RIB24.070 U&H strategie Zeist

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

35/41

wordt voor gedogen, betreft het dus altijd het tijdelijk afzien van optreden in afwachting van een definitieve oplossing. In een aantal gevallen kan een redelijke afweging van belangen leiden tot de conclusie dat handhavend optreden op dat moment niet redelijk is. Bij deze afweging wordt aangesloten bij de criteria die hiervoor in landelijke beleidskaders voor gedogen zijn geformuleerd, en bij de zorgvuldigheidseisen zoals deze zijn neergelegd in de Awb. In principe komen alleen de volgende situaties voor het afzien van bestuursrechtelijk handhavend optreden in aanmerking: ▪ Overmachtssituaties: Van overmachtssituaties is bijvoorbeeld sprake bij vergunningen die uitsluitend op formele gronden zijn vernietigd, maar ook bij werkzaamheden die direct voortvloeien uit calamiteiten. Vooruitlopend op legalisatie kan tijdelijk worden gedoogd. ▪ Situaties waarin nader onderzoek nodig is: Er kan eveneens gedoogd worden als nader onderzoek nodig is naar de oplossing van geconstateerde overtredingen, en de gemeente in afwachting is van de uitkomsten van dat onderzoek. ▪ Situaties waarin handhavend optreden onevenredig is: Hierbij gaat om situaties die strikt genomen in strijd zijn met de wet- en regelgeving, maar die in de praktijk geen inbreuk maken op enig publiek belang.

Overigens wordt er naar gestreefd om gemeentelijke regelgeving zodanig op te stellen en aan te passen dat dergelijke situaties niet (meer) als overtreding (behoeven te) worden aangemerkt. ▪ Situaties waarin sprake is van concreet zicht op legalisatie: Dit doet zich voor als de overtreding op het moment van constateren weliswaar in strijd is met de regelgeving, maar er concreet zicht is op mogelijke legalisering als gevolg van regelgeving in voorbereiding of beleidsontwikkeling waarmee de strijdigheid wordt opgeheven. Als gedogen aanvaardbaar wordt geacht, dient dat schriftelijk te worden bevestigd. Belanghebbenden hebben dan immers in ieder geval de mogelijkheid om het gedoogbesluit te laten toetsen door een rechter. Een positieve gedoogbeschikking is een besluit in de zin van de Awb. Het college van B&W dient het gedoogbesluit vast te stellen. Het besluit moet inzicht geven in de belangenafweging en de andere overwegingen die tot het gedogen hebben geleid. Bij de afweging om al dan niet tot handhaving over te gaan, spelen de beginselen van behoorlijk bestuur een belangrijke rol (motiveringsbeginsel, betrouwbare overheid, rechtsgelijkheid).

Over de noodzaak tot gedogen, de tijdsduur, voorwaarden en de wijze van handhaving tijdens de gedoogperiode dient vooraf overleg te zijn gepleegd met de overtreder, belanghebbenden en andere handhavingspartners zoals politie en Openbaar Ministerie.

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

36/41

5

Organisatie en kwaliteitsborging

5.1

Inleiding

In dit hoofdstuk zetten wij nader uiteen hoe de gemeente Zeist de taken op het gebied van de VTHtaken heeft georganiseerd en hoe wij de kwaliteit op het gebied van deze taken waarborgen.

5.2

Organisatie

Scheiding taken VTH Binnen de verschillende teams zijn de vergunningen-, toezichts- en handhavingstaken op functieniveau gescheiden. Dit betekent in de VTH-uitvoeringspraktijk dat niet door 1 en dezelfde medewerker een vergunning wordt verleend om daar vervolgens ook toezicht op te houden. Taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden vastgelegd In zijn algemeenheid geldt voor alle medewerkers van de gemeente Zeist dat de taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in een toepasselijke functiebeschrijving/aanstellingsbesluit. Ten aanzien van een toezichthouder/BOA geldt dat er een wettelijke verplichting bestaat om zijn/haar bevoegdheden, taken en verantwoordelijkheden op schrift vast te leggen. Alle toezichthouders zijn als zodanig aangewezen en aangesteld door het bevoegde bestuursorgaan (college van burgemeester en wethouders, dan wel de burgemeester), al dan niet onder mandaat. Bij de aanwijzingsbesluiten is vastgelegd ten aanzien van welke regelgeving zij de toezichthoudende bevoegdheden hebben. De toezichthouders Alcoholwet zijn tevens beëdigd als buitengewoon opsporingsambtenaar. Het directe toezicht op het gebruik van opsporingsbevoegdheden is belegd bij de korpschef van regionale Politieeenheid.

