RV25.054# Bijlage 2. Inventarisatie Kadernota 2026 Nakomende meldingen
Tekst van het document
Bijlage 2 – Inventarisatie meldingen Kadernota 2026 & Nakomende meldingen In de Kadernota 2026 is informerend een inventarisatie van wettelijke ontwikkelingen, overige ontwikkelingen en wensen nieuw beleid gedeeld. Daarnaast zijn er na de vaststelling nog overige ontwikkelingen geweest dit tot een nagekomen melding hebben geleid. In deze bijlage worden per programma de diverse meldingen toegelicht. Meldingen die beginnen met “KN26” vinden hun oorsprong in een melding uit de Kadernota 2026. Meldingen die beginnen met “BG26” zijn nakomende meldingen. De meldingen zijn opgedeeld in een drietal categorieën: Wettelijke ontwikkelingen: Deze meldingen hebben een wettelijke ontwikkeling als oorsprong. Dit kan bijvoorbeeld een melding zijn die als gevolg van landelijk beleid meer middelen en inzet vraagt. Het kan ook een totaal nieuw onderdeel binnen onze dienstverlening betreffen, als gevolg van nieuwe wetgeving. Uitgangspunt conform de stabiliteitscriteria is dat extra taken binnen de door het Rijk beschikbare middelen worden uitgevoerd. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Totaal Wettelijke ontwikkelingen
€
2026 -1.000
€
2027 -1.000
€
2028 -1.980
€
2029 -2.985
Overige ontwikkelingen: Alle in deze paragraaf opgenomen meldingen hebben een andere dan wettelijke oorsprong. Het kunnen autonome ontwikkelingen in aantallen betreffen, maar bijvoorbeeld ook stelselwijzigingen in het uitvoeren van gemeentelijke taken. Ook kan deze categorie meldingen betreffen die eerder als ‘knelpunten’ werden gepresenteerd. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Totaal Overige ontwikkelingen
€
2026 -2.766
€
2027 -2.925
€
2028 -3.366
€
2029 -3.830
Wensen nieuw beleid: Alle in deze rapportage opgenomen meldingen betreffen voorstellen voor nieuw beleid, aanvullend op alle werkzaamheden die reeds in de begroting zijn verwerkt. Deze voorstellen hebben niet eerder op de politieke agenda gestaan. Bij het voorstel is er rekening mee gehouden dat ieder voorstel ook ambtelijke capaciteit nodig zal hebben om uitgevoerd te worden. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Totaal Wensen nieuw beleid
2026 € -
€
2027 -8
€
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2028 -65
€
2029 -65
1
Voor alle meldingen geldt dat het belangrijk is dat er een bepaalde mate van keuze in de uitvoering zit om in deze rapportage gemeld te worden. Ontwikkelingen die geen vorm van keuze hebben, worden in de bestuursrapportage als gevolg van de 3 O’s van de gemeentefinanciën (Onvoorzien/Onoplosbaar, Onuitstelbaar en Onontkoombaar) gepresenteerd. In onderstaande tabel worden de totalen van deze vernieuwde inventarisatie gedeeld waarna de individuele items per categorie in de volgende paragrafen verder worden toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) 1. Gemeente in verbinding 2. Volwaardig meedoen aan de samenleving 3. Doorpakken voor natuur en klimaat 4. Wonen op maat 5. Positieve gezondheid 6. Cultureel en sportief Zeist 7. Mobiliteit brengt ons verder 8. Levendige economie 9. Samen zorgen voor veiligheid 10. Financiële stabiliteit en organisatie Totaal
€ € € € € € € € € € €
2026 -30 -130 -193 -119 -250 -100 -175 -2.769 -3.766
€ € € € € € € € € € €
2027 -30 -138 -153 -250 -100 -70 -88 -3.104 -3.933
€ € € € € € € € € € €
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2028 -30 -170 -153 -489 -100 -70 -4.399 -5.411
€ € € € € € € € € € €
2029 -30 -170 -153 -978 -100 -70 -5.379 -6.880
2
1. Gemeente in verbinding In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen Geen meldingen
2026
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-30
€
-30
€
-30
€
-30
€ €
-30
€ €
-30
€ €
-30
€ €
-30
Overige ontwikkelingen 1
BG25: Rekenkamer
Wensen nieuw beleid Geen meldingen
Totaal 'Programma 1' Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 1. BG26: Budget Rekenkamer
Inhoudelijke toelichting: In het jaarplan 2025 heeft de Rekenkamer in haar jaarverslag opgenomen dat men de komende jaren circa € 29.000 te kort komt. Met het huidige werkbudget zijn onvoldoende middelen beschikbaar om in 2026 twee eigen onderzoeken uit te voeren. Om hiervoor wat te doen is bij de behandeling van de Kadernota 2026 een amendement door de gemeenteraad aangenomen. Doormiddel van deze melding wordt hier invulling aan gegeven. Maatschappelijk effect: De Rekenkamer is een belangrijk instrument voor de controlerende taak van de gemeenteraad. Kwalitatief goede onderzoeken van de Rekenkamer dragen bij aan beter bestuur en beleid Financiële toelichting: Er wordt, in lijn met het amendement, voorgesteld een bedrag van € 30.000 structureel aan de begroting toe te voegen. Risico’s bij niet honoreren: (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 30
2027 - 30
2028 - 30
2029 - 30
Wensen nieuw beleid: Geen meldingen
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
3
2. Volwaardig meedoen aan de samenleving In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen 2 KN26: Verplichte regiovorming jeugdzorg
2026
2027
2028
2029
€
-25
€
-25
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 3 KN26: Sectorspecifieke indexatie Sociale Basis
€
-105
€
-105
€
-105
€
-105
Wensen nieuw beleid 4 BG26: Dorpshuis Den Dolder Totaal 'Programma 2'
€ €
-130
€ €
-8 -138
€ €
-65 -170
€ €
-65 -170
Wettelijke ontwikkelingen: 2. KN26: Verplichte regiovorming Jeugdzorg Inhoudelijke toelichting: Nieuwe wetgeving stelt eisen aan de vorm waarin gemeenten de inkoop van specialistische Jeugdzorg regionaal organiseren. Als gevolg daarvan moet de informele netwerksamenwerking in ZOU vóór juli 2026 worden geformaliseerd. Door de vijf deelnemende gemeenten is besloten dit in 2 stappen te doen; 1) het vormen van een Centrumregeling onder de wet gemeenschappelijke regelingen als tijdelijke vorm omdat dit een vorm is die het meest lijkt op de huidige netwerksamenwerking. 2) een parallel proces waarin vanuit de inhoud wordt toegewerkt naar een perspectief voor samenwerking en daarbij de best passende organisatievorm onder de wet gemeenschappelijke regelingen. Maatschappelijk effect: De nieuwe wettelijke eis om op formele wijze te gaan samenwerken in de jeugdhulpregio’s (gemeenschappelijke regeling) zou moeten leiden tot efficiëntere jeugdhulp. Financiële toelichting: De kosten voor o.a. juridische, bestuurskundige, beleidsmatige en projectmatige ondersteuning bij o.a.
