeleverd.

2.2

LITERATUUR

2.2.1 Meidagen 1940 Beknopt algemeen historisch kader: Het Zesde en het Achttiende Duitse leger vielen op 10 mei 1940 Nederland binnen in kader van het door Hitler bevolen Fall Gelb. Het Zesde Leger trok door het zuidelijk deel van Nederland richting het Albertkanaal. De hoofdaanval van het Achttiende Leger was gericht op de Moerdijkbruggen die door Duitse parachutisten waren veroverd. De Moerdijkbruggen waren de toegangspoort naar Vesting Holland waar het Nederlandse opperbevel, koningin Wilhelmina en de regering zetelden. Nederland was van groot belang voor de Luftwaffe (de Duitse luchtmacht). De vliegvelden zouden worden gebruikt voor de strijd tegen Groot-Brittannië en tegelijkertijd kon het Ruhrgebied alleen afdoende worden beschermd tegen vijandelijke luchtaanvallen wanneer er Nederlands grondgebied aan het Derde Rijk was toegevoegd.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 12 van 64

Het onderzoeksgebied in de meidagen van 1940: In de hieronder weergegeven tabellen staan de onderzoeksresultaten m.b.t. de gemeente Zeist en de plaats Den Dolder in de meidagen van 1940. Datum

Gebeurtenis (bron: V.E. Nierstrasz, De operatiën van het veldleger en het Oostfront van de Vesting Holland)

10/11 mei 1940

1 en 3-5 R.H., 1 en 2-1 R.H. waren in de nacht van 10/11 mei 1940 teruggekomen uit het voorterrein der stellingen en bevonden zich in het bedekte terrein tussen Huis ter Heide en Soesterberg, waar zij volgens bevelen van de C.V. van rijwielen werden voorzien (p. 145).

Nee

Datum

Gebeurtenis (bron: D. Top, Soesterberg en omgeving in de oorlogstijd)

Relevant

Mei 1940

Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen van 1940)

Relevant

Mei 1940

Er zijn geen vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De oorlog in mei ’40)

Relevant

Mei 1940

Er zijn geen vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: H. Amersfoort en P. Kamphuis (red.), Mei 1940: de strijd op Nederlands grondgebied)

Relevant

Mei 1940

Er zijn geen vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Relevant

Motivatie

Er worden geen CE-gerelateerde uitspraken gedaan.

Motivatie --

Pagina 13 van 64

2.2.2 Luchtoorlog 1940-1945 2.2.2.1 Den Dolder en het onderzoeksgebied In de hieronder weergegeven tabellen staan vermeldingen die betrekking hebben op de luchtoorlog in de periode 1940-1945 in de gemeente Zeist en de plaats Den Dolder. Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 2

Relevant

Motivatie

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied en is derhalve niet bruikbaar voor een nadere analyse.

28 december 1941

Bombardement op Zeist. Getroffen werd de Dolderseweg 158.

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

28 januari 1942

Bombardement door Blenheims Mk IV op Den Dolder. Getroffen werd de spoorlijn op ca. 400 meter ten oosten van het station.

Mogelijk

Het omschreven gebied bevindt zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied. Echter: het is onduidelijk wanneer dit toestel hier neer zou zijn gestort, in 1942 of in 1943.

Mogelijk

14 augustus 1941

Bombardement op Den Dolder.

22 juni 1942

22 juni 1943

Dornier Do 217 bij de Dolderseweg 158 te Zeist verongelukt.

8 maart 1944

Bombardement om 11.00 uur op Den Dolder.

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied en is derhalve niet bruikbaar voor een nadere analyse.

8 maart 1944

Bombardement tussen 16.40 en 17.15 uur op Den Dolder. Getroffen werd de Amersfoortsestraat.

AVG beschikt over een Bomb plot waaruit blijkt dat het onderzoeksgebied getroffen werd bij dit bombardement.

28 juli 1944

Vliegtuig bij de Willem Arntsz Hoeve te Den Dolder verongelukt.

