RV26.029 Bijlage 8d. Accountantsverslag 2025 - gemeente Zeist
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025
Gemeente Zeist
30 JUNI 2026
Per saldo persoonlijker
Aan de gemeenteraad van gemeente Zeist Postbus 513 3701 HS ZEIST Datum 30 juni 2026 Ons kenmerk 1027605/2025/ACV Behandeld door G.C. (Gerard) Helminck RA MSc EMA
Amersfoort, 30 juni 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Zeist aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 25 september 2025. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2025. Op 30 april 2026 hebben wij het conceptaccountantsverslag besproken met de concerncontroller, teammanager financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Op 11 mei 2026 bespreken wij het verslag in het directieteam. Op 19 mei hebben wij het verslag met het college besproken. Op 2 juni is het verslag besproken met de auditcommissie van Zeist. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van Zeist. Bij deze jaarrekening hebben wij een controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt.
Wij bedanken de medewerkers van Zeist voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.
Antine van de Groep
Digitaal ondertekend door Antine van de Groep DN: cn=Antine van de Groep, c=NL, o=Antine van de Groep Datum: 2026.06.30 11:22:22 +02'00'
A. (Antine) van de Groep MSc RA
Accountantsverslag 2025 Zeist
2
Inhoudsopgave
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
▪ Managementsamenvatting
4
▪ Belangrijkste bevindingen uit onze controle
8
▪ De financiële positie
19
▪ Organisatie
21
▪ IT audit
24
▪ Overige aangelegenheden
27
▪ Bijlagen
29
▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen
▪ Bijlage 1b: In de controle opgenomen aanpassingen ▪ Bijlage 1c: Tekortkomingen in de toelichtingen ▪ Bijlage 2: Fraude ▪ Bijlage 3: Opdrachtvoorwaarden en wijzigingen verslaggevingsregels ▪ Bijlage 4: Materialiteit ▪ Bijlage 5: Onafhankelijkheidsbevestiging
Overig
Overig
▪ Bijlage 6: Bevindingen controle SiSa-bijlage ▪ Bijlage 7: Toelichting financiële kengetallen
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
3
Management samenvatting
Per saldo persoonlijker
Managementsamenvatting Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Oordeel en materialiteit
• •
Wij hebben een goedkeurend oordeel bij de jaarrekening 2025 afgegeven. In het controleprotocol is een goedkeuringstolerantie opgenomen van 2% van de lasten (exclusief toevoegingen aan de reserves) met betrekking tot fouten en onzekerheden (cumulatief) in de jaarrekening. Voor de jaarrekening 2025 bedraagt de materialiteit € 5 miljoen. Voor de rapporteringstolerantie geldt dat deze door de raad is gesteld op een absoluut bedrag van € 150.000 voor fouten en onzekerheden.
Pagina 26
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. De gemeente heeft begin 2026 alle lopende exploitaties herzien en de daarin opgenomen uitgangspunten herrekend. De cijfermatige uitkomsten van deze exercities is niet materieel en heeft de gemeente niet verwerkt in de toelichting onder de grondexploitatie. Gelet op toekomstige omvangrijke grondexploitaties adviseren wij de gemeente om het herzieningenproces te vervroegen en de uitkomsten in de jaarrekening te verwerken.
Pagina 9
Sociaal Domein
•
De gemeente Zeist heeft in het afsluitingsproces van de jaarrekening 2025 controleverklaringen en gewaarmerkte productieverantwoordingen van zorgaanbieders verzameld ter onderbouwing van de zorglasten. Een deel van de bestedingen van zorg in natura (WMO en Jeugdwet) bevat geen assurance-informatie. Dit deel bedraagt € 3 miljoen en wij wegen deze onzekerheid in ons getrouwheidsoordeel. Naast het ontbreken van assurance-informatie merken wij op dat uit het actualisatieproces binnen het Sociaal Domein significante resultaatsafhankelijke boekingen worden gemaakt. Wij adviseren de gemeente om dit actualisatieproces eerder en in de breedte uit te voeren zodat gedurende het boekjaar relevante sturingsinformatie omtrent de zorgbestedingen beschikbaar is.
Pagina 11
• Voorziening wethouderspensioenen Met het oog op de overdracht per 1 januari 2028 heeft de gemeente de APPA voorziening voor wethouders aangepast op basis van de actuele uitgangspunten. De rekenrente en de dekkingsgraad van ABP zijn daarbij de belangrijkste. • Onderhoudsvoorzieningen De uitnutting van de voorziening wegenbeheerplan en de voorziening rioolinvesteringen loopt vertraging op waardoor dotaties in de toekomst nauwgezet gemonitord dienen worden door de verantwoordelijke afdelingen. Onze aandachtspunten met betrekking tot de voorzieningen zijn opgenomen in de paragraaf van de voorzieningen in het hoofdstuk ‘Bevindingen’.
Pagina 13
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie • IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Voorzieningen
5
Managementsamenvatting Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Vaste activa management
•
De controle van de materiële vaste activa heeft geleid tot een aantal aangepaste classificaties binnen de balans. Binnen het accountantsberoep noemen wij dit “reclassificaties”. Deze reclassificaties heeft de gemeente extracomptabel in de jaarrekening toegelicht. Zeist heeft opvolging gegeven aan de recente wijzigingen binnen de Onderwijshuisvesting. Een aantal panden worden op termijn gesloopt en een aantal worden vervangen. De jaarlijkse kapitaallasten zijn herrekend en het verschil met de verantwoorde kapitaallasten is onder onze rapportagegrens.
Pagina 14
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd. Zie bijlage 6 in dit verslag. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen 2025 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring. Het anti-cumulatiebeding voorkomt dat topfunctionarissen door het bekleden van meerdere functies bij verschillende (semi-)publieke instellingen samen tóch boven het wettelijke bezoldigingsmaximum verdienen. Gelet op de inherente beperkingen van onze opdracht inzake de controle van de jaarrekening van de gemeente Zeist nemen wij deze disclaimer op.
