RV25.015 Bijlage 1 Nota van Zienswijzen definitief v3 11032025

NOTA VAN ZIENSWIJZEN OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG

Gemeente Zeist

Opdrachtnummer

: 06.169

Datum

: 11 maart 2025

Versie

: v3

Auteurs

: Gem. Zeist & mRO b.v.

1 1.1 1.2 2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 2.25 2.26 2.27 2.28 2.29 2.30 2.31 2.32 2.33 2.34 2.35 2.36 2.37 2.38 2.39 2.40 2.41 2.42 2.43 2.44 2.45 2.46

INLEIDING ..................................................................................... 5 Behandeling zienswijzen ........................................................... 5 Overwegingen aanpassing ontwerp omgevingsplan ...................... 6 ZIENSWIJZEN .............................................................................. 15 Reclamant 1 – zaaknr. 655381 ...................................................... 15 Reclamant 2 – zaaknr. 655876 ...................................................... 16 Reclamant 3 – zaaknr. 655909 ...................................................... 17 Reclamant 4 – zaaknr. 655942 ...................................................... 18 Reclamant 5 – zaaknr. 655975 ...................................................... 22 Reclamant 6 – zaaknr. 656041 ...................................................... 24 Reclamant 7 – zaaknr. 656174 ...................................................... 25 Reclamant 8 – zaaknr. 656668 ...................................................... 27 Reclamant 9 – zaaknr. 656701 ...................................................... 28 Reclamant 10 – zaaknr. 658252 ..................................................... 29 Reclamant 11 – zaaknr. 658417 ..................................................... 31 Reclamant 12 – zaaknr. 658450 .....................................................

32 Reclamant 13 – zaaknr. 658615 ..................................................... 34 Reclamant 14 – zaaknr. 658880 ..................................................... 36 Reclamant 15 – zaaknr. 659337 ..................................................... 38 Reclamant 16 – zaaknr. 659642 ..................................................... 39 Reclamant 17 – zaaknr. 660859 ..................................................... 40 Reclamant 18 – zaaknr. 661322 ..................................................... 41 Reclamant 19 – zaaknr. 662113 ..................................................... 42 Reclamant 20 – zaaknr. 662146 ..................................................... 45 Reclamant 21 – zaaknr. 663268 ..................................................... 48 Reclamant 22 – zaaknr. 663400 ..................................................... 57 Reclamant 23 – zaaknr. 663730 ..................................................... 59 Reclamant 24 – zaaknr. 664357 ..................................................... 60 Reclamant 25 – zaaknr. 664423 ..................................................... 61 Reclamant 26 – zaaknr. 664430 ..................................................... 62 Reclamant 27 – zaaknr. 665093 ..................................................... 62 Reclamant 28 – zaaknr. 665347 .....................................................

64 Reclamant 29 – zaaknr. 666469 ..................................................... 65 Reclamant 30 – zaaknr. 667483 ..................................................... 65 Reclamant 31 – zaaknr. 667486 ..................................................... 67 Reclamant 32 – zaaknr. 667761 ..................................................... 68 Reclamant 33 – zaaknr. 667921 ..................................................... 70 Reclamant 34 – zaaknr. 668152 ..................................................... 72 Reclamant 35 – zaaknr. 668218 ..................................................... 72 Reclamant 36 – zaaknr. 668219 ..................................................... 74 Reclamant 37 – zaaknr. 668284 ..................................................... 74 Reclamant 38 – zaaknr. 668317 ..................................................... 75 Reclamant 39 – zaaknr. 668350 ..................................................... 77 Reclamant 40 – zaaknr. 672904 ..................................................... 80 Reclamant 41 – zaaknr. 672905 ..................................................... 82 Reclamant 42 – zaaknr. 677300 ..................................................... 83 Reclamant 43 – zaaknr. 678382 BDD .............................................. 85 Reclamant 44 – zaaknr. 679603 .....................................................

95 Reclamant 45 – zaaknr. 679967 ................................................... 100 Reclamant 46 – zaaknr. 681286 ................................................... 100

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG Gem. Zeist & mRO b.v. / 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen Pagina 2 van 163

2.47 2.48 2.49 2.50 2.51 2.52 2.53 2.54 2.55 2.56 2.57 2.58 2.59 2.60 2.61 2.62 2.63 2.64 2.65 2.66 2.67 2.68 2.69 2.70 2.71 2.72 2.73 2.74 2.75 2.76 2.77 2.78 2.79 2.80 2.81 2.82 2.83 2.84 2.85 2.86 2.87 2.88 2.89 2.90 2.91 2.92 2.93 2.94 2.95 2.96 2.97 2.98 2.99

Reclamant 47 – zaaknr. 681572 ................................................... 101 Reclamant 48 – zaaknr. 681574 ................................................... 101 Reclamant 49 – zaaknr. 681704 ................................................... 101 Reclamant 50 – zaaknr. 681822 ................................................... 102 Reclamant 51 – zaaknr. 682936 ................................................... 102 Reclamant 52 – zaaknr. 683035 ................................................... 102 Reclamant 53 – zaaknr. 683266 ................................................... 102 Reclamant 54 – zaaknr. 683332 ................................................... 103 Reclamant 55 – zaaknr. 683761 ................................................... 103 Reclamant 56 – zaaknr. 683827 ................................................... 108 Reclamant 57 – zaaknr. 683860 ................................................... 109 Reclamant 58 – zaaknr. 683893 ................................................... 109 Reclamant 59 – zaaknr. 683926 ................................................... 109 Reclamant 60 – zaaknr. 683927 ................................................... 109 Reclamant 61 – zaaknr. 684025 ................................................... 113 Reclamant 62 – zaaknr. 684058 ................................................... 113 Reclamant 63 – zaaknr.

684158 ................................................... 113 Reclamant 64 – zaaknr. 684256 ................................................... 115 Reclamant 65 – zaaknr. 684355 ................................................... 116 Reclamant 66 – zaaknr. 684454 ................................................... 118 Reclamant 67 – zaaknr. 684719 ................................................... 118 Reclamant 68 – zaaknr. 684953 ................................................... 118 Reclamant 69 – zaaknr. 685681 ................................................... 120 Reclamant 70 – zaaknr. 686077 ................................................... 122 Reclamant 71 – zaaknr. 686577 ................................................... 122 Reclamant 72 – zaaknr. 686603 ................................................... 122 Reclamant 73 – zaaknr. 686613 ................................................... 122 Reclamant 74 – zaaknr. 686624 ................................................... 123 Reclamant 75 – zaaknr. 686732 ................................................... 123 Reclamant 76 – zaaknr. 686802 ................................................... 126 Reclamant 77 – zaaknr. 686831 - Fivoor ........................................ 126 Reclamant 78 – zaaknr. 687127 ................................................... 131 Reclamant 79 – zaaknr.

687259 ................................................... 131 Reclamant 80 – zaaknr. 687391 ................................................... 131 Reclamant 81 – zaaknr. 687424 ................................................... 132 Reclamant 82 – zaaknr. 687457 ................................................... 133 Reclamant 83 – zaaknr. 687523 ................................................... 133 Reclamant 84 – zaaknr. 687557 ................................................... 135 Reclamant 85 – zaaknr. 688230 ................................................... 135 Reclamant 86 – zaaknr. 688381 ................................................... 136 Reclamant 87 – zaaknr. 688777 ................................................... 136 Reclamant 88 – zaaknr. 689107 ................................................... 136 Reclamant 89 – zaaknr. 689140 ................................................... 138 Reclamant 89 – zaaknr. 689173 ................................................... 138 Reclamant 91 – zaaknr. 689239 ................................................... 139 Reclamant 92 – zaaknr. 689272 ................................................... 139 Reclamant 93 – zaaknr. 689273 ................................................... 140 Reclamant 94 – zaaknr. 689274 ................................................... 141 Reclamant 95 – zaaknr.