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

AVG weet uit ervaring dat niet alle vermeldingen van T. Eversteijn betrouwbaar zijn. Derhalve moet deze bron altijd in combinatie met andere bronnen (ter verificatie van de genoemde gebeurtenissen) worden gebruikt. 2

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 14 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 2

15 augustus 1944

Bombardement op Den Dolder om 12.15 uur. Getroffen werd het zwembad De Biltse Duinen en de spoorlijn op zeven plaatsen over een afstand van een km aan weerszijden van het station.

15 oktober 1944

Bombardement op de spoorlijn Utrecht - Amersfoort.

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De spoorlijn nabij het onderzoeksgebied bevindt zich binnen 1 kilometer ten oosten van het station.

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied en is derhalve niet bruikbaar voor een nadere analyse.

6 november 1944

Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd een munitietrein.

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied en is derhalve niet bruikbaar voor een nadere analyse.

21 november 1944

Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de Pleineslaan.

Mogelijk

De Pleineslaan bevindt zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

29 november 1944

Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de Paduaweg en een gebied aan weerszijden van de spoorlijn Amersfoort - Utrecht.

Mogelijk

De spoorlijn bij Den Dolder bevindt zich in de directe nabijheid van het onderzoeksgebied.

24 januari 1945

Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de spoorlijn.

Mogelijk

De spoorlijn bij Den Dolder bevindt zich in de directe nabijheid van het onderzoeksgebied.

20 maart 1945

Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd Bosch en Duin, de Biltseweg 5 en de spoorlijn.

Mogelijk

De spoorlijn bij Den Dolder bevindt zich in de directe nabijheid van het onderzoeksgebied.

Datum

Gebeurtenis (bron: G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil…Deel 1& 2)

Relevant

Motivatie

1940-1945

Geen aanvullende relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: SGLO crashregister, webeditie)

Relevant

Motivatie

21 oktober 1943

T-3010: Ju 88 neergestort bij Den Dolder langs de spoorlijn.

Mogelijk

Het onderzoeksgebied bevindt zich bij Den Dolder langs de spoorlijn.

Datum

Gebeurtenis (bron: www.vergeltungswaffen.nl)

Relevant

Motivatie

1944-1945

Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 15 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd)

Relevant

8 maart 1944

Om 17.10 uur wordt met 73 B-26’s een tweede aanval op het vliegveld Soesterberg uitgevoerd. De spoorlijn wordt bij kilometer 12.400 zodanig beschadigd dat het treinverkeer tussen Den Dolder – Soestduinen en Den Dolder Baarn Buurtstation gestaakt moet worden. (p. 289)

Nee

Datum

Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De gebroken vleugel van de Duitse adelaar)

Relevant

Mei 1940

Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: D. Top, Soesterberg vliegveld 19391945)

Relevant

Motivatie

22 juni 1943

De politie van Zeist maakte verslag op van het neerstorten van een Duitse bommenwerper om 02.50 uur bij Dolderseweg 158. De Duitse brandweer van het vliegveld bluste het brandende wrak met schuim, terwijl de Zeister brandweer de hei rond het vliegtuig, die ook vlam heeft gevat, met zand te lijf gaat. Duitse rapporten vermelden echter niets over een verloren gegaan vliegtuig aan hun kant. (p. 129)

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

23 juni 1943

De brandweer van Zeist moest deze nacht ook weer uitrukken. Bij de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder, ca. 1 km vanaf de rand van het vliegveld stond opnieuw de hei in brand. Men vermoedde dat brandende onderdelen van een aangeschoten vliegtuig daar zijn neergevallen. Er werden namelijk verbogen metalen delen gevonden; ca. 2.000 m2 brandde af. (p. 129)

Mogelijk

De Willem Arntsz Hoeve bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

28 juli 1944

De politie van Zeist maakte een rapport op over het neerstorten van een Duits (?) vliegtuig bij de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder. Geen enkele ander bron bevestigt dit. (p. 157)

Mogelijk

De Willem Arntsz Hoeve bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

15 augustus 1944

De spoorlijn werd op 7 plaatsen getroffen over een afstand van 1 km aan weerszijden van station Den Dolder. (p. 161)

Mogelijk

De spoorlijn nabij het onderzoeksgebied bevindt zich binnen 1 kilometer ten oosten van het station.