Pagina 15
Onderdeel van ons oordeel is ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Op bladzijde 246 van de jaarstukken 2025 van Zeist treft u de verantwoording aan. Dit is een voorgeschreven tekst. In de paragraaf bedrijfsvoering beschrijft u de kaders, de controleaanpak en de bevindingen in uitgebreidere vorm. De Europese Aanbestedingen zijn via een interne controle voorbereid. Het controleren van Europese aanbestedingen blijft arbeids- en kennisintensief, en gelet op de uitkomsten ook foutgevoelig. Een groot deel van de rechtmatigheidsfout wordt beïnvloedt door lasten- en kredietoverschrijdingen. Batenafwijkingen en lastenonderschrijdingen zijn conform uw financiële verordening gemeld voor het vaststellen van de jaarstukken 2025 door het college op 12 mei 2026. Voor wat betreft Misbruik & oneigenlijk gebruik (hierna: M&O) heeft Zeist middels de interne controles aangetoond dat de beheersmaatregelen ter voorkoming en bestrijding van misbruik gewerkt hebben.
Pagina 18
Inleiding
Inleiding
•
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Overige Gemeente-specifieke onderwerpen
•
Rechtmatigheidsverantwoording
•
•
Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
• • •
6
Managementsamenvatting Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Financiële positie
•
De financiële positie ultimo 2025 is afgenomen ten opzichte van 2024. Dit komt door het negatieve resultaat over 2025. In 2025 is een negatief resultaat gerealiseerd van € 0,5 miljoen. De gemeente heeft de afwijking tussen het jaarresultaat en het begrotingsresultaat in hoofdstuk 1 van de jaarstukken toegelicht.
Pagina 20
In het najaar 2025 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een managementletter aan het college en in een boardletter aan de auditcommissie gerapporteerd. Tijdens de werkzaamheden voor de 2025 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Zeist de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond het sociaal domein, inkoopfactuurverwerking en het grootboek, Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen en buiten de gemeente Zeist is positief.
Pagina 22
Pagina 34
•
Inleiding
Inleiding Interne beheersing
Inhoudsopgave
•
Inhoudsopgave •
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
•
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie
Kwaliteit verslaggeving
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Controleproces
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken voor wat betreft getrouwheid nagenoeg gereed conform verwachting en was het controledossier compleet. Wij hebben de eerste selecties aan het begin van onze controle uitgezet, gevolgd door het verder aanscherpen van onze vragen. Wij monitoren samen met u het verloop van de controle via ons portaal YouProvide. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces voor wat betreft het onderdeel getrouwheid.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
7
Belangrijkste bevindingen
Per saldo persoonlijker
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2025 afgegeven. Wij hebben onze rapportage over wettelijk vereiste onderwerpen in de bijlagen bij dit accountantsverslag opgenomen. Hieronder vallen onze verantwoordelijkheden met betrekking tot fraude, het overtreden van wet- en regelgeving, uitvoering opdrachtvoorwaarden, onafhankelijkheid en verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.
Inhoudsopgave Duiding strekking controleverklaring
Samenvatting
Samenvatting
Wij geven bij de jaarrekening van Zeist een verklaring af over het getrouwe beeld. Ons oordeel in de controleverklaring luidt als volgt:
Bevindingen
Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een
Bevindingen
getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten
Financiële positie
Financiële positie
over 2025 en van het vermogen van Zeist op 31 december 2025 alsmede een getrouw beeld van de financiële rechtmatigheid over 2025 in
Organisatie
overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Organisatie
IT-audit
IT-audit
Deze strekking kan veronderstellen dat wij nog een oordeel geven over de financiële rechtmatigheid. Wij vinden het gelet op onze rol, verantwoordelijk-
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
heden en onafhankelijkheid belangrijk om dit nader toe te lichten. Het laatste deel van de beschrijving van ons oordeel betreft een opsomming van alle onderdelen welke onder de jaarrekening vallen. Op deze wijze geven wij geen separaat oordeel meer over de rechtmatigheid. We geven alleen nog een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening met inbegrip van de financiële rechtmatigheid. Deze strekking is daarmee in lijn
Wij geven hierbij nog wel een oordeel af omtrent de rechtmatige besteding van de Specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage conform artikel 17a van de
Financiële Verhoudingswet. Grondexploitaties De grondexploitaties zijn door u in het voorjaar van 2026 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld. Deze bijstelling heeft u conform eerdere jaren bewust niet verwerkt in de jaarrekening omdat de laatst vastgestelde grondexploitatie leidend is. Echter kan het wezen dat er in het nieuwe boekjaar sprake is van aanvullende informatie die in de jaarrekening verwerkt zou moeten worden. Hierbij valt te denken aan gestegen kosten voor bijvoorbeeld asbestsanering, verlenging van het plan als gevolg van bijvoorbeeld netcongestie of herverkaveling van te verkopen tranches. Dergelijke bijstellingen kunnen van invloed zijn op de winstname in het huidige boekjaar vanwege de verplicht gestelde formule van de commissie BBV.
Het proces van de herzieningen is voor de gemeentelijke positie en blik naar de toekomst van belang. Zoals hierboven opgemerkt dienen effecten van bepaalde wijzigingen in het nieuwe boekjaar verwerkt te worden in de (toelichting op de) jaarrekening. De gemeente heeft een update van de huidige stand van zaken inclusief een outlook voor het komende jaar opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Daarnaast heeft zij de uitgangspunten, risico’s, parameters en inschattingen die ten grondslag liggen aan de grondexploitaties conform het BBV opgenomen in de toelichting bij het onderhanden werk. Wij achten dit een getrouwe weergave.
met de vereisten van de NBA alsmede het BBV. Accountantsverslag 2025 Zeist
9
Belangrijkste bevindingen in onze controle Grondexploitatie (vervolg)
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
De aanpassingen in de toelichting zijn verre van materieel omdat de grondexploitaties een sluimerend karakter hebben. Dit kan wijzigen met nieuwe omvangrijke grondexploitaties waarbij de Raad tijdig en juist geïnformeerd hoort te worden als het gaat om bijzonderheden, bijstellingen en wijzigingen. Immers gaat het om het budgetrecht van uw gemeenteraad. Daarnaast kan een herziening materieel zijn waardoor deze wijziging opnieuw aan de raad voorgelegd dient te worden op basis van het BBV.