Beëdiging (Ministerie van Justitie en Veiligheid) en indirect toezicht op het gebruik van opsporingsbevoegdheden vallen onder de verantwoordelijkheid van de (Hulp-) Officier van Justitie. Actueel beleid Met het vaststellen van dit VTH-Beleidsplan en de hieraan gekoppelde jaarlijkse Uitvoeringsprogramma’s en Jaarverslagen VTH voldoen wij aan deze wettelijke (kwaliteits-)eis. Werkprocessen beschreven Onze werkprocessen voor VTH liggen vast en/of zijn verwerkt/opgenomen in onze digitale werkomgeving CLO. Uitvoering conform werkprocessen Wij geven uitvoering aan onze VTH-taken conform onze werkprocessen. De werkprocessen zijn toegevoegd als bijlage 6 bij deze U&H-strategie. Buiten kantooruren bereikbaar Wij zijn buiten kantooruren bereikbaar via mail of onze website voor het doorgeven van een melding of het maken van een afspraak. Achter deze link vindt u alle contactinformatie: https://www.zeist.nl/organisatie-bestuur/contact-gemeente/ Ook de OdrU is ook buiten kantooruren bereikbaar voor milieuklachten/-meldingen via deze link: https://www.odru.nl/contact/ De VRU is buiten kantooruren bereikbaar via deze link: https://www.vru.nl/contact Samenwerkingspartners Een goede samenwerking tussen de gemeente en haar partners is van belang. Samenwerking levert kwalitatief sterkere adviezen op die zijn gebaseerd op gedeelde informatie en uitgangspunten.

In bijlage 7 is een overzicht weergeven van onze samenwerkingspartners.

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

37/41

5.3

Kwaliteitsborging

5.3.1

Voldoen aan Kwaliteitscriteria 2.3. VTH

Op grond van de Wabo en afdeling 18.3 van de Omgevingswet zijn landelijk kwaliteitscriteria voor vergunningen, toezicht en handhaving opgesteld. Deze criteria zijn wettelijk verankerd. Door de vaststelling van de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht 2024 (Verordening U&H) heeft de gemeenteraad van Zeist vastgelegd dat de gemeente ernaar streeft te voldoen aan de kwaliteitscriteria. De verordening biedt de mogelijkheid om gemotiveerd af te wijken van de criteria (Comply or explain). De Kwaliteitscriteria 2.3 VTH gelden voor de onderdelen: • procescriteria (beleid, uitvoeringsprogrammering, monitoring en rapportage); • criteria voor kritieke massa (deskundigheid en continuïteit van het personeel); • criteria voor inhoudelijke kwaliteit en prioriteiten. ‘Comply or explain’ Volgens de Verordening VTH gaan we ervan uit dat we met onze uitvoeringsorganisatie voldoen aan de Kwaliteitscriteria. In het geval we hieraan niet voldoen, moeten we uitleggen hoe we hieraan denken te voldoen, dan wel uitleggen waarom we hier niet aan voldoen. Als uitleg richting de raad voor de huidige afwijkingen is aangegeven dat de punten waar (deels) niet wordt voldaan, worden gecompenseerd door inzet van externe medewerkers en/of externe partijen die worden ingehuurd binnen de begroting voor de VTH-organisatie. Deze externe medewerkers voldoen allemaal aan de Kwaliteitscriteria.

