RV25.043 Bijlage 1 - Gemeentelijke visie sociaal domein Zeist

5. Financieel gezonde gemeente ■ We sturen op de financiële gezondheid van de gemeente en voeren effectief beleid. ■ We zorgen voor een cyclisch proces dat deze effectiviteit en financiële gezondheid toetst. ■ We zorgen voor een goed en tijdig proces om beleid en uitvoering waar nodig bij te stellen.

Samen bouwen aan een sterke samenleving

26

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht Sociaal domein, op basis van begroting gemeente Zeist 2025 1. Volwaardig meedoen aan de samenleving Thema Specificatie

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

We voeren samen met kinderopvang, onderwijs en jeugdpartners de Agenda Jeugd en Onderwijs 2023-2027 (AJO) uit. Doel is het vergroten van de ontwikkelingskansen van de jeugd. Jongeren die ongeoorloofd verzuimen en/of vroegtijdig het onderwijs verlaten ontvangen begeleiding met als doel schoolverzuim en schooluitval te verminderen. Belangrijke opgaven zijn:     

Samenkracht en burgerparticipatie

Aandeel van het budget sociaal domein* 2%

Onderwijsachterstandenbeleid Agenda jeugd en onderwijs Jeugdhulp in het onderwijs Leerlingenvervoer Aanpak schoolverzuim en schooluitval

In de gemeente Zeist helpen mensen elkaar, zijn er heel veel vrijwilligers actief en zijn er deskundige professionals die iedere dag hulp geven aan mensen die dat nodig hebben.

12%

Het wijkgericht werken is een integrale aanpak voor de maatschappelijke uitdagingen in de wijken. Samen met onze maatschappelijke partners en bewoners dragen wij zo in iedere wijk met maatwerk bij aan de veiligheid, leefbaarheid en sociale cohesie en werken we aan ‘een goed leven in Zeist’. In het sociaal domein streven we ernaar dat waar mogelijk iedereen grip heeft op zijn of haar eigen leven. Dat betekent dat iedereen zoveel als mogelijk zelfstandig kan voorzien in zijn of haar basisbehoeften en een prettig leven kan leiden. We zetten in op de verdere versterking van de sociale basis, zodat we gezamenlijk het ontstaan van een zwaardere hulp- en ondersteuningsbehoefte kunnen voorkomen. Belangrijke opgaven zijn:     Inkomensregelingen

Versterken van de (bestaande) sociale basis Doorontwikkeling informele ondersteuning en community care Wijkgericht en buurtgericht werken Opvang vluchtelingen, inburgering en participatie

Financiële bestaanszekerheid is een randvoorwaarde om volwaardig

Samen bouwen aan een sterke samenleving

28%

27

Thema

Specificatie

Aandeel van het budget sociaal domein*

mee te kunnen doen in de samenleving. Zorgen en stress over geld hebben grote impact op het welbevinden en de gezondheid van inwoners en vormen een barrière om mee te kunnen en willen doen met de samenleving. Vanuit dit gegeven zetten we in op het voorkomen van financiële problemen en ondersteunen we inwoners, met maatschappelijke partners, bij geldzorgen, armoede en een laag inkomen. Dat doen we op de volgende manieren: 

 







Op basis van de Strategische Kaders Werk en Inkomen 2024 –2027 verstrekken we, via de Regionale Sociale Dienst, uitkeringen en inkomensondersteuning aan inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Daarnaast bieden we inkomensondersteuning via minimaregelingen, bijvoorbeeld voor sport en cultuur. Kinderen die opgroeien in een huishouden met een laag inkomen kunnen via regelingen en voorzieningen gelijkwaardig mee doen en hebben gelijke kansen. We voeren met onze samenwerkingspartners het uitvoeringsplan van het beleidskader Financiële Bestaanszekerheid 2024-2027 uit. Het bevat de ambitie, visie en speerpunten voor de komende jaren op het gebied van bestaanszekerheid. Er is een duidelijke link met het nieuwe beleidskader gezondheid, sport en bewegen 2024 - 2027. Door vroeg signalering zijn betalingsachterstanden bij o.a. huur en energiebedrijf bekend bij de RSD, met gerichte huisbezoeken bieden we vroegtijdig hulp. Voor jongeren is er een integraal aanbod richting opleiding en werk.

Begeleide Participatie

Biga en RSD (team werkroute) ondersteunen inwoners met aangepast werk, ondersteuning op de werkplek en andere instrumenten. Wanneer werk (nog) niet mogelijk is, ondersteunen we in samenwerking met lokale partners, bij het vinden van alternatieve participatiemogelijkheden zoals vrijwilligerswerk.