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Activatie dient conform het BBV plaats te vinden op basis van de meest betrouwbare inschatting en dat is de meest actuele herziening. Het BBV vereist voorgaande. Wij hebben de organisatie geadviseerd om de timing van het herzieningenproces bij te stellen en de actualisaties in het voorjaar van t+1 mee te nemen bij de bepaling van de posities, waardering en toelichting in de jaarrekening van t. Dit voorkomt verrassingen, draagt bij aan het besluitvormingsproces en zorgt voor een hogere informatiewaarde. Zeist en Eshuis zijn reeds in overleg om dit herzieningsproces te optimaliseren.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Winstname Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 per saldo € 0,3 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitatie Gemeentewerf. Dit bedrag houdt u bewust aan in de reserve Weerstandsvermogen GREX.
Ieder nadeel heeft z’n voordeel, en dat is bij winstgevende grondexploitaties ook het geval. Winsten dienen belast te worden met vennootschapsbelasting. Zeist beschikt over beperkte fiscale compensabele verliezen waardoor de feitelijke belastinglast op het jaarresultaat zal gaan drukken in het geval van toekomstige winstgevende grondexploitaties. Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: • Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten. • Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.
• Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten. • Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn
verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt.
Accountantsverslag 2025 Zeist
10
Belangrijkste bevindingen in onze controle Sociaal Domein
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met een oordeel met beperking bij de verantwoordingen 2025 verstrekt. Daardoor bestaat in beginsel onzekerheid over de door de gemeente verantwoorde PGB-bestedingen over 2025 van maximaal € 1,6 miljoen. Het oordeel van de accountant van de SVB leidt tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid. De accountant van de SVB rapporteert een meest waarschijnlijke fout-percentage op de PGBbestedingen. Zeist voert gegevensgerichte controles uit op deze bestedingen. Hierdoor mogen wij het hiervoor genoemde fout-percentage op de populatie toepassen. De uitkomst van deze exercitie is onder onze rapportagedrempel en wordt dus niet gewogen in ons oordeel.
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Naast de PGB’s heeft de gemeente de bestedingen bij zorgaanbieders over 2025 in het kader van Jeugdwet en WMO in veel gevallen een controleverklaring met gewaarmerkte productieverantwoording van de zorgaanbieders ontvangen en afstemming verricht met de in de eigen administratie geboekte uitbetalingen aan zorgaanbieders.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Doordat de gemeente nog afhankelijk is van de controleverklaringen van de accountants van de zorgaanbieders bij de productieverantwoordingen is er pas begin april inzicht in de nagekomen bestedingen van deze zorgaanbieders. In Zeist heeft dit geleid tot een bijstelling van het primaire jaarrekeningresultaat met ongeveer € 3,5 miljoen in negatief zin. Naast de nagekomen boekingen die het resultaat beïnvloeden blijft Zeist afhankelijk van de productieverantwoordingen van haar zorgaanbieders. Het gevolg hiervan is dat net als in voorgaande jaren een deel van de populatie aan zorgbestedingen onzeker is.
Om deze onzekerheid te minimaliseren heeft de gemeente voor het boekjaar 2025 aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Op een aantal onderdelen resteren zorgbestedingen waar tot op heden geen zekerheid over is verkregen. Voor 2025 hebben wij dit aandeel becijferd op € 3,0 miljoen. Wij hebben nader onderzoek gedaan naar de onzekere populatie en zien het volgende beeld: Onderdeel WMO Jeugdhulp
Onzekerheid 640.764
1.327.049
Leerlingenvervoer
0
Regiotaxi
0
Vervoermiddelen
0
Woningaanpassingen
0
Regionale samenwerking taakgericht
0
Beschermd wonen
506.775
Rolstoelen
275.435
Vierkant – specifiek zorgaanbieder Timon (eerdere jaren)
223.815
Totaal
2.973.839
In lijn met de oproep in onze managementletter 2025 adviseren wij de gemeente om meer grip te krijgen op de bestedingen door in te zetten op meer actuele sturingsinformatie dan de verantwoordingsinformatie per jaareinde. Daarnaast kunnen meer prestatiegerichte AO/IB maatregelen naar voren gehaald worden. Deze maatregelen zien onder andere toe op het beoordelen van de klachtenregistratie, controleren van de eigen bijdragen, indicatiestelling en productieregels maar ook het doornemen van kwaliteitsrapportages en het inwinnen van regionale inlichtingen over de geleverde zorg door de zorgaanbieder.
11
Belangrijkste bevindingen in onze controle Sociaal Domein (vervolg)
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
In aanvulling op het verkrijgen van zekerheid ten aanzien van de zorgbestedingen binnen uw gemeente kijken wij ook naar de ontwikkeling van de zorgpopulatie en –bestedingen. De toelichting op de taakvelden biedt daarvoor in uw jaarrekening het nodige inzicht. Wij hebben hiernaast een nadere duiding opgenomen op de ontwikkeling van deze cijfers. Wij hebben hierbij de taakvelden van 2024 gehanteerd zodat de cijfers op een juiste wijze vergeleken kunnen worden. Voor 2025 zijn de taakvelden in het Sociaal Domein verder uitgebreid.