689305 ................................................... 141 Reclamant 96 – zaaknr. 689306 ................................................... 142 Reclamant 97 – zaaknr. 689307 ................................................... 144 Reclamant 98 – zaaknr. 689308 ................................................... 144 Reclamant 99 – zaaknr. 689310 ................................................... 145

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 3 van 163

2.100 2.101 2.102 2.103 2.104 2.105 2.106 2.107 2.108 2.109 2.110 2.111 2.112 2.113 2.114 3

Reclamant 100 – zaaknr. 689338 ................................................. 145 Reclamant 101 – zaaknr. 689373 ................................................. 147 Reclamant 102 – zaaknr. 689404 ................................................. 148 Reclamant 103 – zaaknr. 689837 ................................................. 148 Reclamant 104 – zaaknr. 689902 ................................................. 149 Reclamant 105 – zaaknr. 690790 ................................................. 149 Reclamant 106 – zaaknr. 691153 ................................................. 149 Reclamant 107 – zaaknr. 691186 ................................................. 149 Reclamant 108 – zaaknr. 691418 ................................................. 150 Reclamant 109 – zaaknr. 691688 Altrecht ....................................... 151 Reclamant 110 – zaaknr. 691691 ................................................. 156 Reclamant 111 – zaaknr. 691699 ................................................. 158 Reclamant 112 – zaaknr. 692276 ................................................. 159 Reclamant 113 – zaaknr. 696070 ................................................. 159 Reclamant 114 – zaaknr. 704786 ................................................. 159 AANPASSINGEN ........................................................................ 162

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 4 van 163

1

INLEIDING

1.1

Behandeling zienswijzen

Het ontwerp Omgevingsplan Gemeente Zeist - wijziging forensische zorg heeft van 20 december 2024 tot en met 30 januari 2025, gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Tijdens deze inzagetermijn heeft op 22 januari 2025 een inloopbijeenkomst plaatsgevonden in de Maria Christinakerk te Den Dolder. Bij deze bijeenkomst konden alle belangstellenden, waaronder de inwoners van Den Dolder en andere delen van de gemeente Zeist, vragen stellen over het plan en over de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Vanwege privacyoverwegingen worden er in deze Nota van Zienswijzen geen namen genoemd van natuurlijke personen, maar spreken we over reclamanten. Rechtspersonen zoals de Belangenvereniging Den Dolder, Fivoor en Altrecht worden wel bij naam genoemd. Reclamanten hebben de mogelijkheid gekregen een zienswijze in te dienen middels een standaardformulier met eventueel een aanvullende reactie/brief als bijlage. Tegen het ontwerp omgevingsplan zijn 114 zienswijzen naar voren gebracht. Het leeuwendeel van de zienswijzen is ingediend door bewoners van Den Dolder. Opvallend daarbij is hoe weloverwogen en genuanceerd er is gereageerd. Het gemeentebestuur van Zeist heeft daar veel respect voor.

Het gemeentebestuur is zich er ook van bewust dat zij met deze wijziging van het omgevingsplan kiest voor een juridisch houdbare koers, die niet beantwoordt aan de vele zienswijzen volgens welke Fivoor moet worden wegbestemd vóór 1 januari 2027. Dat is omdat wij inschatten dat een vernietiging door de rechter reëel is, als we nu overgaan tot het wegbestemmen van Fivoor. Bij een vernietiging kunnen we de hele regeling namelijk verliezen en eindigen in een positie waarin een woonbestemming voor de WA-Hoeve, steeds verder uit beeld raakt én forensische zorg zich overal in Zeist kan vestigen op locaties met een maatschappelijke bestemming. “Wegbestemmen” vergt een uitgebreide voorbereiding van een juridisch houdbare motivering en een concreet plan voor de nieuwe functie op de WAHoeve. Wij hebben tijd en ruimte nodig om dat zorgvuldig te doen mochten we daartoe willen besluiten. De bescherming van het voorbereidingsbesluit verstrijkt op 1 juli 2025. Als er op 1 juli 2025 geen nieuw besluit voor de WAHoeve ligt en bekend is gemaakt, gelden de bestaande bestemmingen weer, zonder beperkingen voor forensische zorg. In lijn met de Gebiedsvisie uit 2017 en de Motie van de gemeenteraad van 28 januari 2025, is dit besluit daarom een volgende stap in de richting van beëindiging van forensische zorg op de locatie WA-hoeve.

Met deze stap houden we de ruimte voor een mogelijk toekomstige wijziging van het omgevingsplan ten behoeve van een “woonfunctie” voor de WA-Hoeve, zoals beschreven in de Gebiedsvisie 2017.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 5 van 163

Van de 114 zienswijzen hebben 15 reclamanten een zienswijze ingediend die gelijkluidend is aan de zienswijze van de Belangenvereniging Den Dolder (in hoofdstuk 2 opgenomen onder nummer 43). Verder is ook zienswijze 44 door 38 andere reclamanten gelijkluidend ingediend. Ook Altrecht (de eigenaar van een groot deel van de Willem Arntsz-Hoeve) en Fivoor (de verlener van de forensische zorg) hebben een zienswijze ingediend. In hoofdstuk 2 van deze nota van zienswijzen zijn de zienswijzen samengevat en beantwoord door de gemeente. Maar alvorens de individuele zienswijzen in hoofdstuk 2 te behandelen, is in paragraaf 1.2 in hoofdlijnen beschreven op welke wijze het ontwerp omgevingsplan is aangepast en welke overwegingen daaraan ten grondslag liggen. 1.2

Overwegingen aanpassing ontwerp omgevingsplan

Het voorbereidingsbesluit In het voorbereidingsbesluit van 12 december 2023 is, in afwachting van een wijziging van het omgevingsplan, bepaald dat het verboden is om gebruik van (delen van) gronden en/of (delen van) bouwwerken te wijzigen ten behoeve van het aanbieden van forensische zorg, waaronder mede wordt verstaan het wijzigen in omvang en/of intensiteit van het gebruik. De ontwerp-wijziging van het omgevingsplan is in 2024 opgesteld als vervolg op het voorbereidingsbesluit van 12 december 2023. Dat betekent dat deze wijziging van het omgevingsplan vóór 1 juli 2025 moet worden vastgesteld en bekend gemaakt. Op deze datum verstrijkt namelijk de bescherming van het voorbereidingsbesluit. Als er op 1 juli 2025 geen nieuw besluit voor de WAHoeve ligt en bekend is gemaakt, gelden de bestaande bestemmingen weer, zonder beperkingen voor forensische zorg. De gemeente wil daarom deze wijziging tijdig vaststellen om ervoor te zorgen dat het verbod op nieuwvestiging en uitbreiding van forensische zorg van kracht blijft. De eerste wijziging van het Omgevingsplan gemeente Zeist Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. Net als alle andere gemeenten in Nederland staat Zeist aan het begin van de transitieperiode tot 2032, waarin een nieuw Omgevingsplan voor de hele gemeente moet worden vastgesteld. Dit is de eerste wijziging van het Omgevingsplan gemeente Zeist.

