RV25.041 Bijlage 1.3 Participatieverslag gebiedsvisie Driebergen-Zeist

PARTICIPATIEVERSLAG DRIEBERGEN-ZEIST

JUNI 2025

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

1

PARTICIPATIEVERSLAG DRIEBERGEN-ZEIST VERSIE: 28 MEI 2025 Bij het mogelijk maken van participatie zijn de volgende partijen betrokken geweest: –

Het stedenbouwkundig bureau PosadMaxwan, dat de gebiedsvisie heeft opgesteld.

–

Het participatiebureau Cocosmos, dat in opdracht van PosadMaxwan de uitvoering van de eerste en tweede fase van de participatie heeft verzorgd.

–

Het communicatiebureau De Wijde Blik, dat de communicatie heeft verzorgd.

–

Projectteam Driebergen-Zeist aangevuld met communicatieadviseurs uit gemeente Zeist en Utrechtse Heuvelrug.

–

En veel medewerkers van beide gemeenten, zowel op inhoud, begeleiding, als voor de facilitaire ondersteuning.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

2

Inhoud 1 2

Inleiding 1.1 Belang van participatie 1.2 Doel en insteek participatieverslag

4 5 5

Participatieaanpak 2.1 Overzicht participatieaanpak 2.2 Betrokken doelgroepen 2.3 Participatie in drie fasen

7 8 9 10

3

Opbrengsten en verwerking van de participatie 3.1 Participatie fase 1 (Analyse) 3.1.1 Opbrengsten participatie fase 1 3.1.2 Verwerking participatie fase 1 3.2 Participatie fase 2 (Scenario’s) 3.2.1 Opbrengsten participatie fase 2 3.2.2 Verwerking participatie fase 2 3.3 Participatie fase 3 (Gebiedsvisie) 3.3.1 Opbrengsten participatie fase 3 3.3.2 Verwerking participatie fase 3 3.4 Opbrengsten per doelgroep 3.4.1 Huidige bewoners in het stationsgebied 3.4.2 Institutionele betrokkenen 3.4.3 Professionele en georganiseerde betrokkenen 3.4.4 Persoonlijke betrokkenen

4

Afronding 4.1 Reflectie op participatieproces 4.2 Dankwoord 4.3 Lijst met bijlagen

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

13 14 14 16 16 17 27 36 37 42 51 51 52 54 58 61 62 63 64

3

1

Inleiding

In Zeist en Utrechtse Heuvelrug is – net als in de gehele regio Utrecht – een grote behoefte aan woningen, kantoorlocaties en werkruimtes die goed bereikbaar zijn via het openbaar vervoer en de fiets. De omgeving rond het vernieuwde intercitystation Driebergen-Zeist biedt hiervoor kansen. In juni 2023 hebben de gemeenteraden van Zeist en Utrechtse Heuvelrug een Plan van Aanpak vastgesteld voor het opstellen van een gebiedsvisie voor het gebied rondom het station Driebergen-Zeist. De afgelopen twee jaar heeft de planvorming plaatsgevonden om te komen tot deze gebiedsvisie. Daarvoor is in drie fasen participatie georganiseerd. De participatie heeft als doel gehad om gezamenlijke kennis, kunde en creativiteit te benutten. Zo komen we tot het beste plan voor het gebied. Dankzij het uitgebreide participatieproces zijn verschillende meningen en belangen in beeld gebracht, zodat de gemeenteraden een goede belangenafweging kunnen maken in de besluitvorming over de gebiedsvisie. Het aantal belanghebbenden, eigenaren en geïnteresseerden is groot gebleken; en de meningen zijn divers. We willen iedereen bedanken die de afgelopen jaren vanuit persoonlijke interesse, gevoelde noodzaak of passie een bijdrage heeft geleverd aan de gebiedsvisie. Dat waarderen we enorm: samen zetten we Driebergen-Zeist op de kaart!

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

4

1.1 Belang van participatie Bij het opstellen van de gebiedsvisie hebben we de samenleving betrokken. De gemeenten vinden dit belangrijk, omdat: – De kennis, kunde en creativiteit van de samenleving nodig is om tot het beste plan voor het gebied te komen. Door alle belangrijke waarden en kansen te verzamelen, kunnen deze integraal worden afgewogen. Hierdoor komen we tot een kwalitatief betere analyse en een gezamenlijke visie. – Participatie kan bijdragen aan draagvlak voor de ontwikkelingen. – Participatie kan bijdragen aan vertrouwen in het proces en de overheid. – Belanghebbenden zo de kans krijgen om op een constructieve manier aan het project bij te dragen. De gemeenten vinden het belangrijk dat belanghebbenden zich betrokken en gehoord voelen.

1.2 Doel en insteek participatieverslag

Het participatieverslag is een belangrijk hulpmiddel voor de gemeenteraden van Zeist en Utrechtse Heuvelrug voor een goede besluitvorming, en heeft verschillende doelen: – Transparantie waarborgen: het verslag laat zien hoe samenleving en belanghebbenden zijn betrokken bij het proces. Dit bevordert openheid en vertrouwen tussen de betrokken partijen. – Inzichten delen: het documenteert de input van partijen zodat het kan bijdragen aan het besluitvormingsproces over de gebiedsvisie en de verdere planvorming. – Verantwoording afleggen: door dit document kunnen betrokkenen zien op welke manier de inbreng vanuit de diverse participatiemomenten is meegenomen in de gebiedsvisie. – Reflectie op participatieproces: in het verslag wordt een overzicht op hoofdlijnen gegeven van wat goed is gegaan en waar verbeterpunten liggen, wat nuttig is voor toekomstige projecten. We schetsen eerst hoe het proces er in grote lijnen uitzag, wie we op welke momenten hebben betrokken. Daarna koppelen we terug wat de rode draden zijn aan inhoudelijk reacties en wat en hoe dit is verwerkt in de gebiedsvisie.

Hiermee krijgt u een impressie van wat er leeft in het gebied, hoe de verschillende belanghebbenden aankijken tegen de ontwikkelingen, welke kansen en zorgen mensen zien, welke suggesties, ideeën en kanttekeningen zij graag willen meegeven als input voor de keuzes die de gemeenteraden te maken hebben. Er is gekozen om per participatiefase aan te geven hoe de uitkomst is verwerkt in de planvorming. Daarmee volgt het verslag ook het denkproces dat de afgelopen twee jaar is doorlopen. Tot slot wordt voor de verschillende doelgroepencategorieën specifiek aangegeven wat zij hebben ingebracht in de participatie. Het participatieverslag is geen woordelijke terugkoppeling, maar een samenvatting van alles wat is opgehaald. Er wordt zo veel mogelijk recht gedaan

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

5

aan de inbreng van alle participanten. Bij een grote gebiedsontwikkeling als deze doen veel verschillende partijen mee. We hebben goed geluisterd en met sommige groepen extra gesprekken gevoerd. Toch is het goed om te weten dat niet alle wensen van iedereen 100% in de gebiedsvisie zijn verwerkt. In de bijlagen zijn opgenomen de onderzoeksresultaten en verslagen van de verschillende gesprekken die zijn gevoerd, voor zover deze geen persoonlijke of privacygevoelige informatie bevat. Bij het mogelijk maken van participatie zijn de volgende partijen betrokken geweest: – Het stedenbouwkundig bureau PosadMaxwan, dat de gebiedsvisie heeft opgesteld. – Het participatiebureau Cocosmos, dat in opdracht van PosadMaxwan de uitvoering van de eerste en tweede fase van de participatie heeft verzorgd. – Het communicatiebureau De Wijde Blik, dat de communicatie heeft verzorgd. – Projectteam Driebergen-Zeist aangevuld met communicatieadviseurs uit gemeente Zeist en Utrechtse Heuvelrug. – En veel medewerkers van beide gemeenten, zowel op inhoud, begeleiding, als voor de facilitaire ondersteuning.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

6

2

Participatieaanpak

Dit hoofdstuk beschrijft hoe het participatietraject is vormgegeven en uitgevoerd. Het geeft duidelijkheid over het niveau van participatie dat is gehanteerd. Daarnaast wordt inzichtelijk gemaakt welke doelgroepen er zijn benaderd voor planvorming voor het gebied Driebergen-Zeist. Er wordt op een rijtje gezet welke stappen er zijn doorlopen in de participatie, welke methoden hiervoor gebruikt zijn en via welke tijdlijn dit is gelopen.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