de volgende activiteiten • Voorbereiding implementatie centrumregeling, processen ontwerpen en implementeren rondom inhoudelijke en financiële planning & control met hierin een heldere verdeling in taken en verantwoordelijkheden • Maken en voorbereiding implementatie van een dienstverleningsovereenkomst (DVO), gekoppeld aan de centrumregeling. Betreft onderwerpen als nadere specificatie van taken, bevoegdheden en overlegstructuren, informatie en verantwoording en financiering. Basis voor die DVO (en eventueel aanvullend afspraken) is het Programmaplan van de regionale samenwerking, zoals dat laatstelijk in 2022 door colleges is vastgesteld. Ook de resultaten van lopende initiatieven (bijv. op het punt van de professionalisering van het regionale Inkoop- en contractmanagement) worden in die onderliggende documenten verwerkt. • Afspraken maken/herijken over regionale samenwerking aansluitend aan de centrumregeling en aanbrengen van scherpte in rollen, taken en verantwoordelijkheden. • Een proces waarin we vanuit de inhoud komen tot een regioperspectief voor samenwerking en de best passende organisatievorm daarbij. Risico’s bij niet honoreren: Om te kunnen voldoen aan de wettelijke eis (Jeugdwet) worden de kosten sowieso gemaakt. Niet honoreren zal leiden tot budgetoverschrijding. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 25
2027 - 25
2028 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 0
4
Overige ontwikkelingen: 3. KN26: Sectorspecifieke indexatie Sociale Basis Inhoudelijke toelichting: We hebben als gemeente te maken met toenemende structurele tekorten aan mensen en middelen binnen het Sociaal Domein. Tegen deze achtergrond van toenemende schaarste willen we kwaliteit van zorg blijven bieden voor de inwoners die dit echt nodig hebben. Daarom is het nodig keuzes te maken die zich richten op preventie, vroegtijdige signalering en het vergroten van zelfredzaamheid van individuele inwoners en samenredzaamheid van de gemeenschap (dit noemen we de beweging naar de voorkant). Zodat inwoners daar waar mogelijk voor zichzelf en, binnen wijken en buurten, voor elkaar zorgen. Hierdoor worden problemen opgelost voordat ze verergeren en leiden tot complexere en duurdere hulpvragen. De gemeente stelt jaarlijks een indexeringspercentage vast. Voor 2026 is dit 2,7%. Subsidiepartners kunnen boven op de reeds verstrekte subsidie een aanvullende subsidieaanvraag indienen om in hun stijgende kosten te voorzien (door bijv. cao-verhogingen, maar ook andere vasten lasten zoals huisvesting). Sommige subsidiepartners hoeven geen aanspraak te maken op deze aanvulling, omdat hun kosten gelijk blijven. Andere partners hebben echter te maken met forse cao-stijgingen, waardoor het indexeringspercentage van de gemeente Zeist ontoereikend is.
Als gemeente willen we graag de mogelijkheid hebben tot maatwerk zodat de sociale basisvoorzieningen minimaal op niveau blijven. Op dit moment gebeurt dit niet, waardoor organisaties niet in staat blijven om de beoogde maatschappelijk effecten te bereiken. We kunnen het verschil tussen de indexatie die de gemeente normaal gesproken rekent en de werkelijke kosten van onze partners niet langer opvangen door keuzes te maken in de sociale basis (zoals de afgelopen jaren is gedaan) of de reserves van onze partners in te zetten (afgelopen jaren steeds verder afgenomen). Niet reëel indexeren resulteert in tekort aan personeel, hogere werkdruk, afname in vrijwilligers, het verdwijnen/versoberen van fysieke wijkvoorzieningen, het verdwijnen van kleinschalige vrijwilligersorganisaties en een afname in bewonersinitiatieven. Inwoners met veelal simpele hulpvragen kunnen hierdoor steeds minder terecht bij laagdrempelig aanbod in de eigen wijk en worden opgevangen in het duurdere wettelijke kader. Maatschappelijk effect: Inwoners zijn in eerste instantie in staat om in het eigen netwerk hulpvragen op te pakken, wanneer noodzakelijk is er lichte en laagdrempelige ondersteuning beschikbaar in de wijk. Financiële toelichting: Sociale basisvoorzieningen stabiel houden door realistisch te begroten en indexatie afspraken te maken op basis van werkelijke kosten.
De totale post aan verleende subsidies bedraagt jaarlijks €6,1 mln. Op basis van aangeleverde cijfers van subsidiepartners hebben we een inschatting gemaakt van het gat tussen de indexatie van de gemeente Zeist en de daadwerkelijke kostenstijgingen. Risico’s bij niet honoreren: Als we de aanmelding niet honoreren is het onmogelijk om de beweging naar de voorkant effectief te kunnen maken. Indien de kostenstijgingen onvoldoende worden gecompenseerd, kan het aanbod in de sociale basis onvoldoende op peil worden gehouden. Door demografische en maatschappelijke ontwikkelingen zal een toename in zwaardere zorgvragen, verminderde zelfredzaamheid, grotere ongelijkheid en verlies van sociale cohesie uiteindelijk leiden tot hogere lange termijn kosten. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 105
2027 - 105
2028 - 105
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 105
5
Wensen nieuw beleid: 4. BG26: Dorpshuis Den Dolder Inhoudelijke toelichting: In september 2025 volgt er een raadsvoorstel voor een centraal dorpshuis en uitbreiding programmering in Den Dolder, op basis van een haalbaarheidsonderzoek. In dit voorstel zit ook een vraag naar financiële middelen, die via de begroting 2026 integraal wordt afgewogen. Uitgaande van een positief besluit van de gemeenteraad, starten we in 2026 met de eerste werkzaamheden voor het uitvoeren van het voorstel. Deze voorbereidende werkzaamheden kunnen naar verwachting bekostigd worden uit het restant van het haalbaarheidsonderzoekbudget. Maatschappelijk effect: Als gemeente opvolging geven aan eerdere toezeggingen aan de Raad en de inwoners van Den Dolder voor de mogelijkheden om een centraal dorpshuis te realiseren. Financiële toelichting: In het raadsvoorstel van september zal er aan de gemeenteraad een voorstel worden gedaan om tot een dorpshuis te komen. Uit dit voorstel vloeien structurele lasten vanaf 2027. Via deze melding als onderdeel van de integrale afweging bij de Begroting 2026 worden de financiële effecten meegenomen. Risico’s bij niet honoreren: Dat het centrale dorpshuis en de uitbreiding van de programmering niet gerealiseerd kunnen worden. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 0
2027 -8
2028 - 65
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 65
6
3. Doorpakken voor natuur en klimaat In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
2026
Geen meldingen
Overige ontwikkelingen 5 KN26: Gemeentelijk Grondstoffenplan 2026 6 KN26: Biodiversiteit 7 KN26: Onderhoud Pestersbos
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
€ € €
-65 -93 -35
€ € €
-118 -35
€ € €
-118 -35
€ € €
-118 -35
€ €
-193
€ €
-153
€ €
-153
€ €
-153
Wensen nieuw beleid Geen meldingen
Totaal 'Programma 3' Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 5. KN26: Gemeentelijk Grondstoffenplan 2026
Inhoudelijke toelichting: In 2016 stelde de gemeenteraad het ‘Regionale Afvalstoffenplan en Uitvoeringsprogramma Zeist’ vast. Doel daarvan was om meer afvalscheiding te realiseren en daarmee zuinig om te gaan met grondstoffen. De meeste maatregelen zijn intussen ingevoerd. Inwoners zijn meer afval gaan scheiden, maar de doelen zijn nog niet in zicht. Het is daarom verstandig het beleidskader te actualiseren en een nieuw grondstoffenplan met uitvoeringsprogramma te gaan opstellen. Het college van B&W erkende deze behoefte ook in september 2024 vastgestelde Routekaart Circulaire Samenleving, waarin staat dat “we toewerken naar een grondstoffenplan, waarbij het afvalbeleid optimaal kan worden ingezet om circulair gedrag te stimuleren.” Met deze melding vragen wij budget om samen met inwoners en partners in inzameling/hergebruik een grondstoffenplan op te stellen. Maatschappelijk effect: Inwoners merken de effecten van het grondstoffenplan in de wijze waarop huishoudelijk afval en grondstoffen worden ingezameld: Gescheiden inzamelen wordt nog makkelijker en aantrekkelijker. Ook willen we met het grondstoffenplan beter samenwerken met ketenpartners die een rol spelen bij hergebruik. Inwoners krijgen dus betere mogelijkheden hun spullen een tweede leven te geven of zelf voor hergebruikte spullen te kiezen.
