RV26.029 Bijlage 8d. Accountantsverslag 2025 - gemeente Zeist

•

Het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).

•

De jaarrekening 2025 (balans met toelichting en overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting).

Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2025. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controleen Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen.

34

Bijlage 3: Opdrachtvoorwaarden en wijzigingen verslaggevingsregels Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.

•

Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van het college in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.

•

Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

35

Bijlage 4: Materialiteit Controleaanpak en uitvoering controle Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met de door ons voorgenomen controleaanpak. Dat houdt in dat wij onze controle voor een groot deel gegevensgericht hebben uitgevoerd.

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Onze controleaanpak is onder andere gebaseerd op een adequate risicoanalyse. Wij hebben enkele gesprekken met ambtelijk medewerkers gevoerd over de binnen Zeist intern toegepaste risicoanalyse, het werkprogramma en de aanpak van de te verrichten verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Goedkeurings- en rapporteringstolerantie De raad bepaalt de goedkeuringstolerantie die de accountant bij de controle van de jaarrekening hanteert. Normaliter wordt hiervoor de richtlijn op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) aangehouden, zo ook door Zeist.

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie

Op grond van de jaarrekening 2025 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 2% van de totale lasten, exclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 5 miljoen. Deze tolerantie geldt voor zowel fouten als onzekerheden. Wordt deze goedkeuringstolerantie niet overschreden, dan kan een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. De goedkeuringstolerantie is een kwantitatieve maatstaf. De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. Voor de rapporteringstolerantie geldt dat deze door de raad is gesteld op een absoluut bedrag van € 150.000 voor fouten en onzekerheden.

IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

36

Bijlage 5: Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van Zeist

Inleiding

Inleiding

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed.

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en Zeist, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.

Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Eshuis beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

•

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Eshuis.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze partners en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

37

Bijlage 6: Bevindingen controle

SiSa - bijlage

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage Fout of onzekerheid Financiële omvang Toelichting

Inleiding

fout/onzekerheid

Inleiding J&V A46

Specifieke uitkering IPTA

nvt

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

nvt

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

nvt

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid 2025

nvt

OCW D8

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid

nvt

OCW D14

Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

nvt

OCW D23

Eenmalige specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2024

nvt

I&W E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

nvt

I&W E20

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021

nvt

I&W E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

nvt

I&W E81

Tijdelijke regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2023

nvt

I&W E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

nvt

I&W E85

Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

nvt

I&W E120

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

nvt

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

38

Bijlage 6: Bevindingen controle

SiSa - bijlage

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage Fout of onzekerheid Financiële omvang Toelichting

Inleiding

fout/onzekerheid

Inleiding SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

nvt

SZW G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2024

nvt

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025

nvt

SZW G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2024

nvt

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025

nvt

SZW G4A

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2024

nvt

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025

nvt

SZW G10A

Wet inburgering 2021_ Totaal 2024

nvt

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2024

nvt

SZW G13

Onderwijsroute_ deel gemeente 2025

nvt

SZW G13A

Onderwijsroute_ totalen 2024

nvt

VWS H4

Specifieke uitkering stimulering sport 2024-2026

nvt

VWS H21

Specifieke uitkering cliëntondersteuning

nvt

VWS H26B

Specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp (SiSa tussen medeoverheden)

nvt

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie

SZW G12 Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

SZW G12A

nvt

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

39

Bijlage 6: Bevindingen controle

SiSa - bijlage

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Bevindingen controle SiSa-bijlage Fout of onzekerheid Financiële omvang Toelichting

Inleiding

fout/onzekerheid

Inleiding VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

nvt

VWS H35

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

nvt

VWS H39

Specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken_ zonder centraal persoon_2025

nvt

VRO J15B

Regio Deals zesde tranche - Drechtsteden-Vitale Wijken II - doorverstrekking aan medeoverheden

nvt

VRO J17

Realisatiestimulans 2025

nvt

VRO J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

nvt

VRO J55

Aanpak energie armoede

nvt

VRO J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen (RHA)

nvt

VRO J75B

Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)

nvt

VRO J94

Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie

nvt

VRO J107

Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen 2025

nvt

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

nvt

A&M M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

nvt

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring)