Het opstellen van een wijziging van het omgevingsplan kost tijd en de ontwikkeling van een gebiedsgerichte wijziging van het Omgevingsplan gemeente Zeist voor de locatie WA-hoeve is niet binnen de werkingsduur van het voorbereidingsbesluit te realiseren. Het gemeentebestuur heeft voor nu gekozen voor een wijziging van het omgevingsplan waarbij geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt, maar de bestaande functie forensische zorg wordt beperkt met toepassing van een voorrangsregel. De voorrangsregel voorziet in een gemeentebreed verbod en een beperking van forensische zorg op de locatie WA-hoeve met een uitsterfregeling.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 6 van 163

Met deze ontwerp-wijziging van het omgevingsplan wil de Gemeente Zeist regie houden op de aanwezigheid van forensische zorg binnen de gemeente. De gemeente wil voorafgaand aan en op basis van een concreet verzoek, kunnen beoordelen of nieuwvestiging of uitbreiding van forensische zorg op de aangevraagde locatie passend is. Dit zal dan op dat moment in een nieuwe procedure worden beoordeeld. Dat kan de procedure zijn van een wijziging van het omgevingsplan (bevoegdheid gemeenteraad) of de procedure van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (met adviesrecht gemeenteraad). De bestaande forensische zorg van Fivoor op de locatie WA-hoeve in Den Dolder is op grond van (het tijdelijk deel van) het omgevingsplan toegestaan. De voorrangsregel beperkt de omvang van de forensische zorg tot het bestaande legale gebruik. Daarnaast is in het ontwerp een uitsterfregeling opgenomen. Gebruik dat langer dan een jaar is gestaakt mag niet meer worden hervat. De vast te stellen regeling Naar aanleiding van alle zienswijzen die naar voren zijn gebracht en na zorgvuldige afweging van alle betrokken belangen wil het College van Burgemeester en Wethouders nu de volgende regeling ter vaststelling aan de gemeenteraad voorleggen: Artikel 6.4 Voorrangsregel forensische zorg * 1. Binnen het gehele grondgebied van de gemeente Zeist is forensische zorg verboden. 2.

Ter plaatse van de locatie ‘specifiek gebruik - forensische zorg beperking gebruik’ is in afwijking van het bepaalde in het eerste lid, forensische zorg niet verboden maar beperkt tot het bestaande legale gebruik, dat bestaat uit maximaal 144 bedden/behandelplekken voor forensische zorg. 3. Ter plaatse van de locatie ‘specifiek gebruik - forensische zorg uitsterfregeling’ is het verboden om forensische zorg geheel of gedeeltelijk te hervatten of te laten hervatten als dit voor een periode van langer dan een jaar geheel of gedeeltelijk is onderbroken, tenzij het staken van het gebruik het gevolg is van herstel- of renovatiewerkzaamheden (waaronder niet zijn begrepen sloop en vervangende nieuwbouw). 4. Op verzoek van het bevoegd gezag worden de gegevens en bescheiden verstrekt die nodig zijn om te beoordelen of kan worden voldaan aan de regels in dit artikel, waaronder een beschrijving van de aard en omvang van de activiteiten en processen (waaronder het aantal bedden/behandelplekken voor forensische zorg) en een situatieschets van de activiteit. * De naam voorrangsregel is nodig vanwege de systematiek van het nieuwe omgevingsplan onder de werking van de nieuwe Omgevingswet. Er is nadrukkelijk niet mee bedoeld dat de vestiging van forensische zorg op de WA-Hoeve fysieke voorrang moet krijgen.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 7 van 163

Figuur: De zorgkern op de WA-Hoeve waar volgens lid 2 forensische zorg is beperkt tot het bestaande legale gebruik en volgens lid 3 de uitsterfregeling geldt.

De aanpassingen ten opzichte van het ontwerp. Naar aanleiding van alle zienswijzen die naar voren zijn gebracht en na zorgvuldige afweging van alle betrokken belangen zijn de volgende aanpassingen ten opzichte van het ontwerp gedaan: Lid 1 Algemeen verbod Artikel 6.4 Voorrangsregel forensische zorg 1. Binnen het gehele grondgebied van de gemeente Zeist is forensische zorg verboden. Er zijn geen wijzigingen in dit lid aangebracht. Het verbod geldt in het gehele ambtsgebied. Niet om nieuwvestiging in de hele gemeente voortaan onmogelijk te maken, maar om als gemeente de regie te kunnen houden op de nieuwvestiging of uitbreiding van forensische zorg. Voor nieuwvestiging of uitbreiding van het gebruik voor forensische zorg is toestemming nodig van de gemeenteraad (in de vorm van een wijziging van het Omgevingsplan, of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, met adviesrecht van de Raad. Lid 2 Beperking gebruik Artikel 6.4 Voorrangsregel forensische zorg 1. (…).

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 8 van 163

2. Ter plaatse van de locatie ‘specifiek gebruik - forensische zorg beperking gebruik’ is in afwijking van het bepaalde in het eerste lid, forensische zorg niet verboden maar beperkt tot het bestaande legale gebruik, dat bestaat uit maximaal 144 bedden/behandelplekken voor forensische zorg. In de zienswijzen leest het gemeentebestuur veelvuldig de wens van het “wegbestemmen” van forensische zorg en het voorschrijven van de vertrekdatum van Fivoor per 1 januari 2027 in het omgevingsplan. Met deze voorrangsregel wordt dat niet geregeld. Het bestaande gebruik is op grond van het geldende tijdelijke deel van het omgevingsplan legaal aanwezig. Het betreft hier bestaande rechten die benut worden en dit dient de gemeente te respecteren. “Wegbestemmen” vergt een uitgebreide voorbereiding van een juridisch houdbare motivering en een concreet plan voor een nieuwe functie op deze locatie (ook vertaald in een omgevingsplan). Dat is op dit moment niet actueel. Het “wegbestemmen” ligt daarom niet ter besluitvorming voor. Op een later moment kan alsnog een besluit over worden voorgelegd. Dit is afhankelijk van de ontwikkelingen rond het beoogde vertrek van Fivoor, de termijn waarbinnen dit kan worden gerealiseerd en het nog niet uitontwikkelde plan voor woningbouw op de locatie WA-hoeve (zie hierna de kopjes Gewijzigde omstandigheden en Vertrek Fivoor).

Met deze wijziging ten opzichte van het ter inzage gelegde ontwerp, inhoudende een voorrangsregel tot beperking van forensische zorg, is de functie in deze wijziging van het Omgevingsplan niet “positief bestemd” en spreekt de gemeenteraad ook niet meer uit dat forensische zorg hier passend is. Hiermee laat het gemeentebestuur meer ruimte voor een mogelijk toekomstige wijziging van het omgevingsplan ten behoeve van een “woonfunctie” voor de WA-Hoeve, zoals beschreven in de Gebiedsvisie 2017. In lijn met de Gebiedsvisie uit 2017 en de Motie van de gemeenteraad van 28 januari 2025, is dit besluit daarom een volgende stap in de richting van beëindiging van forensische zorg op de locatie WA-hoeve. Vanuit die overwegingen is lid 2 als volgt aangepast (rode tekst). In de tekst van het ter inzage gelegde ontwerp stond in lid 2 dat forensische zorg werd toegestaan in de zorgkern op de WA-Hoeve. In de motivering bij het ter inzage gelegde ontwerp is beschreven dat dit zou bijdragen aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dit is gewijzigd. In plaats daarvan is nu bepaald dat forensische zorg, in afwijking van het algemene verbod, in de zorgkern van de WA-Hoeve is beperkt tot het bestaande legale gebruik, dat bestaat uit maximaal 144 bedden/behandelplekken voor klinische forensische zorg.

