RV25 054 Bijlage 0 Begroting 2026 gemeente Zeist

-774 0 0 -13.015 577 0 -4.068

-2.338 0 0 -12.094 646 0 892

4.618 0 0 -3.551 931 0 15.936

0 0 0 -3.537 1.201 0 8.237

0 0 0 -2.281 880 0 10.245

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Netto investeringen immateriële vaste activa Desinvesteringen immateriële vaste activa Netto investeringen materiële vaste activa Desinvesteringen materiële vaste activa Netto investeringen financiële activa - excl. verstr. leningen Desinvesteringen financiële activa - excl. verstr. leningen Kasstroom uit investeringsactiviteiten

-437 0 -23.480 0 -3.126 386 -26.657

0 0 -67.641 0 0 0 -67.641

0 0 -61.111 0 0 0 -61.111

0 0 -89.256 0 0 0 -89.256

0 0 -40.937 0 0 0 -40.937

0 0 -14.949 0 0 0 -14.949

Financieringsbehoefte (-) c.q. overschot (+)

-17.843

-71.709

-60.219

-73.320

-32.700

-4.704

Kasstroom uit financieringsactiviteiten > 1 jaar Toename verstrekte leningen Aflossing verstrekte leningen Toename opgenomen leningen Aflossing opgenomen leningen Kasstroom uit financieringsactiviteiten > 1 jaar

-540 0 0 -3.275 -3.815

0 500 41.737 -3.275 38.962

0 500 62.076 -3.275 59.301

0 0 76.084 -2.125 73.959

0 0 34.954 -2.125 32.829

0 0 6.925 -2.125 4.800

Kasstroom uit financieringsactiviteiten < 1 jaar Mutatie uitzettingen in 's Rijks schatkist Mutatie opgenomen kasgeldleningen Kasstroom uit financieringsactiviteiten < 1 jaar

21.251 0 21.251

18.446 13.932 32.378

0 918 918

0 -639 -639

0 -129 -129

0 -96 -96

Mutatie geldmiddelen

-407

-369

0

0

0

0

De mutatie in geldmiddelen is als volgt te specificeren Liquide middelen / bankschulden ultimo vorig dienstjaar: Liquide middelen / bankschulden ultimo dienstjaar:

526 119

119 -250

-250 -250

-250 -250

-250 -250

-250 -250

Mutatie geldmiddelen

-407

-369

0

0

0

0

95 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen

Toelichting tabel Waar we de afgelopen jaren een positief financieringssaldo hadden, gaan we de komende jaren uit van een negatief financieringssaldo. We houden er rekening mee dat we vanaf 2025 langlopende financiering moeten aantrekken. Dit heeft te maken met hogere investeringen, met name vanuit onderwijshuisvesting. Bij vertragingen kan de financiering ook worden uitgesteld. In de loop van 2025 wordt in eerste instantie geld aangetrokken tot de kasgeldlimiet. Dit is kortlopende financiering. De gemeente mag een dergelijke financiering aantrekken tot € 20,5 mln., dit is kasgeldlimiet (zie ook onderdeel 4.5). 4.4

Rentelasten en rentetoerekening

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat de omslagrente wordt berekend door de werkelijk betaalde (minus ontvangen) rente op onze leningen toe te rekenen aan de taakvelden. Dit vindt plaats door het rentebedrag te delen door de boekwaarde van de vaste activa. Alleen als voor investeringen specifieke leningen zijn aangetrokken (partiële financiering), mag de rente van deze financiering ook worden gebruikt voor de berekening van de rentelasten van deze investering. De gemeente Zeist kent geen partiële financiering. De omslagrente is voor de opstelling van de begroting 2026 opnieuw berekend. De omslagrente voor 2026 is uitgekomen op 0,5% (2025: 0,5%). Zowel de rente-inkomsten als de rente-uitgaven dalen in de begroting 2026 ten opzichte van 2025, de rente-inkomsten door de aflossing op de uitstaande leningen en de rente-uitgaven door de reguliere aflossing. In de begroting 2026 is het saldo van de betaalde en ontvangen rente aldus verdeeld over alle taakvelden met behulp van een omslagrente van 0,5% over de boekwaarde van de investeringen van het betreffende taakveld. In onderstaand rekenmodel zijn de rentelasten en rentebaten opgenomen waarop de berekening van de diverse rentepercentages is gebaseerd. Daarna volgt een overzicht met toelichting op de voor de begroting 2024 berekende percentages. Rente toerekening Raming 2026 in € 1.000 1 2 2 3 5 6

7

Externe rentelasten van korte en lange financiering Externe rentebaten (hypotheekportefeuille) Externe rentebaten (schatkistbankieren) Totaal door te rekenen externe rente Rente toe te rekenen aan grondexploitaties Direct toegerekende rente Saldo door te rekenen externe rente Rente eigen vermogen Rente Voorzieningen Saldo door te rekenen interne rente Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente resultaat op taakveld Treasury