5%

Arbeidsparticipatie

De RSD ondersteunt inwoners zonder werk bij het vinden van een passende baan. We werken aan de uitvoering van de Innovatieagenda Werk en Inkomen 2024-2027. Deze innovatieagenda bevat 8 opgaven op het terrein van werk en inkomen waarmee we samen met Regionale Dienst Werk en Inkomen (RDWI) en Biga de komende jaren aan de slag gaan. Het realiseren van de opgaven draagt bij aan het behalen van de ambities zoals genoemd in de Strategische Kaders Werk en Inkomen 2024-2027.

3%

Samen bouwen aan een sterke samenleving

28

2. Wonen op maat Thema

Specificatie

Wonen





•

•

• •

We stellen een Woonzorgvisie op, incl. uitvoeringsprogramma. De woonzorgvisie richt zich specifiek op de huisvestingsvraag van ouderen en andere aandachtsgroepen en de verbinding met passende zorg en ondersteuning. We stellen een volkshuisvestingsprogramma op (voorheen: woonvisie), met als doelen passende woningen voor diverse doelgroepen en leefbare en toekomstbestendige wijken. We maken prestatieafspraken met corporaties en huurdersorganisaties om een betaalbare en duurzame sociale huurwoningvoorraad in gemeente Zeist te realiseren. We streven naar voldoende passende woonruimten voor bijzondere doelgroepen en dragen zorg voor huisvesting statushouders en uitstroom vanuit de zorg naar een passende woning. Door gericht toewijzen versterken we de maatschappelijke betrokkenheid en sociale structuur binnen de wijken. Urgentieverlening naar een huurwoning We implementeren de Wet betaalbare huur en monitoren het meldpunt Wet goed verhuurderschap.

3. Positieve gezondheid Thema Specificatie

Aandeel van het budget sociaal domein 0,2%

Aandeel van het budget sociaal domein

Toegang en eerstelijnsvoorziening en

We continueren Kansrijke Start en voeren lokale projecten uit op het gebied van ouderen, Geestelijke gezondheidszorg en Jeugd. Denk o.a. aan voorliggend aanbod ter voorkoming van individuele hulp en ondersteuning binnen de Jeugdwet en Wmo. We bieden verschillende eerstelijnsvoorzieningen, zoals Centrum voor Jeugd en Gezin, Sociale teams, Austerlitz Zorgt, inloopfunctie GGZ en Vollenhove voorLkaar.

9%

Jeugdwet

We bieden passende jeugdhulp, vormen van ambulante jeugdhulp en jeugdhulp met verblijf. Daarnaast subsidiëren we Veilig Thuis, jeugdbescherming en jeugdreclassering.

21%

We werken we aan de doorontwikkeling van jeugdhulp, met de Hervormingsagenda Jeugd 2023- 2028 als landelijke kapstok. Doelen zijn: Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is en een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel. Daarnaast vindt er een vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen plaats (landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming). Dit betekent een grotere rol voor de lokale teams en betere samenwerking rond veiligheid. Met een regionale jeugdagenda (Norm voor Opdrachtgeverschap) werken we

Samen bouwen aan een sterke samenleving

29

Thema

Specificatie

Aandeel van het budget sociaal domein

aan gezamenlijke speerpunten: • • •

Wmo en overige zorg 18+

Versterking lokale teams. Voorbereiden teams op Toekomstscenario jeugdbescherming. Nadruk op thuis opgroeien of in een omgeving die zoveel mogelijk een huiselijke sfeer heeft. • Verbeteren samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. • Er vindt nauwe samenwerking plaats tussen experts op het gebied van verblijfszorg en de lokale teams, waardoor uithuisplaatsingen voorkomen kunnen worden door de inzet van passende ambulante hulp. • Ook verstevigen we het aanbod binnen de sociale basis voor jeugdigen en gezinnen, om waar mogelijk individuele hulp te voorkomen. We zetten diverse voorzieningen in die inwoners met een fysieke beperking en/ of met mentale problemen ondersteunen bij hun zelfredzaamheid en participatie. Daarmee wordt bedoeld dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen en functioneren met behulp van voorzieningen zoals hulpmiddelen (bijv. rolstoel, scootmobiel), woningaanpassingen, huishoudelijke ondersteuning, begeleiding thuis, dagbesteding of kortdurend verblijf.

16%

Met GGZ4Zeist werken we samen aan de zorg en het welzijn voor inwoners met mentale problemen. Voor inwoners die beschermd moeten wonen, maken we afspraken in de regio Utrecht. Lokaal zetten we in op preventie van instroom bij beschermd wonen. We werken nauw samen met zorginstellingen voor passende (ambulante) begeleiding en het sturen op beschermd wonen naar beschermd thuis. We creëren mogelijkheden door het aanbieden van nieuwe woonoplossingen. Volksgezondheid

We geven uitvoering aan het beleidskader Gezondheid, Sport en Bewegen 2024-2027. We werken integraal aan het verkleinen van gezondheidsverschillen, met aandacht voor positieve gezondheid: sociaal contact, mentale en fysieke gezondheid, zingeving en een gezonde leefomgeving. Sport en bewegen zijn daarbij belangrijke middelen, ondersteund door een sterke sportinfrastructuur. Er is een duidelijke link met bestaanszekerheid. DWe voeren het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2024-2027 uit. En zetten in op preventie van alcohol gebruik onder jongeren en naleving van NIX18. We continueren de inzet op het Sport- en Preventieakkoord Zeist en geven uitvoering aan landelijke akkoorden (IZA en GALA). We financieren de GGDrU voor de uitvoering van taken vanuit de wet publieke gezondheid (beschermen en bevorderen van de gezondheid). De GGDrU voert o.a. de jeugdgezondheidszorg uit.