De Raad spreekt zich met het vaststellen van deze voorrangsregel dus niet uit over de vraag of de functie op deze locatie passend is of niet. De voorrangsregel beperkt de omvang van de forensische zorg tot het bestaande legale gebruik. Hiermee komt het gedeelte van de motivering over het toestaan van reeds bestaande forensische zorg in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties te vervallen.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 9 van 163

Dit is in lijn met een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over een voorrangsregel, de eerste uitspraak over een omgevingsplan van 18 december 2024, ECLI:NL:2024:5222. Als een besluit tot wijziging van een omgevingsplan voor een locatie alleen een voorrangsregel invoegt en geen nieuwe planologische ontwikkelingen mogelijk maakt dan kunnen in de procedure tegen de voorrangsregel geen gronden worden aangevoerd tegen de reeds op de locatie geldende regels. Deze regels zijn onherroepelijk en maken deel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Zienswijzen die gaan over de reeds toegestane bestaande forensische zorg op de locatie WA-hoeve kunnen om die reden niet in de weg staan aan de vaststelling van deze wijziging. Het gemeentebestuur zal deze in de individuele reacties op de volgende wijze beantwoorden: Voor zover de zienswijze betrekking heeft op het onherroepelijk tijdelijk deel Omgevingsplan, kan deze niet in de weg staan aan het besluit. De regeling omtrent de omvang van de forensische zorg en de uitsterfregeling komen wel deels tegemoet aan de wens om forensische zorg op deze locatie te beperken. Het gemeentebestuur zal de zienswijzen wel in gedachten houden bij de gesprekken met diverse partijen over het mogelijke vertrek van Fivoor, feitelijke maatregelen en maatregelen in het kader van de openbare orde.

Bij een volgende wijziging van het omgevingsplan zal voor de locatie WAhoeve de strekking van de zienswijzen meewegen. Vooruitlopend daarop wil het gemeentebestuur over de inhoudelijke zienswijzen in zijn algemeenheid wel het volgende zeggen: • De forensische zorg als aangeboden door Fivoor is in overeenstemming met de geldende regels uit (het tijdelijk deel van) het omgevingsplan op de WA-Hoeve. • In het omgevingsplan kunnen geen regels worden gesteld in het kader van de openbare orde (en veiligheid). Los van het omgevingsplan kan het gemeentebestuur wel besluiten over maatregelen nemen en heeft de Burgemeester hierin bevoegdheden. Maatregelen met het oog op de openbare orde en veiligheid kan de Burgemeester nemen binnen de grenzen van de Gemeentewet en de Algemene plaatselijke verordening (APV).In het omgevingsplan moet de gemeenteraad alle betrokken belangen binnen de fysieke leefomgeving afwegen. Dat zijn de belangen van de bewoners van Den Dolder bij een veilige woonomgeving (sociale veiligheid) maar ook het algemeen belang bij een goed functionerende forensische zorg in Nederland, de belangen van de cliënten (en hun familie) van Altrecht en Fivoor bij een goede zorg en de belangen van Altrecht en Fivoor bij het gebruik van hun bestaande (legaal opgebouwde) rechten en een gezonde bedrijfsvoering.

• Om inzicht te krijgen in de inzet van Altrecht en Fivoor bij de zoektocht naar een nieuwe locatie voor Fivoor en in actuele locaties die geschikt zouden kunnen zijn voor Fivoor heeft het College een onderzoek laten instellen naar de verhuismogelijkheden van Fivoor, waarvan de resultaten op 5 maart 2025 met de inwoners van Den Dolder en Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 10 van 163

andere belangstellenden zijn gedeeld. Van de uitkomsten van het onderzoek is een samenvatting beschikbaar op de website van de gemeente (https://www.zeist.nl/veilige-woonomgeving-dendolder#c19865 ). Beperking tot het bestaande legale gebruik In afwijking van het algemene verbod is forensische zorg in de zorgkern van de WA-Hoeve beperkt tot het bestaande legale gebruik, dat bestaat uit maximaal 144 bedden/behandelplekken voor forensische zorg. Het aantal vierkante meters dat voor forensische zorg mag worden gebruikt is uit de regeling geschrapt. Niet de omvang van de gebouwen maar het aantal bedden/behandelplekken voor forensische zorg heeft invloed op de sociale veiligheid in de omgeving. Het is bovendien lastig gebleken om het voor forensische zorg gebruikte aandeel op de locatie te bepalen, nu naast de 3 gebouwen (de 3 klinieken van Fivoor), ook in andere gebouwen voorzieningen zijn waar Fivoor het medegebruik van heeft. Door geen specifieke gebouwen aan te wijzen heeft Fivoor de mogelijkheid om binnen de locatie ‘specifiek gebruik - forensische zorg beperking gebruik’ forensische zorg aan te bieden met een in deze regeling bepaald maximum aantal bedden/behandelplekken voor klinische forensische zorg.

Met deze regeling wordt de bestaande en historisch legaal gegroeide situatie gerespecteerd, maar wordt tevens kenbaar gemaakt dat het gemeentebestuur naar aanleiding van de hierna beschreven gebeurtenissen in 2025 en de zienswijzen, meent dat uitbreidingsmogelijkheden ten opzichte van de bestaande legale situatie ongewenst zijn. Lid 3 Uitsterfregeling Artikel 6.4 Voorrangsregel forensische zorg 1. (…). 2. (…). 3. Ter plaatse van de locatie ‘specifiek gebruik – forensische zorg uitsterfregeling’ is het verboden om forensische zorg geheel of gedeeltelijk te hervatten of te laten hervatten als dit voor een periode van langer dan een jaar geheel of gedeeltelijk is onderbroken, tenzij het staken van het gebruik het gevolg is van herstel- of renovatiewerkzaamheden (waaronder niet zijn begrepen sloop en vervangende nieuwbouw). In de uitsterfmogelijkheden zijn de mogelijkheden voor uitbreiding van het gebruik geschrapt. Met de uitsterfregeling wil het gemeentebestuur bewerkstelligen dat de forensische zorg zich beperkt tot bestaand legaal gebruik. Gebruik dat langer dan een jaar is gestaakt kan niet worden aangemerkt als “bestaand” gebruik. Altrecht en Fivoor hebben in hun zienswijzen beschreven dat de bestaande gebouwen verouderd zijn en (op termijn) niet meer voldoen aan materiele veiligheidseisen.

Voor herstel- of renovatiewerkzaamheden die nodig zijn om de bestaande zorg te kunnen continueren is een uitzondering in de uitsterfregeling opgenomen. Deze uitzondering geldt niet voor sloop en vervangende nieuwbouw. Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 11 van 163

In de zienswijzen vragen omwonenden om een patiëntenstop. Het gemeentebestuur kiest ervoor om dit niet in het omgevingsplan op te nemen, nog daargelaten of deze wijze van wegbestemmen juridisch mogelijk zou zijn. De keuze om in het omgevingsplan het bestaande legale gebruik te beëindigen zou alleen gemaakt kunnen worden in het kader van een belangenafweging waarbij ook het algemeen belang voor forensische zorg en de belangen van Altrecht en Fivoor meewegen. Het gemeentebestuur werkt samen met Altrecht en Fivoor buiten de kaders van de voorliggende wijziging van het omgevingsplan voort aan een oplossing die ervoor moet zorgen dat forensische zorg op deze locatie zal eindigen (zie hierna kopje Vertrek Fivoor). Deze toekomstige oplossing zal, indien juridisch noodzakelijk, in een volgende wijziging van het omgevingsplan worden verwerkt. De term uitsterfregeling is een juridisch gebruikte term die blijkens de zienswijzen verwarring heeft opgeroepen. Met de uitsterfregeling zorgt de gemeente er niet voor dat de forensische zorg op de locatie WA-hoeve nu actief wordt beëindigd. Met de uitsterfregeling wordt wel voorkomen dat na het definitieve vertrek van Fivoor van de WA-Hoeve, een nieuwe aanbieder van forensische zorg zich kan vestigen als het gebruik langer dan een jaar is gestaakt. Lid 4 Informatieplicht Artikel 6.4 Voorrangsregel forensische zorg 1. (…). 2. (…). 3. (…). 4.