Taakvelden (x €1.000) Wijkteams Maatwerkvoorziening (WMO) Maatschappelijke dienstverlening 18+ Maatschappelijke dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-
Totaal: Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Overall zijn de lasten ten opzichte 2024 gestegen met ongeveer € 1,4 miljoen. Deze stijging is met name het gevolg van: •
De ambulante jeugdhulp waarbij de beoogde transitie van individuele ondersteuning naar groepsaanbod beperkt heeft plaatsgevonden.
•
De relatief hogere kosten voor het verblijf van jeugdigen.
2024
2025 10.448
13.122
2.678
3.292
13.763
14.169
25.319
23.763
544
438
0
0
52.752
54.784
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
12
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
Voorzieningen
Onderhoudsvoorzieningen
Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Zeist beschikt over twee onderhoudsvoorzieningen, namelijk het wegenbeheerplan en de rioolvervangingsinvesteringen. Bij dit type voorzieningen is het van belang dat de geplande werkzaamheden dan wel investeringen conform het beheerplan in lijn met het BBV worden uitgevoerd. Maar planning is niet altijd realisatie. Zeist heeft een aanvullende analyse uitgevoerd en daaruit blijkt dat het verschil tussen planning en realisatie op projectniveau in beeld is. De uitgestelde onderhoudslasten bedragen respectievelijk € 1,7 miljoen voor het wegenbeheerplan en € 1,9 miljoen voor de rioolinvesteringen. De conclusie is dat de gereserveerde middelen overeenkomstig de beheerplannen nog steeds nodig zijn voor toekomstig onderhoud en vervangingen. Er is geen vrijval aan de orde.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Binnen de voorzieningen maakt u conform het BBV onderscheid naar voorzieningen voor ‘verplichtingen, verliezen en risico’s’, ter ‘egalisering van kosten’ (‘groot onderhoud’), en ‘voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is’. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het management en het college.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor deze gebieden het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. De voorzieningen zijn toereikend en redelijk bepaald. Wij hebben een drietal voorzieningen betrokken in onze controle en wij delen onze bevindingen graag met u.
Wat regelmatig voorkomt bij infrastructurele projecten is dat de timing van de uitvoering anders loopt. Oftewel fasering in de tijd zorgt voor uitloopt. Op korte termijn hebben wij geen indicatie dat er sprake is van afstel van werkzaamheden maar als dit doorzet in de tijd kan het leiden tot een schattingsonzekerheid. Een dergelijke schattingsonzekerheid dient bij toekomstige controles geadresseerd te worden. Het gevolg hiervan is dat een vrijval van de voorziening nodig kan zijn. Wij adviseren de gemeente om binnen de verantwoordelijke afdeling en teams concrete plannen te maken voor de uitvoeren van deze werkzaamheden, aanbestedingen uit te zetten en leveranciers te contracteren alsmede het periodiek analyseren van de toereikendheid van de huidige dotaties.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Voorziening wethouders pensioen De commissie BBV heeft in december met een standpunt over de wijze waarop de effecten van de Wet Toekomst Pensioenen in de jaarrekening moet worden verwerkt, en wanneer. De uitkomsten van de actuariële actualisaties (de reservewaarde) dienen vervolgens te worden vermenigvuldigd met de dekkingsgraad van het ABP per 31-12-2025, dit is 123,5%. Zeist heeft bij de berekening van de voorziening de uitgangspunten zoals hiervoor beschreven op basis van het onderzoeksrapport van Montae gehanteerd.
13
Belangrijkste bevindingen in onze controle Vaste activa management
Inleiding
Inleiding
Het investeringsvolume over 2025 is uitgekomen op ongeveer € 37 miljoen. Veel van deze investeringen zien toe op omvangrijke projecten zoals de Gemeentewerf, onderwijshuisvesting, sportaccommodaties en grond-, wegen waterbouwkundige werken op meerdere locaties binnen uw gemeente.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Naar aanleiding van onze controle op dit domein komen wij tot de volgende bevindingen:
Samenvatting
•
Bevindingen
Een aantal activa zijn in de balans opgenomen onder een onjuiste categorie. De gemeente heeft deze posten ge-reclassificeerd. Daarnaast heeft de gemeente toegelicht in de jaarrekening dat zij in 2026 nader onderzoek gaat uitvoeren naar de classificatie van de overige posten.
Bevindingen
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Het is belangrijk dat vaste activa onder de juiste noemer gepresteerd staan in de activastaat en uiteindelijk in de begroting en jaarrekening. Niet alleen omdat dit inzicht geeft in de bezittingen van de gemeente maar ook relevante sturingsinformatie oplevert met betrekking tot type activa, behandelingswijze, wijze van waardering en verschil van indicaties tot afwaardering bij maatschappelijk- en economisch vastgoed. •
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Classificatie van vaste activa
Vooruitblik IHP en onderwijshuisvesting
Zeist heeft opvolging gegeven aan de recente wijzigingen binnen de Onderwijshuisvesting. Een aantal panden worden op termijn gesloopt en een aantal worden vervangen. De jaarlijkse kapitaallasten zijn herrekend en het verschil met de verantwoorde kapitaallasten is onder onze minimus.
14
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Wij hebben geen ongecorrigeerde fouten en/of onzekerheden in de SiSabijlage 2025 geconstateerd
Voor Zeist geldt dat de griffier en uw gemeentesecretaris als topfunctionarissen worden aangemerkt. De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2025 niet meer bedragen dan € 246.000 per jaar. De bepalingen rondom het vertrek zijn conform de WNT in de jaarrekening weergegeven. Daarnaast verplicht de WNT openbaring van salarissen van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Tenslotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2025 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien zeven documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2025. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSa-bijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze ‘0’ terecht is ingevuld. U hebt dit aan ons bevestigd. Tijdens de controle hebben wij geen ongecorrigeerde financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden wat betreft de specifieke uitkeringen is opgenomen in bijlage 6 van dit accountantsverslag.
Financiële positie Uitkomsten betalingsanalyse Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Als gevolg van een leemte in de AO/IB inzake betaalrechten in de bankapplicatie alsmede een tekortkoming in het proces van het inlezen en controleren van de betaallijst onderkennen wij het significante risico op ongeautoriseerde betalingen. Gelden kunnen onttrokken worden uit de organisatie, en dat betreft een frauderisico.