7

2.1 Overzicht participatieaanpak Er is een participatieplan opgesteld, waarbij gebruik is gemaakt van de aanpakken “Sluit je aan #verbinden #doen” (Utrechtse Heuvelrug) en “Handvat Participatie Zeist” (Zeist). De volgende uitgangspunten zijn bij de participatie gehanteerd: – Participatie vindt plaats op het niveau van raadplegen en adviseren. De input wordt meegenomen bij de totstandkoming van het eindproduct. – De participatie wordt zowel offline als online ingericht. – De raden van beide gemeenten worden actief betrokken bij de participatie. – De participatie volgt het proces van grof/abstract naar fijn, parallel aan de ontwikkeling van scenario’s naar een voorkeursscenario. – Het doel is om inzicht te krijgen in aanwezige waarden, kwaliteiten, kansen en belangen, verschillende meningen en gezichtspunten hierover en om te verifiëren of de opgehaalde informatie goed is verwerkt. – Er wordt gestreefd naar het betrekken van een brede groep, inclusief moeilijk bereikbare groepen, en iedereen is welkom om mee te denken. – Naast projectgebonden participatiemomenten zijn er officiële inspreekmomenten tijdens de besluitvorming in de gemeenteraden. – De gemeenten voeren de regie over het plan- en participatieproces en bepalen de uitgangspunten en spelregels. – Het inhoudelijk vertrekpunt is het Plan van Aanpak en de hierin vastgelegde uitgangspunten.

Het georganiseerde participatietraject is opgedeeld in drie fases, ieder met een eigen doel, en passend bij de stappen in het ontwerpproces van de gebiedsvisie; van grof/abstract naar fijn. Deze participatieaanpak, met zijn duidelijke fases, diverse methoden en aandacht voor een brede en gelijkwaardige betrokkenheid van verschillende belanghebbenden, heeft de basis gevormd voor het ontwikkelen van de gebiedsvisie Driebergen-Zeist. In paragraaf 2.3 wordt hier nader op ingegaan.

FASE 1: ANALYSE We hebben straatgesprekken gevoerd en interviews gehouden om verschillende perspectieven, kansen, frustraties en zorgen op te halen. Online was de mogelijkheid om hierop te reageren. FASE 2: SCENARIO’S Op basis van de analyse zijn drie verschillende scenario’s gepresenteerd. Mensen konden meedenken en reageren op deze scenario’s, zowel tijdens bijeenkomsten als online. FASE 3: GEBIEDSVISIE Vanuit de drie scenario’s is één visiekaart gemaakt. Deze is gepresenteerd online en fysiek. Mensen konden aangeven of zij zich konden vinden in de voorgestelde keuzes.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

8

Gedurende het traject vond ook een parallel samenspel plaats met betrokken doelgroepen. In paragraaf 2.2 wordt hier nader op ingegaan. Los hiervan hebben veel mensen zich online, via mail of telefoon uitgesproken over de voorgenomen plannen. Gedurende het traject zijn ook de gemeenteraden betrokken. Zij zijn actief geïnformeerd met raadsinformatiebrieven en uitgenodigd voor de participatiebijeenkomsten. Ook zijn er enkele werkbijeenkomsten geweest voor de gemeenteraden om hen op de hoogte te brengen van de voortgang in de planvorming. De gemeenteraden zijn op excursie geweest naar voorbeeldprojecten om inspiratie op te doen voor Driebergen-Zeist.

2.2 Betrokken doelgroepen Het participatieproces voor het stationsgebied raakt veel diverse belanghebbenden. Belanghebbenden zijn groepen die betrokken zijn bij of beïnvloed worden door de ontwikkeling, die we hebben verdeeld in vier categorieën: 1. Huidige bewoners in het stationsgebied (zoals bewoners aan de Odijkerweg) 2. Institutionele betrokkenen (zoals woningcorporaties en het Hoogheemraadschap) 3. Professionele en georganiseerde betrokkenen (zoals de Burgercoalitie, natuur- en ecologieorganisaties en lokale bedrijven) 4. Persoonlijke betrokkenen (zoals geïnteresseerden uit Zeist en Driebergen) Er zijn zowel online als offlinemiddelen ingezet om een zo breed mogelijk spectrum aan doelgroepen te betrekken, waarbij alle doelgroepen gelijkwaardig zijn in elke fase van het participatieproces. Naast het gezamenlijke participatieproces, zijn diverse gesprekken gevoerd tussen gemeenten en betrokken doelgroepen: –

–

–

De bewoners aan de Odijkerweg zijn uitvoerig betrokken. Met een vertegenwoordiging van de bewoners van de Odijkerweg is structureel contact geweest, ook met de wethouders. Dit om meer inzicht te krijgen in elkaars zorgen en ambities en elkaar goed op de hoogte en aangesloten te houden. Met bewoners van de Odijkerweg en daarbuiten zijn ook een-op-een gesprekken gevoerd.  et betrokken marktpartijen en grote grondeigenaren hebben, zowel M gezamenlijk als individueel, gesprekken plaatsgevonden om te achterhalen op welke wijze medewerking aan het plan tot stand kan worden gebracht, en wat hun inhoudelijke wensen en ambities zijn. De resultaten van deze gesprekken zijn niet terug te lezen in dit participatieverslag, maar in het eindrapport van planeconomisch bureau Stadkwadraat.  et institutionele partijen als Prorail, NS, RWS, HDSR, WMN, UL, SBB, M Stedin, woningcorporaties etc. zijn gesprekken gevoerd. Enerzijds om hen mee te nemen in ons proces, en anderzijds om hun expertise te benutten voor de gebiedsontwikkeling.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

9

–

–

–

–

Voor natuur- en milieuorganisaties uit de omgeving hebben we verdiepende themasessie georganiseerd, hebben we een-op-eengesprekken gevoerd en heeft mailverkeer plaatsgevonden. Een Burgercoalitie, bestaande uit vele van de belangenorganisaties, heeft ook een eigen visie opgesteld. Met een grote groep lokaal belanghebbenden is gesproken, eenmalig of vaker, of is via mail gecorrespondeerd. Veelal om te informeren en op te halen wat er leeft. Denk hierbij aan de bewoners van Nieuw Beerschoten, wijkvereniging Kerckebosch, Stichting de Reehorst en werkgroep Kromme Rijnlandschap. Er zijn leuke initiatieven geweest voor jongeren om hen te betrekken bij de gebiedsontwikkeling. Voor middelbare scholieren is een speciale campagne georganiseerd. Ook is de Jongerenraad Zeist betrokken. Met inhoudelijk adviseurs van beide gemeenten en van de provincie Utrecht zijn meerdere expertsessies gehouden, enerzijds om informatie op te halen en anderzijds om hen mee te laten denken over lastige dilemma’s en mogelijke oplossingsrichtingen.

2.3 Participatie in drie fasen De participatieaanpak is vormgegeven in nauwe samenhang met het ontwerpproces van de gebiedsvisie, waarbij de ontwerp- en participatieprocessen elkaar van begin af aan versterken. In drie fasen is van abstract naar verfijnd toegewerkt. FASE 1: ANALYSE (JANUARI – APRIL 2024) Deze fase diende zowel als een sociale als een ruimtelijke inventarisatie. Het doel was om de verschillende perspectieven, dromen, frustraties, wensen en zorgen van belanghebbenden met betrekking tot de ontwikkeling van het gebied in kaart te brengen. – Op 7 verschillende locaties in het plangebied en de omliggende dorpskernen (Zeist, Driebergen en Odijk) zijn ruim 100 straatgesprekken gevoerd. Hierbij is een brede en representatieve groep mensen gesproken. – Daarnaast zijn er 11 interviews gehouden met een geselecteerde groep betrokken belanghebbenden met een direct belang in het plangebied, om specifieke deelbehoeftes verder uit te diepen. De inzichten uit deze gesprekken en interviews zijn – samen met de opgehaalde informatie bij de inhoudelijk experts van beide gemeenten en de provincie Utrecht - verwerkt tot leidende thema’s voor de gebiedsvisie. Deze zijn vervolgens online geplaatst met de mogelijkheid om ze te beoordelen en aan te scherpen.