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

11 februari 1945

Jagers beschieten een trein bij Den Dolder. (p. 180)

Datum

Gebeurtenis (bron: S. Bottinga, De Willem Arntsz Stichting tijdens de Tweede Wereldoorlog)

November 1943

In november 1943 stortte een vliegtuig neer op de Hoeve. De daardoor ontstane brand werd door de Duitse Wehrmacht geblust en de wrakstukken werden opgeruimd. (p. 17)

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Motivatie

De genoemde locatie bevindt zich buiten de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Motivatie --

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Pagina 16 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: S. Bottinga, De Willem Arntsz Stichting tijdens de Tweede Wereldoorlog)

Relevant

Motivatie

Maart 1944

In maart 1944 werd een bombardement op Soesterberg uitgevoerd. De Engelse schutters waren echter niet bijzonder zuiver in het afwerpen van hun last en vele bommen misten hun doel en kwamen terecht in het omliggende gebied van Bilthoven, Den Dolder en Bosch en Duin. Op de Hoeve kwamen ongeveer dertig bommen neer. Er was veel schade toegebracht aan de bossen; de gebouwen werden slechts licht beschadigd door rondvliegende scherven. (p. 17)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

September 1944

In september 1944 werd paviljoen Boerhaave door een bom getroffen. Paviljoen Jeltje de Bosch Kemper liep ook schade op. Bij toeval vielen er geen slachtoffers. (p. 18)

Mogelijk

De genoemde locaties bevinden zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Datum

Gebeurtenis (bron: D.W. van Lier e.a., 100 jaar Den Dolder 1912-2012)

Relevant

Motivatie

14 / 15 november 1940

In de nacht van 14 op 15 november 1940 viel de eerste bom op het terrein van de Willem Arntsz Hoeve, tussen het badhuis en de woning van een geneesheer; die was bedoeld voor vliegveld Soesterberg. Gelukkig zonder persoonlijke ongelukken (wel veel schade). (p. 66)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

15 augustus 1944

De Britten voerden op 15 augustus 1944 een omvangrijke aanval uit op vliegvelden. De bommen, die afgeworpen werden op vliegveld Soesterberg, kwamen vooral op het westelijk gedeelte van het vliegveld neer. Er werd ook grote schade aangericht in Den Dolder en Bosch en Duin. (…) Verschillende wegen waren door bomkraters onbegaanbaar en de omgeving was op veel plaatsen door blindgangers levensgevaarlijk. De spoorlijn Utrecht-Amersfoort werd op 7 plaatsen getroffen over een afstand van 1 kilometer aan weerszijden van het station Den Dolder. (p. 63)

Mogelijk

De spoorlijn bij Den Dolder bevindt zich binnen 1 kilometer ten oosten van het station.

Begin 1945

Vanaf begin 1945 hadden de geallieerden weinig belangstelling meer voor Nederlandse vliegvelden ten noorden van de grote rivieren. In plaats daarvan werden voortdurend aanvallen uitgevoerd op spoorlijnen en treinen. Ook de Willem Arntsz Hoeve, waar diverse Duitse afdelingen waren gelegerd, had voortdurend de aandacht van de geallieerden. Er werden verscheidene aanvallen uitgevoerd. (p. 63)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

2.2.2.2 Globale vermeldingen vliegveld Soesterberg Het onderzoeksgebied bevindt zich binnen de invloedssfeer van het vliegveld Soesterberg. Globale vermeldingen over bombardementen op het vliegveld Soesterberg zijn ter referentie opgenomen in deze paragraaf. De vermeldingen over deze bombardementen worden echter enkel nader geanalyseerd als er concrete aanwijzingen zijn dat het onderzoeksgebied getroffen werd.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 17 van 64

De onderzoeksresultaten over bombardementen op het vliegveld zijn samengevat in de hierop volgende tabel: Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 3

12 mei 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd onder andere de T 526 Fokker C-V nr. 650 van het I-2 LvR.

13 mei 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd op het vliegveld T 582 de Fokker D-XVII nr. 209 van het 1/2-II-1 LvR en de T 583 de Fokker D-XVII nr. 210 van het 1/2-II-1 LvR.