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Ten einde dit risico voor de jaarrekening te beperken hebben wij een dataanalyse tool ingezet die geautomatiseerd een aantal werkzaamheden uitvoert op het betalingsverkeer. Er zijn in de administratie geen KvK-nummers gevonden die gekoppeld zijn aan meerdere IBANs. Daarnaast zijn er geen onzakelijke betalingen geïdentificeerd waaronder stromanconstructies.
Schatkistbankieren Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor Zeist geldt voor 2025 per kwartaal een minimale limiet van € 1,0 miljoen. Decentrale overheden leggen in de jaarrekening verantwoording af over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2025 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat Zeist in de kwartalen van 2025 geen overschrijding laat zien.
15
Belangrijkste bevindingen in onze controle Aandachtspunten auditcommissie
Indexatiebeleid
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Tegenwoordig wordt alles duurder, ook in Zeist. Daarvoor zijn diverse reserves in het leven geroepen zoals de reserve indexatie. Is het beleid van de gemeente hierop adequaat genoeg geweest? Of heeft het duurder worden van materialen en kosten van inhuur ervoor gezorgd dat we niet voldoende begroten voor deze kosten.
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
De vraagstelling bij dit aandachtspunt bevat een uitgangspunt dat toeziet op doelmatigheid. Doelmatigheid is niet te vatten in normstellingen voor financiële transacties en bevat deels subjectieve elementen.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
Desalniettemin vinden wij het vanuit houdbare overheidsfinanciën van belang om in ieder geval op het tweede deel van uw vraag in te gaan met als startpunt het proces van de (gewijzigde) begroting. Een groot aantal kostenposten zijn onderhevig aan stijgingen en indexatie. Eén van de grootste kostenposten in uw begroting betreft de personele lasten. Indexaties binnen deze stroom volgen uit de CAO en daaraan gerelateerde onderhandelingen. Deze wijzigingen zijn een aantal jaar voor ze van kracht worden bekend. Uw gemeente kan hierop voorsorteren en dit lijkt ook het geval te zijn. Binnen de budgetten is er beperkt sprake van overschrijding.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Eenzelfde systematiek volgen de uitkeringen in geld. Daarbij geldt tevens een wettelijk vastgestelde norm met halfjaarlijks een bijstelling. De uitkering rechtigden binnen uw gemeente zijn de afgelopen jaren redelijk stabiel. In tegenstelling tot de CAO wijzigingen zijn de bijstellingen in de uitkeringen een paar maanden voor inwerkingtreding bekend.
Voor wat betreft de kosten in het Sociaal Domein merken wij op dat deze bestedingen tevens afhankelijk zijn van macro-ontwikkelingen waaronder algemene kostenstijgingen en CAO verhogingen binnen de zorgsector. Deze uitgangspunten en bijstellingen zijn contractueel vastgelegd op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA-index). Zoals aangegeven zijn bij de afronding van de controle 2025 aanvullende kosten verantwoord. Deze aanvullende kosten hebben een negatief effect op het resultaat maar vallen nagenoeg binnen de begrootte kosten(soorten) en taakvelden. Ook binnen dit domein is de gemeente in staat om kostenstijgingen binnen de begroting op te vangen. In meerjarenperspectief lijken de lasten op dit programma stabiel te blijven. Daarbij maken wij wel de kanttekening dat u primair een kostenpost van € 107 miljoen over 2025 had geraamd, in de gewijzigde begroting € 119 miljoen en dat de realisatie uitkomt op € 119 miljoen. De mutatie tussen de primaire en de gewijzigde begroting zit op een aantal taakvelden, waaronder de jeugdhulp ambulant regionaal, jeugdbescherming en de eerstelijnsvoorzieningen. De toegenomen kosten tonen aan dat er gedurende het jaar nog de nodige bijstellingen plaatsvinden binnen het domein alleen kunnen wij noch bevestigen noch ontkennen dat deze onderdeel zijn van indexaties.
Gelet op de beleidsindicatoren verwachten wij dat deze stijging zowel in het aantal indicaties als in de zorgzwaarte zit. Wederom benoemen wij de noodzaak om grip te houden op de bestedingen in dit domein. Materiaalkosten komen voor een groot deel terug in uw investeringen. Voor de investeringen heeft u een krediet afgegeven. In de krediet aanvraag is rekening gehouden met eventuele indexaties en dat is ook nodig omdat deze kredieten tevens onderdeel uitmaken van de bestekken en ramingen zoals meegenomen bij de beoordelingsproces als onderdeel van de aanbestedingen. Het overzicht met de kredieten in de jaarrekening toont beperkte overschrijdingen, wat betekent dat het totaalkostenniveau inclusief indexaties toereikend is ingeschat.
16
Belangrijkste bevindingen in onze controle Aandachtspunten auditcommissie (vervolg)
Risicobeleid en weerstandsvermogen
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
We hebben ons risicobeleid en weerstandsvermogen onlangs aangepast. Daarbij is de vraag of wij onze risico’s consistent wegen op een goede schaal of schatten wij het te positief of negatief in?
Bij dergelijke risico’s is de tijd de grootste onzekere factor. Het kan de gemeente helpen om te werken met scenario’s en concrete beheersmaatregelen per scenario. Hiermee zorgt u ervoor dat u opties hebt en wendbaar blijft op het moment dat onvoorziene omstandigheden zich voordoen of dat risico’s toch negatief uitvallen.