Deze leidende thema’s zijn: – Groen als drager van identiteit: “Onderschat de waarde van groen niet”, “werk met de natuur, in plaats van ertegen”, “neem Kerckebosch als voorbeeld” – Tussen dorp en stad: “hier is alles wat ik nodig heb”, “trek de bestaande kernen niet leeg”, “zorg voor een goede mix van woningtypes en bewoners” – Een veranderende wereld: rekening houden met wat er komen gaat, “nu sta je op je eigen oprit al in de file”, “mijn kind wil ook een eigen plek”

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

10

FASE 2: SCENARIO’S, REACTIES OP DENKBEELDEN (APRIL – JULI 2024) De tweede fase in de participatie stond in het teken van de drie verschillende ruimtelijke scenario’s waarin de thema’s uit de analyse waren verwerkt. Deze scenario’s, die onderling sterk verschilden, zijn gepresenteerd tijdens een algemene bijeenkomst en sessies specifiek voor bewoners, natuurorganisaties en grondeigenaren/-marktpartijen. Tijdens deze bijeenkomsten werden aanwezigen uitgenodigd om mee te denken en te reageren op deze scenario’s aan de hand van visiekaarten, referentiebeelden en stellingen, die uitdaagden tot nadenken. De input uit de bijeenkomsten is verwerkt in verslagen die online zijn gepubliceerd. Het verslag van de algemene bijeenkomst is online gevalideerd (zie bijlagenboek). Ook kon aanvullend worden gereageerd op de uitkomst door een eigen reactie te sturen. Deze input fungeerde als leidraad voor het samenstellen van het voorkeursscenario. FASE 3: GEBIEDSVISIE (JANUARI – APRIL 2025) In de derde fase zijn de concept kaarten, waaronder de visiekaart, gepresenteerd. Dat gebeurde zowel online als in georganiseerde bijeenkomsten: – Voor bewoners en natuurorganisaties hebben we fysieke bijeenkomsten georganiseerd. – Voor de marktpartijen en grondeigenaren werd dit als onderdeel ingebed in de al lopende gesprekken met hen. – Voor alle belanghebbenden was er online gelegenheid om te reageren.

Dat kon via het invullen van een vragenlijst, of door een eigen reactie te sturen. In deze fase stond de vraag centraal of mensen zich konden vinden in de visiekaart, en de hierin voorgestelde keuzes herkenden. Mensen kregen een laatste mogelijkheid om feedback te geven, nu op de uitgewerkte visiekaarten. Deze feedback is gebruikt voor de laatste revisie van de gebiedsvisie en de Nota Gebiedsvisie. AFSLUITING: EXPOSITIE (SEPTEMBER 2025) De participatie wordt afgesloten met een expositie waarin de gebiedsvisie zoals deze ter besluitvorming voorligt, wordt gepresenteerd. Alle geïnteresseerden en betrokkenen worden via de nieuwsbrief uitgenodigd.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

11

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

12

3

Opbrengsten en verwerking van de participatie

In dit hoofdstuk worden de opbrengsten en resultaten van de participatie samengevat. Er wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste reacties, wensen, ideeën, zorgen en aandachtspunten die tijdens de verschillende participatieactiviteiten zijn geuit. Daarbij worden vooral de rode draden in de reacties benoemd, waarbij zo veel mogelijk recht wordt gedaan aan de inbreng die door alle participanten is gedaan. Daarbij zijn reacties per participatie fase geclusterd en geven we daarna aan hoe we hiermee om zijn gegaan in het ontwikkelen van de gebiedsvisie. Afsluitend biedt dit hoofdstuk inzicht in de specifieke reacties die per categorie doelgroep zijn ingebracht. Met als doel dat de doelgroepen hun eigen inbreng terug kunnen vinden in het participatieverslag.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

13

3.1 Participatie fase 1 (Analyse) Deze fase diende zowel als een sociale als een ruimtelijke inventarisatie. Het doel was om de verschillende perspectieven, dromen, frustraties, wensen en zorgen van belanghebbenden met betrekking tot de ontwikkeling van het gebied in kaart te brengen. De inhoud geeft de stand van zaken weer op dat moment in het proces; omdat participatie doorgaat, kunnen er inmiddels nieuwe inzichten zijn ontstaan.

3.1.1 Opbrengsten participatie fase 1

Wilt u graag weten wat bepaalde doelgroepen, zoals de huidige bewoners in het plangebied, hebben ingebracht in de participatie?

STRAATGESPREKKEN Ruim 100 straatgesprekken op 7 verschillende locaties op verschillende momenten in de week hebben veel reacties opgeleverd. Alhoewel de reacties uiteraard divers waren, was het mogelijk een rode draad te herkennen in de aandachtspunten die mensen belangrijk vinden voor het gebied Driebergen-Zeist. Deze hebben wij gebundeld in thema’s waarbij een aantal aanbevelingen is meegegeven.

Ga dan naar hoofdstuk 3.4.”

Groen als uitgangspunt: – Onderschat de waarde van groen niet. – Betrek het groen bij de woningbouwplannen in het stationsgebied, zodat het zorgt voor natuurlijke grenzen tussen bewoonde gebieden. – Zorg ervoor dat dieren in het gebied nog steeds prettig kunnen leven en mensen van het groen kunnen blijven genieten. Kortom: “werk met de natuur in plaats van er tegen”. Tussen dorp en stad, van alle gemakken voorzien: – Zorg dat de bestaande dorpskernen van alle gemakken voorzien blijven. – Maak hier een nieuwe plek, maar wel zo dat het de bestaande kernen niet te veel beïnvloedt. Het gebied rondom het station moet een nieuwe eigen kern worden. Denk hierbij aan het vermijden van concurrentie met voorzieningen: “Trek de bestaande kernen niet leeg.” – Bouw verschillende type huizen voor verschillende typen mensen. “Het moet een goede mix aan woningtypes, gevarieerde bebouwing en mix van bewoners zijn.” Een veranderende wereld, rekening houden met wat komen gaat: – Schrijf een visie waarin duidelijk wordt welk verkeer belangrijk is en maak daar plannen omheen. Op zo’n manier dat het een fijne plek wordt voor iedereen. BETROKKENENGESPREKKEN Met een aantal organisaties zijn aan het begin van de planvorming betrokkenengesprekken gevoerd.

Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de groene groepen, huidige bewoners, maar ook om een aantal eigenaren die relatief veel bezit hebben in het gebied en hockeyclub Phoenix. Uit de gesprekken zijn op hoofdlijnen de volgende aandachtspunten gehaald: – Natuur en cultuurhistorische waarden: betrokkenen geven aan dat de gebiedsvisie moet passen bij het bestaande gebied. Voortbouwend op

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

14

–

–

–

–

wat er al is, door ruimte te geven aan ecologische routes, de natuur in de omgeving te versterken en te ontwikkelen binnen de bestaande rode contouren. Een kans om te verdichten: de ontwikkeling wordt gezien als een mogelijkheid om in te spelen op het woningtekort. Plannen zijn hier al voor uitgetekend en ontwikkelaars voelen zich klaar zijn om te starten. Plannen kunnen bijdragen aan het oplossen van huidige knelpunten zoals parkeren aan bijvoorbeeld de Laan van Rijnswijk. Aandacht voor huidige bewoners en gebruikers van het gebied: huidige bewoners en gebruikers willen met goede communicatie meegenomen worden in het proces. Bestaande sociale waarden in het gebied moeten worden gewaarborgd. Er wordt gevreesd voor stedelijke ontwikkeling. Echt meedenken: er is bij de start van de ontwikkeling veel bereidheid om mee te denken en betrokkenen zien dit als iets vanzelfsprekends om dit proactief te kunnen doen vanuit hun eigen expertise. Grondeigenaren en projectwikkelaars hebben behoefte aan een traject waar meegedacht kan worden vanaf het begin van het proces (aan de tekentafel), niet als er al iets ligt (zoals bij scenario’s). Op deze manier kunnen er concrete afspraken onder de visie komen te liggen die vanuit individuele waarden zijn opgesteld en ervaren alle partijen voortgang.

Duidelijkheid op lange termijn: voor veel betrokkenen is dit project niet net gestart, maar heeft het slechts op pauze gestaan. Er is al heel veel gedaan en bedacht, waardoor de behoefte om nu écht betrokken te worden groot is. Betrokkenen willen persoonlijke communicatie en vaste gesprekspartners en contactpersonen bij de gemeente zodat er direct wordt samengewerkt. Er is behoefte aan duidelijkheid over de volgende stappen en dit moet voor alle partijen inzichtelijk worden gemaakt.