15 mei 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

13 juli 1940

Bombardement door Wellingtons op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

24 juli 1940

Duits bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

2 augustus 1940

Bombardement door de Blenheim Mk IV BL-D en de Blenheim Mk IV L8780 AY- van het No. 110 Hydrabad Squadronop Soesterberg.

14 augustus 1940

Bombardement door een Blenheim Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

27 augustus 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

28 augustus 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

29 augustus 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

30 augustus 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

31 augustus 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

7 september 1940

Bombardement door een Wellington op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

8 september 1940

Bombardement door een Wellington op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

23 september 1940

Bombardement door een Hampden met 4/500 lbs bommen op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

15 oktober 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

31 oktober 1940

Bombardement door een Blenheim Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het westelijke gedeelte van het vliegveld.

1 november 1940

Bombardement door een Blenheim Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

3 november 1940

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

8 november 1940

Bombardement door een Blenheim Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

15 november 1940

Bombardement door drie Wellingtons op Soesterberg. Getroffen werd de zuidhoek, startbanen, hangars en de woning van R.J. van Lierop op de Postweg 39.

16 november 1940

Bombardement door een Wellington op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

10 december 1940

Bombardement door twee Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

6 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

7 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

9 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

25 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

26 januari 1941

Bombardement op het vliegveld Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

30 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

31 januari 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

15 mei 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 18 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 3

14 augustus 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

19 augustus 1941

Bombardement door een Hudson op Soesterberg. Getroffen werd een terrein ten westen van de baanverlichting.

30 augustus 1941

Bombardement door een Blenheim Mk IV MK- van het No. 500 County of Kent Squadronmet vier bommen op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

1 september 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

8 november 1941

Bombardement op het vliegveld Soesterberg. Getroffen werd het vroegere officierscasino.

11 november 1941

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

27 december 1941

Bombardement door vijf Blenheims Mk IV UX- van het No. 82 United Provinces Squadronop Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

28 december 1941

Bombardement door zes Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

28 december 1941

Bombardement door een Blenheim Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd de zuidwestbaan en zuidwestelijke vliegtuigopstellingen.

1 januari 1942

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

10 januari 1942

Bombardement door twee Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

14 januari 1942

Bombardement door vier Blenheims Mk IV Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

17 januari 1942

Bombardement door twee vliegtuigen op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

21 januari 1942

Bombardement om 10.00 uur door vijf Wellingtons op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld en een terrein van villa Egghermonde.

21 januari 1942

Bombardement door vijf Wellingtons op Soesterberg. Getroffen werd een startbaan en de noordoostkant van het vliegveld.

28 januari 1942

Bombardement door vier Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

8 maart 1942

Bombardement door twee Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werden enkele gebouwen en een startbaan.

26 maart 1942

Bombardement door Blenheims Mk IV RT- van het No. 114 Hong Kong Squadronop Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

27 maart 1942

Bombardement door twee Blenheims Mk IV en Hampdens op Soesterberg. Getroffen werden startbanen.

14 april 1942

Bombardement door vijf Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

16 april 1942

Bombardement op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

28 april 1942

Bombardement door twee Blenheims Mk IV op Soesterberg. Getroffen werden startbanen.

31 mei 1942

Bombardement door vijf Bostons TH- van het No. 418 RCAF City of Edmonton Squadronop Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 19 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 3

31 mei 1942

Bombardement op het vliegveld Soesterberg.

9 juni 1942

Bombardement door een Boston op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

14 juni 1942

Bombardement door een Boston op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

31 juli 1942

Bombardement door Bostons TH- van het No. 418 RCAF City of Edmonton Squadronop Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

26 juli 1943

Bombardement door Beaufighters op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

6 november 1943

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

8 maart 1944

Bombardement door 225 B-26 Marauders van de 9e Amerikaanse luchtmacht om 11.45 uur op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld.

8 maart 1944

Bombardement om 17.15 uur op het vliegveld Soesterberg. Getroffen werden onder andere hangars, gebouwen, personeelsonderkomens, twee tankwagens op weg naar het vliegveld en de Amersfoortsestraatweg.