Op verzoek van het bevoegd gezag worden de gegevens en bescheiden verstrekt die nodig zijn om te beoordelen of kan worden voldaan aan de regels in dit artikel, waaronder een beschrijving van de aard en omvang van de activiteiten en processen (waaronder het aantal bedden/behandelplekken voor forensische zorg) en een situatieschets van de activiteit. Ten behoeve van een efficiëntere handhaving en toezicht is in het vast te stellen plan een informatieplicht toegevoegd. Deze suggestie is in diverse zienswijzen gedaan en het college heeft dit overgenomen. Gewijzigde omstandigheden in 2025 Vlak na aanvang van de terinzagelegging van de ontwerp-wijziging heeft in januari 2025 het dodelijke steekincident plaatsgevonden waarbij een bewoonster van Den Dolder is omgekomen en een cliënt van Fivoor als verdachte werd aangehouden. Bij de bewoners van Den Dolder en bij de Gemeente Zeist zijn er grote zorgen over de veiligheid in het dorp. Naar aanleiding daarvan hebben de bewoners onder meer een enquête gehouden waaruit een overzicht van incidenten in het dorp naar voren is gekomen met cliënten van de WA-Hoeve. De gemeente heeft naar aanleiding van de gebeurtenissen maatregelen genomen om de veiligheid van de woonomgeving in het dorp te vergroten.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 12 van 163

Ook Altrecht en Fivoor hebben op en om hun eigen terrein maatregelen genomen. Daarnaast heeft de gemeente de hulp ingeroepen van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid bij het treffen van maatregelen om de veiligheid te verbeteren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd doet een onderzoek naar het dodelijke steekincident. De gemeente heeft een gesprek met de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid gehad in aanwezigheid van de Commissaris van de Koning. Daarin heeft de gemeente hulp gevraagd aan het ministerie bij de verplaatsing van de klinieken van Fivoor. In samenspraak met het Rijk wordt nu gezocht naar mogelijkheden om Fivoor elders te huisvesten. Het gebouw Wier+ van Fivoor (Dagpauwoog 1) heeft bouwkundige gebreken. Om die reden heeft Fivoor de cliënten die daar verbleven tijdelijk moeten verplaatsen naar locaties elders op het terrein of andere locaties voor forensische zorg in Nederland. Volgens Fivoor is dit een tijdelijke noodmaatregel en geen structurele verplaatsing. Vertrek Altrecht en Fivoor en plannen woningbouw locatie WA-hoeve Gezien alle ontwikkelingen in 2025 en gelezen de zienswijzen, wil de gemeente vasthouden aan de toezegging dat Altrecht en Fivoor per 1 januari 2027 de WA-Hoeve verlaten, om plaats te maken voor woningbouw.

In 2015 heeft Altrecht aangegeven te willen vertrekken van de WA-hoeve, inclusief de klinieken van Fivoor, en het terrein te verkopen voor herontwikkeling. In 2015 is dit uitgangspunt vastgelegd in een afsprakenkader tussen de betrokken partijen bij het programma Hart van de Heuvelrug. Op basis hiervan heeft de gemeenteraad in januari 2017 de gebiedsvisie WA-Hoeve vastgesteld. Hierin is het uitgangspunt geweest het vertrek van Fivoor en Altrecht en een gefaseerde herontwikkeling van de WAHoeve. In de Gebiedsvisie wordt nog geen garantie op vertrek gegeven. In het najaar van 2017 is door de Minister van Rechtsbescherming in een openbare bijeenkomst ten overstaan van 200 Den Doldenaren, de toezegging gedaan dat de kliniek Fivoor vóór 2025 zal vertrekken van de huidige locatie. In 2019 is door Altrecht een koop- en ontwikkelovereenkomst afgesloten met een ontwikkelaar. In dat kader meldde Altrecht in 2020 schriftelijk aan de gemeente Zeist dat zij hebben besloten om de zorgkern op de WA-Hoeve per 1 januari 2027 te zullen verlaten. In 2020 sloot de gemeente anterieure overeenkomsten met de ontwikkelaar en startte de ontwikkelaar met het opstellen van het bestemmingsplan voor de Historische Middenas, en het bestemmingsplan voor het Noordelijke en Zuidelijke Ontwikkelveld.

In aansluiting daarop sloot Altrecht in 2021 een “Intentieovereenkomst planontwikkeling zorgkern WA-Hoeve” met de gemeente af, met een overeenkomst voor de transitiefase over onder meer de veiligheid en leefbaarheid tot het vertrek.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 13 van 163

In 2023 raakt de gebiedsontwikkeling in een impasse doordat er onduidelijkheid komt over het vertrek van Fivoor als gevolg van het niet kunnen vinden van een nieuwe locatie. Om niet verrast te worden door een verplaatsing binnen de gemeente Zeist en zelf regie te nemen op een eventuele vestiging van forensische zorg neemt de gemeenteraad december 2023 een voorbereidingsbesluit waardoor nieuwvestiging van forensische zorg is verboden tenzij de gemeenteraad hier actief een besluit over neemt. Tijdens een extra gemeenteraadvergadering op 28 januari 2025 is een motie aangenomen waarin de Raad uitspreekt dat Fivoor, volgens toezegging, Den Dolder uiterlijk 1 januari 2027 dient te verlaten. Het college is opgeroepen om in gesprek te gaan met de verantwoordelijke staatssecretaris en daarbij stevig aan te dringen op het vertrek van de klinieken van Fivoor uit Den Dolder. Dit gesprek heeft inmiddels plaatsgevonden. In dit gesprek heeft het college een dringend beroep gedaan op het Rijk om hulp te bieden. Zij heeft aangegeven op zoek te zijn naar perspectief en hulp en ondersteuning van het Rijk te zoeken bij het vinden van een alternatieve locatie voor Fivoor. In het gesprek is het gegaan over de lange termijn (vinden nieuwe locatie) en de korte termijn (versterken leefbaarheid en veiligheid in Den Dolder tot het moment van vertrek).

Ook heeft het college de staatssecretaris uitgenodigd om op werkbezoek te komen in Den Dolder. De staatssecretaris Justitie & Veiligheid is welwillend op zowel de korte als lange termijn te ondersteunen. Voor de korte termijn overlegt zij met Fivoor over wat er nodig is, wat Fivoor zelf kan doen en welke ondersteuning het ministerie kan bieden. Voor de langere termijn gaat het ministerie kijken of er mogelijkheden zijn om Rijksvastgoed in te zetten voor de verplaatsing van Fivoor. Het gemeentebestuur is ervan op de hoogte dat er tussen een private ontwikkelaar en Altrecht afspraken zijn gemaakt omtrent de koop van het zogenaamde noordelijke en zuidelijke ontwikkelveld van Altrecht (naast de zorgkern). Onderdeel van de afspraken in de koopovereenkomst tussen die private ontwikkelaar en Altrecht was dat Fivoor van het terrein WA-hoeve zou vertrekken. De plannen voor het realiseren van woningbouw op deze terreinen sluit aan bij de gebiedsvisie die de gemeente voor de WA-Hoeve heeft vastgesteld en de anterieure afspraken die de gemeente met de ontwikkelaar heeft gemaakt. Het gemeentebestuur blijft zich voor de tussenliggende periode, tot het vertrek van Fivoor, inzetten op het nemen van veiligheidsmaatregelen en zal ook de in de zienswijzen genoemde suggesties voor feitelijke maatregelen in overweging nemen.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 14 van 163