ONLINE VALIDATIE De inzichten uit de gesprekken en interviews zijn – samen met de opgehaalde informatie bij de inhoudelijk experts van beide gemeenten en de provincie Utrecht – verwerkt tot leidende thema’s voor de gebiedsvisie. Deze zijn vervolgens online geplaatst met de mogelijkheid om ze te beoordelen en aan te scherpen. De resultaten van de online peiling zijn opgenomen in het bijlagenboek. In algemene zin worden de drie leidende thema’s herkend: Groen als uitgangspunt: – Natuurinclusief bouwen mag geen excuus zijn om te kunnen bouwen – Het is een illusie om te denken dat groen/natuur niet zal lijden onder de woningbouwplannen – Kijk naar Kerckebosch: Groen moet altijd wijken – Natuurbehoud willen we toch allemaal? – Wie is het nu oneens met dit thema? – Groen zorgt ook voor sociale cohesie Tussen dorp en stad: – Het is essentieel dat dit een eigen woongebied in het groen wordt en niet leidt tot het starten van een lange lintbebouwing tussen Zeist en Driebergen: Hoogbouw direct aan het station, compact, maar wel met een architectonische uitstraling die past bij de bosrijke omgeving en cultuurhistorie.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

15

– –

Zorg vooral voor veel woningen die betaalbaar zijn: Wie gaat dit betalen? Onze starters, de jeugd, hebben recht op betaalbare (koop)woningen.

Een veranderende wereld: – Beperk extra verkeersstromen tussen de bestaande dorpskernen. Ontsluit het nieuwe woongebied vooral via het OV en de A12. – We moeten niet meer investeren in een vorm van transport die het minst efficiënt is: Autoverkeer vormt een achterhoedegevecht, fiets en OV zijn de toekomst. – Dit onderwerp is weinig concreet, het begrip is erg breed. – We kunnen ons wel vinden in dingen die op ons afkomen: denk bijvoorbeeld aan de geluidsoverlast die er nu al is.

3.1.2 Verwerking participatie fase 1

Met de drie hoofdthema’s “Groen als drager van identiteit”, “Tussen dorp en stad” en “Een veranderende wereld” heeft de input van experts en bewoners de fundamentele concepten van het project gevormd. Hierin wordt een focus gelegd op klimaatbestendigheid, culturele geschiedenis en groene groei. De gesprekken hebben geleid tot een ruimtelijk kader voor de drie scenario’s, waarbij essentiële elementen zoals de ecologische corridor langs de Rijnwijckse Wetering en de zichtlijnen vanaf de Stichtse Lustwarande in alle scenario’s zijn opgenomen, met ruimte voor variatie binnen deze structuur. “Werk met de natuur in plaats van tegen” is omarmd in de planvorming. Ook het zoeken naar een woonmilieu voor een groot scala aan doelgroepen is onderdeel van de planvorming geworden. Voor het thema mobiliteit is op basis van de reacties gezocht naar de balans tussen een goede bereikbaarheid en het voorkomen van overlast. En het mogelijk maken van autobereikbaarheid waar noodzakelijk, maar de focus op langzaam verkeer en openbaar vervoer. Ook voor voorzieningen wordt gezocht naar een balans: namelijk tussen het creëren van een goed woon- en leefklimaat, het voorkomen dat voorzieningen in bestaande kernen worden leeg getrokken, én het voorkomen van overlast bij voorzieningen in andere kernen. In deze fase van de planvorming is voor veel onderwerpen de tijd nog niet rijp voor keuzes.

Daarom zijn elementen van de reacties soms verwerkt in een of meerdere van de scenario’s. Dit omdat het maken van scenario’s juist bedoeld is om de consequenties van keuzes inzichtelijk te maken en hier reactie op te krijgen.

3.2 Participatie fase 2 (Scenario’s)

De tweede fase in de participatie stond in het teken van de drie verschillende ruimtelijke scenario’s (denkbeelden) voor vijf deelgebieden waarin de thema’s uit de analyse waren verwerkt. Deze scenario’s, die onderling sterk verschilden zijn gepresenteerd tijdens een algemene bijeenkomst (infomarkt) en sessies specifiek voor bewoners, natuurorganisaties en grondeigenaren /-marktpartijen. Vervolgens was er de mogelijkheid voor een brede doelgroep om online nog eens te reageren op een samenvatting van alle opgehaalde reacties (online validatie). De inhoud geeft de stand van zaken weer op dat moment in het proces; omdat participatie doorgaat, kunnen er inmiddels nieuwe inzichten zijn ontstaan.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

Wilt u graag weten wat bepaalde doelgroepen, zoals de huidige bewoners in het plangebied, hebben ingebracht in de participatie? Ga dan naar hoofdstuk 3.4.”

16

3.2.1 Opbrengsten participatie fase 2 INFORMATIEMARKT Tijdens de informatiemarkt kon iedereen in drie tijdvakken binnenlopen om vragen te stellen over en te reageren op drie mogelijke scenario’s voor de ontwikkeling van Driebergen-Zeist. Met post-it’s konden mensen reacties plakken bij onderdelen van de scenario’s en aangeven wat in hun ogen plus- en minpunten zijn voor de gebiedsontwikkeling. Iets meer dan 150 mensen hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om te reageren op de scenario’s. De reacties zijn geclusterd en samengevat voor vijf deelgebieden: Deelgebied renbaan/ volkstuinen Bezoekers van de infomarkt zien het deelgebied van de renbaan en volkstuinen als een groengebied dat niet veel mensen kennen. Dit deelgebied is belangrijk vanwege het groen, dat als gemeenschappelijke voorziening dient en een buffer is voor het station. Voor de gebiedsvisie is het belangrijk dat dit wordt benadrukt. Het gebied kan nog beter verbonden worden met de natuur en het open uitzicht moet behouden blijven. Genoemde pluspunten voor de planuitwerking zijn: meer aandacht voor ecologie, het deelgebied gescheiden houden van het stedelijk gebied, dorpse betaalbare woningen toevoegen, de volkstuinen behouden als buffer tussen groen en bebouwd gebied, geen extra verkeer.

Genoemde minpunten voor de planuitwerking zijn: het groen opofferen voor sportvelden, door hoge woningbouw het uitzicht belemmeren, losstaande bouwblokken met luxe appartementen realiseren, het vervangen van de moestuinen door kleinere moestuinen tussen de bouwblokken.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

Deelgebied renbaan/ volkstuinen

17

Deelgebied hockeyvelden De hockeyvelden liggen binnen het plangebied. Bezoekers van de infomarkt vinden het niet logisch om de hockeyvelden naar de renbaan te verplaatsen vanwege de natuur daar. Bezoekers zeggen dat sport belangrijk is en dat er mogelijkheden zijn om verschillende sporten te combineren.

Deelgebied hockeyvelden

Genoemde pluspunten voor de planuitwerking zijn: de hockeyvelden in het deelgebied laten zodat er op de renbaan ruimte blijft voor natuur en milieu, groen toevoegen om toegankelijk te recreëren in dit gebied, woonblokken die 3/4 lagen hebben, wonen en voorzieningen in dit deelgebied bij elkaar plaatsen zodat er ruimte overblijft voor groen, meer ruimte voor fietspaden, sportverenigingen met verschillende functies. Genoemde minpunten voor de planuitwerking zijn: verplaatsen van de hockeyvelden om ruimte te maken voor de Rijnwijckse Wetering, woonblokken van 5/6 lagen.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

18

Deelgebied Stationsgebied Bezoekers van de infomarkt begrijpen waarom er ontwikkelingen rond het station plaatsvinden. Zij zeggen dat het gebied verouderd is, het station goed bereikbaar is en dat het tegemoetkomt aan de vraag naar woningen. Hoewel sommige mensen zich zorgen maken over te veel moderne gebouwen bij het station, vinden ze het toch logisch om dicht bij het station te bouwen. Het is belangrijk dat er meer woningen komen en dat er rekening wordt gehouden met het toenemende autoverkeer. Genoemde pluspunten voor de planuitwerking zijn: het deelgebied onderdeel maken van een wandelnetwerk in verbinding met aangrenzend groen in andere deelgebieden, bebouwing hier compact en hoog maken om ruimte te houden voor groen, dorpse betaalbare woningen ontwikkelen, woonblokken van 5/ 6 lagen, bedrijvigheid plaats laten maken voor woningbouw, toevoegen van voorzieningen t.b.v. de woningen, kantoren beperken tot rondom het station. Genoemde minpunten voor de planuitwerking zijn: verkeer en bebouwing domineren het gebied, een woontoren met 15 tot 20 lagen, focussen op autoverkeer en de fietsroutes vergeten. Deelgebied stationsgebied

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

19

Deelgebied achter de Odijkerweg In dit deelgebied zijn bestaande gebouwen, zoals het tuincentrum, erg belangrijk. Sommige bezoekers van de infomarkt zijn verrast door het idee om hier woningen toe te voegen, terwijl anderen denken dat dit wel kan en begrijpen de behoefte aan meer woningen. Het is wel belangrijk dat de nieuwe woningen passen bij de uitstraling van de bestaande woningen.