9 maart 1944

Vliegveld Soesterberg tweemaal gebombardeerd door B-26 Marauders van de 9e Amerikaanse luchtmacht.

12 maart 1944

Bombardement op het vliegveld Soesterberg.

30 maart 1944

Bombardement door 12 P-47 Thunderbolts van de 359th Fighter Group met vier ton brisantbommen op het vliegveld Soesterberg. Getroffen werden rolbanen en opstelplaatsen.

20 april 1944

Bombardement door een Mosquito met 2/500 lbs bommen op het vliegveld Soesterberg.

3 augustus 1944

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

4 augustus 1944

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

6 augustus 1944

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

8 augustus 1944

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

13 augustus 1944

Bombardement door Mosquito’s op het vliegveld Soesterberg.

15 augustus 1944

Bombardement door Lancasters NA- van het No. 428 RCAF Ghost squadron, Lancasters Mk VR- van het No. 419 RCAF Moose squadron, Lancasters Mk ZL- van het No. 427 RCAF Lion squadron, Lancasters Mk ALvan het No. 429 RCAF Bison squadron, Lancasters Mk SE- van het No. 431 RCAF Iroquis squadron, Lancasters Mk van het No. 433 RCAF Porcupine squadron, Lancasters Mk WL- van het No. 434 RCAF Bleunose squadron, Lancasters Mk MG- van het No. 7 Squadronen 73 Halifaxes omstreeks 12.00 uur met in totaal 562 ton brisantbommen en vier ton markeringsbommen op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld en in het dorp onder andere de Schoolweg.

27 augustus 1944

Bombardement op het vliegveld Soesterberg.

3 september 1944

Bombardement door 103 Halifaxes en 9 Lancasters met 539 ton brisant en 32/250 lbs markeringsbommen op Soesterberg. Getroffen werd het vliegveld en in het dorp twee woningen, een winkel en een woning in "Ons Belang".

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 20 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945) 3

30 maart 1945

Bombardement door P-47 Thunderbolts op vliegveld Soesterberg.

2.2.3 Bevrijding mei 1945 Het onderzoeksgebied werd pas na de Duitse capitulatie in mei 1945 bevrijd. Er hebben hier derhalve in het laatste oorlogsjaar geen grondgevechten plaatsgevonden.

2.2.4 Munitieruimingen De onderzoeksresultaten betreffende literatuur inzake munitieruimingen zijn als volgt: Datum

Gebeurtenis (bron: A. Meijers, Achtung Minen – Danger Mines. Het ruimen van landmijnen in Nederland 1940-1947)

Relevant

1940-1947

Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

Datum

Gebeurtenis (bron: J. van Woensel, Vrij van explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers 19442004)

Relevant

1944-2004

Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.

2.3

Motivatie --

Motivatie

COLLECTIE STAFKAARTEN TOPOGRAFISCHE DIENST KADASTER TE ZWOLLE

2.3.1 Geallieerde stafkaart Het onderzoeksgebied staat op de stafkaart Utrecht sheet 376 (Edition of 1943) die is opgemaakt volgens het Nord de Guerre coördinatenstelsel. Deze stafkaart heeft een schaal van 1:25.000 en geeft een goed beeld van het onderzoeksgebied in de Tweede Wereldoorlog. Het onderzoeksgebied ligt binnen de kaartvierkanten E.2897, E.2996 en E.2997. Stafkaarten worden tevens gebruikt om de locaties van geallieerde luchtaanvallen te achterhalen (zie hoofdstuk 2.13). Op de hierna volgende pagina zijn de stafkaarten weergegeven met de hierbij behorende nummering van de kaartvierkanten.