Financiële toelichting: Op basis van het opstellen van de Routekaart Circulaire Samenleving schatten wij in dat voor dit proces een budget van € 65.000 nodig is. Dit bedrag is nodig voor inhuur van inhoudelijke expertise en procesbegeleiding. Binnen het bestaande budget voor grondstoffenbeleid is hier geen ruimte voor. Daarom willen we deze middelen extra aanvragen in de Begroting 2026. Risico’s bij niet honoreren: Dat de (landelijke) doelen voor grondstoffen, afvalscheiding en hergebruik voor gemeente Zeist verder uit zicht komen. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 65
2027 0
2028 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 0
7
6. KN26: Biodiversiteit Inhoudelijke toelichting: Op 8 april heeft het college het Biodiversiteitsplan 2024 en bijbehorend uitvoeringsprogramma 20252029 vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit een overzicht van 37 maatregelen die de gemeente de komende 5 jaar wil uitvoeren om de biodiversiteit te verbeteren. Voor deze maatregelen is een raming gemaakt. Een gedeelte van de kosten kunnen we dekken vanuit subsidies en bestaande begrotingsposten (groenbeheerplan, uitvoeringsprogramma en verbreed gemeentelijk rioleringsplan). Na aftrek blijft er nog een bedrag over wat nodig is om de maatregelen uit het uitvoeringsprogramma tot realisatie te brengen. Voor de periode na 2029 zal opnieuw gekeken worden welke projecten uit het biodiversiteitsplan uitgevoerd gaan worden. Maatschappelijk effect: Biodiversiteit is een essentieel onderdeel voor leven op aarde. Zonder een breed scala aan dieren, planten en micro-organismen hebben we niet de gezonde ecosystemen die nodig zijn om ons te voorzien van eten en drinken. Daarnaast waarderen mensen ook de natuur op zichzelf als woonplek, of een plek om te recreëren. Door als gemeente te werken aan verbetering van de biodiversiteit dragen we aan bovenstaande belangen bij.
Financiële toelichting: Het uitvoeringsprogramma bestaat uit een overzicht van 37 maatregelen die de gemeente de komende 5 jaar wil uitvoeren om de biodiversiteit te verbeteren. Voor deze maatregelen is een raming gemaakt. De investering activeren we op de balans. In de Kadernota 2026-2029 zullen we de exploitatiebudgetten aanvragen na vaststelling van het biodiversiteitsplan door de raad. Hierbij is al rekening gehouden met de kapitaallasten. In 2026 is nog budget beschikbaar voor biodiversiteit vanuit het UVP en daarom is dit bedrag iets lager dan voor de jaren 2027 tot en met 2029. Risico’s bij niet honoreren: Als deze extra middelen niet toegekend worden kunnen we geen uitvoering geven aan ons biodiversiteitsplan. Daarbij zal - als andere ontwikkelingen wel doorgang vinden - dit ten koste gaan van de biodiversiteit en dreigt verdere afname waarbij het steeds moeilijker wordt om de negatieve trend te keren. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 93
2027 - 118
2028 - 118
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 118
8
7. KN26: Onderhoud Pestersbos Inhoudelijke toelichting: De uitvoering van project Pestersbos loopt en zal naar verwachting begin 2026 worden opgeleverd. Hierbij zal ook een beheerplan worden aangeboden om het nieuw ingerichte monumentale park op niveau te houden. Dit om te waarborgen dat het project/park een duurzame toekomst tegemoet gaat. In dit beheerplan is voorzien hoe het park de komende 5 jaar onderhouden zal moeten worden. Deze periode is afgestemd met de eisen vanuit subsidieaanvraag. Na deze periode zal het beheerplan worden herijkt voor de jaren daarna. In het beheerplan is tevens een raming gemaakt voor deze onderhoudswerkzaamheden. Maatschappelijk effect: Met het op juiste wijze beheren van dit monumentale park zal er geen verval optreden, zoals dat voor aanvang van het project het geval was. Hierbij is een mooie toekomst verzekerd van het park en kan de samenleving genieten van een fijne groene omgeving in de gemeente. Financiële toelichting: Voor het op juiste wijze onderhouden van dit park is een extra budget nodig van € 70.000 per jaar vanaf 2026. Het onderhoud zal door middel van een eigen beheerplan worden uitgezet, hierdoor is het mogelijk om voor 50% van de kosten een subsidie aan te vragen. Hiermee komen de geraamde meerkosten voor gemeente Zeist uit op € 35.000 per jaar.
Gezien het park een eigen beheerplan krijgt met een onderhoudsbudget vanaf 2026, is dit in het groenbeheerplan 2025-2029 als melding opgenomen. Bij herziening van het groenbeheerplan wordt gekeken of het beheerplan Pesterbos hierin een plek krijgt. Voor alsnog zijn we voornemens om juist de parken hun eigen beheerplan te geven en deze te zijner tijd onderdeel te maken van het groenbeheerplan. Mochten we onverhoopt de benodigde subsidie niet toegekend krijgen, dan zullen we zodra dat bekend is bij de eerstvolgende bestuursrapportage een melding doen. Risico’s bij niet honoreren: Als deze extra middelen niet toegekend worden zal het nieuw aangelegde park achteruitgaan, met als gevolg dat het in de loop van jaren toe is aan een nieuwe verbeteractie. De uitvoering van de lopende werkzaamheden zal te niet gedaan worden en het park zal een minder fijne plek zijn dan nu beoogd of er moet opnieuw een herstelproject worden uitgevoerd. Aanvullend is op te merken dat als er niet conform het onderhoudsplan beheerd wordt, er geen subsidie stimulans van toepassing is op het beheer van het park. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 35
2027 - 35
2028 - 35
2029 - 35
Wensen nieuw beleid: Geen meldingen
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
9
4. Wonen op Maat In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
2026 €
Geen meldingen
2027
2028
2029
-
€
-
€
-
€
-
-119
€
-
€
-
€
-
-119
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Overige ontwikkelingen 8
BG26: Projecten U&H
€
Wensen nieuw beleid €
9 BG26: Planvorming Driebergen - Zeist
Totaal 'Programma 4'
€
Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 8. BG26: Projecten U&H Inhoudelijke toelichting: Dit jaar zijn de U&H-strategie 2025 en bijbehorende uitvoeringsprogramma (UVP) vastgesteld door het college. Daarbij heeft het college besloten in 2026 extra projecten te willen oppakken die niet binnen de bestaande formatie rond toezicht & handhaving bouw passen en de hiervoor benodigde budgetvraag mee te nemen in de Begroting 2026. Dit betreft twee projecten, namelijk: 1) Achterstallig onderhoud op rijksmonumenten 2) Brandveiligheid van panden die een combinatie van wonen op de verdieping en horeca/ bedrijvigheid op de begane grond kennen. Maatschappelijk effect: Achterstallig onderhoud rijksmonumenten: Uitvoering van dit project zorgt ervoor dat goed in beeld kan worden gebracht wat de huidige staat van onderhoud is van de rijksmonumenten in de gemeente Zeist en dat waar nodig handhavend kan worden opgetreden. Wonen boven winkels/horeca Slotlaan: Uitvoering van dit project zorgt ervoor dat brandgevaarlijke situaties bij panden, waarbij sprake is van wonen boven winkels/horeca worden geïdentificeerd zodat tijdig kan worden ingegrepen. Op deze wijze dragen wij actief bij aan een prettige en veilige leefomgeving.
Financiële toelichting: Binnen de primitieve begroting, het centraal loonkostenbudget en het uitvoeringsprogramma is geen budget gereserveerd voor de projecten. Het college heeft ingestemd met de maximale budgetaanvraag bij de raad. Alternatieven zijn om: 1) De taken niet uit te voeren (hier vloeit geen extra budgetvraag uit voort), 2) Een deel van het budget beschikbaar te stellen voor (één van) de genoemde projecten. Op basis van de projectbijlage is geconcludeerd dat €120.000 nodig is voor de inhuur van medewerkers als beide projecten worden uitgevoerd. Voor het project achterstallig onderhoud op rijksmonumenten brengt dit kosten van € 99.000 voor de inzet van tijdelijke medewerkers met zich mee. Aan het project brandveiligheid van panden zit een budget van € 21.000 verbonden. Voor de beide projecten is geen incidentele dekking in de begroting te organiseren.