Deelgebied achter de Odijkerweg

Genoemde pluspunten voor de planuitwerking zijn: grondgebonden woningen in het groen, collectieve moestuinen, groen als buffer tussen spoor en wonen, betaalbare appartementen langs het spoor, woningtypes voor bijzondere doelgroepen, huidige woningen meenemen in de ontwikkeling. Genoemde minpunten voor de planuitwerking zijn: appartementen in plaats van kantoren als geluidsbarrière, appartementen bouwen in dit deelgebied, alle huidige woningen vervangen.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

20

Deelgebied Reehorst Dit deelgebied wordt op dit moment bezocht door een divers publiek. Het doortrekken van groen vanuit de Reehorst tot in dit deelgebied wordt door bezoekers van de infomarkt als positief gezien, want het gebied wordt nu als versteend ervaren. Genoemde pluspunten voor de planuitwerking zijn: bestaande wandelroutes verbinden met andere deelgebieden, in gebouwen kantoren en woningen combineren, energie duurzame gebouwen maken, rekening houden met geluidsoverlast A12, de P en R-garage veranderen naar parkeren voor bewoners, een andere ontsluiting maken richting Odijk en Driebergen. Genoemde minpunten voor de planuitwerking zijn: het gebied te vol bouwen waardoor de groene beleving verloren gaat, gebouwen maken met een luxe uitstraling met uitzicht op het groen, een extra parkeergebouw in het gebied maken.

Deelgebied Reehorst

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

21

ONLINE VALIDATIE Na de infomarkt zijn alle reacties per deelgebied samengevat in plus- en minpunten en is via de website een online peiling gehouden. In de online peiling hebben deelnemers aangegeven wat voor hen de belangrijkste pluspunten en de belangrijkste minpunten van de denkrichtingen per deelgebied zijn. In de online peiling benadrukken deelnemers het belang van groene structuren en gebruik van groen als buffer in alle deelgebieden. Veel deelnemers vinden het verder een belangrijk pluspunt dat er al goede OV-verbindingen zijn en willen deze verbinding uitbreiden met fiets- en wandelnetwerken. Hoogbouw wordt als een sterk minpunt gezien wanneer dit het uitzicht belemmert naar de rest van het gebied, juist de dorpse uitstraling met verschillende type woningen moet worden behouden. Onderstaand zijn per deelgebied de reacties op plus- en minpunten onder elkaar gezet. Per plus- of minpunt wordt aangegeven welk deel van de deelnemers heeft aangeven dit punt het meest belangrijk te vinden voor de ontwikkeling van de gebiedsvisie. Renbaan/ Volkstuinen Het belangrijkstre pluspunt is dat… Er een duidelijke scheiding blijft van het stedelijke stationsgebied door de hoeveelheid groen en de rustige uitstraling die hierbij hoort.

Het belangrijkste minpunt is dat…

25,9%

Hoge woningen het uitzicht belemmeren.

35,8%

Dorpse woonblokken met betaalbare woningen worden toegevoegd.

24,6%

Losstaande woonblokken met luxe appartementen worden toegevoegd.

28,6%

Er nog meer aandacht wordt gegeven aan ecologie.

19,5%

Groen wordt gebruikt voor extra sportvelden.

22,7%

Er geen extra verkeer komt.

15,4%

De volkstuinen plaatsmaken voor gedeelde moestuinen tussen woonblokken.

12,9%

Volkstuinen als een buffer tussen groen en bewoond gebied blijven bestaan.

14,6%

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

22

Hockeyvelden Het belangrijkstre pluspunt is dat…

Het belangrijkste minpunt is dat…

Wonen en voorzieningen bij elkaar worden geplaatst, zodat ruimte overblijft voor groen in dit gebied.

23,0%

Woongebouwen 6 lagen of hoger worden.

De hockeyvelden blijven, zodat er op de renbaan ruimte blijft voor natuur en milieu.

22,2%

De hockeyvelden worden verplaatst om ruimte te maken voor de Rijnwijckse Wetering.

Groen voor recreatie wordt toegevoegd aan dit gebied.

17,1%

Sportverenigingen met verschillende functies bij elkaar komen.

16,0%

Woongebouwen 3 tot 4 verdiepingen hebben.

11,7%

Er meer ruimte voor fietspaden komt.

56,8%

30,0%

Waterpartijen meer aandacht krijgen.

9,9%

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

23

13,2%

Stationsgebied Het belangrijkstre pluspunt is dat… Er dorpse betaalbare woningen komen met veel groen eromheen.

19,8%

Het belangrijkste minpunt is dat… 34,8%

Er een woontoren komt met 15 tot 20 verdiepingen.

Het gebied onderdeel wordt van het wandelnetwerk en verbonden wordt met aangrenzend groen in andere delen van het gebied.

17,0%

Er vooral aandacht wordt besteed aan autoverkeer, terwijl fietsroutes worden verwaarloosd.

26,2%

Er voorzieningen worden toegevoegd die passen bij het aantal woningen.

14,8%

De bestaande huizen worden vervangen door kantoorgebouwen.

21,3%

De huidige bedrijven plaatsmaken voor woningen.

13,5

De focus komt te liggen op verkeer en gebouwen.

17,7%

Gebouwen compact en hoog worden, zodat er genoeg ruimte overblijft voor groen.

13,1%

Woongebouwen compact worden met ongeveer 5 tot 6 verdiepingen.

12,8%

Het toevoegen van kantoren zich beperkt tot het gebied rond het station.

8,9%

Achter de Odijkerweg Het belangrijkstre pluspunt is dat… De bestaande woningen worden ingepast in de nieuwe kern.

24,7%

Alle bestaande woningen worden vervangen door een nieuw woongebied.

43,4%

Groen wordt gebruikt als buffer tussen het spoor en de woningen.

21,4%

Appartementen een geluidsbarrière vormen.

42,1%

Grondgebonden woningen in het groen komen.

21,2%

Er langs het spoor woongebouwen komen met betaalbare woningen.

17,1%

Collectieve moestuinen zorgen voor ontmoeting.

10,0%

Er woningen worden gebouwd voor specifieke doelgroepen.

5,6%

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

Er woongebouwen worden toegevoegd.

14,5%

24

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

25

Reehorst Het belangrijkstre pluspunt is dat…

De bestaande wandelroutes worden verbonden met andere deelgebieden.

27,1%

Er rekening wordt gehouden met geluidsoverlast van de A12 bij het plaasen van woningen.

17,7%

Er gebouwen komen met ruimte voor kantoren en woningen.

17,2%

De gebouwen energie-duurzaam worden.

16,7%

DE P+R ook gebruikt kan worden door toekomstige bewoners.

11,3%

Er een nieuwe verkeersroute komt richt Odijk en Driebergen.

Het belangrijkste minpunt is dat…

Er te veel wordt gebouwd, waardoor het groene gevoel van het station minder wordt.

Er een extra parkeergebouw bijkomt. De gebouwen een luxe uitstraling met uitzicht op het groen krijgen.