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

40

Bijlage 7: Toelichting financiële kengetallen Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | Staatsblad 2015, 206 Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen Financiële positie

Financiële positie

Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Zo kan een hoge schuld worden veroorzaakt doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden vervolgens worden doorgeleend aan bijvoorbeeld woningbouwcorporaties die op hun beurt weer jaarlijks aflossen. In dat geval hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie.

Daar is bijvoorbeeld sprake van indien een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is (omdat het vast zit in bijvoorbeeld een gemeentehuis of dat er andere investeringen mee zijn gefinancierd). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de provincie of gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een provincie en gemeente. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte

Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit

Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds of provinciefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting OZB respectievelijk opcenten op de motorrijtuigenbelastingen. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin dat het van belang is om te weten welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De kengetallen moeten daarbij in samenhang worden bezien.

Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten of provincies leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de woningen kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Wanneer de grond tegen de prijs van landbouwgrond is aangekocht, loopt een gemeente relatief gering risico. Het is dus belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of grondexploitatie kan bijdragen aan de verlaging van de schuld. Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en moet die worden afgewaardeerd dan leidt dit tot een lager eigen vermogen en dus een lagere solvabiliteitsratio.

41

Bijlage 7: Toelichting financiële kengetallen Belastingcapaciteit

Inleiding

Inleiding Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting Bevindingen

Bevindingen

De OZB en de opcenten zijn voor gemeenten respectievelijk provincies de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig. Op voorstel van de stuurgroep die naar aanleiding van het advies door de Commissie vernieuwing BBV is ingesteld is ervoor gekozen om de belastingcapaciteit te relateren aan landelijk gemiddelde tarieven. In de eerste plaats is voor een landelijk gemiddelde gekozen omdat over het algemeen geen maximum is gesteld aan belastingentarieven, zoals bij de OZB en parkeerbelasting. Daarnaast geeft een gemiddelde meer inzicht in de betekenis van de belastingcapaciteit voor de financiële positie dan wanneer het gerelateerd wordt aan een maximaal te heffen tarief en worden deze gemiddelden ook onderling door provincies of gemeenten gebruikt om lasten te vergelijken. Ook is er vanuit de praktijk behoefte bij provincies, gemeenten en andere belanghebbende om inzicht te hebben in de lokale tarieven van omliggende gemeenten en provincies. De hoogte van belastingtarieven komen dus niet in een vacuüm tot stand; er wordt daarbij rekenschap gegeven hoe de «eigen» lastendruk (via tarifering) zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde.

Zo publiceert het Coelo de «Atlas van de Lokale Lasten», een marco- en micro-overzicht van opbrengsten van de hoogte en ontwikkeling van tarieven, heffingen en woonlasten dat mede daarvoor wordt gebruikt. Ook wordt voortaan in de meicirculaire van het provincie- en gemeentefonds een overzicht opgenomen met de (ontwikkeling van de) gemiddelde lastendruk van de opcenten op de motorrijtuigenbelasting en de woonlasten van een meerpersoonshuishouden. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld (er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt). De mate waarbij een tegenvaller kan worden bijgestuurd, wordt ook wel de wendbaarheid van de begroting genoemd. Wanneer een gemeente of provincie te maken heeft met een hoge schuld en de structurele lasten hoger zijn dan de structurele baten en de woonlasten of opcenten al relatief hoog zijn, dan is er minder ruimte om te kunnen bijsturen.

Financiële positie

Financiële positie Organisatie

Organisatie IT-audit

IT-audit Overig

Overig Bijlagen

Bijlagen

Accountantsverslag 2025 Zeist

42

Accountantsverslag 2025 Zeist

43