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
10
Risico’s bij niet honoreren: Achterstallig onderhoud monumenten: Het niet honoreren van de aanmelding betekent dat door beperkte handhavingscapaciteit onvoldoende aandacht kan worden besteed aan ‘achterstallig onderhoud bij rijksmonumenten’ en ‘wonen boven winkels/horeca aan de Slotlaan’, Dit heeft als risico dat wij de panden niet in beeld hebben en niet actief toezien op de staat van onderhoud van de rijksmonumenten en de brandveiligheid van panden waarbij sprake is van wonen boven winkels/horeca. Dit kan leiden tot verslechterde staat van onderhoud van rijksmonumenten en een verminderde kans op herstel. Wonen boven winkels/horeca Slotlaan: Voor panden waarbij sprake is van wonen boven winkels/horeca heeft het niet honoreren van de aanmelding tot gevolg dat wij onvoldoende inzicht hebben in potentieel brandgevaarlijke risicopanden. Dit geeft een hoger risico op (brand)calamiteiten bij panden en bewoners. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 119
2027 0
2028 0
2029 0
Wensen nieuw beleid: 9. BG26: Planvorming Driebergen - Zeist Inhoudelijke toelichting: Oktober 2025 staat besluitvorming van de gebiedsvisie Driebergen-Zeist op de agenda van de gemeenteraad. Bij de gebiedsvisie wordt ook inzicht gegeven in het vervolg van de planvorming en de hiervoor benodigde middelen. Voor de eerstvolgende planfase (tot en met vaststellen Masterplan) worden middelen in 2026 en 2027 gevraagd. Hierbij wordt aangesloten bij datgene wat is opgenomen in het raadsvoorstel gebiedsvisie Driebergen-Zeist. Maatschappelijk effect: Komen tot een nieuwe kern rondom Driebergen-Zeist met meer ruimte voor wonen, werken, sporten én groen. Financiële toelichting: Voorgesteld wordt de benodigde middelen voor plankosten voor deelfase 1 - tot en met vaststelling van een masterplan - beschikbaar te stellen. In totaal is voor deze periode € 1.800.000 benodigd. Voor deze deelfase wordt uitgegaan van een externe financiering van € 600.000. Van de resterende € 1.200.000 wordt € 250.000 per gemeente besteed aan kosten voor de eigen organisatie. De overige € 700.000 voor externe (advies)kosten wordt conform de voorgestelde verdeelsleutel verdeeld onder beide gemeenten, te weten: € 175.000 voor de gemeente Utrechtse Heuvelrug (25%) en € 525.000 voor de gemeente Zeist (75%). Voor 2026 is € 520.000 begroot en voor 2027 € 255.000.
Voorgesteld wordt om hiervoor € 775.000 uit het RIOZ (Kerckebosch) beschikbaar te stellen. Risico’s bij niet honoreren: Bij niet honorering van deze aanmelding kan planvorming voor Driebergen-Zeist niet worden voorgezet. (Bedragen x € 1.000) Kosten Project Dekking RIOZ (Kerckebosch) Totaal
2026 - 520 520 0
2027 - 255 255 0
2028 0 0 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 0 0 0
11
5. Positieve Gezondheid In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
2026
Geen meldingen
Overige ontwikkelingen 10 KN26: WMO Voorspelmodel 11 KN26: Pedagogische basis – preventie jeugd
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
€ €
-250
€ €
-250
€ €
-489 -
€ €
-978 -
€ €
-250
€ €
-250
€ €
-489
€ €
-978
Wensen nieuw beleid 12 BG26: Toezichthouder rechtmatigheid WMO & Jeugd
Totaal 'Programma 5' Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 10. KN26: WMO Voorspelmodel
Inhoudelijke toelichting: Bij de besluitvorming over de Begroting 2025 is besloten om bij de Wmo-budgetten het Wmovoorspelmodel (https://wmovoorspelmodel.vng.nl/) te volgen. Dit model, ontwikkeld door de Gemeente Den Haag en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), maakt het mogelijk om voor een aantal gegroepeerde maatwerkvoorzieningen de ontwikkeling te voorspellen, per gemeente, in aantallen Wmogebruikers. Tijdens het opstellen van de begroting 2025 was al bekend, uit de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk, dat er in het gemeentefonds extra middelen beschikbaar zouden komen om de kostenontwikkeling en de demografie/vergrijzing op te kunnen vangen. In afwachting van dit “rijksbeleid” is bij vaststelling van de begroting 2025 de jaarschijf 2028 en verder gelijk gehouden aan jaarschijf 2027 en afgeweken van het Wmo-voorspelmodel. In de septembercirculaire 2024 zijn structureel middelen toegevoegd aan het gemeentefonds. De raad is hierover geïnformeerd met RIB24_131. Omdat in de gemeente Zeist de middelen voor de Wmo worden gerekend tot de algemene middelen zijn deze extra gelden toegevoegd aan het begrotingssaldo. De extra middelen nemen elk jaar toe en uit de voorjaarsnota 2025 van het Rijk is gebleken dat die oplopende verhoging zich voortzet in 2030. De extra middelen vanuit de septembercirculaire 2024 bedragen: Effect op begrotingssaldo
Jaar 2025
Jaar 2026
Jaar 2027
Jaar 2028
Jaar 2029
Indexatie Wmo demografie
0
256.231
502.664
751.919
1.001.060
Maatschappelijk effect: Geen, dit betreft een interne technische beheersmaatregel. Financiële toelichting: Cijfers zijn geactualiseerd en de jaren 2028 en verder zijn niet meer “bevroren". Risico’s bij niet honoreren: Als we blijven begroten op gelijkblijvende aantallen, zal dit jaarlijks leiden tot meldingen in de bestuursrapportages en is er geen realistisch meerjarenperspectief in de begroting. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 0
2027 0
2028 - 489
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 978
12
11. KN26: Pedagogische basis – preventie jeugd Inhoudelijke toelichting: Om voor onze jeugdigen een kwalitatief en duurzaam zorgaanbod te houden, hebben we een versterking van de vrij toegankelijke voorzieningen (pedagogische basis) nodig. Bij een sterke pedagogische basis kunnen we uiteindelijk inwoners vaker naar groepsaanbod verwijzen. Hiervoor hebben we een tijdelijke investering nodig, voordat we de middelen structureel kunnen verschuiven van de geïndiceerde 2e naar de 1e lijn en de pedagogische basis. Om dit te realiseren gaan we ons preventief en vrij toegankelijk groepsaanbod uitbreiden en ons jongerenwerk verstevigen. We creëren hiermee alternatieven voor ons individuele zorgaanbod binnen de volgende problematieken: Mentale problemen voor jongens van 8-12 en meisjes van 12-18; opvoedondersteuning om de opvoedvaardigheden van ouders te stimuleren en investeren we in e-hulp zodat inwoners direct zelf aan de slag kunnen met hun hulpvraag. Maatschappelijk effect: Jeugdigen groeien op in een veilige en stimulerende omgeving en worden op die wijze volwasseninwoners die volwaardig meedoen aan de samenleving. In die samenleving is iedereen in eerste instantie in staat om in het eigen netwerk hulpvragen op te pakken, wanneer noodzakelijk is er lichte en laagdrempelige ondersteuning beschikbaar in de wijk.