Samen bouwen aan een sterke samenleving

3%

30

* percentage uitgaven van het sociaal domein, op basis van begrote lasten over 2025, d.d. 22-05-2025. Overigens is personeel gerelateerd aan een onderdeel van de begroting daar ook doorbelast, dit zit dus verwerkt in de percentages. Zie voor nadere informatie over wat we doen binnen het sociaal domein en wat de inwoners er van merken deze link: Begroting 2025 gemeente Zeist.

Samen bouwen aan een sterke samenleving

31

Bijlage 2: Huidige brede sociale visie 2019 In 2019 is de Brede Sociale Visie geëvalueerd en zijn er aanbevelingen gedaan. Er werd o.a. geconcludeerd dat de Visie waarde toevoegt, gewaardeerd is, nog steeds richting geeft en dat de visie en de transformatie* met elkaar in lijn zijn. https://zeist.raadsinformatie.nl/document/7828682/1#search=%22290628%20%22 Er is ook waardering vanuit de wetenschap voor de insteek van Zeist. Er zijn een aantal wijzigingen doorgevoerd n.a.v. de aanbevelingen (zie uitdagingen voor het vervolg). De vernieuwde uitgangspunten van 2019: 1. 2. 3. 4.

In Zeist stellen we de eigen kracht van mensen en hun omgeving centraal In Zeist ligt de regie bij mensen zelf In Zeist willen we dat mensen naar vermogen deel kunnen nemen aan het maatschappelijk leven. In Zeist hebben we passende hulp voor kwetsbare mensen en passende hulp voor mensen in kwetsbare situaties 5. In Zeist hechten we waarde aan maatwerk 6. In Zeist zorgen we met elkaar; het uitgangspunt wordt overigens niet gezien als uitgangspunt voor een visie maar als onderliggend motto/leidraad.

Brede sociale visie De brede Sociale Visie is beoordeeld door een Assistent Professor Femmianne Bredewold van de Universiteit van Humanistiek in Utrecht: “De visie van de gemeente Zeist is opmerkelijk anders dan andere gemeenten wat betreft het sociaal domein. Het belangrijke verschil is dat in de Brede Sociale Visie rekening is gehouden met de nodige knelpunten en dilemma’s wanneer je eigen kracht en zelfredzaamheid als uitgangspunten van beleid neemt. Dat is echt prijzenswaardig. De gemeente Zeist kan de eigen ervaringen en visie verder verrijken met belangrijke lessen uit wetenschappelijk onderzoek wat betreft de realiteit van zelfredzaamheid en het inzetten op ‘eigen kracht’.”

Zie voor nadere informatie over de evaluatie van de brede sociale Visie uit 2019 het document in het raadsinformatiesysteem. *Naast de Brede Sociale Visie bestaat er sinds juni 2016 ook een visie op de transformatie van het Sociaal Domein. We zeiden daarover “de transformatie verloopt in Zeist organisch; op een natuurlijke wijze leren we op een andere manier te werken met elkaar”. Er zijn transformatiedoelen en een agenda opgesteld als aansporing om steeds minder vanuit systeemdenken te beheersen, maar om mensgericht te denken en te handelen. De veranderdoelen: Mens centraal: ■ Van systeemdenken naar mensdenken ■ Van binnen de kaders blijven naar de beste oplossingen ■ Van problemen onnodig ingewikkeld maken naar het primaat van begrijpelijke goede oplossingen Inspireren en verbinden: ■ Van een gemeente als centrale opdrachtgever naar een gemeente als inspirerende netwerkspeler. ■ Van een periodiek contact over een technisch of beleidsmatig onderwerp op initiatief van de gemeente naar een duurzame dialoog met inwoners en professionals over wat nodig is. De gewenste basis aan voorzieningen en preventie. Met ruimte voor initiatief, inspiratie, uitproberen en gezamenlijk leren. ■

Samen bouwen aan een sterke samenleving

32

Uitgave Juli 2025 Fotografie Shutterstock Menno Bausch Daniel Nielsen Gemeentehuis Het Rond 1, Zeist Postbus513 3700 AM Zeist Telefoon

Samen bouwen aan een sterke samenleving

33