Gemeente Zeist, Kwaliteitscriteria VTH 2.3 - januari 2024 Aantal jaren Aantal jaren Opleidingsnivea Opleidingsniveau w erkervaring w erkervaring u (vereist) (aanw ezig) (vereist) (aanw ezig)

Aantal m edew erkers (m inim aal vereist)

Aantal m edew erkers (aanw ezig)

Generieke deskundigheidsgebieden 1. Casemanagen 2. VVL bouw en RO 3. VVL milieu (Bal + Omgevingsplan) 4. T&H bouw en RO 5. T&H milieu* 6. T&H bodem* 7. T&H groene w etgeving*

2 3 3 1 (3) 3 2 1

>10 >10 0 >10 0 0 0

2 2 2 2 2 2 2

5 5 0 2 0 0 0

3 3 3 2

>10 >13 >10 0

2 2 2 2

3 2 3 0

1

0

3

0

MBO+/HBO MBO+ MBO+

3 3 3

>10 >5 >25

2 2 2

2 2 1

MBO+

1 0 0 0 0

WO

2

>25 0 0 0 0 0 >13 0 >8 0 >17

1 2 2 2 2

WO

1 2 2 3 3 2 2 3 3

2 2 2 2 2

1 0 4 0 4

MBO+/HBO+ MBO+/HBO+ MBO+/HBO+ MBO+/HBO+ HBO+ MBO+ MBO+

MBO+/HBO+ MBO+/HBO+

HBO+ HBO+ HBO+ HBO+

HBO+/WO WO HBO+/WO

MBO/HBO

Juridische deskundigheidsgebieden 8. Juridische aspecten VVL 9. Juridische aspecten HH 10. Juridische aspecten Bopa 11. Ketentoezicht* 12. Buitengew one opsporing natuur, milieu en fysieke leefomgeving* Specialistische deskundigheidsgebieden 13. Bouw fysica* 14. Brandveiligheid* 15. Constructieve veiligheid* 16. Bouw akoestiek (vervallen) 17. Sloop en Asbest* 18. Afvalw ater* 19. Bodem, bouw stoffen, w ater* 20. Externe veiligheid* 21. Geluid en trillingen (milieu en bouw )* 22. Groen en ecologie* 23. Groen en ecologie VVL natuur* 24. Lucht en geur* 25. Stedenbouw en openbare ruimte 26. Kostenverhaal en planeconomie* 27. Cultuurhistorie 28. Energiebesparing en duurzaamheid*

MBO+

HBO+ MBO+ HBO+ MBO+ MBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+ HBO+

WO

*Taken belegd bij externe partij/Odru/Vru/Projectbureau

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

38/41

5.3.2

Kennismanagement

Onder kennismanagement verstaan wij het beheren van de kennis die nodig is om de doelstellingen van de gemeente Zeist op het gebied van vergunningverlening te kunnen verwezenlijken. Om de inhoudelijke kwaliteit blijvend op peil te houden is het van belang dat de medewerkers op de hoogte zijn van (veranderingen in) de wet- en regelgeving en van (veranderingen in) de stand van techniek in het desbetreffende vakgebied. Hierbij wordt ook de jurisprudentie betrokken van/voor andere bevoegde gezagen, indien en voor zover die jurisprudentie betrekking heeft (of kan hebben) op activiteiten die zich voordoen. Ook hechten wij veel waarde aan het juiste opleidingsniveau op het moment dat er nieuwe collega’s worden aangenomen. Hierin zijn wij dus ook erg kritisch op het moment van selectie. Mochten medewerkers niet aan het vereiste opleidingsniveau voldoen, dan worden hiervoor cursussen aangeboden. Binnen de gemeente Zeist wordt ook kennis gedeeld via overleggen en cursussen.