51,0%

36,2%

12,8%

9,9%

Aanvullend op de plus- en minpunten hebben deelnemers een open reactie gegeven. Hoogbouw, groen en verbinding met de regio kwamen hier, in lijn met de plus- en minpunten, veel naar voren. Hoogbouw Net zoals op de infomarkt kwam in de online peiling het onderwerp ‘hoogbouw’ veel terug. Hoogbouw wordt gezien als een minpunt, omdat dit het zicht op groen belemmert. Blokkendozen passen hier niet bij en woningen moeten worden afgestemd met het groen, voor het oog aantrekkelijk zijn en hierdoor een dorpse uitstraling behouden. Groenstructuren Ook het onderwerp ‘groene structuren’ kwam terug in de online peiling. De nieuwe ontwikkelingen moeten gecombineerd worden met het bestaande groen, maar de ontwikkeling biedt juist ook een kans om groen toe te voegen. Door bomen te planten waar dit nu al kan of het renbaangebied in te richten als groene buffer. Groen als sociale voorziening in de vorm van een voedselbos wordt vaak genoemd. Verbinding en voorzieningen Uit de online peiling blijkt dat het onderwerp ‘verbinding’ belangrijk wordt gevonden. Het gebied is nu al goed verbonden met het openbaar vervoer en er is behoefte om ook voor fietsen of wandelen een beter netwerk te creëren. Hierbij is het belangrijk dat het een eigen gebied wordt waar eigen voorzieningen aanwezig zijn, maar waar door verbinding van een breder gebied gebruik gemaakt kan worden.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

26

3.2.2 Verwerking participatie fase 2 Onderstaand worden de uitkomsten van de participatie uit fase 2 geanalyseerd en wordt aangegeven hoe hier globaal mee is omgegaan. Daarbij wordt eerst een aantal bepalende thema’s behandeld en wordt daarna op de genoemde plus- en minpunten ingegaan. Groen en ecologie: Uit veel reacties blijkt dat groen en ecologie belangrijk wordt gevonden. Het projectteam overlegde met interne ecologen om te kijken of het mogelijk is om een robuust overgangsgebied te ontwikkelen tussen het Kromme Rijngebied en de Utrechtse Heuvelrug. Dit resulteerde in de volgende strategieën: 1. Behoud groen: zorg ervoor dat een aanzienlijk deel van het plangebied groen blijft, met name rondom de renbaan, de bestaande volkstuin en de zuidwestrand grenzend aan de polderstructuur. 2. Creëer gradiënten: creëer een naadloze overgang van puur natuur naar stedelijk groen, waarbij de meest ecologische nieuwe gebieden verbonden zijn met de NNN-zone, geleidelijk verschuivend naar de stedelijke kern bij het station. NNN is Natuurnetwerk Nederland. 3. Verbeter ecologische verbindingen: integreer de Rijnwijckse Wetering als een belangrijke ecologische corridor, met de nadruk op waterpartijen en ecologische waterranden. 4. Recreatiegebieden: het opnemen van dagelijkse recreatiegebieden binnen het plangebied kan helpen de druk op de omliggende natuurlijke omgeving te verlichten.

Daarom blijven de volkstuin en de renbaan hiervoor behouden. Deze ruimtes moeten worden ontworpen met een ecologisch karakter, waarbij natuurlijke elementen voorrang krijgen boven de esthetiek van een stadspark. 5. Stedelijke groenstructuur: ontwikkel het stedelijk groenkader met effectief waterafvoerbeheer, afgestemd op de structuur van het polderlandschap. Doelgroepen voor het woningprogramma Er lijkt consensus te zijn dat dit gebied zich niet alleen moet richten op de traditionele woningtypen die zowel Zeist als Driebergen al kennen. De focus ligt op huisvesting voor kleine huishoudens en doelgroepen die behoefte hebben aan betaalbare woningen. Vanwege de goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer maakt de doelgroep logischerwijs op dagelijkse basis gebruik van het openbaar vervoer in het gebied (trein en bus). Men staat open voor een buurt voor verschillende doelgroepen. Hoe moet de leefomgeving van de toekomst eruitzien? De discussie over de toekomstige leefomgeving spitst zich toe op het aantal woningen en de hoogte van de gebouwen. Veel bewoners zijn tegen gebouwen hoger dan zes verdiepingen, vooral omdat ze hun uitzicht op de open velden en groene bossen niet willen belemmeren en niet omsloten willen worden met hoge bebouwing.

De voorkeur gaat uit naar gebouwen van drie tot vier verdiepingen, hoewel gebouwen tot zes verdiepingen bij het station door velen als acceptabel worden beschouwd. Deskundigen op het

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

27

gebied van cultuurhistorische landschappen adviseerden om de bouwhoogte onder de boomgrens te houden, zo’n 15-20 meter (5-7 verdiepingen), om het uitzicht langs de Driebergseweg te behouden. Hogere gebouwen zouden alleen acceptabel zijn als ze verder van de weg geplaatst worden. Hoogbouw van 15 verdiepingen of meer wordt over het algemeen negatief beoordeeld door bewoners, omdat het uitzicht op de natuurlijke omgeving verstoord wordt en dergelijke ontwerpen niet goed in het landschap passen. Toch zagen sommige anderen hoogbouw als een manier om een nieuwe identiteit voor het gebied te creëren en te voldoen aan de hoge woningvraag. Deze discussie is onderdeel van een breder vraagstuk dat twee andere belangrijke kwesties betreft: de balans tussen bebouwde ruimte en groene gebieden in het plangebied, en de haalbaarheid van de ontwikkeling van betaalbare woningen. Voordat beslissingen over bouwhoogtes worden genomen, moesten eerst deze vragen beantwoord zijn: willen we een uitgestrekt dorp creëren over een groter gebied of een compactere, dichtbebouwde gemeenschap met ruimte voor groen en natuur er omheen? Hoe belangrijk is het realiseren van betaalbare woningen? Om dit uitgebreid te onderzoeken testten we het ontwerp in 3D-modellen en financiële berekeningen, waarbij wooneenheid, haalbaarheid en bouwhoogte met elkaar worden verbonden.

Verschillende schets- en rekensessies werden gehouden om het voorstel praktisch te onderbouwen. De visie reageert op het onderwerp met de volgende strategieën: 1. Groen blijft voorop: de ontwikkelgebieden zijn vooral beperkt tot de stationsomgeving vanwege de fundamentele beslissingen in groen, wat betekent dat compacte bouwblokken nodig zijn. 2. Betaalbare woningen als gegeven: er is zeer veel vraag naar sociale huurwoningen en middeldure woningen en dus is het belangrijk dat er een haalbaar plan komt met een behoorlijke hoeveelheid woningen in deze categorieën. 3. Differentieer de dichtheid en typologie voor verschillende deelgebieden: voor de gronden die aan Parkflat Nieuw Beerschoten zijn gekoppeld (lagere dichtheid en verspreide bebouwingstypologieën) gelden speciale regels, niet alleen vanwege de bestaande bewoners, maar ook vanwege de nabijheid van het NNN, het laat meer ruimte voor groen, terwijl het kerngebied naast het spoor een hogere dichtheid heeft met compacte blokken van 3-6 verdiepingen. 4. Verspreide hoogteaccenten: in plaats van één enkel hoog herkenningspunt, kunnen er ook hoogteaccenten worden verspreid over het gebied bij de spoorlijn, met blokken variërend van 9 tot 13 verdiepingen. 5. Ontwerp vanuit de straatgezichten: hoogteaccenten worden teruggeplaatst ten opzichte van de gevel om de impact ervan te verzachten.

Er wordt ook rekening gehouden met de hoogte van de boom om op te gaan in de omgeving. 6. Richtlijnen voor architectonisch ontwerp: bij het ontwerp van gebouwen wordt aanbevolen om natuurlijke materialen en ontwerpelementen te gebruiken die het rustige, groene landschap aanvullen en zorgen voor een harmonieuze integratie met de omgeving.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

28

Bestaande woningen en eengezinswoningen Een belangrijke vraag bij het maken van deze gebiedsvisie is of – en zo ja, hoe – de bestaande woningen, bijvoorbeeld aan de Odijkerweg, kunnen blijven staan. Daarbij kijken we naar verschillende zaken: zijn bepaalde percelen echt nodig om één logisch geheel van het gebied te maken? Wat is de cultuurhistorische waarde van de huizen? En hoe zwaar weegt het financiële plaatje? Er zijn meerdere scenario’s onderzocht en getest. Voor nu is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk bestaande woningen behouden blijven. Toch blijkt uit de analyse dat enkele woningen aan de Odijkerweg – aan beide zijden van het spoor – mogelijk nodig zijn om het gebied goed te kunnen ontwikkelen. Voor de bewoners van deze woningen is het op dit moment nog niet duidelijk of, en hoe, hun huis kan blijven staan binnen de plannen. We begrijpen heel goed dat dit veel betekent voor bewoners. Ook als een woning kan blijven staan, is de impact groot. De veranderingen in de omgeving, de onzekerheid over de toekomst en het langdurige proces kunnen zwaar zijn. Zeker omdat veel bewoners al een lang traject hebben meegemaakt rondom het nieuwe station. Daarom voeren we een-op-eengesprekken met bewoners en blijven we dat ook doen.