Financiële toelichting: Het beoogd financieel effect van de beweging naar de pedagogische basis is als volgt: In 2027 willen we als gemeente een verschuiving zien in de uitgaven van 10% van het totale Wmo/jeugdbudget naar de voorkant met de bedoeling dit uit te breiden naar 25% in 2030. Dit streven is opgenomen in de Regionale Inkoopkoers, al vastgesteld door de raad. Om deze doelstellingen te halen vraagt dit om een initiële investering. Risico’s bij niet honoreren: Bij niet honoreren ontbreken er alternatieven voor onze (duurdere) tweedelijns jeugdzorg. Het is dan onmogelijk om de beweging naar de pedagogische basis effectief te kunnen maken. We zullen een toename zien in zwaardere zorgvragen, verminderde zelfredzaamheid, grotere ongelijkheid, verlies van sociale cohesie en uiteindelijk hogere lange termijn kosten. Voor jeugd specifiek betekent het dat als de beweging naar de voorkant niet lukt, lokale vertaling van de inkoopkoers en de doelen van de Hervormingsagenda Jeugd niet behaald worden. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 250
2027 - 250
2028 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 0
13
Wensen nieuw beleid: 12. BG26: Formatie toezichthouder rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet Inhoudelijke toelichting: Toezicht rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet draagt bij aan een doelmatige en rechtmatige besteding van zorggelden. Op dit moment zijn er twee toezichthouders werkzaam in Zeist, waarvan één gedeeltelijk uit incidente middelen bekostigd wordt (tot eind 2025). Een belangrijke taak van de toezichthouders is het onderzoeken van mogelijke onrechtmatigheid en fraude naar aanleiding van signalen. Dit vraagt om een proactieve aanpak, waarin de toezichthouders zelf ook actief op zoek gaan naar misstanden. De accountant onderschrijft deze taak (in het kader van de accountantscontrole) en adviseert om meer actief naar zorgfraude op zoek te gaan. Om meer in te zetten op preventie en daarnaast ook voldoende capaciteit te hebben om de onderzoeken naar aanleiding van signalen adequaat uit te voeren, is er meer structurele capaciteit nodig. Dit kan worden bewerkstelligd door de tijdelijke capaciteit om te buigen naar structurele capaciteit. Hierin is rekening gehouden met de regionale ontwikkelingen en de schaalvoordelen die dit in de toekomst met zich mee kan brengen. Echter, Zeist heeft over het algemeen de meeste cliënten in zorg bij een zorgaanbieder, omdat Zeist de grootste gemeente is van regio ZOU.
Dit maakt dat de toezichthouders vanuit Zeist over het algemeen altijd een rol hebben in het oppakken van een onderzoek naar aanleiding van signalen. Maatschappelijk effect: Naast het rechtmatig uitgeven van middelen is het effect van het honoreren van deze melding ook het continueren van het rechtmatigheidstoezicht. Dit betekent dat de inwoners zorg en ondersteuning ontvangen, zoals dit in de plannen van aanpak is afgesproken en waarbij geen sprake is van onrechtmatig of frauduleus handelen van de zorgaanbieder. Met uiteindelijke doel dat het gemeenschapsgeld wordt besteed aan zorg voor de inwoners die dat nodig hebben. Financiële toelichting: Het voorstel is om de incidentele middelen om te zetten in structurele middelen á € 50.000 (inclusief overheadkosten). Uit ervaring weten we dat de inzet van dit toezicht bijdraagt aan het voorkomen en terugvorderen van onterechte kosten. Verwachting is dat deze inzet zichzelf terugverdiend. Met deze investering continueren we het toezicht vanaf 2026 en ontwikkelen we deze verder. En hoeven we deze niet af te schalen. Afschaling zorgt voor een bijbehorend negatief financieel effect op de uitgaven binnen de Wmo en Jeugdwet. Risico’s bij niet honoreren: Bij het niet honoreren zijn we genoodzaakt om de inzet van de toezichthouders af te bouwen vanaf 1 januari 2026.
Met als gevolg dat de kans op fraude en onrechtmatig handelen van zorgaanbieders toeneemt. Hierdoor is het risico dat er gemeenschapsgeld onrechtmatig wordt gebruikt en fraude toeneemt met mogelijk ook negatieve invloed op de kwaliteit van zorg. Tot slot hebben misstanden rond rechtmatigheid in de regel ook negatieve gevolgen voor de cliënten die afhankelijk zijn van de betreffende aanbieder. Uitvoering van het plan van aanpak staat dan onder druk. (Bedragen x € 1.000) Kosten Project Voorkomen en terugvorderen onterechte kosten Totaal
2026 - 50 50 0
2027 - 50 50 0
2028 - 50 50 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 50 50 0
14
6. Cultureel en Sportief Zeist In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen Geen meldingen
Overige ontwikkelingen 13 KN26: Sectorspecifieke indexatie kunst & cultuur
2026
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-100
€
-100
€
-100
€
-100
€ €
-
€ €
-
€ €
-
€ €
-
Wensen nieuw beleid Geen meldingen
Totaal 'Programma 6' Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen:
13. KN26: Sectorspecifieke indexatie kunst & cultuur Inhoudelijke toelichting: Door de bekostigingssystematiek van de gemeente Zeist kan er jaarlijks verschil ontstaan tussen de indexatie van een subsidie en de werkelijke kostenstijging in de branche. Indien deze percentages jaarlijks afwijken ontstaat er een groeiend (cumulatief) financieel probleem. Als gemeente Zeist het voorzieningenniveau gelijk wil houden is dit naar de toekomst toe geen houdbare systematiek. Er kunnen tijdelijke oplossingen gezocht worden, maar als dit niet structureel opgelost wordt, ontstaan er volgende jaren weer gelijksoortige financiële problemen bij onze maatschappelijke partners zoals Kunstenhuis Idea (KHI). De gemeente Zeist is eigenaar van diverse panden die verhuurd worden aan maatschappelijke instellingen. Op dit moment loopt de indexatie van de huurverhoging niet synchroon met de hoogte van de subsidie. Bij Kunstenhuis Idea is bijvoorbeeld te zien dat de huur met een veel hoger percentage wordt geïndexeerd dan de subsidie die de gemeente aan deze instelling verstrekt. Ook hier geldt weer dezelfde argumentatie als hierboven. Voorgesteld wordt om de bekostigingssystematiek van de subsidies aan te passen naar de (eigen) index van de branche en de subsidie voor huisvestingskosten gelijk te trekken met de gehanteerde jaarlijkse huurindexatie.
Maatschappelijk effect: Het compenseren van de daadwerkelijke kosten (huur en cao) van deze maatschappelijke partner zorgt ervoor dat zij de diensten die zij voor de gemeente Zeist uitvoeren, kunnen blijven leveren op eenzelfde niveau. Het voorzieningsniveau van de gemeente Zeist blijft daarmee in de toekomst gelijk. Financiële toelichting: Op dit moment zijn de financiële consequenties van dit voorstel nog niet volledig bekend en gaan we uit van een richtinggevend effect van € 100.000 per jaar. Risico’s bij niet honoreren: Op het moment dat dit voorstel niet wordt gehonoreerd betekent dit dat Kunstenhuis Idea de komende jaren niet uitkomt met de subsidie die zij ontvangen van de gemeente Zeist. Zij zullen moeten schrappen in hun aanbod/dienstverlening om de begroting van hun organisatie sluitend te krijgen. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 100
2027 - 100
2028 - 100
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 100
15
7. Mobiliteit brengt ons verder In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
2026
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 14 KN26: Wegencategoriseringsplan
€
-
€
-70
€
-70
€
-70
Wensen nieuw beleid 15 KN26: Onderhoud parkeergarages Totaal 'Programma 7'
€ €
-
€ €
-70
€ €
-70
€ €
-70
Geen meldingen
Wettelijke ontwikkelingen: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 14. KN26: Wegencategoriseringsplan Inhoudelijke toelichting: De nieuwe wegencategorisering (RV25.009) werd in de Raad van 15 april 2025 vastgesteld. Het is het kader voor toekomstige verkeers- en ontwerpvraagstukken. Dit plan is de basis om een juiste balans tussen functie, vormgeving en gebruik van wegen te waarborgen. Het plan is kaderstellend voor de lange termijn. De gemeente zal bij iedere reconstructie en/of aanleg van infrastructuur dichter bij dat wensbeeld komen. In het raadsvoorstel is budget aangevraagd om een deel van de maatregelen uit het Wegencategoriseringsplan uit te kunnen voeren in de periode 2026 tot en met 2030. Maatschappelijk effect: Het doel van het wegencategoriseringsplan is om de veiligheid en leefbaarheid op de wegen in gemeente Zeist te verbeteren, terwijl de bereikbaarheid behouden blijft. Op diverse wegen wordt de snelheid verlaagd van 50 naar 30 km/uur. Financiële toelichting: De totale kosten om het wegencategoriseringsplan in de periode 2026-2030 uit te voeren zijn € 6,33 mln. We verwachten voor een bedrag van € 1,64 mln. aan subsidies te kunnen ontvangen van de provincie Utrecht en het Rijk. Voorwaarde is dat we zelf ook een financiële bijdrage leveren.