5.3.3

Registratie, monitoring en evaluatie

Het Omgevingsbesluit schrijft voor wie het handhavingsbeleid opstelt en waar het beleid aan moet voldoen. In dit hoofdstuk is ook de verplichting opgenomen om het handhavingsbeleid periodiek te evalueren. Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gestelde doelen bereikt worden, is monitoring van de uitvoering noodzakelijk. Aan de hand van de evaluatie kan het handhavingsbeleid zo nodig bijgestuurd worden. De evaluatie- en monitoringsstappen maken deel uit van de zogeheten dubbele regelkring, en wordt ook wel de ‘Big Eight’ genoemd. De dubbele regelkring sluit aan bij de filosofie met betrekking tot de planning & controlcyclus en is een hulpmiddel om tot een cyclisch en sluitend beleidsproces te komen. De stappen zorgen ervoor dat sprake is van een continue kwaliteitsverbetering van de handhaving. Registratie Registratie is een term voor de activiteit van het vastleggen van data, gegevens of onderwerpen die benodigd zijn voor formele of informele doeleinden. De gemeente Zeist registreert de activiteiten die samenhangen met de uitvoering van het uitvoeringsprogramma ten aanzien van (toezicht en) handhaving van de gemeente Zeist en het bereiken van de doelen die zijn vastgelegd in de U&Hstrategie. De gemeente Zeist gebruikt hiervoor het zaaksysteem en Centric Leefomgeving.

Monitoring Onder monitoring verstaan we het bewaken van het beleid door bij te houden wat de resultaten van de uitvoering zijn, zoals de activiteiten die we hebben uitgevoerd en de overtredingen die we hebben geconstateerd. Om te kunnen monitoren, is het van belang dat de doelen van het handhavingsbeleidsplan meetbaar worden door vertaald in het uitvoeringsprogramma. Er dient tenminste gekeken te worden naar: ▪ uitgevoerde controles; ▪ geconstateerde overtredingen; ▪ opgelegde bestuurlijke sancties; ▪ processen-verbaal; ▪ over mogelijke overtredingen ontvangen klachten. Monitoring van handhavingsactiviteiten vindt daarom plaats op de volgende punten: ▪ Het aantal te controleren vergunningen ▪ Het aantal uitvoerde controles en hercontroles; ▪ Het aantal ingediende meldingen en handhavingsverzoeken;

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

39/41

▪ Het aantal bestuursrechtelijke trajecten (bestuursdwang/dwangsom/ ingetrokken vergunningen en andere sancties); ▪ Het aantal invorderingsbeschikkingen; ▪ Het aantal zaken bezwaar, beroep, hoger beroep en voorlopige voorzieningen; ▪ Het aantal ontvangen klachten ten aanzien van (vermeende) overtredingen. Aan de hand van monitoringsinformatie wordt in de eerste plaats bepaald of de jaarlijkse doelstellingen uit het jaarlijkse uitvoeringsprogramma zijn behaald en of activiteiten bijdragen aan de meer strategische doelstellingen uit het beleid. Evaluatie Evaluatie is het beoordelen van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid en de uitvoering ervan over een bepaalde periode. Monitoringsinformatie vormt één van de informatiebronnen voor evaluatie. Jaarlijks wordt geëvalueerd of de beleidsdoelstellingen zijn behaald en welke activiteiten daarvoor zijn uitgevoerd in verhouding tot de prioriteitsstelling. Door bovendien na te gaan of de doelstellingen en prioriteiten nog actueel zijn, kan een bijstelling van de prioriteiten plaatsvinden in het uitvoeringsprogramma, of aanpassing van de U&H-strategie plaatsvinden. De jaarrapportage wordt jaarlijks door burgemeester en wethouders bekend gemaakt aan de gemeenteraad.

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

40/41

Gemeente Zeist Rond 1, Zeist Postbus 513, 3700 AM Zeist Telefoon 14 030

E-mail: zeist@zeist.nl Website: www.zeist.nl Twitter: www.twitter.com/gemeentezeist

Uitvoering- en handhavingsstrategie Gemeente Zeist 2024 – 2028

41/41

VRAGEN LIJST VAN INGEKOMEN STUKKEN VAN APRIL: PR24.044 Interbestuurlijk toezicht Omgevingsrecht 2022-2023 NieuwDemocratischZeist (Jan Bredius)