Wij hebben kennisgenomen van de actuele notitie weerstandsvermogen en risicobeheersing. In deze notitie zijn de top tien risico’s van de gemeente Zeist beschreven inclusief een ingeschatte kans alsmede de impact in euro’s indien het risico daadwerkelijk optreedt. Het wegen van risico’s is binnen risicomanagement een subjectieve aangelegenheid met de nodige bandbreedtes. Hetzelfde geldt voor optimisme en/of pessimisme. De door Zeist ingeschatte risico’s zien wij in deze of in een afgeleide vorm terug bij andere organisaties in het land. Hieronder vallen bijvoorbeeld zorgbestedingen, cybersecurity, infrastructuurinvesteringen, afhankelijkheid van overheidsfinanciën via Specifieke Uitkeringen en de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (hierna: Wet DBA). Gelet op de typologie en de wettelijke kaders waarbinnen de gemeente dient te opereren is dit niet verwonderlijk.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Wij zien in uw risico-inschatting dat ‘coleur locale’ terugkomt door macrorisico’s in de context van de gemeente Zeist te beoordelen, kwantificeren en te beheersen. Wij missen hierin nog de effecten van de investeringen in onderwijshuisvesting en de nodige bijstelling van de (korte termijn) liquiditeiten.
17
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Rechtmatigheid
Misbruik & oneigenlijk gebruik
In de jaarrekening 2025 is een niet goedkeurend rechtmatigheidsoordeel opgenomen omdat de totale afwijkingen boven de verantwoordingsgrens uitkomen. Het grensbedrag ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording is vastgesteld op € 5 miljoen, namelijk 2% van de totale lasten (exclusief dotaties aan de reserves). Dit oordeel is met name het gevolg van aanbestedingsfouten en begrotingsafwijkingen.
Ten aanzien van het Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium (hierna: M&O) beschikt Zeist over het Beleidskader Misbruik en Oneigenlijk gebruik. In dit kader is uitgeschreven hoe de gemeente M&O voorkomt en bestrijdt. Wij hebben over dit criterium gesproken met de organisatie en gelet op de definitie van dit criterium constateert de organisatie dat M&O met name kan voorkomen bij de volgende transactiestromen: •
Verstrekte subsidies
Voorwaardencriterium
•
WMO & Jeugd
De Europese Aanbestedingen zijn via een interne controle voorbereid. Het
•
Aanbestedingen
controleren van Europese aanbestedingen blijft arbeids- en kennisintensief.
•
Omgevingsvergunningen
•
Personeelsproces
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
Uw interne controleurs hebben onrechtmatigheden geconstateerd. Het college heeft besloten om fouten niet prospectief fout te rekenen voor de komende jaren. Als er geen sprake is van een succesvolle gegunde Europese aanbesteding inclusief contract dienen deze fouten in 2026 wederom opgenomen te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Om vast te stellen dat de beheersing binnen deze stromen heeft gewerkt heeft Zeist binnen de VIC controles uitgevoerd om vast te stellen dat de beheersing heeft gewerkt en dat er binnen het criterium geen rechtmatigheidsfouten zijn geconstateerd.
IT-audit Begrotingsrechtmatigheid Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Zeist beschikt over tien programma’s. Op zes programma’s is sprake van een lastenoverschrijding die meeweegt in het rechtmatigheidsoordeel van het college. De lastenonderschrijding en batenafwijkingen zijn conform de financiële verordening bij de vaststelling van de jaarstukken door het college op 12 mei 2026 gemeld. Daarnaast heeft Zeist lopende en afgeronde investeringskredieten. Op beide is sprake van overschrijdingen die volgens de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV leiden tot een onrechtmatigheid in het begrotingscriterium. Deze onrechtmatigheden zijn conform de afspraken in uw financiële verordening wel acceptabel.
18
Financiële positie
Per saldo persoonlijker
Financiële positie De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2024 afgenomen.
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
In de Jaarstukken 2025 is in de ‘Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ het risicoprofiel van Zeist geschetst. U streeft naar een weerstandsratio van 1,0 (dus eigen vermogen is gelijk aan het bedrag noodzakelijk om de gewogen risico’s te dekken). De reserves zijn allen per saldo toegenomen, maar vorig jaar had Zeist een resultaat van € 5,5 miljoen (voordelig) en over 2025 € 0,5 miljoen (nadelig), waardoor het totaal van vermogen is afgenomen. In de jaarstukken wordt in de paragraaf Weerstandsvermogen de beschikbare weerstandscapaciteit tegen de benodigde weerstandscapaciteit afgezet teneinde een oordeel over de toereikendheid te kunnen vormen. De benodigde capaciteit wordt op basis van het intern opgestelde risicoprofiel van Zeist ultimo 2025 berekend op € 5,5 miljoen (2024: € 3,9 miljoen). Dit is inclusief de vrijval waardoor de capaciteit weer op het afgesproken niveau uitkomt. Daarmee voldoet de ratio aan de streefwaarde van 1,0. Zoals u zelf aangeeft voldoet deze streefwaarde aan de norm die gehanteerd wordt door het Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement.
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een zestal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; het is verstandig dat gebruikers bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid alle kengetallen in ogenschouw nemen. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol. Onderstaand overzicht toont (verkort) de financiële positie van uw gemeente op 31 december 2025: Kengetal
JRK 2024
Begroting 2025
JRK 2025
Minst risicovol
Netto schuldquote
IT-audit
Solvabiliteit
90 - 130
> 130
< 90
90 - 130
> 130
> 50
20 – 50
< 20
<20
20 – 35
>35
3,4%
>0
0
<0
106%
<95
95-105
>105
41%
15%
4%
39%
13%
68%
52%
62%
1%
2%
1%
2,2%
1,8%
101%
108%
Grondexploitatie
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Meest risicovol
< 90
6% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
IT-audit
Neutraal
Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat Zeist voor wat betreft deze kengetallen en de daaraan gekoppelde signaleringswaarden met uitzondering van de belastingcapaciteit in het minst risicovolle gebied zit. Zeist ervaart al jaren een hoge belastingcapaciteit in vergelijking met de signaleringswaarden. Voorgaand werkt niet direct risico-verhogend, maar beperkt de ruimte voor het verhogen van structurele inkomsten. Voor 2026 heeft u een sluitende begroting die wederom structureel in evenwicht is. Het bewaken van dit evenwicht, invulling geven in de toekomstige investeringen bijvoorbeeld in onderwijshuisvesting en het kunnen blijven uitvoeren van uw wettelijke taken is de komende jaren van belang.