1.807 -113 -66 1.629 0 0 1.629 0 302 302 1.930 1.432 498

96 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen

Dit BBV-rekenmodel levert een aantal waardes op, te weten: a)

Het gewogen externe rentepercentage: 2,96% (2025: 2,33%) Dit percentage wordt nergens direct toegepast, maar vormt de basis voor de berekening van de omslagrente (c). De door te belasten externe rentelast stijgt vanwege aan te trekken financiering. Hiernaast is nog altijd sprake van een fors bedrag aan uitgezette gelden in de vorm van hypothecaire leningen aan ambtenaren (€ 2,8 mln.). Over dit bedrag ontvangen wij rente die in mindering wordt gebracht op de betaalde rente.

b)

Rente grondexploitaties Vanaf 2025 zijn er aangepaste regels voor het berekenen van de rente voor grondexploitaties. Het percentage voor de renteomslag (zie onderdeel c) dient ook te worden toegepast voor de grondexploitaties. Daarom is hier geen separaat rentepercentage meer van toepassing.

c)

Het percentage voor de renteomslag: 0,5% (2025: 0,5%). Naast de externe rentekosten moet rekening worden gehouden met de interne rente die we moeten toevoegen aan enkele voorzieningen. In dit geval vloeit dat voort uit de aard van die voorzieningen, dat wil zeggen dat deze op contante waarde zijn gewaardeerd. Net als in 2025 betreft dit twee voorzieningen. Zie bovenstaande tabel, regel 6. Zoals gebruikelijk wordt voor het eigen vermogen (de reserves) geen rente berekend. Zie tabel, regel 5. De mogelijkheid bestaat om de gecalculeerde omslagrente af te ronden met maximaal 0,5% (naar boven of naar beneden), mits het resultaat op het taakveld Treasury niet meer dan 25% van de werkelijke rente bedraagt. De afronding is bedoeld om een bepaalde continuïteit in de omslagrente te bereiken en te voorkomen dat ieder jaar de rente in alle systemen en berekeningen moet worden aangepast. We handhaven de omslagrente op 0,5%. Deze omslagrente is bij de Begroting 2026 toegepast op alle gemeentelijke activa, uitgezonderd de uitgezette leningen. Zie tabel, regel 7. Door de afronding van het percentage ontstaat op het taakveld Treasury op begrotingsbasis een saldo van € 498.000. Dit komt net onder de grens van 25% afwijking en is net binnen de toegestane limiet. Tijdens het jaar wordt de omslagrente altijd nog een keer berekend.

4.5

Renterisicobeheer

In de financieringssfeer onderscheiden we twee renterisico’s: op vlottende en op vaste schuld. De Wet Fido stelt normen vast voor deze risico’s. Voor de vlottende schuld is dit de kasgeldlimiet en voor de vaste schuld de renterisiconorm. Beide normen zijn ingesteld om de financieringsverhoudingen van een gemeente in een duurzaam evenwicht te houden. Het strak sturen op de cashflow (de in- en uitgaande geldstromen) blijft daarvoor belangrijk. Het tijdig betalen van geleverde producten en diensten blijft vanuit maatschappelijk belang een belangrijk aandachtspunt. Bovendien richt de organisatie zich op een goed inzicht in de timing van grote inkomsten en uitgaven. Uit onderstaande berekeningen blijkt dat we voor 2026 het cashflowritme binnen de normen kunnen afhandelen. Renterisico vlottende schuld: de kasgeldlimiet Dit is het maximale bedrag dat de gemeente met kortlopende leningen (looptijd maximaal 1 jaar) mag financieren. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Voor Zeist komt de berekening voor 2026 uit op een kasgeldlimiet van € 20,5 mln.

97 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen

Bedragen x € 1.000 Realisatie 2024

2025

Netto vlottende schuld Vlottende schulden Vlottende middelen Netto vlottende schuld (+) of overschot middelen (-)

11.032 24.173 -13.141

25.214 5.608 19.606

26.132 5.608 20.524

Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal Kasgeldlimiet (in % van de grondslag) Minimum bedrag Toegestane kasgeldlimiet

251.866 8,5% 300 21.409

230.653 8,5% 300 19.606

34.550

0

Liquiditeitspositie in relatie tot kasgeldlimiet

Toets kasgeldlimiet Ruimte onder de kasgeldlimiet Overschrijding van de kasgeldlimiet

Begroting 2026 2027

2028

2029

25.493 5.608 19.885

25.364 5.608 19.756

25.268 5.608 19.660

241.453 8,5% 300 20.524

233.941 8,5% 300 19.885

232.427 8,5% 300 19.756

231.295 8,5% 300 19.660

0

0

0

0

Renterisico vaste schuld: de renterisiconorm Dit betekent dat het risico van een hogere rentelast in een jaar niet meer mag bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Net als bij de berekening van de kasgeldlimiet werd in voorgaande jaren alleen rekening gehouden met het begrote totaal aan lasten. In bovenstaande tabel is rekening gehouden met de begrote lasten, inclusief de dotatie aan de reserves. De renterisiconorm is opgesteld met als doel de rentegevoeligheid van de portefeuille van langlopende leningen (looptijd langer dan 1 jaar) te beperken. In de tabel hieronder is de berekening en de ruimte onder de norm weergegeven. In de berekening is uitgegaan van het op termijn aantrekken van langlopende financiering in verband met toename van het investeringsniveau. Uit de berekening blijkt dat sprake is van een ruime marge onder de norm. Bedragen x € 1.000