2.3.2 Duitse stafkaart Er is in het AVG bedrijfsarchief een relevante Duitse stafkaart aanwezig:  Topografische Karte der Niederlande 1:50.000, Truppenkarte 32, West. Amersfoort, 2e uitgave d.d. april 1943. Deze stafkaart is vergelijkbaar met het exemplaar uit de voorgaande paragraaf en wordt hier derhalve niet afgebeeld.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 21 van 64

2.4

GEMEENTEARCHIEF ZEIST

Het onderzoeksgebied lag in de Tweede Wereldoorlog in de gemeente Zeist. Dit is sindsdien onveranderd gebleven. Bij het gemeentearchief van Zeist zijn de volgende inventarisnummers geraadpleegd: Gemeentebestuur Zeist 1906-1945. Toegang 1024. 203 Weekrapporten over de toestand in de gemeente Zeist, verstrekt aan de militaire commissaris voor Utrecht-Oost 332 Stukken betreffende vergoeding van de schade door de brand in Het Slot

Periode Juni - Juli 1945 1945

868 Stukken betreffende bouw van een woning aan de Amersfoortseweg 12 te Huis ter heide en verhuur van de woning aan de rijksveldwachter

1928-1934

869 Verslagen van de staat van de blusmiddelen en jaarverslagen over 1905-1923, 1928-1940 en 1943

1906-1944

870 Stukken betreffende verslagen, gezonden aan Gedeputeerde Staten, over de staat van de brandblusmiddelen en over de gehouden oefeningen door het personeel over 1906-1916, 1918-1920, 1922, 19261940, 1943 en 1945

1906-1946

881 Voorschriften betreffende melding van branden en inzending van brandrapporten

1940-1943

890 Verslagen over de jaren 1941, 1942, 1943, 1944 en 1945

1941-1945

1528 Stukken betreffende handhaving van de openbare orde tijdens de Duitse bezetting en de bevrijding

1940-1945

1554 Bewapening, aanleg van schietbanen en houden banen en houden van oefeningen

1919-1940

1557 Stukken betreffende het instellen van bewaking tegen sabotage

1941-1945

1588 Stukken betreffende identificatie, begraven en overbrengen van gesneuvelde militairen en onderhoud van oorlogsgraven

1940-1945

1774 Stukken betreffende oprichting van een afdeling van de Nederlandse Vereniging voor Luchtbescherming, bestuurssamenstelling, subsidiëring en jaarverslagen over 1938, 1939 en 1940

1938-1940

1775 Stukken betreffende gebruik van radiodistributiecentrales bij de luchtbescherming en toetreding van de gemeente tot de gemeenschappelijke regeling betreffende bijzondere radiodiensten

1936-1939

1776 Luchtbeschermingsplan van de gemeente Zeist

1938

1777 Stukken betreffende vaststelling van gedragsregels voor de bevolking bij luchtaanvallen

1938-1941

1778 Stukken betreffende bescherming van schoolkinderen tegen luchtaanvallen

1939-1944

1779 Stukken betreffende vaststelling van een luchtbeschermingsplan voor het gemeentehuis

1939-1944

1780 Jaarverslagen van de gemeentelijke luchtbeschermingsdienst voor 1939-1943

1939-1943

1781 Begrotingen van de gemeentelijke luchtbeschermingsdienst voor 1940-1944

1939-1944

1782 Stukken betreffende vaststelling van instructies voor het personeel van de gemeentelijke luchtbeschermingsdienst

1939-1943

1783 Stukken betreffende aangaan van een gemeenschappelijke regeling met andere gemeenten inzake het inrichten van centrale noodziekenhuizen en de verpleging daarin van slachtoffers van luchtaanvallen

1940-1942

1784 Stukken betreffende meldingen en processen-verbaal van bominslagen en luchtaanvallen

1940-1945

1994 Stukken betreffende onderzoek naar de toestand van de bruggen

1945

2.4.1 Luchtbeschermingsdienst, aangetroffen/geruimde CE en oorlogsschade De Luchtbeschermingsdienst was tijdens de Tweede Wereldoorlog onder andere verantwoordelijk voor het geven van luchtalarm bij bombardementen, het controleren van verduisteringsmaatregelen en het opnemen van schade na uitgevoerde bombardementen en vliegtuigbeschietingen. Er zijn in het gemeentearchief documenten van de Luchtbeschermingsdienst aanwezig.