Tegelijkertijd zijn er ook gesprekken met bewoners die juist zelf hebben aangegeven hun woning aan de gemeente te willen verkopen, bijvoorbeeld sinds het voorkeursrecht is ingesteld. Die signalen nemen we natuurlijk serieus. Kortom: de gemeenten willen een samenhangend, goed functionerend gebied maken, met zoveel mogelijk oog voor de mensen die er nu al wonen. Dat blijft ook in de komende tijd het uitgangspunt.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

29

Onderstaand wordt per plus- en minpunt aangegeven wat er mee gedaan is in de planvorming.

Renbaan/ volkstuinen Pluspunt als…

Minpunt als…

1

6

Hoge woningen het uitzicht belemmeren

7

Losstaande woonblokken met luxe appartementen worden toegevoegd

8

Groen wordt gebruikt voor extra sportvelden

9

De volkstuinen plaatsmaken voor gedeelde moestuinen tussen woonblokken

Er een duidelijke scheiding blijft van het stedelijke stationsgebied door de hoeveelheid groen en de rustige uitstraling die hierbij hoort

2

Dorpse woningen met betaalbare woningen worden toegevoegd

3

Er nog meer aandacht wordt gegeven aan ecologie

4

Er geen extra verkeer komt

5

Volkstuinen als een buffer tussen groen en bewoond gebeid blijven bestaan

Punten 1, 3 en 4 zijn opgenomen in de visie. De nadruk ligt op ecologie en natuur, vanwege de belangrijke ligging binnen het ecologische systeem. Hoewel het landschap wordt opgewaardeerd kunnen uitzichten veranderen, maar dit gebeurt in samenhang met de natuurwaarden. Voor punt 2: dit gebied zal zich voornamelijk richten op groen en dagelijkse recreatie voor de bewoners, dus het toevoegen van woningen is niet de focus voor dit deelgebied. Voor punt 5 laat de visie de mogelijkheid open dat de volkstuinen blijven, als onderdeel van het toekomstige recreatiegebied. Voor een beter gebruik van het hele gebied is het goed om hier wandelroutes en klein openbaar groen toe te voegen, waardoor het gebied voor volkstuinen mogelijk iets kleiner wordt. Voor punt 6 en 7 is het toevoegen van luxe appartementen niet de focus van dit deelgebied. In plaats daarvan ligt de nadruk op ecologie en natuur vanwege de cruciale locatie in het ecologische systeem. Uitzichten kunnen nog steeds veranderen omdat het landschap wordt opgewaardeerd. Voor punt 8 geldt dat het mogelijk is dat een passende sportfunctie hier wordt geïntroduceerd, goed ingebed in het groen. Grootschalige sport is hier niet gewenst vanwege de verkeersbelasting die zou zorgen voor verstoring van ecologie. Wat wordt verstaan onder grootschalige sport wordt in een latere fase verder onderzocht.

Voor punt 9 laat de visie de mogelijkheid open dat de volkstuinen blijven, maar bepaalde ingrepen zoals wandelroutes/kleine garderobeplaats/fietsroutes worden mogelijk gemaakt.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

30

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

31

Hockeyvelden Pluspunt als…

Minpunt als…

1

7

Woongebouwen 6 lagen of hoger worden

8

De hockeyvelden worden verplaatst om ruimte te maken voor de Rijnwijckse Wetering

9

Waterpartijen meer aandacht krijgen

Wonen en voorzieningen bij elkaar worden geplaatst, zodat er ruimte over blijft voor groen in dit gebied

2

De hockeyvelden blijven, zodat er op de renbaan ruimte blijft voor natuur en milieu

3

Groen voor recreatie wordt toegevoegd aan dit gebied

4

Sportverenigingen met verschillende functies bij elkaar komen

5

Woongebouwen 3 tot 4 verdiepingen hebben

6

Er meer ruimte voor fietspaden komt

Alle pluspunten worden opgenomen in de visie. Wat betreft punt 1 geldt dat de voorzieningen voor dit deel van de woonwijk nog steeds in de stedelijke kern liggen, waardoor aanvullende voorzieningen binnen dit deelgebied niet nodig zijn. Daarnaast is in de visie rekening gehouden met meerdere aspecten. Voor punt 7 worden de appartementsgebouwen in dit deelgebied niet hoger dan 3 tot 6 verdiepingen, en verspreid over het gebied geplaatst. Hierdoor blijft het uitzicht behouden voor zowel bestaande als toekomstige bewoners, en wordt de ruimtelijke beleving niet zwaar belast. Voor punt 8 blijven de hockeyvelden behouden, met de mogelijkheid tot uitbreiding of opwaardering naar een sportcentrum met meerdere functies. De zuidzijde van dit gebied grenst aan een belangrijke ecologische waterverbinding. Daarom zal de rand van de hockeybaan langs het water zorgvuldig opnieuw worden vormgegeven, zodat ecologische waarden worden versterkt. Voor punt 9 geldt dat er speciale aandacht nodig is voor de waterfunctie, aangezien dit gebied zich in een overgangszone bevindt van het hoge-droge naar het lage-natte landschap. De waterstructuur is hier een cruciale drager voor zowel ecologische samenhang als klimaatadaptatie. Het versterken van deze verbinding draagt bij aan een toekomstbestendig en veerkrachtig gebied.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

32

Stationsgebied Pluspunt als…

Minpunt als…

1

Er dorpse betaalbare woningen komen met veel groen eromheen

8

Er een woontoren komt met 15 tot 20 verdiepingen

9

2

Het gebied onderdeel wordt van het wandelnetwerk en verbonden wordt met aangrenzend groen in andere delen van het gebied

Er vooral aandacht wordt besteed aan autoverkeer, terwijl fietsroutes worden verwaarloosd

3

Er voorzieningen worden toegevoegd die passen bij het aantal woningen

4

De huidige bedrijven plaatsmaken voor woningen

5

Gebouwen compact en hoog worden zodat er genoeg ruimte over blijft voor groen

6

Woongebouwen compact worden met ongeveer 5 tot 6 verdiepingen

7

Het toevoegen van kantoren zich beperkt tot het gebied rond het station

10 De bestaande huizen worden vervangen door kantoorgebouwen 11 De focus komt te liggen op verkeer en gebouwen

Alle pluspunten worden opgenomen in de visie, waarbij in een latere fase wordt onderzocht op welke manier pluspunt 1 een plaats kan krijgen binnen de keuze om een compacte kern te realiseren. Het is in ieder geval helder dat er niet alléén maar dorpse, betaalbare woningen met veel groen komen: er zal een gezonde mix worden gemaakt. De kern van het gebied wordt gevormd door een goed functionerend knooppunt van openbare ruimte, met een stationsplein of buurtplein als spil. Dit wordt versterkt door goede fietsen voetgangersverbindingen, waardoor het gebied zowel leefbaar als goed bereikbaar is. We zorgen ervoor dat de nieuwbouw geen grote invloed heeft op de beleving van de Stichtse Lustwarande. Tegelijkertijd erkennen we dat de omvang van het woningbouwprogramma het lastig maakt om een kleinschalige, dorpsachtige sfeer te behouden binnenin de kern. Daarom kiezen we voor een benadering die recht doet aan de landschappelijke context én stedelijke ambities. We houden rekening met meerdere factoren in het ontwerp. In plaats van één grote oriëntatietoren kiezen we voor meerdere potentiële hoogteaccent locaties, waarbij we maximaal 13 verdiepingen toestaan. Dit sluit aan bij bestaande hoge gebouwen in de omgeving van Driebergen-Zeist, zoals Beaufort in Kerckebosch, en zorgt voor een gebalanceerd silhouet.