2

ZIENSWIJZEN

2.1

Reclamant 1 – zaaknr. 655381

Zienswijze De aanwezigheid van Fivoor heeft weer een nieuw slachtoffer gemaakt. Nu blijkt ook nog dat de forensische zorg op de bestaande locatie mag blijven en eerdere toezeggingen dus van tafel zijn. Reclamant maakt hier bezwaar tegen. Bijlage(n): niet van toepassing Antwoord gemeente Het is verschrikkelijk dat er een nieuw slachtoffer is gevallen. Het ontwerp van de wijziging van het omgevingsplan is vlak vóór het dodelijke steekincident ter inzage gegaan. Mede naar aanleiding van deze zienswijze is het plan aangepast. De aanpassing komt er op neer dat het Gemeentebestuur blijft vasthouden aan het vertrek van Fivoor en Altrecht per 1 januari 2027, om plaats te maken voor woningbouw, zoals vastgelegd in de Gebiedsvisie uit 2017. In paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijzen hebben wij aangegeven dat deze aangepaste wijziging van het omgevingsplan een volgende stap is in de richting van beëindiging van forensische zorg op de locatie WA-hoeve. Deze stap is in lijn met de Gebiedsvisie uit 2017 en de Motie van de gemeenteraad van 28 januari 2025. “Wegbestemmen” vergt een uitgebreide voorbereiding van een juridisch houdbare motivering en een concreet plan voor een nieuwe functie op deze locatie (ook vertaald in een omgevingsplan). Dat is op dit moment niet actueel. Het “wegbestemmen” ligt daarom nu niet ter besluitvorming voor.

Op een later moment kan hierover alsnog een besluit worden voorgelegd. Dit is afhankelijk van de ontwikkelingen rond het beoogde vertrek van Fivoor, de termijn waarbinnen dit kan worden gerealiseerd en het nog niet uitontwikkelde plan voor woningbouw op de locatie WA-hoeve (zie hierna de kopjes Gewijzigde omstandigheden en Vertrek Fivoor). Met deze wijziging ten opzichte van het ter inzage gelegde ontwerp, inhoudende een voorrangsregel tot beperking van forensische zorg, is de functie in deze wijziging van het Omgevingsplan niet “positief bestemd” en spreekt de gemeenteraad ook niet meer uit dat forensische zorg hier passend is. Hiermee laat het gemeentebestuur meer ruimte voor een mogelijk toekomstige wijziging van het omgevingsplan ten behoeve van een “woonfunctie” voor de WA-Hoeve, zoals beschreven in de Gebiedsvisie 2017. Voor zover de zienswijze betrekking heeft op de bestaande forensische zorg volgens het onherroepelijk tijdelijk deel Omgevingsplan, kan deze niet in de weg staan aan het besluit. De regeling omtrent de omvang van de forensische zorg en de uitsterfregeling komen wel deels tegemoet aan de wens om forensische zorg op deze locatie te beperken. Zie paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijzen voor een uitgebreidere motivering.

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 15 van 163

2.2

Reclamant 2 – zaaknr. 655876

Zienswijze - formulier In het plan is er nog veel te weinig aandacht voor het vertrek van Fivoor uit Den Dolder. Reclamant verwijst voor nadere toelichting naar bijgaande brief. Bijlage(n): brief Reclamanten hebben kennisgenomen van het ontwerp omgevingsplan – wijziging forensische zorg. Reclamanten zijn het eens met het standpunt dat forensische zorg niet past binnen een gemeente nabij drukke woonwijken. Dat geldt ook voor Den Dolder. In het ontwerpbesluit is Den Dolder grotendeels vergeten maar is zeker een onderdeel van de gemeente Zeist. De gebeurtenissen van januari 2025 en 7 jaar geleden in Den Dolder hebben aangetoond dat de locatie van Fivoor uiterst ongeschikt is. Inwoners van Den Dolder en gemeente Zeist lopen onnodig veel risico. Er zijn plannen om uiterlijk per 1 januari 2027 Fivoor te laten vertrekken en om een einddatum of een actief uitsterfbeleid te hanteren voor Fivoor in Den Dolder. Reclamanten hebben behoefte aan duidelijkheid omtrent het vertrek van Fivoor. In het ontwerpplan is sprake over een uitsterfregeling voor de WA-Hoeve. Dit houdt alleen in dat als de zorg binnen een jaar niet wordt hervat er pas een verbod geldt. In het ontwerpplan staat dat er veel aandacht is voor veiligheid in Den Dolder. Dit wordt echter niet door de inwoners gevoeld. Dat een dergelijke gebeurtenis op klaarlichte dag kan plaatsvinden geeft aan dat er veel te weinig toezicht is.

Reclamanten gaan met een minder veilig gevoel de straat over en gaan ervan uit dat er nu wel strengere maatregelen worden getroffen om dit te voorkomen. Reclamanten verwachten op termijn duidelijkheid over het vertrek van Fivoor zodat inwoners niet hoeven te vertrekken. Momenteel is Den Dolder geen geschikte plek om een gezin te stichten. Antwoord gemeente We zijn Den Dolder niet vergeten Het gemeentebestuur deelt de zorgen die reclamant uitspreekt over de veiligheid van de woonomgeving in Den Dolder. Vanwege de veiligheid van de woonomgeving zet de gemeente alle haar ter beschikking staande middelen en instrumenten in. Het omgevingsplan is één van deze instrumenten, naast bijvoorbeeld maatregelen in het kader van de openbare orde en veiligheid, zoals de extra inzet van BOA’s. Ook het Ministerie en de Inspectie zijn benaderd om hierin actief bij te dragen. Vertrek vóór 1 januari 2027 - Duidelijkheid Het ontwerp van de wijziging van het omgevingsplan is voor het dodelijke steekincident ter inzage gegaan. Mede naar aanleiding van de zienswijzen is het plan aangepast. De aanpassing komt er op neer dat het Gemeentebestuur nadrukkelijk uitspreekt dat ze blijft vasthouden aan het vertrek van Fivoor en Altrecht per 1 januari 2027, om plaats te maken voor woningbouw, zoals vastgelegd in de Gebiedsvisie uit 2017.

In paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijzen hebben wij aangegeven dat deze aangepaste wijziging van het omgevingsplan een volgende stap is in de richting van beëindiging van forensische zorg op de locatie WA-hoeve. Deze stap is in lijn met de Gebiedsvisie uit 2017 en de Motie van de gemeenteraad van 28 januari 2025. “Wegbestemmen” vergt een uitgebreide voorbereiding van een juridisch houdbare motivering en een concreet plan voor een nieuwe functie op deze locatie (ook vertaald Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 16 van 163

in een omgevingsplan). Dat is op dit moment niet actueel. Het “wegbestemmen” ligt daarom niet ter besluitvorming voor. Indien dit op een later moment gewenst is kan daar op dat moment alsnog een besluit over worden voorgelegd. Dit is afhankelijk van de ontwikkelingen rond het beoogde vertrek van Fivoor, de termijn waarbinnen dit kan worden gerealiseerd en het nog niet uitontwikkelde plan voor woningbouw op de locatie WA-hoeve (zie hierna de kopjes Gewijzigde omstandigheden en Vertrek Fivoor). Met deze wijziging ten opzichte van het ter inzage gelegde ontwerp, inhoudende een voorrangsregel tot beperking van forensische zorg, is de functie in deze wijziging van het Omgevingsplan niet “positief bestemd” en spreekt de gemeenteraad ook niet meer uit dat forensische zorg hier passend is. Hiermee laat het gemeentebestuur meer ruimte voor een mogelijk toekomstige wijziging van het omgevingsplan ten behoeve van een “woonfunctie” voor de WA-Hoeve, zoals beschreven in de Gebiedsvisie 2017. Voor zover de zienswijze betrekking heeft op de bestaande forensische zorg volgens het onherroepelijk tijdelijk deel Omgevingsplan, kan deze niet in de weg staan aan het besluit. De regeling omtrent de omvang van de forensische zorg en de uitsterfregeling komen wel deels tegemoet aan de wens om forensische zorg op deze locatie te beperken.