1. Wordt er bij een aanvraag omgevingsvergunning bij een Gemeentelijk monument geen advies gevraagd bij de Monumentencommissie? Reactie: Ja, ook bij gemeentelijk monumenten wordt er advies gevraagd aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK). 2. "Wij stellen echter vast dat u voor het verlengen van het VTH-beleid 20192022 geen tussentijdse beleidsevaluatie heeft uitgevoerd en dus niet heeft bekeken of de onderliggende risico- en probleemanalyse aanpassing behoeft" Kan het college dit verklaren? Reactie: Er is gekozen voor de verlenging van het VTH-beleid met 1 jaar in verband met het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Bij deze verlenging is geconstateerd dat de risico- en probleemanalyse nog voldoende actueel was. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wkb is er een nieuw VTH-beleid vastgesteld. Dit heet onder de Omgevingswet de Uitvoerings- en handhavingsstrategie (U&H strategie). Voor deze nieuwe U&H strategie is de risico- en probleemanalyse geactualiseerd. 3. "Daarnaast constateren wij nu voor een derde keer dat (a) de doelen in het beleid onvoldoende meetbaar zijn. De (b) voortgang van vage of niet meetbare doelen kan niet goed worden gemonitord waardoor in een eventuele periodieke beleidsevaluatie onvoldoende inzichtelijk kan worden gemaakt in hoeverre de doelen zijn bereikt.

(c) Daarnaast maken vage doelen het niet goed mogelijk om inzichtelijk te maken welke financiële en personele middelen benodigd zijn voor het bereiken van de gestelde doelen." Kan het college de constateringen (a, b, c) per punt uitleggen? Reactie: Met het formuleren van de nieuwe U&H strategie hebben wij het beleid op dit punt verbeterd. Dit maakt het beter mogelijk om in te schatten hoeveel personele en de daaruit volgende financiële middelen er nodig zijn. Parrallel hieraan hebben we verbeteringen doorgevoerd in onze werkprocessen, waardoor het beter mogelijk is om hier concrete data uit te halen. Dit draagt bij aan het beter meetbaar maken van onze doelstellingen en beter zicht te krijgen op de benodigde financiële en personele middelen.

4. "In het beleid is verder niet inzichtelijk gemaakt welke financiële en personele middelen benodigd zijn voor het bereiken van de gestelde doelen". Kan het college waarom dit niet inzichtelijk is gemaakt? Reactie: Dit heeft te maken met het feit dat de vergaarde data uit onze systemen onvoldoende concreet was en daarmee dus onvoldoende inzicht gaf op dit vlak. Zoals benoemd in het antwoord op vraag drie, hebben wij op dit vlak een verbeterslag gemaakt door het doorontwikkelen van onze werkprocessen. Dit zal beter inzicht bieden in de benodigde personele en financiële middelen. 5. "Wat het jaarverslag en uitvoeringsprogramma betreft merken wij op dat u deze zodanig laat vaststelt dat u bijna 8 maanden (!) lang niet volgens een uitvoeringsprogramma heeft gewerkt." Welke gevolgen heeft dit voor de inwoners?

Reactie: Het later vaststellen van het jaarverslag en uitvoeringsprogramma heeft geen consequenties gehad voor de inwoners. 6. "Verantwoord jaarlijks aan de gemeenteraad in hoeverre de kwaliteitscriteria worden nageleefd door de eigen organisatie én de omgevingsdienst". Waarom is de gemeenteraad niet geïnformeerd en wat betekent het dat de brief dateert van januari 2024? Waarom is deze brief niet geapprecieerd met een RIB? Reactie: Onlangs heeft u een RIB ontvangen over de nieuwe U&H-strategie. In deze RIB is ook inzichtelijk gemaakt hoe we de aanbevelingen van het IBT verwerkt hebben. Over het jaarverslag 2022 en uitvoeringsprogramma 2023 met de bijbehorende IBT-beoordeling heeft u op 6 september 2023 een RIB ontvangen. 7. Welke gevolgen ziet het college in de bijlage (met 16 verbeterpunten) bij de brief zowel inhoudelijk als processueel? Reactie: Wij voeren periodiek hierover gesprek met de provincie. Deze gesprekken, en de brief, helpen ons in de opzet en verbetering van ons beleid. Concreet hebben wij dit meegenomen in de Uitvoeringen handhavingsstrategie gemeente Zeist 2024-2028, alsmede het jaarverslag 2023 en uitvoeringsprogramma 2024. We blijven onze beleidsdocumenten in goed overleg met de provincie doorontwikkelen.