SFI/VIS is onze gemeentelijke financieringsbron om diverse objecten in de openbare ruimte aan het einde van hun levensduur te kunnen vervangen. Het Duurzaam Veilig inrichten van onze wegen proberen we zoveel mogelijk te combineren met de reguliere vervanging van onze wegen. Dit “werk met werk” maken is veel efficiënter en zorgt middels SFI/VIS voor dekking van het wegencategoriseringsplan voor een bedrag van 2,3 mln. Op het totaalbedrag van € 6,33 mln. komen we € 2,39 mln. tekort. Dit bedrag hebben we nodig om werk met werk te maken met SFI/VIS en om de subsidies van Rijk en provincie te effectueren. Een groot deel van de werkzaamheden betreft investeringen. Deze investeringen kunnen we over de levensduur (vaak 40 jaar) afschrijven. Later zal aan de hand van een nadere planning en het bekijken van mee-koppelkansen een definitief overzicht worden gemaakt voor de Begroting 2026 en verder. Risico’s bij niet honoreren: De gewenste toename van de verkeersveiligheid kan niet gerealiseerd worden. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 0
2027 - 70
2028 - 70
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 70
16
Wensen nieuw beleid: 15. KN26: Onderhoud parkeergarages Inhoudelijke toelichting: In de Parkeerbeleidsnota 2024-2028 is geld beschikbaar gesteld om de parkeerbeleving in onze parkeergarages en op onze parkeerterreinen te verbeteren. In 2024 is parkeergarage Steynlaan flink opgeknapt. Er is ledverlichting geïnstalleerd, alle muren zijn geschilderd en de vloer is vernieuwd. Komend jaar gaan we ook de vloeren in Parkeergarage 1e Hogeweg coaten. Nieuwe vloeren vragen om onderhoud en daarvoor hebben we een schrobmachine nodig. We willen 1 machine aanschaffen om meerdere parkeergarages te onderhouden. De beheerders van ParkeerService zullen deze machine besturen. Dit past binnen de bestaande Uitvoeringsovereenkomst die wij met ParkeerService hebben afgesloten. Maatschappelijk effect: We investeren in onze parkeergarages en parkeerterreinen om de parkeerbeleving in Zeist te verbeteren. Daar hoort ook passend onderhoud bij. Financiële toelichting: Een nieuwe schrobmachine kost rond de € 100.000 en gaat ongeveer 6 jaar mee. Dit leidt tot een afschrijving van € 17.000 per jaar. Dekking hiervoor zal vanaf 2027 in de parkeerinkomsten moeten worden meegenomen. Risico’s bij niet honoreren: Zonder schrobmachine kunnen de vloeren niet gereinigd worden. Dit is nadelig voor de levensduur van de vloer, maar is ook slecht voor de uitstraling van de parkeergarages.
(Bedragen x € 1.000) Kosten Parkeerinkomsten Totaal
2026 0 0 0
2027 - 17 17 0
2028 - 17 17 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 17 17 0
17
8. Levendige Economie Binnen dit programma zijn geen meldingen
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
18
9. Samen zorgen voor Veiligheid In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
2026
Geen meldingen
Overige ontwikkelingen 16 BG26: Aanpak natuurbranden
2027
2028
2029
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-175
€
-88
€
-
€
-
€ €
-175
€ €
-88
€ €
-
€ €
-
Wensen nieuw beleid Geen meldingen
Totaal 'Programma 9' Wettelijke ontwikkelingen & Wensen nieuw beleid: Geen meldingen Overige ontwikkelingen: 16. BG26: Aanpak natuurbranden
Inhoudelijke toelichting: In 2024 is vanuit de gezamenlijke aanpak natuurbrandbeheersing gestart met de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak, beginnend met het Kamp van Zeist. In september 2025 wordt dit uitgebreid met het gebied Bosch en Duin. In 2026 en de jaren daarna volgen meer gebieden. In de gebiedsgerichte aanpak worden de mogelijke risico’s in kaart gebracht en worden adviezen opgesteld om de kans op een onbeheersbare natuurbrand te verkleinen. Dit leidt tot een uitvoeringsprogramma, waarbij heel praktisch wordt gekeken naar de soorten vegetatie en de mogelijke omvorming hiervan. Om de gebiedsgerichte aanpak in goede banen te leiden, is een projectleider nodig. Vanaf 2026 zijn er drie gebieden in Zeist waar een aanpak loopt, en in de jaren daarna volgen er meer. Daarnaast is er nog geen duidelijkheid over de kostendrager van de maatregelen in de openbare ruimte, zoals de omvorming van vegetatie. Maatschappelijk effect: De gebiedsgerichte aanpak wordt uitgevoerd om de kans op het ontstaan van een onbeheersbare natuurbrand te beperken en uiteindelijk de effecten van een natuurbrand te verminderen. Het doel is om de bevolking, maar ook kwetsbare objecten zoals zorglocaties en recreatieondernemers, te beschermen tegen de gevolgen van een natuurbrand.
Financiële toelichting: Binnen de gezamenlijke aanpak natuurbrandbeheersing is in de financiële planning geen rekening gehouden met de extra kosten voor de inzet van een projectleider. Omdat de benodigde expertise momenteel niet intern beschikbaar is, zal deze extern moeten worden ingehuurd. Op basis van een gemiddeld uurtarief wordt de jaarlijkse inhuur geraamd op €175.000. Risico’s bij niet honoreren: Wanneer de aanvraag niet wordt gehonoreerd, legt dit druk op de beschikbare capaciteit. Voor 2026 zijn er momenteel nog geen middelen gereserveerd, wat tot gevolg heeft dat de gebiedsgerichte aanpak stil komt te liggen. Bij een mogelijke natuurbrand zullen de gevolgen zonder voorbereidende maatregelen aanzienlijk ernstiger zijn dan wanneer deze maatregelen wél worden genomen. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 175
2027 - 88
2028 0
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 0
19
10. Financiële stabiliteit en organisatie In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen 17 KN26: Herverdeling Gemeentefonds 18 KN26: Meerjarige Onderhoudskosten Vastgoed
2026
2027
2028
2029
€ €
-975
€ €
-975
€ €
-1.005 -975
€ €
-2.010 -975
Overige ontwikkelingen 19 KN26: IV Budgetten 20 KN26: Reëel begroten ambtelijke organisatie 21 KN26: Doorontwikkeling gemeentehuis Zeist 22 BG26: Raamovereenkomst Inkoop 23 BG26: Vervanging applicatie Juridische Zaken 24 BG26: Stelpost omslagrente
€ € € € € €
-200 -975 -144 -100 -375
€ € € € € €
-200 -975 -144 -60 -750
€ € € € € €
-200 -975 -290 -144 -60 -750
€ € € € € €
-200 -975 -290 -119 -60 -750
€ €
-2.769
€ €
-3.104
€ €
-4.399
€ €
-5.379
Wensen nieuw beleid Geen meldingen
Totaal 'Programma 10' Wettelijke ontwikkelingen: 17. KN26: Herverdeling gemeentefonds
Inhoudelijke toelichting: Het verdeelmodel van het gemeentefonds heeft als doel om iedere gemeente een gelijkwaardige financiële uitgangspositie te geven, zodat gemeenten een gelijkwaardig voorzieningenniveau kunnen realiseren tegen een gelijke belastingdruk. Met ingang van 2023 is er een nieuw verdeelmodel van kracht gegaan. Voor gemeente Zeist leidt dit model, op termijn, tot een nadeel van € 8 mln. Zoals te doen gebruikelijk is er een ingroeipad afgesproken dat in 2023 is begonnen met € 7,50 per inwoner en in 2024 en 2025 met € 15,- per inwoner. Technisch is de korting ad € 8 mln. al volledig doorgevoerd in de algemene uitkering voor Zeist. Het ingroeipad wordt geëffectueerd door een suppletie uitkering; een soort compensatie. Die bedraagt in 2025 € 5,5 mln. Het model van 2023 is geen eindstation. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) heeft al in 2022 een onderzoeksagenda opgesteld met diverse onderzoeken naar onderdelen van het verdeelmodel. De onderzoeken, en soms vervolgonderzoeken, vragen zoveel tijd dat er in het jaar 2026 een pas op de plaats wordt gemaakt met het voortzetten van het ingroeipad ad € 15,- per inwoner. In de begroting van Zeist is vanaf 2027 al wel rekening gehouden met een verdere afname van het gemeentefonds. Er is een structurele stelpost opgenomen van ruim 1 miljoen euro. In de brief aan de gemeenten van het ministerie van BZK dd.