Meer aandacht voor veiligheid Het gemeentebestuur heeft naar aanleiding van de gebeurtenissen maatregelen genomen om de veiligheid van de woonomgeving in het dorp te vergroten. Ook Altrecht en Fivoor hebben op en om hun eigen terrein maatregelen genomen. Daarnaast heeft de gemeente de hulp ingeroepen van de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid bij het treffen van maatregelen om de veiligheid te verbeteren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd doet een onderzoek naar het dodelijke steekincident. De gemeente heeft een gesprek met de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid gehad in de aanwezigheid van de Commissaris van de Koning. Daarin heeft de gemeente hulp gevraagd aan het ministerie bij de verplaatsing van de klinieken van Fivoor. In samenspraak met het Rijk wordt nu gezocht naar mogelijkheden om Fivoor elders te huisvesten. Het gemeentebestuur blijft zich voor de tussenliggende periode, tot het vertrek van Fivoor, inzetten op het nemen van veiligheidsmaatregelen en zal ook de in de zienswijzen genoemde suggesties voor feitelijke maatregelen in overweging nemen. In het omgevingsplan zelf kunnen geen regels worden gesteld in het kader van de openbare orde (en veiligheid). Los van het omgevingsplan kan het gemeentebestuur wel besluiten over maatregelen nemen en heeft de Burgemeester hierin bevoegdheden.

Maatregelen met het oog op de openbare orde en veiligheid kan de Burgemeester nemen binnen de grenzen van de Gemeentewet en de Algemene plaatselijke verordening (APV). Zie paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijzen voor een uitgebreidere motivering.

2.3

Reclamant 3 – zaaknr. 655909

Zienswijze - formulier Onderwerp: Verhuizen Fivoor naar Zeist

Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 17 van 163

Bijlage(n): niet van toepassing. Antwoord gemeente Het gemeentebestuur houdt vast aan de verhuizing van Fivoor. Voor een verhuizing van Fivoor binnen Zeist geldt dat dit mogelijk is met een buitenplanse omgevingsvergunning of een nieuwe wijziging van het omgevingsplan. Het gemeentebestuur wil hier de regie hebben en een zorgvuldige afweging van alle betrokken belangen kunnen maken, op basis van een concrete aanvraag voor een concrete locatie.

2.4

Reclamant 4 – zaaknr. 655942

Zienswijze - formulier Reclamant wil als bewoner van Den Dolder, de zorgen en kritische kanttekeningen kenbaar maken met betrekking tot de ontwerpwijziging van het Omgevingsplan gemeente Zeist, specifiek het verbod op forensische zorg buiten aangewezen locaties en de toekomst van de Willem Arntsz Hoeve (WA Hoeve). Veiligheid als primaire zorg De recente gebeurtenissen rondom patiënten van Fivoor, waaronder het tragische incident in januari 2025 waarbij een inwoner van Den Dolder om het leven kwam, hebben ons diep geraakt. Dit volgt op eerdere schokkende incidenten, zoals de moord op Anne Faber in 2017. Deze gebeurtenissen hebben het vertrouwen in de waarborging van de veiligheid ernstig ondermijnd.

Hoewel reclamant de intentie van de gemeente om forensische zorg elders te beperken ondersteunt, blijven er cruciale vragen onbeantwoord over de resterende tijd waarin Fivoor op de huidige locatie actief zal zijn: • Hoe garandeert de gemeente in samenwerking met Fivoor de veiligheid van omwonenden tot aan het geplande vertrek in 2027? • Welke concrete maatregelen worden getroffen om toezicht en controle op patiënten te verbeteren? • Welke lessen heeft de gemeente getrokken uit de genoemde incidenten, en hoe worden deze lessen structureel toegepast in beleid? Het is essentieel dat deze verantwoordelijkheid niet langer uitsluitend wordt afgeschoven op Fivoor, maar dat de gemeente ook een actieve en transparante rol speelt in het naleven en bewaken van veiligheidsprotocollen. Toekomst van de WA Hoeve en vertrek van Fivoor Uit eerdere berichtgeving blijkt dat Fivoor en Altrecht uiterlijk 1 januari 2027 moeten vertrekken om plaats te maken voor de nieuwbouwontwikkeling Bosch & Hei. Reclamant vraagt nadrukkelijk of deze deadline nog steeds realistisch en onherroepelijk is. Er zijn geruchten dat Fivoor zoekt naar uitstel of alternatieven, wat ons ernstig zorgen baart gezien het reeds decennialang durende verblijf van forensische zorg op deze locatie.

Vragen van reclamant: • Kan de gemeente garanderen dat de geplande ontwikkeling van Bosch & Hei niet zal worden vertraagd door vertragingen in het vertrek van Fivoor? • Welke maatregelen treft de gemeente om de naleving van deze deadline te waarborgen? Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 18 van 163

•

Hoe voorkomt de gemeente dat nieuwe onderhandelingen over verlenging van het verblijf van Fivoor achter gesloten deuren plaatsvinden, zonder inspraak van inwoners?

Uitsterfregeling en gebrek aan ambitie Hoewel de uitsterfregeling voor bestaande forensische zorgactiviteiten op de WA Hoeve in theorie een stap vooruit lijkt, beschouw ik deze regeling als een zwaktebod. Het suggereert een gebrek aan ambitie van de gemeente om korte termijn actie te ondernemen. Juist gezien de impact van deze instellingen op de omgeving had reclamant een proactiever beleid verwacht, met strengere eisen voor toezicht en een sneller afbouwscenario. Reclamant vraagt de gemeente het volgende: • Waarom wordt er gekozen voor een uitsterfregeling in plaats van een versnelde afbouw van de forensische zorgactiviteiten? • Hoe wordt toezicht gehouden op de naleving van de voorwaarden in deze regeling? Onze oproep aan de gemeente De bewoners van Den Dolder hebben recht op een omgeving waarin veiligheid gewaarborgd wordt. Het vertrouwen in de gemeente en Fivoor staat echter op een dieptepunt. Reclamant verzoekt met klem het volgende: 1. Een concreet veiligheidsplan op te stellen en openbaar te maken dat ingaat op het toezicht en de controle rondom Fivoor in de komende jaren. 2. De deadline van 1 januari 2027 voor het vertrek van Fivoor te bevestigen, inclusief de garantie dat hier geen concessies aan worden gedaan. 3.