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 23 van 64

In het onderstaande overzicht zijn gegevens met betrekking tot de Luchtbeschermingsdienst, aangetroffen/geruimde CE en oorlogsschade opgenomen. De vetgedrukte vermeldingen hebben mogelijk betrekking op het onderzoeksgebied. Datum

Gebeurtenis (bron: gemeentearchief Zeist, toegang 1024)

15 november 1940

Om half twee viel er een bom die ontplofte naast het perceel Dolderscheweg 162. (bron: inventarisnr. 1784)

Relevant

Motivatie

Documentcode

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-1784-8

28 december 1941

Omstreeks 21.00 uur kwam één bom terecht in de buurtschap Den Dolder ca. 100 meter achter Dolderscheweg 158, die een krater van 7 meter doorsnee achterliet. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178416

28 januari 1942

Omstreeks 8.45 uur werden twee Engelse bommen afgeworpen die ontploften op het spoor tussen Utrecht - Amersfoort, tussen het station Den Dolder en de halte Soestduinen op ongeveer 400 meter ten oosten van het station. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178427

22 juni 1942

Een vliegtuig stortte neer op 100 meter ten zuiden van de Dolderseweg 158. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178439

8 maart 1944

Er werden twee mannen dodelijk getroffen aan de spoorlijn tussen Den Dolder en Soest door één bom van vermoedelijk 500 kg. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich mogelijk in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178458

29 juli 1944

Omstreeks 3.30 uur liet een vermoedelijk Duits vliegtuig een bom vallen, die explodeerde nabij het paviljoen "Winkler" (Willem Arntszhoeve, Dolderscheweg 166204). (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie (huidige straatnaam en nummer) bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178472

15 augustus 1944

Voor zover bekend kwamen tientallen blindgangers terecht o.a. in het buurtschap Den Dolder. (bron: inventarisnr. 1784)

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178475

15 augustus 1944

Op de spoorlijn Utrecht-Amersfoort vielen aan weerszijden van het station Den Dolder, over een afstand van ca. 1000 meter 7 bommen, die de spoordijk en rails vernielden. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

Het station bevindt zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178475

3 september 1944

Eén blindganger kwam terecht in het open terrein van de Willem Arntszstichting te Den Dolder. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locatie bevindt zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178477

3 september 1944

Kaart van het bombardement en de schade ter plaatse van de Willem Arntszstichting en Huis ter Heide. (bron: inventarisnr. 1784)

Er zijn diverse bominslagen ingetekend binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied. Deze zijn ook op de luchtfoto’s waargenomen.

GA-03551024-178478

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 24 van 64

Datum

Gebeurtenis (bron: gemeentearchief Zeist, toegang 1024)

Relevant

Motivatie

Documentcode

24 januari 1945

Omstreeks 15.30 uur lieten 10 Britse Typhoons in een scheervlucht ieder twee bommen vallen van ieder ca. 250 kg. waardoor zware beschadiging ontstond aan o.a. de Dolderseweg 134 t/m 148 en het station Den Dolder. (bron: inventarisnr. 1784)

Mogelijk

De genoemde locaties bevinden zich in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-178485

Geen datum

Neerkomen van een fosforrubberbom en onderdelen vliegtuig bij W.A. Hoeve. (bron: inventarisnr. 1780)

Mogelijk

De genoemde locatie bevinden zich gedeeltelijk binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

GA-03551024-1780-8

2.5

NIEUWSBERICHTEN

2.5.1 AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek De collectie CE gerelateerde nieuwsberichten in het AVG bedrijfsarchief, alsmede het internet en de oude krantencollectie van de Koninklijke Bibliotheek te ’s-Gravenhage zijn geraadpleegd. Er zijn geen berichten gevonden die betrekking hebben op het onderzoeksgebied. Het onderzoeksresultaat is in de onderstaande tabel samengevat: Datum

Gebeurtenis (bron: AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek)

17 september 1958

Bij graafwerkzaamheden in Den Dolder stuitte men op een hard voorwerp. De Mijnopruimingsdienst werd gewaarschuwd, die een bom van 500 kg tevoorschijn bracht. (bron: De Telegraaf d.d. 17 september 1958)

2.6

Relevant

Nee

Motivatie De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

EXPLOSIEVEN OPRUIMINGS DIENST DEFENSIE (EODD)