7 februari 2025 staat dat vanaf 2027 het ingroeipad weer wordt voortgezet. De uitkomst van de onderzoeken uit de agenda is nu nog niet bekend, maar het feit dat Zeist een gemeente is met een fors nadeel zal niet wijzigen. Het nadeel zou volgens het model van 2023 € 8 mln. zijn. Tot en met 2026 is slechts € 2,5 mln. doorgevoerd. Vanaf 2027 komt daar weer jaarlijks € 1 mln. bij. Wat het nadeel exact wordt voor gemeente Zeist, na mogelijke bijstelling van het model, wordt waarschijnlijk bekend gemaakt in de meicirculaire van 2026.
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
20
Maatschappelijk effect: Als wij niet nu al anticiperen staan we later voor ad-hoc bezuinigingen. Het is beter nu al voor te sorteren en de uitgaven in lijn te brengen met de afnemende inkomsten. Financiële toelichting: Uitgaande van 67.000 inwoners bedraagt het ingroeipad jaarlijks € 1.005.000. In 2027 is de opgenomen stelpost toereikend, maar vanaf 2028 zal de stelpost jaarlijks opgehoogd moeten worden met ruim € 1 mln. om de korting op het gemeentefonds op te kunnen vangen. Risico’s bij niet honoreren: Dat we ons onterecht "rijk rekenen" en vervolgens moeten ombuigen om tot een sluitende begroting te komen. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 0
2027 0
2028 - 1.005
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 2.010
21
18. KN26: Meerjarige Onderhoudskosten Vastgoed Inhoudelijke toelichting: We onderhouden ons vastgoed om (wettelijk) te voldoen aan veilige, gezonde en bruikbare gebouwen. Hiervoor werken we met duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP). Volgens BBV zijn we verplicht een 10-jarige doorkijk te maken op de kosten via een voorziening positief te houden. Daarbij moet in ieder geval uiterlijk 5-jaarlijks de begroting worden bijgesteld. Dit om o.a. inflatiecorrecties en eventuele nieuwe wettelijk verplichtingen door te voeren. De onderhoudsplannen zijn voor het laatst eind 2021 vastgesteld en zijn nu eind 2025 geactualiseerd ten behoeve van besluitvorming eind 2025 en inpassing in de begroting vanaf 2026. De effecten van de bouwkostenstijging is in de afgelopen jaren grillig en hoog geweest. Dit effect van het totaal aan indexering na 4 jaren is nu zichtbaar bij het actualiseren van de meerjarige plannen en de toets op de begroting. Tevens zijn er nieuwe wettelijke verplichtingen ontstaan, zoals de ‘Erkende Maatregelenlijsten’ voor energiebesparing (EML). Dit zijn energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder die verplicht moeten worden uitgevoerd.
De omvang van de vastgoedportefeuille zal nagenoeg gelijk blijven of licht groeien Er zijn een aantal gebouwen (met name woningen) die worden afgestoten, maar er zijn ook een aantal nieuwe gebouwen die worden toegevoegd, zoals gebouwen uit het masterplan buitensport, de nieuwe gemeentewerf en de uitbreiding van de brandweerkazerne den Dolder. Maatschappelijk effect: Gemeentelijk vastgoed staat ten dienste van maatschappelijke activiteiten of de ondersteuning van de gemeentelijke organisatie. Gebouwen in goede technische staat zorgen ervoor dat deze voor langere tijd veilig en gezond kunnen worden gebruikt. De maatschappij merkt dit door goede gebouwen te kunnen blijven gebruiken. Het werken met een meerjarige begroting en voorziening/ reserve zorgt ervoor dat het risico wordt weggenomen dat er onvoldoende budget beschikbaar is om dit te waarborgen op lange termijn. Door onderhoud op niveau voorkomen we ook achterstallig onderhoud, wat een toename in storingen en herstelkosten met zich meebrengt. Financiële toelichting: Het onderhoud wordt gedekt uit een reservestand (toekomstige voorziening) en jaarlijkse stortingen daarin. De onttrekkingen bestaan uit de onderhoudsuitgaven. Op basis van de actuele cijfers uit de nieuwe onderhoudspannen is het nodig om extra stortingen te doen in de reserve (toekomstige voorziening) om deze boven nul te houden (conform BBV eisen).
De gemiddelde kosten met een doorkijk van 10 jaar waren ca. € 3,5 miljoen gemiddeld per jaar. De nieuwe kosten met een doorkijk van 10 jaar zijn ca. € 4,5 miljoen gemiddeld per jaar Om de reservestand gedurende 10 jaar is een extra structurele storting nodig van € 975.000 per jaar. De hogere kosten zijn te verklaren uit de prijscorrectie en marktwerking van de afgelopen 4 jaar en aanvullende wettelijke eisen. De kostenverhoging uit de marktwerking was de afgelopen 4 jaren totaal ca. 25%, gemiddeld 6,25% per jaar. De gemeentelijk indexering was in die jaren gemiddeld maar ca. 2%. De hoge prijsstijgingen zijn o.a. veroorzaakt door inflatie na internationale conflicten en daarmee samenhangende pieken op materiaalkosten en energieprijzen. De kosten vanuit nieuwe energie weten regelgeving (EML-maatregelen) zijn totaal ca. € 2,5 miljoen totaal. In Q4 2025 wordt de meerjarige bijstelling van de meerjarige onderhoudsplannen aan de Raad voorgelegd. Mogelijke financiële detailaanpassingen die afwijken van deze kadernota melding worden daarin meegenomen. Risico’s bij niet honoreren: Het niet voldoen we op langere termijn niet aan de technische eisen en wetgeving op gebied van goede, veilige, gezonde en bruikbare gebouwen. Bij het niet honoreren van de bijstellen van de stortingen, voldoen we tevens niet aan de wetgeving BBV.
Als onderhoud niet goed en tijdig wordt uitgevoerd is ook sprake van meer storingen en verval in achterstallig onderhoud. Het verhelpen en herstellen hiervan is kostenverhogend ten opzichte van regulier gepland onderhoud. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 975
2027 - 975
2028 - 975
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 975
22
Overige ontwikkelingen: 19. KN26: IV Budgetten Inhoudelijke toelichting: De IT-kosten nemen door de jaren heen toe. Door toenemende wettelijke eisen en door hogere kosten. Ook bij onze leveranciers zien we de algemene IT-kosten stijgen. De afgelopen jaren zijn de exploitatiebudgetten op IV-gebied niet bijgesteld. Hiervoor is de ICT-reserve ingezet waarmee dit gecompenseerd kon worden. Door niet gemeentebreed te indexeren zijn de feitelijke kosten en begrote kosten afgelopen jaren echter verder opgelopen. De verwachting is dat eind 2025 de ICT-reserve op nul staat en dat we zonder extra middelen in de min gaan. Voor de Begroting 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met een correctie hierop om de budgetten in lijn te brengen met de lopende exploitatiekosten. Dit zijn kosten die nodig zijn de huidige ICT-dienstverlening op niveau te houden en tijdig en conform rechtmatigheid voor vervanging te zorgen. Met de begrotingsaanvraag van 2025 is voorzichtig ingezet en is vervolgens gezocht naar manieren om kosten te beperken. Inmiddels blijkt dat de kosten voor 2024 nog hoger zijn uitgevallen dan ingeschat en dat er nog een correctie nodig is om de IV-budgetten op niveau te brengen om de huidige dienstverlening in stand te kunnen houden. Maatschappelijk effect: De aanvraag betreft het in stand houden van de huidige dienstverlening op ICT-gebied.