20
Organisatie
Per saldo persoonlijker
Administratieve organisatie en interne beheersing Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Wij hebben, als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2025, de interimcontrole in het najaar van 2025 uitgevoerd. Deze controle is primair gericht op de analyse en evaluatie van de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle. Tevens heeft deze controle als doelstelling om de aandachtspunten voor de jaarrekening 2025 te signaleren en onder uw aandacht te brengen. De tekst in dit hoofdstuk betreft de samenvatting van de boardletter d.d. 18 december 2025. In het kader van onze eerstejaars controle bij de gemeente Zeist geven wij naast aandachtspunten en bevindingen op procesniveau ons algehele beeld van uw organisatie. Wij constateren in de eerste plaats dat er binnen de gemeente voldoende motivatie en ‘drive’ is om de juiste dingen te doen. De ‘tone at the top’ is hier duidelijk onderdeel van en versterkt deze visie door zowel binnen de processen als over de afdelingen heen een open en transparante cultuur te faciliteren en te behouden. Daarnaast zien wij een lerende organisatie waar medewerkers verantwoordelijkheid nemen en kansen pakken. Een mooi voorbeeld daarvan zijn de acties die de gemeente in korte termijn heeft genomen naar aanleiding van bevindingen en adviezen die wij hebben gedaan. Onze algemene indruk van de administratieve organisatie en interne beheersing van de gemeente is positief.
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Geautomatiseerde systemen zijn een cruciaal onderdeel van de verschillende processen binnen uw gemeente. Deze systemen dragen bij aan het volgende ambitieniveau behalen en vasthouden. Dit vraagt wel om aanscherpingen van de onderliggende procedures en het periodiek actualiseren van uw informatiebeveiliging inclusief het beleid. U wilt graag ‘in control’ zijn en blijven. Wij denken dat ook gelet op de beschikbare tijd in de formatie en het terugbrengen van de hoeveelheid inhuur een IT-gedreven mindset daaraan gaat bijdragen. Control heeft een duidelijke positie binnen uw organisatie en draagt als sparringpartner bij door de afdelingen van (on)gevraagde adviezen te voorzien. Hier tegenover staat dat control ook bijspringt als het gaat om de interne controles. Dit lijkt voor nu een bewuste keuze te zijn, maar om haar ambitieniveau te halen is een herijking van de juiste koers binnen de gemeentelijke strategie op de (middel)lange termijn noodzakelijk. De lat voor zowel de rechtmatigheidsverantwoording als de getrouwheidscontroles is in 2025 omhoog gegaan. Door te focussen op de domeinen met een verhoogd rechtmatigheidsrisico en het (laten) uitvoeren van controles in de eerste lijn kan control in stelling gebracht worden om dat te doen waarvoor zij aanwezig zijn, namelijk coachen, oordelen en evalueren.
22
Administratieve organisatie en interne beheersing Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Wij zien dat risicomanagement zowel in brede als in smalle zin een belangrijke rol speelt in uw gemeente, bijvoorbeeld aan de hand van de jaarlijks uitgevoerde frauderisicoanalyse. Ook op dit domein wil u ‘in control’ zijn. Wij zien kansen om deze frauderisicoanalyse verder door te ontwikkelen naar een fraudebeheersplan met daarin relevante beheersmaatregelen die (periodiek) door de lijn getoetst worden voor zover nog niet al in het auditplan van control betrokken. Dit biedt Zeist de mogelijkheid om aantoonbaar fraude(risicofactoren) te beheersen. In het verlengde daarvan benoemen wij de noodzaak voor het opstellen en instellen van een fraude-escalatieladder. Dit voorkomt dat er in het ongelukkige geval van fraude helder is wie welke rol op zich moet nemen en zorg te dragen voor de juiste controlehandelingen alsmede communicatieroute richting governanceorganen.
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Binnen de planning en control cyclus van de gemeente Zeist bestaan modellen met een prospectief karakter, waaronder het financieel prognosemodel in het Sociaal Domein en de liquiditeitsprognose. Allen dragen bij aan het voorspellend vermogen van de gemeente. Hierdoor hebben zij ook in zich dat er ramingen, schattingen en beleidsmatige uitgangspunten vertaald worden naar een van geprognosticeerde inschatting. Daarbij speelt ook een bepaalde mate van onzekerheid en tijdigheid van actuele sturingsinformatie op basis van gerealiseerde aantallen en/of euro’s een rol. Afhankelijkheid van zowel interne alsmede externe betrokkenen is daarbij tevens aan de aard, bijvoorbeeld in het geval van vak-afdelingen en uitvoeringspartners bij de investeringen. Wij stellen dat Zeist het voorspellend vermogen kan verbeteren door aanvullende controletechnieken en of analyses toe te voegen aan deze verschillende modellen. De belangrijkste aandachtspunten zitten op procesniveau in het opstellen van beleid passend bij de cultuur van de gemeente Zeist en het (verder) inrichten van geautomatiseerde controles als vervanging van periodieke, arbeidsintensieve en foutgevoelige handelingen. Daarnaast zien wij verbetermogelijkheden rondom de periodieke sturings- en verantwoordingsinformatie binnen het Sociaal Domein, namelijk uw financieel prognosemodel.