Een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de gevolgen van het verblijf van Fivoor in onze gemeenschap en de lessen die hieruit getrokken moeten worden. 4. De communicatie naar inwoners te verbeteren door transparanter te zijn over afspraken met zorginstellingen en ontwikkelingen rondom de WA Hoeve. Reclamant hoopt dat de zorgen nu serieus worden genomen en dit beleid niet wordt afgedaan als een formaliteit en er over een paar jaar weer iemand moet overlijden. De veiligheid en het vertrouwen van de gemeenschap hangen af van de keuzes die de gemeente nu maakt. Bijlage(n): 4x Jpeg-bestanden, deze zijn gelijk aan de zienswijze op het formulier. Antwoord gemeente Veiligheid als primaire zorg: Het gemeentebestuur deelt de zorgen die reclamant uitspreekt over de veiligheid van de woonomgeving in Den Dolder. Vanwege de veiligheid van de woonomgeving zet de gemeente alle haar ter beschikking staande middelen en instrumenten in. Het omgevingsplan is één van deze instrumenten, naast bijvoorbeeld maatregelen in het kader van de openbare orde en veiligheid, zoals de extra inzet van BOA’s. Ook het Ministerie en de Inspectie zijn benaderd om hierin actief bij te dragen. Het gemeentebestuur heeft naar aanleiding van de gebeurtenissen maatregelen genomen om de veiligheid van de woonomgeving in het dorp te vergroten.

Zie de website van de gemeente over “Veilige woonomgeving Den Dolder: https://www.zeist.nl/veilige-woonomgeving-den-dolder Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 19 van 163

Ook Altrecht en Fivoor hebben op en om hun eigen terrein maatregelen genomen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd doet een onderzoek naar het dodelijke steekincident. De gemeente heeft een gesprek met de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid gehad in de aanwezigheid van de Commissaris van de Koning. Daarin heeft de gemeente hulp gevraagd aan het ministerie bij de verplaatsing van de klinieken van Fivoor. In samenspraak met het Rijk wordt nu gezocht naar mogelijkheden om Fivoor elders te huisvesten. In paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijze hebben wij aangegeven dat de bevoegdheden van het gemeentebestuur en de bevoegdheden van andere instanties zoals de Inspectie en het Ministerie van belang zijn voor de wijze waarop middelen en instrumenten worden ingezet. Het omgevingsplan is een bevoegdheid van de gemeenteraad In het omgevingsplan zelf kunnen geen regels worden gesteld in het kader van de openbare orde (en veiligheid). Los van het omgevingsplan kan het gemeentebestuur wel besluiten over maatregelen nemen en heeft de Burgemeester hierin bevoegdheden. Maatregelen met het oog op de openbare orde en veiligheid kan de Burgemeester nemen binnen de grenzen van de Gemeentewet en de Algemene plaatselijke verordening (APV).

Verder kunnen in het omgevingsplan alleen regels voor de fysieke leefomgeving worden opgenomen en geen regels die gaan over de bedrijfsvoering van Fivoor. Daar kunnen wel buiten het omgevingsplan om bindende afspraken over worden gemaakt. Bijvoorbeeld via de inzet van de Inspectie of na overleg met alle betrokken partijen (waaronder de bewoners van Den Dolder en Fivoor). Daarbij rekent de gemeente ook op de inzet en toewijding van Altrecht/Fivoor. Die inzet en toewijding is niet vrijblijvend. De les die de gemeente uit het verleden heeft geleerd is dat het noodzakelijk is dat alle betrokken partijen blijvend aandacht hebben en inzet leveren voor een duurzaam veilige leefomgeving. Het gemeentebestuur blijft zich voor de tussenliggende periode, tot het vertrek van Fivoor, inzetten op het nemen van veiligheidsmaatregelen en zal ook de in de zienswijzen genoemde suggesties voor feitelijke maatregelen in overweging nemen. Dat doen we zo transparant mogelijk en in overleg met alle betrokken partijen. Maatregelen worden besproken met inwoners, onder meer via de klankbordgroep en door extra gesprekken. Op basis van deze gesprekken met inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ervaringen sturen we waar nodig bij. De uitkomst van de gesprekken doen we per onderwerp: veiligheid, openbare ruimte, communicatie en welzijn.

Zie daarover de gemeentelijke website waar u zich kunt inschrijven voor de nieuwsbrief over Veilige woonomgeving in Den Dolder. Reclamant kan het gemeentebestuur daar ook te allen tijde op aanspreken. Toekomst WA-Hoeve en vertrek Fivoor Het gemeentebestuur blijft vasthouden aan het vertrek van Fivoor en Altrecht per 1 januari 2027 om plaats te maken voor woningbouw, zoals vastgelegd in de Gebiedsvisie uit 2017. Daartoe is een aangepaste regeling in het omgevingsplan opgenomen, maar wordt ook buiten het omgevingsplan om gewerkt aan het vertrek. Het gemeentebestuur zet alles op alles om dit tijdig te bewerkstelligen en heeft daarvoor ook steun gevraagd bij het Ministerie. Dat doen we zo transparant mogelijk en in overleg met alle betrokken partijen. Reclamant kan het gemeentebestuur daar ook te allen tijde op aanspreken. Gemeente Zeist OMGEVINGSPLAN GEMEENTE ZEIST WIJZIGING FORENSISCHE ZORG mRO b.v./ 06.169 – v3 / 11 maart 2025

Nota van Zienswijzen

Pagina 20 van 163

Dat neemt niet weg dat we niet met alle partijen tegelijkertijd kunnen spreken en er ook tijd en indringend overleg met Altrecht/Fivoor nodig is om verder te komen. Op dit moment kunnen we daar niet veel meer over zeggen dan dat ook het Ministerie van Justitie en Veiligheid helpt bij het vinden van een goede oplossing. In paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijze is uitgelegd welke garanties er in deze wijziging van het omgevingsplan mogelijk zijn. Uitsterfregeling, gebrek aan ambitie Hiervoor is al aangegeven dat het omgevingsplan één van de instrumenten is die worden ingezet en dat het omgevingsplan vanwege zijn aard de nodige beperkingen kent. In paragraaf 1.2 van deze Nota van Zienswijzen hebben we aangegeven waarom “wegbestemmen” op dit moment niet aan de orde is. Het bestaande gebruik is op grond van het geldende tijdelijke deel van het omgevingsplan legaal aanwezig. Het betreft hier bestaande rechten die benut worden en dit dient de gemeente te respecteren. “Wegbestemmen” vergt een uitgebreide voorbereiding van een juridisch houdbare motivering en een concreet plan voor een nieuwe functie op deze locatie (ook vertaald in een omgevingsplan). Dat is op dit moment niet actueel. Het “wegbestemmen” ligt daarom niet ter besluitvorming voor. Indien dit op een later moment gewenst is kan daar op dat moment alsnog een besluit over worden voorgelegd.

Dit is afhankelijk van de ontwikkelingen rond het beoogde vertrek van Fivoor, de termijn waarbinnen dit kan worden gerealiseerd en het nog niet uitontwikkelde plan voor woningbouw op de locatie WA-hoeve (zie hierna de kopjes Gewijzigde omstandigheden en Vertrek Fivoor). Met deze wijziging ten opzichte van het ter inzage gelegde ontwerp, inhoudende een voorrangsregel tot beperking van forensische zorg, is de functie in deze wijziging van het Omgevingsplan niet “positief bestemd” en spreekt de gemeenteraad ook niet meer uit dat forensische zorg hier passend is. Hiermee laat het gemeentebestuur meer ruimte voor een mogelijk toekomstige wijziging van het omgevingsplan ten behoeve van een “woonfunctie” voor de WA-Hoeve, zoals beschreven in de Gebiedsvisie 2017. In lijn met de Gebiedsvisie uit 2017 en de Motie van de gemeenteraad van 28 januari 2025, is dit besluit daarom een volgende stap in de richting van beëindiging van forensische zorg op de locatie WA-hoeve. De Raad spreekt zich met het vaststellen van deze voorrangsregel dus niet uit over de vraag of de functie op deze locatie passend is of niet. Hiermee komt het gedeelte van de motivering over het toestaan van reeds bestaande forensische zorg in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties te vervallen.