Bij niet honoreren van de aanvraag zal de IT-dienstverlening moeten worden beperkt wat betekent hogere kosten op andere gebieden door minder effectief werken, minder goede dienstverlening en meer risico's o.a. op het gebied van informatieveiligheid. Financiële toelichting: In 2024 is een prognose opgesteld door M&I partners. M&I Partners is een vooraanstaand adviesbureau dat gespecialiseerd is in benchmarks op IV-gebied en prognoses met betrekking tot IV-financiën. Begin 2025 is deze geactualiseerd en naast de huidige beschikbare exploitatiebudgetten gelegd. Daaruit blijkt een tekort van € 200.000 (structureel) om de huidige ICT-dienstverlening op peil te houden. Risico’s bij niet honoreren: Bij niet honoreren van de aanvraag moet de huidige dienstverlening worden bijgesteld op het gebied van informatievoorziening. Dat betekent concreet dat er keuzes moeten worden gemaakt om te bepalen op welk gebied we de verdere digitaliseren moeten beperken. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 200
2027 - 200
2028 - 200
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 200
23
20. KN26: Reëel begroten ambtelijke organisatie Inhoudelijke toelichting: De werkelijke personeelslasten over 2024 lieten een financieel tekort zien. Waar we eerdere jaren een tekort konden opvangen door niet ingevulde vacatures is dat het afgelopen jaar niet gelukt. Dit heeft ook te maken met de financieel technische maatregelen die we de laatste jaren hebben genomen, waarbij de flexibele ruimte uit het centraal loonkostenbudget is gehaald. De arbeidsmarkt is aan verandering onderhevig. Het lukt ons relatief goed om vacatures in te vullen ondanks een overspannen arbeidsmarkt op specifieke domeinen. Door toegenomen taken zien we een autonome groei van de organisatie. Hierdoor worden teams zo groot, dat de span of attention te groot is geworden en onze kernwaarde nabijheid onder druk is komen te staan. Daarop is een aantal maatregelen genomen. Zo hebben we, en zijn we voornemens op een aantal plekken in de organisatie te grote teams te splitsen, omdat het management aandacht moet blijven houden voor het begeleiden en coachen van medewerkers. Ook leidt dit tot extra ondersteuning van de teams. We sturen meer op tussentijdse monitoring op personeelskosten en realistische doorbelasting van personeel op projecten. Momenteel wordt het verzuim, ouderschapsverlof, inhuurlasten en de inzet van junioren/talenten nog niet begroot.
Het voorstel is om hier in de begroting oog voor te hebben en daarmee ook inzicht te geven in bewegingen binnen onze organisatie en daarmee ook reëler te begroten. Maatschappelijk effect: Door onvoldoende formatie, komt de kwaliteit van de dienstverlening onder druk te staan en zal de uitvoeringskracht van de organisatie verminderen. Financiële toelichting: Het aanvullende budget wat noodzakelijk is om de personeelslasten reëel te begroten bedraagt € 975.000. Met dit bedrag worden diverse knelpunten opgelost. Risico’s bij niet honoreren: De afgelopen jaren hebben we een stijging gezien van het langdurig ziekteverzuim onder medewerkers. Door onvoldoende formatie, loopt de werkdruk op en lopen we het risico dat de effecten van de sturing hierop niet tot het gewenste resultaat leidt, nl. een structurele verlaging van het ziekteverzuim. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2026 - 975
2027 - 975
2028 - 975
Begroting 2026 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2026 & Begroting 2026
2029 - 975
24
21. KN26: Doorontwikkeling gemeentehuis Zeist Inhoudelijke toelichting: Het college van B&W heeft in augustus 2023 besloten om de medewerkers van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en het Sociaal Team (ST) onder te brengen in de gemeentelijk organisatie. Om deze medewerkers op een goede manier op het gemeentehuis te kunnen huisvesten dienen een aantal aanpassingen te worden gedaan aan het gebouw. Zo zijn er aanpassingen nodig om meer werkplekken te creëren, spreekkamers aan te passen, aan ARBO-richtlijnen te kunnen voldoen en het is nodig om de capaciteit van vergaderfaciliteiten uit te breiden. Daarnaast is dit een geschikt moment om een aantal andere aanpassingen die al langere tijd nodig en/of gewenst zijn, mee te nemen. Op een aantal andere vlakken is het nodig om het gebouw te verbeteren en moderniseren, en om het beter aan te laten sluiten bij de veranderende wensen in de samenleving en nieuwe manieren van werken. Zo verbeteren we de ruimten waar we in gesprek gaan met onze inwoners en ketenpartners. Deze maken we toegankelijker, laagdrempelig en veilig, met een warme uitstraling. Ook wordt de publiekshal aangepast, zodat de uitstraling meer uitnodigend wordt en de ruimte multifunctioneler te gebruiken is. Het binnenklimaat in de publiekshal moet worden aangepast zodat het daar, ook in de warmere maanden, weer prettige ruimte wordt om verblijven.
Daarnaast is dit noodzakelijk voor de medewerkers, zodat zij in de publiekshal op een gezonde manier de beste dienstverlening kunnen bieden voor de Zeister samenleving. Tenslotte is door het succes van het duurzame mobiliteitsbeleid aanpassing en uitbreiding van de capaciteit van de fietsenstalling nodig om medewerkers te (blijven) stimuleren op een duurzame manier naar Zeist te reizen. Maatschappelijk effect: Door de aanpassingen geven we invulling aan het eerder genomen besluit om de medewerkers van ST en CJG te huisvesten in het gemeentehuis en aan de verantwoordelijkheden horend bij goed werkgeverschap door medewerkers een veilige en ARBO-conforme werkomgeving te bieden. De aard van de werkzaamheden en de problematiek waarmee inwoners aankloppen, wordt steeds complexer en zwaarder. Tegelijkertijd veranderen inzichten over dienstverlening en samenwerking en de manier van werken. Inwoners en hun netwerk worden vaker betrokken bij het vinden van oplossingen, wat vraagt om nieuwe werkwijzen en de andere faciliteiten. Deze faciliteiten moeten bijdragen aan privacy, veiligheid, samenwerking en een warme, gastvrije sfeer. Een informele en toegankelijke omgeving helpt om verbinding te maken en open gesprekken te voeren in een prettige sfeer, waardoor de dienstverlening effectiever wordt en we nog beter vorm kunnen geven aan nabijheid.
Daarnaast vergroten we de gebruiksmogelijkheden van ons gemeentehuis onder andere met passende faciliteiten om verschillende soorten bijeenkomsten op een prettige manier in ons gemeentehuis te kunnen organiseren. Het doel is een toekomstbestendig, efficiënt, verbindend en gastvrij gemeentehuis te realiseren dat past bij onze kernwaarden en aansluit bij de behoeften van medewerkers, inwoners, maatschappelijke partners en andere bezoekers. Financiële toelichting: Inmiddels is een eerste ontwerp uitgewerkt en daarbij horende financiële raming gemaakt. Ten behoeve van de benodigde investering is allereerst gekeken naar de inzet en beschikbaarheid van bestaande middelen, zodat we zo efficiënt mogelijk omgaan met de financiële ruimte die er al is. Er wordt voorgesteld om een deel van deze kosten (€ 857.000) te dekken vanuit de investeringsagenda (RIOZ). Aanvullend leidt dit tot een hogere structurele last in onze begroting van € 290.000 per jaar. Dit betreft enerzijds de afschrijvingslasten, maar daarbij is er ook rekening gehouden met de exploitatielasten. De benodigde investering bedraagt in totaal € 4,9 mln. Risico’s bij niet honoreren: We geven geen goede invulling aan goed werkgeverschap naar eigen medewerkers, omdat we geen ARBO-conforme werkomgeving kunnen realiseren.