Hetzelfde geldt voor de liquiditeitenplanning en uw slotwijzigingen.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
23
IT - audit
Per saldo persoonlijker
IT - audit Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
In dit digitale tijdperk, waarbij organisaties geautomatiseerde informatietechnologie (IT)-systemen gebruiken om hun informatie te verwerken voor een betere ondersteuning van hun missies, spelen IT-risico’s en controles een cruciale rol bij het beschermen van de informatiemiddelen van een organisatie en daarmee van haar missie. Het belangrijkste doel van een organisatie in het kader van (IT) risico’s & controles, zou moeten zijn: het beschermen van de organisatie en haar vermogen om de geformuleerde missie uit te voeren, en niet enkel de IT-middelen. Wij zijn van mening dat een effectieve IT-risico- en beheeromgeving, een belangrijk onderdeel is van een succesvolle IT-strategie welke onderdeel uitmaakt van de bedrijfsstrategie.
Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2025 heeft Eshuis ITaudit werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ICT beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Zeist.
Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole. Tijdens de werkzaamheden zijn de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond de zorgdeclaraties, de inkoopfactuurverwerking en het grootboek.
De belangrijkste bevindingen zien toe op het zichtbaar maken en toetsbaar maken van de beheersing vanuit u IT leveranciers. Wij hebben geconstateerd dat hosting deels via uw leverancier loopt, die niet over een schoon ISAE 3402 Type II rapport beschikt. Dit geldt ook voor de leveranciers van de SaaS oplossingen voor uw financieel pakket en de zorgadministratie. Zo ook voor cruciale zaken als het technisch testen van updates tot de productieomgeving van beide SaaS oplossingen van de gemeente Zeist. Hierdoor ontbreekt een jaarlijkse zichtbare toets op haar beheersing door een onafhankelijk IT-auditor. Een dergelijke mate van zekerheid die deze rapportages verschaffen zijn echter wel noodzakelijk om een zogenoemde systeemgerichte aanpak te bewerkstelligen voor zowel de jaarrekeningcontrole als voor uw eigen controle op de rechtmatigheidsverantwoording door de VIC-functie.
Daarnaast merken wij op dat de zorgadministratie hoogstwaarschijnlijk onder de verplichte BIO2 norm zal vallen als gevolg van het effectief worden van de NIS2 richtlijn in het tweede kwartaal van 2026. Door het ontbreken van een dergelijke ISAE rapport bij de zorgadministratie is het bijzonder moeilijk om als gemeente Zeist aan te tonen dat men NIS2-compliant is. Wij adviseren dan ook om dit met klem in kaart te brengen en bespreekbaar te maken met uw leveranciers.
25
IT - audit Benadering en scope
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Ten behoeve van de jaarrekeningcontrole hebben wij voor elk van deze bevindingen onze eigen classificatie bepaald op basis van prioriteit van opvolging, waarbij drie niveaus zijn onderscheiden: hoog, midden en laag. Het management blijft verantwoordelijk voor haar eigen oordeelsvorming over de inschatting van de risico's als gevolg van de geconstateerde bevindingen, de daarvan af te leiden prioriteitstelling en de opvolging van de aanbevelingen.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie
Tijdens de werkzaamheden voor de 2025 jaarrekeningcontrole zijn voor de gemeente Zeist de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld voor de volgende applicaties: Applicatie
Besturingssysteem
Database
Datacenter locatie
Financieel pakket
SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.
SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.
PAAS oplossing, onderdeel van het SOC II rapport.
Zorgadministratie
SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.
SAAS oplossing, echter geen ISAE type 2 rapport beschikbaar.
PAAS oplossing, onderdeel van het SOC II rapport.
HR pakket
SAAS oplossing, onderdeel van het ISAE 3402 type II rapport.
SAAS oplossing, onderdeel van het ISAE 3402 type II rapport.
PAAS oplossing, onderdeel van het SOC II rapport.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
26
Overige aangelegen heden
Per saldo persoonlijker
Overige aangelegenheden In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties. Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Bevestigingen van het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving gevraagd. Wij hebben van de gemeentesecretaris en burgemeester van Zeist een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Bevindingen
Bevindingen
Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
28
Bijlagen
Per saldo persoonlijker
Bijlage 1a: Niet - gecorrigeerde controleverschillen Inleiding
Inleiding
In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel van € 150.000. De goedkeuringstolerantie bedraagt € 5.000.000.
Niet-gecorrigeerde controleverschillen (€ ‘000)
Resultatenrekening
Balans
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Debet
Credit
Debet
Credit
0
0
0
0
nihil
Bevindingen
Bevindingen
Totaal
Financiële positie
Financiële positie
Geconstateerde onzekerheden (€)
Omvang
Organisatie
Organisatie Bestedingen zorg in natura (WMO en Jeugdwet)
€ 3,0 miljoen
IT-audit
Totaal
€ 3,0 miljoen
Overig
Per saldo komen de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie uit.
IT-audit
Overig
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin zij het bovenstaande bevestigen.
30
Bijlage 1b: In de controle opgenomen aanpassingen De onderstaande tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde afwijkingen boven de rapportagedrempel van € 150.000. Inleiding
Inleiding Gecorrigeerde controleverschillen (€ ‘000)
Resultatenrekening
Balans
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Debet
Credit
Debet
Credit
0
0
0
0
nihil
Bevindingen
Bevindingen
Totaal
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
31
Bijlage 1c: Tekortkomingen in de toelichtingen Inleiding
Inleiding
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de raad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. Wij geven de raad mee om de onderwerpen uit de toelichting zoals hieronder in de tabel opgenomen te beoordelen:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Aard van de gecorrigeerde controleverschillen
Samenvatting
nihil
Samenvatting
Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
32
Bijlage 2: Fraude De beoordeling door het college en het management van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Als onderdeel van onze controle vragen wij uw organisatie jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, alsook de communicatie daarover met het personeel. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 Zeist
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.
r k
33
Bijlage 3: Opdrachtvoorwaarden en wijzigingen verslaggevingsregels Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Met de opdrachtbevestiging van 25 september 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening Zeist
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Financiële positie
Financiële positie
Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 uitgevoerd met inachtneming van de goedkeuringstoleranties. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
De jaarstukken 2025 van uw gemeente bestaan uit:
Er zijn belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag is informatie opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.