Renterisico Renterisico vaste schulden Renteherzieningen Herfinanciering Renterisico vaste schulden Toegestane renterisiconorm Begrotingstotaal Renterisiconorm (in % van de grondslag) Minimum bedrag Toegestane renterisiconorm Toets renterisiconorm Ruimte onder de renterisiconorm Overschrijding van de renterisiconorm

Realisatie 2024

2025

Begroting 2026 2027

2028

2029

0 540 540

0 3.275 3.275

0 3.275 3.275

0 2.125 2.125

0 2.125 2.125

0 2.125 2.125

251.866 20,0% 2.500 50.373

230.653 20,0% 2.500 46.131

241.453 20,0% 2.500 48.291

233.941 20,0% 2.500 46.788

232.427 20,0% 2.500 46.485

231.295 20,0% 2.500 46.259

49.833

42.856

45.016

44.663

44.360

44.134

98 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen

Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Deze paragraaf gaat over de bedrijfsvoering van de gemeente Zeist. De manier waarop we onze processen organiseren en aansturen, hoe we bedrijfsmiddelen inzetten en de wijze waarop we bijdragen aan het realiseren van de doelen, projecten en prestaties van de gemeente. We beschrijven in deze paragraaf de ontwikkeling van een aantal bedrijfsvoeringsdisciplines: planning en control en financiën, rechtmatigheid, informatievoorziening, huisvesting, P&O en communicatie. Planning en Control / Financiën Ook in 2026 zetten we in op het doorontwikkelen van de planning & control cyclus waarmee we de (financiële) producten steeds beter en toegankelijker willen maken. Het uiteindelijke doel is om deze producten vooral als beleidsdocumenten neer te zetten, zodat de raad het juiste gesprek met elkaar kan voeren. Vooral het steeds beter inzetten van de (SMART)beleidsindicatoren draagt hieraan bij. Aan de achterkant vindt de implementatie van een begrotingstool plaats om het proces van de totstandkoming van de documenten voor de organisatie te verbeteren. Vanuit financieel beheer pakken we diverse projecten op, waaronder het doorontwikkelen van onze financiële systemen. Op deze wijze kunnen we ook in de toekomst onze (financiële) processen goed laten verlopen binnen de geldende wet- en regelgeving.

Rechtmatigheid Met de Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening leggen we verantwoording af over de naleving van de financiële rechtmatigheid. In 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gewijzigd ten behoeve van de Rechtmatigheidsverantwoording. In de jaarrekening 2025 rapporteren we voor het eerst conform de nieuwe verantwoordingspercentages. Er is een meerjarige Kadernota Verbijzonderde Interne Controle vastgesteld. Hierin zijn de randvoorwaarden, kaders en de aanpak van de verbijzonderde interne controle beschreven. Daarnaast geven uitvoeringsplannen per jaar inzicht in welke controles er per jaar precies worden uitgevoerd. Deze kadernota biedt echter ook handvatten en aanwijzingen voor het doorontwikkelen en borgen van het drielijnenmodel en datagedreven werken. Het blijft noodzakelijk om als organisatie zelf in control te zijn. Informatievoorziening De gemeente Zeist is volop in beweging als het gaat om digitalisering. We leven in een tijd waarin technologie razendsnel verandert en steeds meer invloed heeft op hoe we werken en hoe we onze inwoners en ondernemers bedienen.

We bevinden ons als organisatie midden in een digitale transformatie: een verandering waarbij digitale middelen steeds meer onderdeel worden van onze dagelijkse processen, dienstverlening en samenwerking. Nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) bieden kansen, maar brengen ook uitdagingen en risico's met zich mee. In de ICT visie 2030 schetsen we een perspectief richting 2030: hoe zien we onszelf meegroeien met wat onze omgeving van ons vraagt op technisch gebied? Daarnaast geeft Europese en landelijke wetgeving, zoals de AVG en de AI act, richting rondom thema’s als informatieveiligheid, gegevensbescherming en informatiemanagement. In 2026 geven we hier verder invulling aan, zodat we meebewegen met wat deze tijd van ons vraagt. Via audits en toezichtsverslagen leggen we jaarlijks verantwoording af en sturen we op kansen ter verbetering. Daarnaast experimenteren we actief met de inzet van kunstmatige intelligentie binnen de organisatie om te ondervinden welke voor- en nadelen dit voor de gemeente Zeist kan bieden. Daarom doen we mee met een pilot van de VNG op 99 Gemeente Zeist – Begroting 2026 - Paragrafen