2.6.1 Collectie ruimrapporten De EODD houdt sinds 1970 meldingen van aangetroffen CE bij. Deze meldingen zijn tot 1992 als melding opdracht en ruim rapport (MORA) en na 1992 als uitvoeringsopdracht (UO) gearchiveerd. AVG heeft het overzicht van relevante MORA’s en UO’s van de gemeente Zeist opgevraagd. Er zijn in dit overzicht meldingen van het onderzoeksgebied geregistreerd. Op basis van de locatiebeschrijvingen zijn de ruimrapporten geselecteerd en opgevraagd. Deze documentatie is bestudeerd. De onderzoeksresultaten zijn in de volgende tabel weergegeven en worden gebruikt ten behoeve van de bepaling van de aan te treffen munitiesoorten. De vermeldingen zijn niet van belang voor het bepalen van een afbakening en zijn derhalve niet opgenomen in de chronologietabel in hoofdstuk 3. MORA / UO

19710340

2062135-VO-02

Locatie

Vondst

Dolderseweg 120

1 Duitse oefenbom 250 kg, geen ontsteker.

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Relevant

Nee

Motivatie De huidige Dolderseweg 120 bevindt zich buiten de begrenzing van het onderzoeksgebied. Het betreft bovendien een oefenbom.

Pagina 25 van 64

MORA / UO

Locatie

Vondst

19822181

Dolderseweg 164, Willem Arnshoeve, Den Dolder

1 brisantgranaat van 10,5 cm m/AZ 23, niet verschoten.

De genoemde locatie bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

19851778

Dolderseweg 164, Willem Arnshoeve, Den Dolder

1 bom van 250 lbs m/neuspistool No. 42 en start pistool No. 30 2 SLP.

De genoemde locatie bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

ZA, Willem Arntsz Hoeve, Zeist, Dolderseweg 164 Den Dolder

Omdat er op 5 juni 1985 op het terrein van de Willem Arntsz Hoeve in de bouwput PGP-3 van het nieuw te bouwen paviljoen een bom aangetroffen is wordt verzocht ook de betrokken bouwput in de directe omgeving af te zoeken.

De genoemde locatie bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

VZA 19851827, Willem Arntsz Hoeve, Zeist

Aangegeven terrein afgezocht. Geen explosieven aangetroffen.

De genoemde locatie bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied. Er werden echter geen CE aangetroffen.

Nee

De vermelding is globaal en er kan niet worden vastgesteld of er sprake is van een locatie in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

Nee

De vermelding is te globaal om te bepalen of er sprake is van een locatie in de nabijheid van het onderzoeksgebied. Een groot deel van de genoemde straat bevindt zich op geruime afstand van het onderzoeksgebied.

Nee

De vermelding is globaal en er kan niet worden vastgesteld of er sprake is van een locatie in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

19851827

19851881

19871577

19873418

19932376

Den Dolder, in trein (NS), Zeist

Niet aanwezig bij het SIB archief.

Doldersweg, Den Dolder, Zeist

1 restant oefenbetonbom 50 kg.

De Dolder, Amersfoort

1 brisantgranaat van 2’’ mortier.

Relevant

Motivatie

19971693

Voormalig terrein WA, Den Doler, Zeist

4 brisantgranaten van 10,5 cm, niet verschoten.

De genoemde locatie bevindt zich binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied. De exacte locatie van de vondst is echter onbekend.

19980096

Den Dolder, Zeist

1 schroot.

Nee

De vermelding is globaal en er werden geen CE aangetroffen.

19981106

Fornheselaan 134, Den Dolder, Zeist

1 scherfhandgranaat Mk II.

Nee

De genoemde locatie bevindt zich buiten de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Langs de spoorlijn, Den Dolder

1 brisantgranaat van 10,5 cm met restant ontsteker, verschoten.

Nee

De vermelding is globaal en er kan niet worden vastgesteld of er sprake is van een locatie in de nabijheid van het onderzoeksgebied.

19991039

2062135-VO-02

Willem Arntsz Hoeve – Den Dolder

Pagina 26 van 64

MORA / UO

Locatie

Vondst

Relevant

Motivatie

20071718

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16972829/1