Autoverkeer wordt beperkt in het gebied, mede door de strategische positionering van een aantal ’hubs’ aan de rand (Hubs zijn plekken aan de rand waar parkeren geconcentreerd wordt.) Dit draagt bij aan een rustige en veilige woonomgeving.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

33

Achter de Odijkerweg Pluspunt als…

Minpunt als…

1

De bestaande woningen worden ingepast in de nieuwe kern

7

Alle bestaande woningen worden vervangen door een nieuw woongebied

2

Groen wordt gebruikt als buffer tussen het spoor en de woningen

8

Appartementen een geluidsbarrière vormen

9

Er woongebouwen worden toegevoegd

3

Grondgebonden woningen in het groen komen

4

Er langs het spoor woongebouwen komen met betaalbare woningen

5

Collectieve moestuinen zorgen voor ontmoeting

6

Er woningtypes worden gebouwd voor specifieke doelgroepen

Punten 2, 4, 5 en 6 worden opgenomen in de visie. Voor punt 1 laat de visie de mogelijkheid open om de bestaande gezinswoningen te integreren in de nieuwe kern. Voor sommige woningen is het nog niet duidelijk of deze kunnen worden ingepast, dat onderzoeken we verder in een latere fase. Voor punt 3 behoudt de visie nog steeds een goede hoeveelheid groen. De grondgebonden gezinswoningen zijn echter niet meer de ideale typologie in dit deelgebied. Bij nadere bestudering van dit deelgebied denken wij dat dit deelgebied zeer waardevol is vanwege de afstand tot het station en de parkeerfaciliteiten en de potentie om samen met het stationsgebied een wijk van goede omvang te vormen. Er liggen kansen om een aanzienlijke hoeveelheid woningen toe te voegen. Daarom wordt gezocht naar een goede balans met grondgebonden (gezins)woningen en (wat hogere) stedelijke blokken, zodat er een mix van verschillende woningtypes ontstaat.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

34

Reehorst Pluspunt als…

Minpunt als…

1

De bestaande wandelroutes worden verbonden met andere deelgebieden

7

Er te veel wordt gebouwd, waardoor het groene gevoel van het station minder wordt

2

Er rekening wordt gehouden met geluidsoverlast van de A12 bij het plaatsen van woningen

8

Er een extra parkeergebouw bijkomt

9

3

Er gebouwen komen met ruimte voor kantoren en woningen

De gebouwen een luxe uitstraling met uitzicht op het groen krijgen

4

De gebouwen energie-duurzaam worden

5

De P+R ook gebruikt kan worden door toekomstige bewoners

6

Er een nieuwe verkeersroute komt richting Odijk en Driebergen

Alle pluspunten worden opgenomen in de visie. Voor punt 5 blijft de visie flexibel over de mogelijkheid dat de bestaande P+R-garage wordt gebruikt door toekomstige bewoners. Dit is echter nog onderwerp van discussie en vereist nader onderzoek. Voor punt 6 geldt dat het gebied uitsluitend bedoeld is voor langzaam verkeer. Hiermee wordt ingezet op een veilige, duurzame en leefbare inrichting die past bij de ambities voor mobiliteit en verblijfskwaliteit in het gebied. In de visie is met meerdere aspecten rekening gehouden. Voor punt 7 geldt dat de P+R samen met het tegenovergelegen gebouw en park De Reehorst het stationsgevoel ruimtelijk omlijst. Om het groene karakter van de omgeving te behouden, wordt in de visie gezorgd dat het hoogteaccent op een zorgvuldige en passende locatie komt te liggen. Voor punt 8 wordt ingezet op parkeren in gebouwen in plaats van op maaiveld, zodat er meer ruimte vrijkomt voor groen en water. Gezien de verwachte ontwikkeling is een nieuw parkeergebouw noodzakelijk. De visie bevat daarom ontwerpprincipes voor deze parkeergebouwen, zodat ze goed aansluiten bij de omgeving en het groene en menselijke karakter behouden blijft. Voor punt 9 is het positief dat de gebouwen georiënteerd zijn op het groen. Een luxe uitstraling is geen vereiste; belangrijker is dat de architectuur aansluit bij de groene en rustige setting van het gebied.

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

35

3.3 Participatie fase 3 (Gebiedsvisie) In de derde fase zijn de concept-kaarten, waaronder de visiekaart, gepresenteerd. Dat gebeurde zowel online (voor een brede doelgroep) als in georganiseerde bijeenkomsten (voor enkele betrokken doelgroepen, zie ook paragraaf 3.4.3). In deze fase stond de vraag centraal of mensen zich konden vinden in de visiekaart, en de hierin voorgestelde keuzes herkenden. Mensen kregen een laatste mogelijkheid om feedback te geven, nu op de uitgewerkte visiekaarten. Deze feedback is gebruikt voor de laatste revisie van de gebiedsvisie. De inhoud geeft de stand van zaken weer op dat moment in het proces; omdat participatie doorgaat, kunnen er inmiddels nieuwe inzichten zijn ontstaan.

Wilt u graag weten wat bepaalde doelgroepen, zoals de huidige bewoners in het plangebied, hebben ingebracht in de participatie? Ga dan naar hoofdstuk 3.4.”

Alle concept-kaarten zijn hier1 te vinden.

1 https://samenwerkenaandriebergen-zeist.nl/gebiedsvisie/documenten/verzamelingdocumenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=2977522

Participatieverslag Driebergen-Zeist / juni 2025

36

3.3.1 Opbrengsten participatie fase 3 BIJEENKOMSTEN HUIDIGE BEWONERS IN HET STATIONSGEBIED Voor bewoners zijn er bijeenkomsten georganiseerd, zowel in klein groepsverband als een plenaire bijeenkomst voor iedereen. De bewoners hebben in deze bijeenkomsten over vijf deelonderwerpen die betrekking hebben op de gebiedsvisie hun mening gegeven: 1. Natuur en recreatie: er is nadrukkelijk de wens uitgesproken om het huidige natuurgebied/ landgoed Rijnwijk niet aan te tasten en buiten de gebiedsontwikkeling te houden. In Corona-tijd werden natuurgebieden gesloten omdat het daar te druk werd. Hoe kijkt men dan nu aan tegen de natuurbelasting met 2000 woningen (met minstens 4000 bewoners), wordt hier onderzoek naar gedaan? Er wordt aandacht gevraagd voor de gevolgen van een upgrade van de natuurverbinding Rijnwijckse Wetering voor de (al hoge) grondwaterstand in het gebied. 2. Cultuurhistorie: de cultuurhistorische waarden hebben eigenlijk geen waarde meer in de nieuwe situatie, die vallen helemaal weg in de massale nieuwbouw. De overgang tussen de Stichtse Lustwarande langs de Hoofdstraat/Driebergseweg en de hoogbouw is te groot/ te abrupt. Ook is er gewezen op de te behouden woningen, de inpassing ervan en over de hoogte van de omliggende (nieuwe) bebouwing. 3. Compacte kern en gezonde buurt: de bewoners zijn in beginsel niet tegen woningbouw, maar men heeft wel zorgen.

De dichtheid en de genoemde 13 verdiepingen van appartementencomplexen vinden de bewoners niet passen bij de maat en schaal van dit gebied, de Stichtse Lustwarande. Bewoners vrezen overlast door mobiliteit. Ook zijn er zorgen voor wateroverlast door de vele verharding. 4. Actieve mobiliteit: bewoners hebben zorgen wat de mobiliteit van de nieuwe bewoners voor effecten zal hebben op het gebied. Die zorgen zien onder andere op de bereikbaarheid voor minder validen, de inpassing van nieuwe fietsverbindingen i.r.t. natuurwaarden, de belasting van de Odijkerweg richting Odijk, de verkeersveiligheid. 5. Wat betekent dit voor u: er zijn zorgen over overlast en schade door bouwwerkzaamheden, onzekerheid voor bewoners of zij kunnen blijven en hoe hun leefomgeving gaat veranderen. Kunnen bewoners nog wel investeren in hun woningen? Bewoners voorzien problemen wanneer er alleen maar appartementen worden gebouwd en adviseren te zorgen voor een goede mix van woningen, dus ook grondgebonden gezinswoningen. Bewoners vragen of er voor bestaande bewoners een soort voorrangsregeling voor een nieuwe woning komt? En of er ook recht op een planschadevergoeding (nadeelcompensatie) ontstaat vanuit het opleggen van het voorkeursrecht. ONLINE VRAGENLIJST EN REACTIES Via de website zijn de concept-kaarten van de gebiedsvisie openbaar gemaakt.